#Tochmarc Emire la Coinculaind #### Corpus of Electronic Texts Edition ### Background details and bibliographic information Tochmarc Emire la Coinculaind ============================= Author: Unknown --------------- ### File Description Kuno MeyerElectronic edition compiled by Beatrix Färber Funded by University College, Cork 2. Second draft, revised and corrected.Extent of text: 15500 words#### Publication CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College, Cork College Road, Cork, Ireland.— http://www.ucc.ie/celt (2001) (2011) Distributed by CELT online at University College, Cork, Ireland. Text ID Number: G301021Availability [RESTRICTED] Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only. #### Sources **Manuscript sources**- Dublin, Royal Irish Academy, Leabhar na hUidre, p 121a–127b.- Dublin, Royal Irish Academy, Stowe D IV 2 (=MS 992), fo 74ra–78vb.- Oxford, Bodleian Library, Rawlinson 512, fo 117ra–118rb; first part missing.- Dublin, Royal Irish Academy, Book of Fermoy 23 E 29, p 207a–212b; fragment.- London, British Library, Egerton 92 (=Fermoy), fo 24ra–25vb; fragment.- London, British Library, Harleian 5280, fo 27r–35rb.- Dublin, Royal Irish Academy, 23 N 10 (olim Betham 145): p 21–24; 113–124; 11–12; 25–26; 125–128.- Dublin, Trinity College Library, Book of Leinster, f 20a46 ff. The text Echtra Machae. , containing a variant of paragraph 30, was consulted by Meyer.**Editions**2. Kuno Meyer, The oldest version of Tochmarc Emire, Revue Celtique 11 (1890) 434–457 [The Wooing of Emer. Text from Rawlinson B 512, fol. 117a, ZCP 7 (1910) 510]. 3. A. G. van Hamel, Tochmarc Emire. Version III, in: Compert Con Culainn and other stories (Medieval and Modern Irish Series, vol. 3) Dublin 1933, reprinted 1978 [edited from Stowe D IV 2 with occasional variants from LU, Harleian 5280 and Rawlinson B 512]. 4. Kuno Meyer, Verba Scáthaige fri Coin Chulaind. From the Bodleian MS. Rawlinson B 512, fol. 118b, collated with Egerton 88, fol. 11a and Egerton 1782, fol. 19b. (Anecdota from Irish MSS. V 28–30, 1913). [Paragraph 79 of this electronic edition]. 5. Rudolf Thurneysen, Verba Scáthaige nach 22 N 10, ZCP 9 (1913) 487f. **Translations**2. Kuno Meyer, Archaeological Review 1, London 1888 68ff [Based on LU and Stowe MS 992 (D IV 2)] (English). 3. Eleanor Hull, The Cuchullin Saga, Dublin 1898 [abridged version of Meyer's translation]. 4. H. d'Arbois de Jubainville, L'épopée celtique en Irlande, 1892, 39–50 [Comment le héros Cúchulainn fit sa cour à Emer] (French). 5. Thomas Kinsella, The Tain, Oxford 1969, 25–39 [Cúchulainn's courtship of Emer and his training in arms with Scáthach] (English). 6. C.-J. Guyonvarc'h, La courtise d'Emer, Version A, Ogam 11 (1959) 413–423 (French). 7. A. Agrati and M. L. Magini, La saga irlandese di Cu Chulainn, Milano 1982, 33–41 [Cu Chulainn corteggia Emer] (Italian). **Comments and secondary literature.**2. Eugene O'Curry, Lectures on the Manuscript Materials of ancient Irish History, New York 1861, 278–282. 3. Arthur C. L. Brown, The Knight of the Lion, Modern Language Association of America 20 (1905) 673–706. 4. Rudolf Thurneysen, H. Hessen and G. O'Nolan: Zu Tochmarc Emire, ZCP 8 (1912) 498–524. 5. Rudolf Thurneysen, Die irische Helden- und Königssage, Halle/Saale 1921, 377ff. 6. J. Baudi[scaron], On Tochmarc Emere, Ériu 9 (1923) 98–108. 7. H. P. A. Oskamp, Notes on the history of Lebor na hUidre, Proceedings of the Royal Irish Academy 65C (1966–67) 117–137, especially 126–127. 8. Doris Edel, Helden auf Freiersfüßen. Studien zur frühen inselkeltischen Erzähltradition, Amsterdam/Oxford/New York 1980. 9. Review of above: Rev. Tomás O[acute ] Cathasaigh. Celtica 20 (1988) 168–177. 10. William Sayers, Concepts of Eloquence in 'Tochmarc Emire', Studia Celtica 26/27 (1991–1992) 125–154. 11. Tomás Ó Concheanainn, Textual and historical associations of Leabhar na hUidhre, Éigse 29 (1996) 65–120, esp. 94. 12. Gregory Toner, The Transmission of Tochmarc Emire, Ériu 49 (1998) 71–88. 13. Joanne Findon, Negotiating Female Territory: The Hero's Journeys in Tochmarc Emire. In: R. Black, W. Gillies, and R. O[acute ] Maolalaigh (eds.), Celtic Connections: Proceedings of the Tenth International Congress of Celtic Studies, Vol. 1, 507–508, East Linton 1999. **The edition used in the digital edition**2. **Kuno Meyer**, Tochmarc Emire la Coinculaind (Harleian 5280, fo. 27a) in Zeitschrift für celtische Philologie. , Halle an der Saale, Max Niemeyer volume 3 (1901) page 229–263 ### Encoding #### Project Description CELT: Corpus of Electronic Texts #### Sampling Declaration All editorial introduction has been omitted. Variant readings from other MSS and editorial notes are integrated into the apparatus. #### Editorial Declaration ##### Correction Text has been checked, proof-read twice and parsed using NSGMLS. ##### Normalization The electronic text represents the edited text. The letters f, s with overdot are rendered fh, sh. Do + verb is written separately in the main text. The spelling in the apparatus is unchanged. ##### Quotation Direct speech is marked q. ##### Hyphenation Soft hyphens are silently removed. When a hyphenated word (hard or soft) crosses a page-break or line-break, this break is marked after the completion of the hyphenated word. Otherwise the editorial practice of the hard-copy editor has been retained. i.e. idiosyncratic spelling was left unchanged. ##### Segmentation div0=the saga; div1=the section (= the editor's paragraph). ##### Interpretation Where expansions of abbreviations are shown in italics in the hardcopy edition, this is not marked in the digital text. Names of persons (given names), places and group names are tagged. Page breaks are marked pb n="". Text supplied by the editor is tagged sup resp="KM". Editorial notes are tagged note type="comment" resp="KM". Poems are treated as embedded texts, with numbered line groups. The hard copy apparatus does not indicate the start of a phrase for which a footnoted annotation or variant is given; hence the extent of the lemma or phrase in the digital apparatus is sometimes tentative. #### Canonical References This text uses the DIV1 element to represent the paragraph. ### Profile Description Created: By (an) unknown Irish author(s). Date range: c.600–900.#### Use of language ##### Language: [GA] The text is in Old and Middle Irish. ##### Language: [LA] A few words are in Latin. ##### Language: [EN] Details of the witness list are in English. ### Revision History * (2011-10-27) Beatrix Färber (ed.) * File update: conversion script run. * (2008-10-05) Beatrix Färber (ed.) * Header modified; keywords added; creation date inserted, langUsage revised, title encoding modified, file validated; new wordcount made. * (2005-08-25) Julianne Nyhan (ed.) * Normalised language codes and edited langUsage for XML conversion * (2005-08-04T15:51:23+0100) Peter Flynn (ed.) * Converted to XML * (2002-07-08) Beatrix Färber (ed.) * Additions to bibliography. * (2001-11-06) Beatrix Färber (ed.) * Tagging of Personal names completed; file re-parsed and HTML file created. * (2001-10-23) Beatrix Färber (ed.) * Insertion of variant readings continued, second proofing completed. * (2001-08-23) Beatrix Färber (ed.) * Insertion of variant readings continued. * (2001-08-08) Stephen Beechinor (ed.) * Editor's corrections integrated, insertion of variant readings continued. * (2001-07-31) Beatrix Färber (ed.) * Bibliography and witness list inserted; quotes and supplied text marked up; insertion of variant readings begun, poetry marked up. * (2001-07-27) Beatrix Färber (ed.) * Text converted to ASCII; header created; missing pages typed in; basic structural markup applied, file parsed. * (1996-05-30) Students at the Department of History, UCC (ed.) * First proofing and insertion of page-breaks. * (1996) Students at the Department of History, UCC (ed.) * Text captured by scanning. --- #### Corpus of Electronic Texts Edition: G301021 ### Tochmarc Emire la Coinculaind: Author: Unknown ### List of witnesses * **U**: Leabhar na hUidre: p 121a-127b (Dublin, Royal Irish Academy). 2 hands: Main, LU 10113-10250 middle, Interpolator, LU 10250-10556; this part contains lacunae and a gap between 124/5 and 125/6. * **S**: Stowe D IV 2: f 74Ra-78Vb (Dublin, Royal Irish Academy). Complete; written at Frankford, King's County, possibly around 1300. * **R**: Rawlinson 512: f 117Ra-118Rb; first part missing (Oxford, Bodleian Library). 15th century, contains second half of tale and Verba Scathaige. * **F**: Book of Fermoy 23 E 29: p 207a-212b (Dublin, Royal Irish Academy). Fragment, beginning illegible, gap within, end wanting; derived from LU. * **E**: Egerton 92=Fermoy: f 24Ra-25Vb. (London, British Library). Fragment; derived from LU, written around 1453. * **H**: Harleian 5280: f 27R-35Rb (London, British Library). Complete; written by Gilla Riabhach mac Tuathail O'Clery. * **N**: 23 N 10 (formerly Betham 145): p 21-24; 113-124; 11-12; 25-26; 125-128. (Dublin, Royal Irish Academy). * **LL**: Book of Leinster, f 20a46 ff (Trinity College Dublin). --- p.229 Poi ri maumrau airegdai and-**Emain Macho** fecht n-aild, edon ***Concopor* mac Fauchtnae**. Bai mar de amro ina flaith lie h-**Ulto**. Poie siod ocus same & suboidhe, boi mess & [claus](G301021/app001.html) ocus murtorad, poi smacht & recht ocus dechflaitius [rie remess](G301021/app002.html) lia h-**Ulto**, boi mor d'ordan & d'oirecus & d'imad isan ríctoig and-**Emoin**. As amloid ierom boi in tech soin, edon in **Craebruad** **Concoboir**, fo intamoil tige **Midhcordai**. Noi n-imdodhai [o ten co fraic](G301021/app003.html) . Triucho troiccid ind-airdiu cech airenoicch credumai boi [isan](G301021/app004.html) tig. Errscor di dercciuhar and. Stial*l* ar cabor hee ier n-ichtar & tugai slindid ier n-uachtar. Imdae **Concoboir** ind-airienech in tighe co stioaldoib arcait, co n-uaitnip [credumai](G301021/app005.html) , co ligrud oir for a cendaib, co n-gemoib carrmocail intib, comma comsoloss laa & adoicc inte, gona steill aircid uasan riog co airdlius an rightighi. In n-am nobualed **Concobor** co [flesc](G301021/app006.html) rigdoi an ste*i*ll, contaitis **Ulaid** ulie ris. Dí eimghai [dec](G301021/app007.html) in de erraid [dec](G301021/app008.html) imon imgoi sen ima cuaird. Nothelldis immorro laith [galie **Ulad**](G301021/app009.html) ac ol isan rigtoig sen & ni bid neuch dib a comcetboidh alailie. Ba han [airctech](G301021/app010.html) nobidis laith gailie fer n-**Ulad** isan ticc and-**Emoin**. Boi mar do --- p.230 immod ceuc turcomroicc isann rigtig & de airfedaib adamroib. Arclisde & arsendtee & arcante ann, edon arclisde errid, [arcantis](G301021/app011.html) filid, arsendis crutirie & timpanoic. Die mbatar 'diu **Ulaid** fechtus n-ann and-**Emoin Machie** ic ol ind iarngualai. Ced mbrothai noteged ind [di lionn](G301021/app012.html) cechi nonai. Ba [siside](G301021/app013.html) ol ngolai. [Iside](G301021/app014.html) [nofurad](G301021/app015.html) **Ultu** ulie indoensisd. Noclisdis errid **Ulad** [ar](G301021/app016.html) suainemnaib an dorus [*c*o'roile](G301021/app017.html) isan toicc and-**Emhoin**. Coic traigid [dec](G301021/app018.html) [ar noi](G301021/app019.html) ficteb med an tige. [Tri clesai](G301021/app020.html) dennidis an errid .i. cles cletinech & cless ubhall & foebarcles. At e and errid degnedis ina clessai sen .i. **Conold Cernoch** mac [**Airmirgen**](G301021/app021.html) , **Fergos** *mac* [**Rossai**](G301021/app022.html) **Rodanai**, **Loeccoirie Buadach mac [Condoig](G301021/app023.html)** , **Celtchar mac [Uthir](G301021/app024.html)** , **Dubtoch mac Lucdach**, **Cuculaind mac Soaldaim**. **Scel mac Bairdine**, a quo **Belocch Bairdine** nomenatur, doirseid **Emno Machie**. As dee ata sceul Sceóil, ar ba prasscelach side. [Dorosce](G301021/app025.html) **Cu Chulaind** diuh ulie ocon cliuss ar aine & athlame. [Ruscarsad](G301021/app026.html) mna **Ulod** [co mor](G301021/app027.html) ar*a* aine ocon clios, ar [atlaime](G301021/app028.html) a leme, ar febas a ergno, ar bindie a erlapra, ar coime *a* ghnuse, ar sercraide a dreiche. Ar batar secht mec imblesan ina rigroiscoib .i. a cethair isan dalai suil, a tri isan tsuil n-[ali](G301021/app029.html) ndo. Secht meoir cechtar a da coss & a secht cechtor a di laime. Batar buado imda foair. Buaid do cedus a gois noco ticced a lon [laich](G301021/app030.html) , buaid clesomnochtai, buad mbuanfaig, buaid fi*d*ceallechtai, buaid n-airdmessai, buaid faidsene, buad {folio 27 b} crotai. Tri lochtai **Con Culaind**: a bieth roocc, ar ni rofasotar a rengai rodaim, ar bo moide concesdis oicc anaitnig foir, et a biith rodanai, roaloind. Boi comairlie lia h-Ultai fodiag **Conculaind**, ar ruscarsod a man & a n-ingena co mor e, ar ni boi setig a fail **Conculaind** an tan sen. Ba si comoirli co n-irsad, setig [ba](G301021/app031.html) togai la --- p.231 **Coin Culaind** de tochmarc ndo, ar bo derb leo [conod](G301021/app032.html) lucchaide [rosoigfed](G301021/app033.html) millid a n-ingenraide & foemod sercie a mban fer dia [mbe](G301021/app034.html) setig a coimfrestoil occo, [&](G301021/app035.html) ba [soédh](G301021/app036.html) leu mochercrai [ocai](G301021/app037.html) , corb acobar leo ar an foáth sen toabairt mna ndo, fodég co farcbod comorbo. Ar ro fedatar is vadh bodesin nobíad a [athcin](G301021/app038.html) . Dobreta ierum **Conchobor** nonbur uad cevca cuiccid a n-**Erinn** de cungid mna de **Coin Culaind** dús in faigepdis indach primbaili no primdunod a n-**Erinn** ingen rig no roflathav no prugad de nech bud ail do togai & de tocmarc n-dou. Tancotor ulie na teachtai diblionoip & ni fuarotar ingen [bud](G301021/app039.html) togai la **Coin Culaind** de tocmarc n-do. Luid **Cu Chulaind** [feisne](G301021/app040.html) de tocmarc ingine ro-s-fitir a l-**Luglochtaib Logai**, edon **Emer inccen Forcoild [Monoch](G301021/app041.html)** . Lod **Cu Chulaind** feisne & a aræ **Læcc mac Riængaprai** ina carput. Ass e oencarpat in sin nad foglendis [dirmonnoa](G301021/app042.html) na echraidie do cairptib **Ulad** arodene & [áne](G301021/app043.html) in carboid & an errid aridsuided ann. Forranic **Cu Chulaind** in ingen ina cluichemag cona comoltaib impe. Ingenai son na m-brugad bautor im **Dun Forgaill**. Botar side oc [foclaind](G301021/app044.html) druine & decclamdai la h-**Emir**. [Is isside ingen pas](G301021/app045.html) fiu lai*s*-sem de ingenoib **Erionn** do acaldoim & de tochmorc. Ar is isside congaib na sé buadha fuirre .i. buaid crotha & buad n-gothai, buaid m-bindiussai, buaid n-druine, buaid n-goisse, buaid n-gensai. At-bert **Cú Chulaind** acht ingen pad [comadus](G301021/app046.html) n-do ar aois & cruth & cinel & cles & solme, bad deuch lamdai de ingenaib **Erenn** nad ragad lais & na bad [coimdich](G301021/app047.html) n-dou do bancelib **Erenn** mona beth samlaid. Ar as iside oeningen [congepied](G301021/app048.html) na modai sen. Is airie is die tocmarc sa*i*nrud [lod](G301021/app049.html) **Cu Chulaind**. --- p.232 Ba cono timtocht oenoicc [luid](G301021/app050.html) [**Cú Chulaind**](G301021/app051.html) de acoldaim **Emire** & de [taidbsene](G301021/app052.html) a crotai dii. A m-batar na h-ingena [ina suide](G301021/app053.html) for forad oenaic an duine, concolatar andi ina n-dochum: bascoire na n-euch, culgaire na carbod, [siangoil](G301021/app054.html) na tet, dresacht na roth, [im*fh*orran](G301021/app055.html) in laith goilie, [scred*g*airie](G301021/app056.html) na n-arm. ‘[Fechadh](G301021/app057.html) oen uaib’, for **Emer**, ‘[cia](G301021/app058.html) dotaed inar n-dochum.’ ‘At-ciu-ssa em ann’, for **Fial ingen Forgaill**, ‘di ech commorai comailde [comcrothai combuadai](G301021/app059.html) comlemnechai biroig airdcind aigenmair allmoir goblaid gobchoil dualaig tulleathain forbreco [fairseggai fo-{folio 28 a}lethna](G301021/app060.html) forranc*h*ai cassmongaid casscaircich. Eoch liath [leslethon](G301021/app061.html) luath luaimnech lonnmar luthmar luglemnech leobarmongach maiccnech toirnech [trostmar](G301021/app062.html) tuagmong ardcend uchtleathan. Lassaid fod fondbrass focuirse focruaid fo*a* cruib [coluth](G301021/app063.html) cetharda. Dogrind [elmo](G301021/app064.html) enlaithe luthbuadai. Beraid rit*h* for set. Foscain [uathai edh](G301021/app065.html) n-análche. Oibliuch tened [tricimruaidie](G301021/app066.html) tendiuss a cræss glomorcind fil [fo](G301021/app067.html) dessfertis an carpait.’ ‘Aroilie ech cirdub cruaidcenn cruinn cælcossach [cælethan](G301021/app068.html) cobluth dian dualmar [dualach](G301021/app069.html) dronchoechech maignech aignech bairnech bhailccemnich [lemnech](G301021/app070.html) lebormongach casmongach scuableabor drondualach tulleathan grind imaaig ier n-dith aige ech i n-íath. Moscigg srathai sreg serge, [sechid](G301021/app071.html) moige midglinde, ni facoib an imdoraid [etir omnoib riad](G301021/app072.html) rout.’ ‘Carpat fidgridn fet*h*aide dia n-droch findoi umaidhe. Sidbe finn finnarcaid co [fet*h*anoib](G301021/app073.html) findrune. Cret urard [iraibidn](G301021/app074.html) , --- p.233 si credoa cromglindie. Cuing druimniech dronordai. Da n-all dualcho dronbuidie fertse cruaidie colcdirge.’ ‘Fer broenach duub isan carput ass aildium di feroip **Erenn**. Fuan cain [coir](G301021/app075.html) [corcordai](G301021/app076.html) imbe, osse coicdiapail. Eou oir indtslaidie uassa [banbruindiechair](G301021/app077.html) ina [turscloccud](G301021/app078.html) rie m-ben luthai lanbuildie. Lene gealculpudach co n-derccindlid oir [oirlasrauch](G301021/app079.html) . Secht n-gemou [dercca](G301021/app080.html) dracandai for lar cechtar a da imcassen. Da [n-gruaid n-gorm n-gelai](G301021/app081.html) crodergai difich oibliech tened & [analc*h*e](G301021/app082.html) . Dofich [ruithnie](G301021/app083.html) serce ina dreich. Ata lem bo fras de nemonnoib rolaad ina cinn. Dubithir let*h* dubfoloch cechtar [a di prai](G301021/app084.html) . Cloidem orduirn i n-echraiss sestai for a dib sliastaib. Gai gormruad glactomseip la fogai fé*i*g foephartoch for crandoib ruis ruamanndai a cengall die cre*i*t [croi](G301021/app085.html) [an](G301021/app086.html) carpait. Scíath co comroth aircid, oosse corcorda co tuadmilaib oir oss a dib n-imdadhoib. Focerd ioch n-erred [n-indiee](G301021/app087.html) , imad cless [comrum](G301021/app088.html) ossa errid oencarpaid.’ ‘Arai ar a belaib isan carpod sen, aralie fer seng fanfodoa forbrec. Folt forcass [forordai](G301021/app089.html) forruad for a muldoch, gipne findrune for a edon [na leccid](G301021/app090.html) a folt fo aigid. Cuaiche do or [for dib culib](G301021/app091.html) a taircellad a folt. Coichline [etrich](G301021/app092.html) imbe co n-aursollccud for aa dibh n-ullinnoib. Pruidne die derccor ina laim dia [taircillid](G301021/app093.html) a eocha.’ [Do richt](G301021/app094.html) **Cu Chulaind** co h-airm a m-batar and ingenrad foi sen & bendochaiss doib. Tocbaid **Emer** a [gnus cain](G301021/app095.html) cruthaig a n-ardo & [do bert](G301021/app096.html) aichne for **Coin Culaind**, [conidh admbert](G301021/app097.html) : ‘Dess imriadam duib!’ ar si (.i. Dia do rediuccud duib, ol sii). ‘Slan [imroisc](G301021/app098.html) duib-se!’ ol sesem (.i. rop slan sib-se o cach aiscc). ‘Can [do lot-sai](G301021/app099.html) ?’ al si. ‘Do Intide **Emno**,’ ol se (.i. din machi na h-**Emno**). ‘Cia h-airm [a femhir](G301021/app100.html) ?’ ol si. ‘Femir’ ol se, ‘a tig fir adgair buar moicche **Tethru**’ (.i. a tic --- p.234 fir [acla*i*d](G301021/app101.html) buar moige **Tetra** iasc immuir ethiar ....[Vgl. Strachan, Archiv I, S. 33.][§](app102.html)). ‘[Cia bur](G301021/app103.html) fess ann?’ ol side. ‘Fonoad (.i. ro h-imfuined) [cul](G301021/app104.html) carbait dun ann’, ol se. ‘Cisse conair deloud-sai?’ al side. ‘Etir da codat feda’, ol se. ‘Cid [at-gaibsid](G301021/app105.html) ierum?’ ol si. ‘Ni ansa’, ol soide. ‘De teme marai for amrun fer n-Deaa, for uan di ech n-**Emno**, for gort na **Morrignai**, for druim na mormhuice, for glend an mardaim etir in dia & a faith, for smir mna **Fedilmai**, etir an triath & a [setig](G301021/app106.html) , for toinge eech n-Dea etir rig n-Anond & a gnied, do [mandculie](G301021/app107.html) cethorculie domoin, for Oilbine, for tresc in marimdill, etir dabaic & dabcine, do ingentib niad **Tetrach** rig **Fomorie** do **luglochtaib Logai** (.i. do gortaib **Loga**).’ ‘[Cate](G301021/app108.html) do slondad-sai, a ingen?’ ol **Cu Chulaind**. ‘Ni ansa emh’, al and ingen. ‘**Temair** ban, báine ingen, [ancing](G301021/app109.html) gensai, [ges](G301021/app110.html) nad forfoemthar (.i. amoil ata **Temair** os cech tulaicc, sic atu-ssa os cech mnai a n-genass), dercoid [na dexinech](G301021/app111.html) (.i. no-m-dechar o cac ar mo caime & ni dechaim-si nech), doirp [a n-dopor](G301021/app112.html) [aindir](G301021/app113.html) [imnar](G301021/app114.html) (.i. an tan dechtar an doirb is a n-ichtar usce tet), tetra[Vgl. tethrai .i. ben, Hib. Min. S. 47] tetrai dá luá, luacoir nad [imtethar](G301021/app115.html) (.i. ar a cáime), ingen rig richiss gartai (.i. enech), conair nad foróemter do conair coil ermoim, gonad fri suan senbath sretaib cerd adpclossaib errid. At-cotaim [trenfer](G301021/app116.html) tiarmoirset (.i. atad lim trenfir [dogenad](G301021/app117.html) m'iarmoirecht), cebe no-m-berai [tar a tertogai](G301021/app118.html) cin foruss mo caingne [cucai](G301021/app119.html) & co **Forgoll**.’ ‘Cidne trenfir de tiarmoirset, a ingen?’ al **Cu Chulaind**. ‘Ni ansa’, ol **Emer**. ‘Da Lui, da Lauth, **Luath** & **Lath Gaiblie mac Tethrach**, **Triath** & **Trescad**, **Brión** & **Bolar**, **Bas mac Omna**, ochtar Conlai, **Cond mac Forcaild**. Ceuch fer diib co nirt [ced](G301021/app120.html) & co cliuss nonbair. **Forcoll** fesne *dno*, andso airim [a cumochtai](G301021/app121.html) . Tresse cech [gnied](G301021/app122.html) , eolchai cach [drui](G301021/app123.html) , amainsi ceach filid. --- p.235 Bid [forfinach](G301021/app124.html) dit-se cluche caich fria [tresaib](G301021/app125.html) **Forgoild** fesne, ar [idcodai](G301021/app126.html) ilcumochtai occo fri coibled fergnim.’ ‘Cid [nachimm-airme-se](G301021/app127.html) , a ingen’, ol **Cuchulaind**, ‘liasna [trénferoib](G301021/app128.html) sen?’ ‘[Madcodo](G301021/app129.html) do gnioma[fesne](G301021/app130.html) ’, ol an ingen, ‘[cidh im nach airmebaind](G301021/app131.html) etorra?’ ‘Forglim fen em, a ingien’, ol **Cu Chulaind**, ‘[comad](G301021/app132.html) luiet mo gniomaie etir clot*h*aip [nert n-erridaie](G301021/app133.html) .’ ‘Caidie do neurt-so [didiu](G301021/app134.html) ?’ ol **Emer**. ‘Ni ansa em’, ol sé. ‘Argair fichid [fauth](G301021/app135.html) mo comroicc, lor de trichaid triean mo galie. Ro ferai [.xl.](G301021/app136.html) mo [comlond](G301021/app137.html) m'oenar. Argair cét mo [commairge](G301021/app138.html) . Imgaibtir athai & irgolae rem [errud](G301021/app139.html) & rem úath. Techid sluaicc & socaide & ilor fer n-armach re h-uatgráiene mo dreche & mo gnusse.’ ‘At mait*h*e na comrume moethmacaim sen’, ol and ingen, ‘act [nat ranic go h-oes](G301021/app140.html) n-erred beouss.’ {folio 29a} ‘Maith emh ro-m-epled-sai, a ingen’, ol sé, ‘liam popoa **Conchobor**. Ni [h-amail](G301021/app141.html) [atfochne](G301021/app142.html) aithecan urbodad a claindie etir leic & lossait no [ó ten co fraiecch](G301021/app143.html) . [Ni](G301021/app144.html) for blæ oenurlaindie ro-m-alt-sæ la **Conchobor**, acht etir erridib & anradaib [**Uludh**](G301021/app145.html) , etir drut*h*aib & deogbairib & druidib, etir filiduib & fisidib, etir brugadoib & biatachoip **Ulad** ro-m-forbaiged-sai, co fuilid a m-besa & a n-dana ule lium-sai.’ ‘Cidnie and [em](G301021/app146.html) ro-d-eblatar [isna gniomaib maithe sen](G301021/app147.html) ?’ ol **Emir**. ‘Ni ansa em’, al sé. ‘Ro-m-ebail **Senca** [soberlaid](G301021/app148.html) [conid am](G301021/app149.html) tren trebor an at*h*lom [athirgaib](G301021/app150.html) . Am goeth a m-bret*h*aibh, nidim dermodoch [cusc](G301021/app151.html) . [At-gair](G301021/app152.html) neuch re [tua*i*t trebair trebour](G301021/app153.html) . Arfoiclim [a indscee](G301021/app154.html) , coicertaim [brethai **Ulad**](G301021/app155.html) a n-ainsist & [níninsorcc](G301021/app156.html) tria oilimain t-**Senchoa** formb. --- p.236 Ro-m-gab **Blai** bruccaid cucai for aice a treibe [corroferadar](G301021/app157.html) mo techtai occo, gonad ierum ad-gairim firu coiccid **Conchoboir** imma ricc. No-s-biathaim fria re sechtmaine. [Fossaidier](G301021/app158.html) a n-dano & a n-damai & a n-diberccai farrid a n-eniech & a n-enechgressai.’ ‘Ro-m-alt **Fergass**, gonad rouba*i*m trenógai trie [nert](G301021/app159.html) . Am amnus ar gail & gaisciud, conid o*m* tualaigg oirer criche [di coimed](G301021/app160.html) & di imdidien [ar echtrandoib](G301021/app161.html) . Am dín cech [dochair](G301021/app162.html) , im sunn slaide cech [sochraide](G301021/app163.html) . Dongniu [socair](G301021/app164.html) ceuch truaigh, dongniu [dochair](G301021/app165.html) cech triuin trie [oilimain](G301021/app166.html) **Fercussa** form.’ ‘[Ro siachtsu](G301021/app167.html) glun **Aimirgin** filid corro molaim rii*g* [as ceuch feip](G301021/app168.html) a m-bí, go n-dingbhaim oinfer ar gail, ar gaisced, ar goeis, ar aine, ar at*h*laime, ar amanse, ar ciurt, ar [calmodus](G301021/app169.html) . Dingbaim cech n-errid. Ni toillim buide di neoch acht do [**Conchobor**](G301021/app170.html) .’ ‘Ro-m-irgair **Findcoem**, conid comoltai [cartanacha](G301021/app171.html) comluid daum **Conall Cernach** coscoruch. Ro-m-tecuisc **Catfad** coemoinech [diaig](G301021/app172.html) **Dectirie**, gonid am fisied fochmairc i cerdaib dei druidechtai, conid am eoluch i [febaib](G301021/app173.html) fiss. Ba cumma ro-m-altsad **Ulaid** etir aroidh & errid, etir ricch & ollamoin, gonid am [carua sluag](G301021/app174.html) & sochaidee, ganad cumma difichim a n-enechgresa ulie. Is soer em [do roegartus-sa](G301021/app175.html) o **Lug mac Cuind maic Etlind** de echtrai [dén](G301021/app176.html) **Dectirie** co tech m-**Buirr in Broghai**. Et tussai didiu, a ingen’, ol **Cu Chulaind**, ‘cindus ro-d-alt-sai i l-**Louglochtaib Logai**?’. ‘Ro-m-alt-sa em’, ol side, ‘la febai fenee i cossdud forcaine, a foghart n-genussai, a [congraim](G301021/app177.html) righnai, and-ecusc sochraid, gonad cucom [arbaigtir](G301021/app178.html) cech n-delb soer sochruid etir iallaib ban [buaidnide](G301021/app179.html) .’ ‘At mait*h*e em na febha sen, a ingen’, ol **Cu Chulaind**. ‘Cindus didiu’, ol **Cu Chulaind**, ‘nachar commdicc --- p.237 dun diblinaib [comríachtain](G301021/app180.html) ? Ar ni [fuarus](G301021/app181.html) cose [ben](G301021/app182.html) follongad and-aires dala immacallaim {folio 29 b} fon [samail sen](G301021/app183.html) frim.’ ‘Ceist: an fil bancelie laut’, ol in ingen, ‘ar foimdidin [de trepe dit-see](G301021/app184.html) ?’ ‘Nato emh’, bar **Cu Culaind**. ‘Ni techtai damh’, ol isside, ‘do [lai fri fer](G301021/app185.html) a fiadnusse na sethar is sine [innú](G301021/app186.html) .i. **Fial ingen Forgaild** ad-cii am farrud sunn. Iss í ro ben beim foraiss for an lamt*h*orud.’ ‘Ni h-i [ro-d-caurus-sai](G301021/app187.html) em’, for **Cou Chulaind**, ‘[&](G301021/app188.html) ni [ro foemus-sai](G301021/app189.html) [didiu](G301021/app190.html) mnai at-gneed feur [remonn](G301021/app191.html) & ad-coss dam co ro foi and [ingen ucut](G301021/app192.html) la **Coirprie Niefeur** feuchtus n-aill.’ A m-batar ierum fora [n-imraitib](G301021/app193.html) , at-cii **Cu Chulaind** brundiu na h-ingene tar [sedlauch](G301021/app194.html) a lened, conadh ann aspert [in](G301021/app195.html) so: ‘Cain an mag so, mag alcuing’. As an aspert and ingen na [briathra sai](G301021/app196.html) oc freccrai **Con Culaind**. ‘Ni [ralie](G301021/app197.html) an mag so’, ol **Emiur**, ‘nad rubann comainm n-arcaid for ceuch n-ath ó **Ath Scene Mend** for **Ollbine** cussan m-**Bancuing** [n-aircid](G301021/app198.html) ara [m-bruindenn](G301021/app199.html) Breaa diantoss **Fedlime**.’ ‘Cain [an](G301021/app200.html) mag sai, mag alcuing’, ol **Cu Chulaind**. ‘Ni ralie in mag sai nad rolo genid granne a loig bo briuine co tabhairt fir co cutrume aroile co m-bem trí nonbor d'ænbeim co n-anacal fir a medhon cacha nonbair.’ ‘Cain an mag sa, mag alcuing’, ol **Cu Chulaind**. ‘Ni raili a mag sa’, ol side, ‘nad ecmongai benn **Suain maic Roiscmilc** o samshuan co h-oimhelc, h-o oimhelc co beldine, h-o beltine co brón trogain.’ ‘Aspertar, do gentor’, ol **Cu Chulaind**. ‘Forreghtar, forimregthar, gebthar, arfoemtar’, ol **Eimer**. ‘Ceist caide do slonnad?’ ‘Am nia fir dichet [a n-aili](G301021/app201.html) i **Ross Bodbai**’, ol essemh. ‘Cia h'ainm-se *dno*?’ ol sii. ‘Am nuadai tedmai [tataigh](G301021/app202.html) conai’, ol sesemh. De luid ierum uaidib iarsan t-segdou m-briathar sen **Cu Chulaind** & ni [ro gensad](G301021/app203.html) ni [bud](G301021/app204.html) moo de imacollaimh isen --- p.238 laithe sen indasen. An tan boie **Cu Chulaind** ierum oc eraimm [do **Bregai**](G301021/app205.html) , imcomaircid a arai, edon **Loeg**, n-dou: ‘Ailee’, bar essem, ‘ & na briatræ immacloisset & an ingen, edon **Emiur**, cid [dieraidset](G301021/app206.html) ann?’ ‘Nach fedor-sæ’, ol **Cu Chulaind**, ‘mo beth-se oc tochmarc na h-ingenee? & is airee ro cel-som ar [cobrun](G301021/app207.html) , [arna](G301021/app208.html) tuicdis na h-ingenai conid oc a tochrai atú-sai. Ar dia fessai **Forgold**, nicondricfom dia deoin.’ Tanic **Cu Chulaind** a tossag na h-imacallmou [dia aroidh](G301021/app209.html) & boie occa miniougud n-do de irgairdiugud a seta. ‘And Entidai **Emno** isrubart-sa an tan ispert side can [diluide-sie](G301021/app210.html) , iss ed [donraidius-sai](G301021/app211.html) : o **Eomain Machai**. Is dei imoru asperour **Eomon Machou** n-dii .i. **Machou** iongen t-sanrith maic **Inbothai**, ben **Cruindchon mic Agnomain** roussreth fri die gauboir and rig ier caur ailgiussou fuirrie, co n-deochoid diob ar-rith & [arsibseis](G301021/app212.html) (.i. beris) mauc {folio 30 a} occus ingen die oentoirbert, conid din eomain sen asperor **Emain** ~~macha~~ dii & conid on **Macho** sen raiter **Eomon** no **Mag Machai**.’ No *dno* is dei ata **Emoin Machou** amail ata isan scel soa.[Vgl. Dindsenchas 161 (Rev. Celt. XVI, S. 279ff.)] Tri rig ru-ss-batar for **Ultoib** i comflaitess for **Erind** .i. **Dit*h*orba [mac](G301021/app213.html) Dimain** a h-**Uissneoch Midie**, **Oed Ruad mac Baduirn** maic [**Aircetmair**](G301021/app214.html) a **Tir Oedai**, **Cimboet*h* mac Findtain maic Aircidmoir** a Findobair Moige h-Ines. Is ee ro-sn-alt **Ugaine Mour mac Eochdach Buadaig**. Do-n-gnied corie ierum ind fir, secht m-bliadna cech fir diib i r-rige. Tri secht rathai etarrou:[So zu lesen Rev. Celt. XVI, S. 280, Z. 3, wo mbliadna zu streichen ist.] secht n-druid, secht filid, secht n-octigernai; na druthie dia n-grisad trie bithai, na filid dia n-glamodh & die n-erfoccraie, na taissig die n-guin & die louscud, [monatseched](G301021/app215.html) an feur uat*h*ai i cionn secht m-bliadan co coimed fir flathua .i. meus cecha bliadna & gen meuth ruamnai [ina](G301021/app216.html) datha & cin mna de ecaib die banda*i*l. Timcellset teora cuarda cech fir diib and rige .i. lx.ui. **Aed Ruad** adbath diib ar tús .i. bagad ro baided a n-**Eus Ruaid**, --- p.239 contuccad a coland isan siod, conid dei ata **Sid Oedai** os **Euss Ruaid** feisne. Et ni farcaib side de cloinn acht oeningen .i. **Maucho Moggruad** a h-ainm-side. Conataich side and rige i n-aimser techtai. Isbert **Cimboet*h*** & **Dithorbo** na tibretis rige die mnai. Fechtai cat*h* etarro [& mebus forro-sim](G301021/app217.html) . Dierimalt secht m-bliadna i r-rige. Derochoir **Dithorbo** i Corand foisim. Forfacaib side macua matha .i. **Brass** & **Boeth** & **Bedach** ocuss **Uallac** & **Borrcass**, go n-atcetar rige. Aspert **Mauchai** na tibred doib, ‘ar ni ó rathaib [tuctai](G301021/app218.html) ’, al side, ‘acht i r-roe cata ir ecin.’ Fecta cath etorra. Brises **Machui** for macoib **Ditarba**, co farcaibsed ár cen ace, [co m-batar](G301021/app219.html) a n-ditruib **Connacht**. Tucc **Macai** ierum **Cimboeth** cucie do céile dii & do toissigect a h-amus immbe. O robtar oentadaig tra **Machai** & **Cimboet**, lod **Macai** d'ioarrair mac n-**Ditorbo** i r-richt claimsidie .i. toeus secail & rotai ru-s-coimledh immpee, conus-fuair a m-**Boirinn Condocht** ac fune tuirc allaid. Iórfaidid ind fir scelai dii ocus [innissid](G301021/app220.html) scélai doib & denberad biad dii ocon tened. At-bert feur diib: ‘As aloind a ruscai na clamsige. Aentaigem friee!’ Nu-s-bert-se leis fon cailde. Cengloid sii an feur sen a l-luss nert & facbaid e isan caillid. Tic side dirise din tenid. ‘Catie an feur dechoid laut?’ al sied. ‘Mebol leis tiechtain cucaib-se [ar oentogaudh](G301021/app221.html) {folio 30 b} ria clamsig.’ ‘Ni ba meobol’, ol iet-sam, ‘ar degenam-ne ule andi sen an cednai. Nu-s-peir ceuch feur fon caillid. Cenglaid sii cech feur dib [iar n-urd](G301021/app222.html) & no-s-ber a n-oencengal leaa co h-**Ulltaib**. Isbertatar **Ulad** a marbad.’ ‘Nito’, ol side, ‘ar is coll fir flathu dam-sai; acht a n-doerad fo doirie & claided raith imbom-sai, [conob](G301021/app223.html) sii bus primcathir **Ulad** co brath. Co rotoraind si doib a n-dun gona h-eo oir imma muin .i. **Emain** .i. eo-muin, edon eo 'ma muin **Machai**, gonid de-sin ata **Emain Machai**.’ ‘An feur isrubort-sai [i r-rofaideamar](G301021/app224.html) thig, iss e iascaire **Conchoboir** in sen (.i. **Roncu** a ainm). Iss e at-claid --- p.240 [na](G301021/app225.html) h-iasco [fo](G301021/app226.html) *sh*náad fo [moirib](G301021/app227.html) , ar iss e buair an marai a [h-iascaie](G301021/app228.html) & as i an moir **Mag Tetrai** (.i. ri di [rigaib](G301021/app229.html) ) **Fomore** **Tethrai** .i. mag rig **Fomóre**.’ ‘An fulacht asrubart-sai [fo*r* ro fonad](G301021/app230.html) dun lurcaire (.i. serrach) ann sen, iss e is [coul](G301021/app231.html) carbaid co cend teorai nomad fo [bit](G301021/app232.html) fo rigaib & as geis [do](G301021/app233.html) a combairge .i. geis dien carbod [co cend teurai nomad ier n-ithe feulai eich duine de doul ind; fodaigh](G301021/app234.html) ar is each folloing an carpait.’ ‘Etir da cotadh feudai asruburt-sai, [edon](G301021/app235.html) an da sliab in sen etir a d*t*utcamar .i. **Sliab Fuaid** friunn [andess](G301021/app236.html) & **Sliap Cuillind** rind anoir. [A n-**Dorcel**](G301021/app237.html) (.i. in coill fil etarro) didiu [ro-n-bammaur](G301021/app238.html) etorrai, edon forsan set dorumenar etarrai andiss.’ ‘An conair asrubart de temheu moarai .i. de **Moich Murteme**. Ass aire ad-berar teime marai do-sside, fobith dodet moir foir tricaid m-bliadan ier n-dilind, gonad teme marai .i. ditiu no foscemhiel marai ee. No [didiu](G301021/app239.html) as de ata **Mag Murteme** foir .i. moir druidechtai [ru-s-ba](G301021/app240.html) foir co murseilce n-ann co n-aicned [suidich](G301021/app241.html) leis, gonsuided an feur cona armbgaisced for laur a [ustodbuilcc](G301021/app242.html) , co tanic an Dacdai & i lourg aine (nó anfaid) laiss, cor'caun na briathrai-ssai ris, cor'traighie fochétuair, edhon: ‘Tai do cend cuasachtach, tai de corp cisachtach, tai de thul [[Rasuren hinter b und dem ersten i] tagebaitai](G301021/app243.html) !’’ ‘For amrun (.i. run & cocar amræ) **Fer n-Dea** (.i. run & cogaur amraie), is side [Ccrellaidh](G301021/app244.html) **Duollaid** indiu. Is fuirre geogoin **Duollud mac Coirpri Niedfir** la matau. [Co ticc](G301021/app245.html) [sin](G301021/app246.html) ba h-**Amrun Feur n-Dea** a ainm, [fobith](G301021/app247.html) ba h-and cétna --- p.241 ro h-imraidedh [toichestal](G301021/app248.html) cata **Moigee Tuiredh** lia **Tuaidh Dea Donand** fodegh dicair an cissa co n-aitcietar **Fomoire** forrau .i. da trian ethai & blechtai & cloinde.’ ‘For uan di æch n-**Emnai**. Bai oclach amru la Gaidiulaie i rigi. *Batar da ech aigi oc a n-ailimain do a **Sid Ercmon** a scáthaib aba **Cennman*** do **Tuaid Dea**. **Nemed mac Namha** ainm an rig sin. [Delecthie](G301021/app249.html) duo ierum in di ech asan t-sidh & demebhaid sruaim sain-{folio 31a}emhail asan t-sid 'na n-degaid et bui a h-uan már forsan sruaim sin & lethais darsen tir and uan moar sen fri re moir & boi samhluidh go cend m-bliadna, gonad aire isrubrad a h-uanab din uisce sen .i. a uan [fa~~i~~r](G301021/app250.html) in uisce & is [side](G301021/app251.html) [Uanabh](G301021/app252.html) insen andiu.’ ‘An gort na Morrignai asrubort-sai, iss ed **Ouchtar Nedmon** in sen. Donbert an Daghda din Mhoirrigain an ferond sen. [Ro h-aired](G301021/app253.html) e ierum. An bliadain ro-n-ort **Iubor Bochlid** **mauccuu Gairb** ina goirt-see [botar](G301021/app254.html) [moela*i*n mulce](G301021/app255.html) do corustair a goirt se dee [in](G301021/app256.html) bliadain sen, fobith ba coibdelach disse **maccu Gairbh**.’ ‘An **Druim na Marmuice** asrubart-sai, at e **Druimne Breg** andsen, ar ba deulb muce doadbhas de **maucaib Milid** for cech tulaicc & for cech [n-dingne](G301021/app257.html) a n-**Erinn** an tan imbersed & ad-cobraissed gabáil tiri ar egin inte ier cor brechta fuirre do **Thuaid De Danann**.’ ‘**Glenn an Mardaimh** asrubart, iss e [**Gleund m-Breogaind**](G301021/app258.html) .i. o **Breogai mac [Breogaind](G301021/app259.html)** sendsir **maic Milid** [ro h-ainmniged](G301021/app260.html) **Gleunn m-Breogaind** & **Mag m-Bregh**. **Glend an Maurdaim** do rad de, edhon **Dam Dile [mac](G301021/app261.html) Smirgaild maic Tetrach** ba rii for **Erinn** no [aitrebodh](G301021/app262.html) and. [Ad-bath](G301021/app263.html) an **Dam** sen oc toidhin mna fuada oc esscrad **Muighe Breg** siar co beoulai dun.’ ‘An Conair isrubart etir an dia & a fhaidh .i. etir an **Mauc Oc** as **Sidh an Brogaie** & a faidh .i. **Bressal Bofaid** andairteur --- p.242 in **Brogai**. Is etarra boi an [oinben](G301021/app264.html) , bean an gaband. As *ed* do lotarmar-ni, etir cnoc **Sidi** in **Progæ** i fil **Oencuss** & **Sid m-Bressail** druadh.’ ‘For Smiur mna **Fedelma** isrubart-sæ .i. Bounn in sen. Is de atá **Boann** furrie .i. **Boann ben Nechtain maic Laurada** luid do coimed in tobuir diamair [boi](G301021/app265.html) a n-orlaind an duine lia tri [deogbairib](G301021/app266.html) **Nechtain** .i. **Flessc** & **Lessc** & **Luam**. Ni ticed neuch cin aithiss on topur, mona [tissed](G301021/app267.html) na deugbairi. Luid and rigan la h-uaill & dimus docum in tobair & ispert [nad](G301021/app268.html) raibe ni no coillfed a deulf no douherud aitiss uirri. Tainic [tuaithbel](G301021/app269.html) in topair di airiugud a [cumacht](G301021/app270.html) . Ro mefatar ierum teeora tonno tairrse [corr*o*imid](G301021/app271.html) a di s-sliassaid & a desslaim & a lethsuil. Rethid si for imgabáil na h-aithesse sen assan t-sid co [ticce](G301021/app272.html) moir. Cech ni ro reth si, do reth in tobur ina diaidh. Segais a ainm issan t-sid, **Sruth Segsai** on t-sid co **Linn Mo Coe**. Rig mna **Nuadat** & **Colbtai** mna **Nuadat** iersen, **Boann** a **Midie**. Manchuigg Aircit í o **Finnoib** co **Tromaibh**, Smiur mna **Fei*d*limai** o **Trommoif** [co moir](G301021/app273.html) .’ ‘In **Triath** isrubart et a [sétigh](G301021/app274.html) , **Cletiuch** & Fesse inn sen, ar iss triath ainm do torc taiseuch na tret. Is ainm [didiu](G301021/app275.html) [triath](G301021/app276.html) [do rig](G301021/app277.html) toisseuch na morthúath. In **Cletiuch***dno* is clethbuidig catha. Inn Fesse *dno* is ainm din crain mair aithechtaigi tuirc & a seitich. Etir torc & a crain *dno* [lotmar](G301021/app278.html) .’ ‘An rí n-Anond isrubart & a gniæ, iss e **Cernæ** inn sen [tarsa tutchamar](G301021/app279.html) . Ba si Cirine a ainm o cein. {folio 31 b} **Cernai** a h-ainm o geugain in fuacurthai .i. **Enno Aigneuch Cerno** ri n-Anonn inssan di*n*gnæ (.i. sid) sen & geugain i rechtairi ind-oirther in fuirt sen. **Gniæ** a ainm-side. Is de atá **Raith Gniad** i **Cerno** degréss. For **Geise** for rig mac --- p.243 n-**Emno** do geniu **Ennæ** [inn sen](G301021/app280.html) , [ar (nó fo) bith](G301021/app281.html) bvi caratrad mor etir **Geise** et **Cerno**.’ ‘In Toingi Euch n-Dea isrubart, ass h-i [Ange](G301021/app282.html) in sen. Ba Tonge .i. tonach [euch](G301021/app283.html) a ainm ar tos, fobith is innti co n-egatar fir Deuai n-Deud cedamus a n-euchai ier tiechtain o cath **Moigi Tuired**. Aingi (.i. amnus) do rad di iarsandi rignigsed **Thuatæ Dei Donand** inn-eochæ innte.’ ‘An Manncuili cetharcuili isrubart, iss e Muincilli in sen. Iss ann boi Mann briugæ. Bai didiu buár mar i nd-**Erinn** i flaith **Uressail Bric maic Fiacho Fobric** di **Laignib**. Dogeni 'diu **Mannach** (.i. proprium nomen uiri) [domanchuili](G301021/app284.html) moræ fo talmain issan inad atá Muincilli dia n-garther Óchtar Muincilde & [do coissecht](G301021/app285.html) (.i. do ronta) esstadæ indib do foichill na plagæ. Digeni ierum [cai](G301021/app286.html) (.i. fritailim) in righ cetheoræ lanamna fichet co cenn secht m-bliadan. In Manncuili didiu .i. cuili Mandaich Óchtar Munchilli.’ ‘An **Oillbine** *dno* isrubart, [is side](G301021/app287.html) Ailuhine inn sen. Bai ri aumræ svnn a n-**Erie** .i. **Ruad** mac Ri*g*dvinn .i. di **Mumain**. Do boi iriss (.i. comdal) laiss do **Galluib**. Luid docum a irisse do **Gallaib** timcel n-**Alpan** andess teuora noaib. Tricho in cech noi dib ierum. Gabais a coblach [tasst](G301021/app288.html) foaib i medon na fairci. Ni boi ni no-d-fuaislaiciud di setaif no moinif dia cor issa trethan. Focressæ [crannchor](G301021/app289.html) leou dús [cie dib die rossed](G301021/app290.html) techt dia fiss [fon](G301021/app291.html) fairce cid [no-t-fosst](G301021/app292.html) Do ralæ in cranncor [forsan rig](G301021/app293.html) feisne. Eibling ierum in ri .i. **Rvad** mac Ri*g*dhuinn [forsan](G301021/app294.html) moir. [Diclethar](G301021/app295.html) fair [ierum](G301021/app296.html) a m-muir. Focard i [machairie](G301021/app297.html) . Fos-rainic [*dno*](G301021/app298.html) is-suide noi m-baindelbæ oiminnai. At-damnatar (.i. do raidsedar) do batar se [fotrergatar](G301021/app299.html) (.i. [difostatar](G301021/app300.html) ) na longa [contissed](G301021/app301.html) som [cucthae](G301021/app302.html) , & [do bertatar](G301021/app303.html) noi longæ oir ar noi n-oidcnib dia fess leu .i. --- p.244 [aidci](G301021/app304.html) cech æi dib. [Do gnith](G301021/app305.html) samlaid. Ni boi [cumang](G301021/app306.html) la muintir coleic dianglossacht la cumachtae na m-ban. Isbert beun uaidib ba h-i n-am compertæ dii & nu-s-berud mac & ardotaidlid oc tinntod indoir cuctai-som for cend in mic. Do luid seom ierum co a muintir & loutar seom i fechtus. Batar co cend secht m-bliadan laa caraid et do luotar afrithisse conair n-ali & [n-intaidlidis](G301021/app307.html) in maigin cétno, co n-gabsad [a maigin](G301021/app308.html) ind **Inbeur n-Ailbine**. [Iss](G301021/app309.html) and du-s-fairthetar na mna. Ro colatar ind fir [ind amar](G301021/app310.html) ina nói umaidi. In tan batar [som](G301021/app311.html) oc télach a coblaig, iss ann do lotar-som na mna a tir & [do cuirset](G301021/app312.html) in mac n-uaduib assa noi [issan port](G301021/app313.html) a m-batar ol suide. Ba clochach acus ba cairrcech in port. Adrumidir ierum in mac cloich dib [conidappath](G301021/app314.html) di suidiu. [Do truinfitsetar](G301021/app315.html) na mna cotgartatar uli: Ollbine! ollbine!’ ‘ATressc in Máirimtill isrubart, iss e **Tailne** in sin. Is and do geni **Lug Scimmaig** an fleid moir do **Luog mauc Ethlend** do dignad n-dou ier cath **Moicchi Tuiriud**. Ar ba si-sen a banaiss rigi. Ar ro rigsat **Tuatai Dea** iar marbad **Nuadat** inti **Lug**. Ait in ro cuiriud a treusc do rigne [cnoc](G301021/app316.html) n-de. Ba h-e a ainm [Tressc](G301021/app317.html) in Marimtill .i. **Taillne** andiu.’ ‘Do ingentaib niad **Tethruch** isrubart .i. **Forcoll Monach** nia side **Tetrach** rig **Fomore** .i. mac a [fedar](G301021/app318.html) , ar iss inond nía & mac [fethar](G301021/app319.html) & dono at-berur nia trénfeuur.’ ‘In slonnad isrubart riut, atat da uisque i **Crich Roiss**. **Concupor** ainm indalanai, Dofolt (.i. Moel) ainm aroili. Teid 'diu **Concopor** a n-Dofolt. Fandiched (.i. [cotmesscæ](G301021/app320.html) ) fris, conid oensruth ieud. Am nia-sæ didiu ind fir sen’, al sé, ‘.i. am mac seuthor **Concopuir** **Dectiri**. Nó am nía, im trénfeur **Conchobuir**.’ ‘H-i **Ross Bodbo** .i. na **Morrighno**, ar iss ed a ross-side **Crich Roiss** & iss [i](G301021/app321.html) an bodb catha h-i & is fria id-beurur bee Neid .i. bandee in catæ, uair is inann [be](G301021/app322.html) Neid & [dia](G301021/app323.html) cathæ’. --- p.245 ‘And ainm isrubart daum, am nuatai tedmo taithig conæ. As fir sen, uair angbaidecht feochrai iss ed teidm [taitidid](G301021/app324.html) conæ. Am nuada-ssao .i. am cumnid trén an tedma sin .i. am feochair & im angbaid i cataib & [i congalaib](G301021/app325.html) .’ ‘An tan isrubart: cæin an mag sai, mag alcuing, ni h-e **Mag m-Breg** ro-m-olus-sæ an sen, acht iss i devlb na h-ingene. Ar cuing a da cich dar [derc](G301021/app326.html) a lened confacusæ & is friss conerbart mag alcuing, fria bruinde na h-ingene.’ ‘An tan itisrubart: ni rali neuch an maug sæ nad ruband comainm n-arcaid .i. arcadd a m-belra na filed cét, iss ed etercertar & iss ed fil issuide: nach ruassæ an ingin do tapairt [ar](G301021/app327.html) aitheth {folio 32 a} conrubar ceut feur for cach n-ath co **Albine** co **Boann** im Scennmenn Manuch, fíur athar disse, nu-s-delbabud in cech richt and sen do mildiud mo carboid-se & do taidbriud mo bais.’ ‘In genid grainde isrubart .i. [ni ticfad](G301021/app328.html) si leum-sæ conid ro laaind-se ich n-errid dím tar na tri lissæ die saighid-side, ar no-m-piad tri braithri di-sse oc a imcomed .i. **Sciuhar** & **Iubar** & **Caut** & nonbur cechæ dib [et con-ecmoing se bem](G301021/app329.html) for cech nonbur dia [n-eplie](G301021/app330.html) an t-ochtar & ni [aidleúpæ](G301021/app331.html) , nach [m-bem](G301021/app332.html) oen a braithir-si eutarro & [cototuccu-sæ](G301021/app333.html) ass isse & a comaltæ cona comtrom leu di or & aircet dunaid **Forgaill**.’ ‘An Benn Suain isrubart maic **Roiscmilc**, iss inond on sen .i. conrubar-sæ cin cotlud o shamuin, edhón sam-fuin .i. fuin an t-samraid ann. Ar is dé roinn no bid [for an](G301021/app334.html) m-pliadain [and](G301021/app335.html) .i. in samraid o beltine co samfuin & in gemred o samfuin co beltine. Nó [samsun](G301021/app336.html) .i. sam-svan .i. is ann sin feraid sam svana .i. sam són. Co h-óimolcc .i. taiti and erraig i. [imme-folc](G301021/app337.html) .i. folc ind erraig & folc in gemrid.’ ‘Nó aimelc .i. u-melc. Oi issan éxi ainm ina cæirech, iss de isper oi-ba, ut dicitur [coinba](G301021/app338.html) , echba, duineba, amol iss ainm do [bas ba](G301021/app339.html) . Oimolc 'diu is h-i aimser inn sen a ticc as cæiriuch --- p.246 & i m-bleugaur coirich, unde oissc .i. oi-sesc .i..coeru seisc. Co beldine .i. bil-tine .i. tene soinmech .i. da [tene](G301021/app340.html) do gnidiss [la h-æss rechtai no](G301021/app341.html) druid co tincetlaib moraib & do lecdis na cethra etarræ ar tedmonnaib cecha bliadna. Nó co beldine 'diu, ainm de idail. is ann doaselbti dine gacha ceathra [for seilb](G301021/app343.html) Beil. Beldine iarum bel-dine, dine cecha cethrai. Co prón trogein .i. lugnusad .i. taide fogamuir .i. is and dobroine trogain .i. talom fo toirtip. Trogan didiu ainm do [talvm](G301021/app344.html) .’ Luid ['diu](G301021/app345.html) **Cu Culaind** reme ina [ermaim](G301021/app346.html) & fess and-**Eumain Machæ** an aidce sin. At-fiatatar [didiu](G301021/app347.html) a n-ingenu dinaib prugadaib ind oclæch [donfánicc](G301021/app348.html) ina carbut sainemail & an imacallaim [do rigensid](G301021/app349.html) etorrai & **Emir** & nat-fetatar son cid forcansad etorro & a impod budene tar **Mag m-Breg** vaidib fo tvaid. At-fiadat *dno* na brugaid do **Forcald Monach** indi sen & [conidepert](G301021/app350.html) in ingen fris. ‘ As fior sin ’, al **Forcall**. ‘In riasstardi o **Eamain Machi** tanic an di acoldaim **Emiri** & [ru-s-carustar](G301021/app351.html) and ingen esseom & iss aire sin [donacolt](G301021/app352.html) cach alali dib. Ni ba cobair doip-sim on ceni’, al sé. ‘[Do rorbius-*s*a (.i. tairmiusc)](G301021/app353.html) co na manairceba doib indii is [acobar](G301021/app354.html) levo.’ Is de sen do luid **Forcoll Monach** [docum n-**Eumno Machi**](G301021/app355.html) isna Gaillecuscaib, [amail batís iatd](G301021/app356.html) techtæ rig **Gall** [tissed](G301021/app357.html) di acaldoim **Concvboir** co n-imcomarc do di orduisib **Finngald** & cechai maithiusai arceuna. Triar bá s-sed a lin. [Feurthar](G301021/app358.html) failti moir fris ierum. O rola iarum a muindterus dia in tress læi, [molaigter](G301021/app359.html) **Cú Chulaind** & **Conald** & errid **Ulad** arcena fiadai. Aspert [com](G301021/app360.html) ba fir & ba h-amro conclissed na h-errid. Acht ceno nama, dia rissed **Cu Culaind** [**Domnall Mildemon**](G301021/app361.html) ar **Alpi**, ro bad amraide a cliss & die rissed **Scathaig** [de morfoclaim anmilti](G301021/app362.html) , ro derscaidfed [curæ](G301021/app363.html) **Eurpæ** uli. Acht --- p.247 cenæ ba do [focerd](G301021/app364.html) som anni sen for **Coin Culaind**, fo deig arna contissed ina friteng doridesse, ar ba doich leiss die m-beth **Cu Culaind** ina carutrad, commad tremit no gabad bas ar [anserc](G301021/app365.html) & lunde ind erred ucud & [ane](G301021/app366.html) boi do-ssom on. Foemaiss **Cu Culaind** techt frissin & fo naisciss **Forgall** fair araige forna techtais is*in* aimsir sen. Cotsela iarum **Forgall** h-o araill for **Coin Culaind** inni rob ocabur laiss. [Luid](G301021/app367.html) ierum **Forcold** dia tig & atregad in la*i*th gali ara baruch & debertad die n-óidh techt frisna gnimo ro gellsad. [Luidset](G301021/app368.html) comboi **Cu Chulaind** iarum & **LogaireBuadach** & **Concupor** & airmid foirind **Conoll Cernach** do techt aræn ru. Is ed [luid](G301021/app369.html) **Cú Chulaind** ['diu](G301021/app370.html) dar **Bregu** [de](G301021/app371.html) adald na h-ingeni. At-glatustar som iarum **Emiur** [ria](G301021/app372.html) techt ina noi. Ro raid ind ingen fris ba s-se **Forcoll** do rat an ailgius fair-som and **Emain** do techt do foglaim in milti, ar daig na comristais **Emiur** & esseom. Et [aspert](G301021/app373.html) ara m-biad 'na foicill ar no biad oc admillid **Con Chulaind** cech conair conricfed. Tincellaid cach dib da céile [comed a n-genaiss](G301021/app374.html) , acht mana fagbaud nechtar dip bas foi, co comristis dorisse. Timnaiss cauch dib celiubrad di alaili & imdisoat go **Alpi**. [H-o rancatar](G301021/app375.html) ierum **Domnall**, forcetai leis aill for liic dercain & fosetiud cetharbolc foithi. No clisstis fuirri conabtar duobai na glassæ a [fonn](G301021/app376.html) . Aill for slig [frisdringtis](G301021/app377.html) , [con-clisstis for a rind](G301021/app378.html) na [feurad for a n-indib](G301021/app379.html) . Carais iarum **Cu Culaind** ingen **Domnaill**. [**Dorndoll**](G301021/app380.html) a ainm, old-dorna. Ba forgranno a delp. Batar mora a gluine, a salu rempe, a traicthi ina diaig. Svili duibliathai mora ina cinn. Duibighthir {folio 32 b} cuach ceru[cera, Gen. von cir, 'Pechkohle'. Vgl. bair dubidir cir, LL 252b [...]] a gnuis. Tul fortreun fuirrie. Folt forgarb forruad ina --- p.248 gibnib foa cend. Oppais **Cu Culaind** a comleubaid. Tingevllaid [si](G301021/app381.html) a degdigail sin fair-seom. Aspert fria **Coin Culaind** nad bai foiside (.i. forvs) forceutail **Con Culaind** co rissed [**Scathaig**](G301021/app383.html) fri **Alpi** alla anoir. [No-t-lotar](G301021/app384.html) 'diu a [cetar](G301021/app385.html) .i. **Cú Chulaind** & **Concupor** ri [**Emno**](G301021/app386.html) & **Conold Cernach** & **Laogaire Buadach** tar **Albo**. Is and do ad-bas doib **Emoin Machu** ar a suilib. Ni ro fetad 'div **Concubor** & **Conall** & **Lægairi** seocha sein. Ingen **Domnaill** du-s-fuc an [taidbse](G301021/app387.html) , fo díaic a scartai **Con Culaind** fria muinntir [daig](G301021/app388.html) a admilti. Iss ed airmid araili sleuchta comad e **Forcoll** tucc an taidbse doib ar daig a n-impuid co nar' comallad **Cu Cvlaind** indi ro geuld fris a n-**Emain** fo deig a impaid, comad melachtach de & *dno*, da thecmad dou teucht sair do foclaim anmilti (.i. an gaiscid gnáthaig & ingnataich), co m-bad moide fo gebad bas bith a oenur. Luid **Cu Culaind** uaidib iarum dia daim (.i. dia deoin) i conair [n-indeurb,](G301021/app389.html) ar batar h-erdruch (.i. maith) a cumachtæ ni h-ingine & [fofeur ircoduch](G301021/app390.html) (.i. olc) do-ssom, conscarad fria a muintir. O [tacoid](G301021/app391.html) ierum **Cu Culaind** tar **Alpie**, ba prónach & ba [scithlond](G301021/app392.html) de dith a coiceli friss & ni fitir [cid no-t-ragad do iarraid](G301021/app393.html) **Scaitci**. Ar ro gell som dia coicelib na [tinntaigfed](G301021/app394.html) afrithesse co h-**Emain** [noco rosseud](G301021/app395.html) **Scatoich** no co fogbaud bass. Anais iarum [dissuide](G301021/app396.html) , ó ro airigesstar a imarcor & a aineolus. A m-bai an iarum co n-acai biastæ vathmair máir ina docum amail levmon. Poi occa feitheum & ni [ro genair](G301021/app397.html) [nach ercoid](G301021/app398.html) n-dou. Cech conair iarum no tegiudh ticciud in beisd for a cinn & do beriud a sliss friss beos. [Fo cerd](G301021/app399.html) iarum bedg dee co m-boi for a muin. Ni boi s-seom 'diu i comus fuirfi [acht](G301021/app400.html) a teucht [alledh](G301021/app401.html) pud meulluch lei fen. [Lotarset](G301021/app402.html) cetri lau fon cruth sin condo tarrlatar [fri](G301021/app403.html) crich a m-batar aitrebthaigi & i missimbert na maucruide (.i. ic imáin locain) --- p.249 [and,](G301021/app404.html) [condo tibsetor](G301021/app405.html) and ar [ingantus](G301021/app406.html) lev in m-bést eurcoidiuch ucat [di bit](G301021/app407.html) a n-gíallæ do duine. Tarblengaid iarum **Cv Cvlaind** dii [iarum](G301021/app408.html) & scaruiss an m-best friss & bennochais som di. Luid iarum reime & [fo card](G301021/app409.html) for teuch mor n-ann a n-glinn mouar. Is ann fo ráinic ingin coim cruthaig astig. Atid-gladustar and ingen eei & feraid failti fris. ‘Foceun do tiuachtæ, a **Cv Culaind**!’ ol si. Aspert som can boi [di athne](G301021/app410.html) [fair](G301021/app411.html) . Aspert si bautur comdaltai cartanachai diblinuip la h-**Ulbecan** [Sæxu](G301021/app412.html) , ‘dia m-bamur mad tu leis ic foclaimb bindiusai’, ol sie. Do beurt and ingeun dicc & mir n-do & imdosoi vaithi iarum. [Immaricc](G301021/app413.html) *dno* [for](G301021/app414.html) occlæch n-aumrui n-aili. Ferais sidie an failti cetno friss. Imeclæchlaissent athiusc [etarroib](G301021/app415.html) . Boi **Cu Cvlaind** oc [iarraid eoulussæ](G301021/app416.html) do dvn **Scathqi**. Incoisscid an t-oclæch eulus n-do [tar an](G301021/app417.html) maug n-dobail boi aro cinn. A leth in moigi [no seichtis](G301021/app418.html) doine n-dei .i. no lendæis a cossai, al-leuth n-aill [cotaocbad for an feor](G301021/app419.html) . Tobeurt an t-oclæch ruoth n-do leis & ispeurt friss [araressed amol in roth sin](G301021/app420.html) tar leuth an maige ar na [ro sheichiud](G301021/app421.html) . Donbeurt ['div](G301021/app422.html) uball n-do & ismbeurt friss araliad di laur amal noliad ind ublau sen & co m-bad fond innus sen ro sessed [tarsan](G301021/app423.html) mag ut. Cotela (.i. do cvaid) [samlaid](G301021/app424.html) **Cu Culaind** darsa mag fortainic ar a cinn iar suidiv. Aspert an t-oclaech fris [iarum](G301021/app425.html) bai gleunn maur ar a cinn & [æntet](G301021/app426.html) coel ar a cinn tairiss & se lan d'urtrachtaib (.i. d'fuathaib) iarna foidiud do **Forcoll** dia admilliud-som, & ba si sen a conair-siom do tig **Scathqu** tar [a*r*d](G301021/app427.html) leicthi n-uatmair son *dno*. Bennochaiss cach dia celi dip iarum, **Cv Culaind** et an t-oclæch .i. **Eouchai Bairci** esside & iss e [ru-s-tecaisse é](G301021/app428.html) amail --- p.250 [do genad](G301021/app429.html) a airmidin a tig **Scathqi**. Ro tairngir 'diu in t-oclæch cétno n-do ina césfath de drennaib & di drofélaip for tanaid uo **Cuailngi** et ro indiss dou didiu ina n-dingniud d'olcaif & d'aigbenaif & comramhaib for feraif **Erenn**. Lvid **Cú Chulaind** 'diu [in](G301021/app430.html) sed sein darsa maug n-dophail & tarsan gleun n-gaibtiuch amal [ro forchan](G301021/app431.html) ind oclæch n-do. Is [ed](G301021/app432.html) conair [ro gaub](G301021/app433.html) **Cú Chulaind** issan longfort [a raibe](G301021/app434.html) daltai **Scathci**. Ro iarfacht som cie h-airm a m-bæi s-si. ‘Isinn oilen ucut’, ol siet. ‘Cisse conair [do-d-loutar cuici](G301021/app435.html) ?’ or sesseum. ‘Do droiched [na n-*d*alta](G301021/app436.html) ’, ol iedd, ‘& ni ricc neuch esside noco [forpai a gaissciud](G301021/app437.html) , ar iss amlaid boi sidie & di cenn issliu ocai & medon ard & intan no saltrad neuch for a cenn, cotnocfad a cenn n-ali foair cotacorad [inna](G301021/app438.html) ligiu. Iss ed airmid aroili slechtai inn so co m-batar drem di laithaib gaili fer [n-**Erenn**](G301021/app439.html) issan dunad so ic foclaimb cleuss la **Scathaig** .i. **Fer Diad mac Damain** & **Noisse mac Uissneuch** & **[Luóchmor](G301021/app440.html)** [macu **Egomaiss**](G301021/app441.html) & **Fiamhain mac Forai** & dreum di-airmide elie {folio 33 a} olcenai. Acht cenu ni h-airimtir iersan slicht so a m-bith ann and inbaid sen.’ Dinbert **Cu Culaind** ammull fo trí ierum de techt in drochid & forfeimdig. Nu-s-caineud ind fir. Riastarda iarum imbi & saltraiss for cenn in drocid [d'impert](G301021/app442.html) cor n-iach n-erred de co tarlo for a medon, co na tarnaic [den](G301021/app443.html) droiched a ceunn n-ali de tocbail antan ranic-som [é](G301021/app444.html) , [co n-docor](G301021/app445.html) n-de co m-boi for laur issan inse. Lvid don dún co m-bi in comlaid co n-eu a sligi [conlod trithi](G301021/app446.html) . Asperthur fri **Scathaig** innsin. ‘Fír ’, ol sise, ‘neuc ier [forbo](G301021/app447.html) gaiscid i n-inat aile sin.’ Et cartaich a h-ingin h-vaithi dia fiss coich in gildo. Lvid 'diu **Vathach ingeun Scathqi** ar a cenn. [Doneci & nin-aicaill](G301021/app448.html) [ar a meud dit inbeurt in deulp derrscaithiuch](G301021/app449.html) , [co faco ar an gildie](G301021/app450.html) --- p.251 [di h-óidh a toil n-dii](G301021/app451.html) . Tafaissig (.i. doeric) [combvi](G301021/app452.html) [co h-airm](G301021/app453.html) a m-boi am-máthair. [Molustar si](G301021/app454.html) fria a máthair in fer con-facoi. ‘[Ro tolustar](G301021/app455.html) an feur amne’, ol a máthair, ‘ad-cíu laut.’ ‘Is fir on’, al ind ingen. ‘Tofeit am toil se *dno*’, or si, ‘& [foi](G301021/app456.html) less d'adaig, mássed condaighti.’ ‘[Ni scith leum-sa emh](G301021/app457.html) ’, ol si **Scathach**, ‘mássed dotæd [a toil](G301021/app458.html) fen.’ Donimtirenn iarum and ingeun co n-usqi & piad & fecid [ac](G301021/app459.html) airfitiud. Feraiss [eussoman (.i. failti)](G301021/app460.html) fris fo delp [cofarig](G301021/app461.html) (.i. la gabáil grema [de](G301021/app462.html) ). Craidsiusai **Cv Cvlaind** [co m-bobith](G301021/app463.html) a meur. Egiss and ingeun. Faraith (.i. ro siact) [isan](G301021/app464.html) dvncairi vili, co n-ergetar lucht an duncaire, co-tn-erracht *dno* a treunfeur doa .i. **Cochar Cruibne** cathmilid **Scathaige**. Araselig sem & **Cu Culaind** & feraid glieid i ree fottæ. Luid iarum in trenfeur a muinidin a cless n-gaisscid & nu-s-frithail **Cu Culaind** amail pid foglaim n-dou h-o æis iead & do fiche an trénfeur laiss & consevla a cenn de. Ba bronoch an uhen **Scathach** dissuide co n-epert **Cu Culaind** fria congeupad moda et mamma ind fir dusceur co m-ba toissech sloig & co m-ba trenmilid dii esseom dia eis. Et [do ficed](G301021/app465.html) h-**Uathach** iersin co m-bid ic comrad fria **Coin Culaind**. {folio 33 a 2}Dom-beurt iarum ind ingen comairli n-dov **Co*i*n Culaind** dia in tress læi, ma bud do denaim laochdachtæ do luid, ara tessed docum **Scathcie** [co](G301021/app466.html) maigin a m-boi ic forcetul a da mac .i. **Cvar** & **Ceut**, [arincuorud](G301021/app467.html) ich n-errid n-de isand iubaur dossmor i m-bæi s-si & si [foen](G301021/app468.html) adn, gonid-furmed etir a da cich cona claideb, co tartath a tri [drinnroisc](G301021/app469.html) n-do .i. a forcetol cin diciull & a [h-ernaidm-si](G301021/app470.html) [co n-icc](G301021/app471.html) tinscræ & epirt [friss in neich bai do-som ar cinn](G301021/app472.html) , ar pa faid si. --- p.252 Lvid ierum **Cu Chulaind** co h-airmb i m-boi **Scatoig**. Do bir a di coiss [for da m-bordaib](G301021/app473.html) in clep cliss & nochtaiss in cloideb & [do bretha](G301021/app474.html) a rinn fo comair a cride & ispert: ‘Bas h-vassut!’ ol se. ‘To trí [drinnroisc](G301021/app475.html) [dait](G301021/app476.html) ’, al si, ‘[fep tissed liat anail](G301021/app477.html) .’ ‘Gebthar!’ ol **Cu Culaind**. Fo naisscid uirri iarum. Is ed airmid araili slechta annso, co ruc **Cv Culaind** **Scathaig** laiss issan tracht & co comranic frie ann & [co ro cotail](G301021/app478.html) ina farrud, conid annsidie ro cachain indí seu oc [a taircetul](G301021/app479.html) gach [neich](G301021/app480.html) aridbíad, co n-epert: ‘Focen, a scithbvaidnige’ & rl. Acht ni h-airmithir iarsan slicht so sen [olceno](G301021/app481.html) . [Foidis](G301021/app482.html) **Uathach** la **Coin Culaind** & nu-s-forcedlæ *Scáthach* [immon milti](G301021/app483.html) . Isan aimseir [sin tra](G301021/app484.html) boi seom la **Scathaich** & a muinterus h-**Uathqu** a h-ingene, is and diluid aroili fer aumræ boi la **Mumain** .i. **Lugaid mac Nois mac *A*lamaic** in ri soinemail, coicceli (.i. comalta) **Con Cvlaind**. [Dilligh](G301021/app485.html) indiar & dá [errig](G301021/app486.html) deucc [imbi](G301021/app487.html) do [errigaib](G301021/app488.html) na **Muman** di tochmarc da n-ingeun dec **Níaidhfér maic Rusa**. Arnassa sen di feraib vili remib-seum. An tan iarum ro caula som **Forcall Monuch** indi sein, [forrumai](G301021/app489.html) do **Teumraig** & ispert fri **Lugaid** boi oca-seum ind-oentumæ ingen is dech bai ind-**Eriu** etir cruth & genus & lamdæ. Aspert **Lugaid** ba maith laiss inn sen. Arnaiss iarum **Forculd** a ingeun dind rig & da ingin deuc na di m-briugad n-decc olceno [uá](G301021/app490.html) **Breghu** [den di errig](G301021/app491.html) n-déac botar aræn la **Lugaid**. Dotæt an ri den banfeis ar oen lia **Forgauld** dia dunat. An tan iarum de-{folio 32 b1} brethau **Emiur** di **Lucctith** dochum ind ionaid a m-bai [oc](G301021/app492.html) s-suidiu for a laim, digabaid si a dá n-gruad. ‘For fior h'oinich & h'anmo daum!’ ol si & [adamair](G301021/app493.html) ba **Cu Culaind** carustar & for a greiss bui & ba coll oinigh cibe do berud isse. Ni forlamair iarum indti **Lugaid** feis la h-**Emir** ar omon **Con Culaind** & imdosæi afritesse dia tigh. --- p.253 Bai cauth for **Scathaig** *dno* issan aimsir sene fria tuatai ali & is forra s-side ba banflaith **Aifi**. Ro tinoilset [iarum](G301021/app494.html) cechtarda líno do tabairt in cauthæ, co recht (.i. docenglad) lia **Scathaig** ***Cú Chulaind*** & imdisai ifritesse & debreuth deug suain n-do riam ar na tessed isan cath, ar na rissed ní do ann. Ar [choimainmche](G301021/app495.html) do gnith se sein. [Do fochrasstar](G301021/app496.html) 'diu ellam inti **Cv Chulaind** assa cotlad iar n-var fochétoir; ar a m-ba mithesse ceteourai n-var fichet do neuc ali din digh svain i cotlad, ba h-oenúar n-dossom innsin. Lvid iarum la da mac **Scathqu** din cath ar cinn trí mac **Ilsvanaigh** .i. **Cuar** & **Cet** & **Cruifne** iat side trí milid **Aifi**. Arossanaic sim a tríar a oenur & [deceurtar](G301021/app497.html) laiss. Bai dal in catho arnauharuch & [do toegat](G301021/app498.html) ín t-slvaig cechtardai co m-batar in da n-idhnæ drech ria dreich. Lotar 'div trí mic **Esse Enchinne** & **Cirí** & **Birí** & **Bailcne**, trí milid aili di **Aiffe** & [forfvacarsad](G301021/app499.html) comlonn for dá mac **Scatqui**. Do lotar side for an ted cliss. Fo ceurd **Scathach** essnaid dissvidi, ar ní fitir cid no piad de. Aill on [bad](G301021/app500.html) bith *cen* in tress feur la da mauc **Scathce** frisan triar amne & dono ba [h-omon](G301021/app501.html) le **Aiffe** in bainfendig, fodeug is side ba h-annsom bvi issan doman. Lvid 'div **Cu Chulaind** fria a da mac-si & nu-s-leublaing for an tet & [immacomarnic](G301021/app502.html) n-do-ssom friu i tríur & beuhsatar lais. Focraiss **Aiffe** [comlonn](G301021/app503.html) for **Scathaig**. [Lott](G301021/app504.html) **Cv Cvlaind** ar cinn **Aeiffi** & iermofoacht qid ba moam [serc](G301021/app505.html) bui aicti riam. Aspert **Scathach**: ‘Iss ed [ba moom serc lei](G301021/app506.html) ,’ ol si ‘[a dá h-euch & i carpat](G301021/app507.html) . ’ Dilotar didiu for in tet cliss **Cv Chulaind** & **Aiffi** & fersaid [cumleng](G301021/app508.html) fair. Docombai ([.i. brissid](G301021/app509.html) ) iarum **Aiffi** a [h-airm](G301021/app510.html) for **Coin Cvlaind**, co na pa sia dornd a claideb. Is ann asmpert {folio 33b2} **Cu Culaind**: ‘Aill amai!’ ol sé, ‘derochair arau --- p.254 **Aiffi** & [a da h-euch carpait](G301021/app511.html) fon gleun [conidnapatar](G301021/app512.html) ulie.’ Decid **Aiffi** lassotain. [Fossdicet](G301021/app513.html) **Cu Culaind** la sotain & gabthus foa dib cichib & [dompert](G301021/app514.html) tarsnai amail [assclaing](G301021/app515.html) , [conatulaid gona slvagu bodein **Cú Culaind** leis h-i](G301021/app516.html) , [gonratustar](G301021/app517.html) a beim fri talmain dii & do beurt claideb urnocht vasti. Asbert **Aifi**: ‘Anmoin in anmain, a **Cu Chulaind**!’ al si. ‘Mo trí [drinnrvisc](G301021/app518.html) dam-sa!’ ol se. ‘Ro-t-biad [amoil](G301021/app519.html) no tistais lat anail’, or si. ‘It e tri [drinnroisc](G301021/app520.html) ’, ol sé, ‘giallnæi do **Scathaig** cen nach frithorgain fria iarum, mvinterus frium d'adaig ar belaibh di dunaicch fen & co rucai mac dam.’ ‘Atmaur-sa [amlaid](G301021/app521.html) ’, ol si. ‘Digentar [airiut](G301021/app522.html) foan innus sin.’ Lvid didiu **Cu Chulaind** la h-**Aeifi** & [fæidiss](G301021/app523.html) lee in aidqi sin. [Asbert](G301021/app524.html) iarum inti **Aiffe** ba torruch & [mac nu-s-berad](G301021/app525.html) . ‘Cvirfed-sai 'div dia secht m-bliadan co h-**Érin** h-e’, ol si, ‘& facaib-se ainm do.’ [Facbaiss](G301021/app526.html) **Cv Chulaind** dornnaisc n-oir n-do & ispert frie gon tissad dia cvingid-seum co h-**Érinn** in tan bvd lan in dornnaisc dia meor & ispert co m-bad é a ainm do bretha n-dov **Conlui** & aspert frie [nacha slonnad](G301021/app527.html) d'oinfir & nacha m-beurad oinfer dia sligid & na [rodobad](G301021/app528.html) comlonn ainfir. Ataninntai **Cv Cvlaind** coa muindtir n-iarum fessne & issed tanic, for an tét cétnoi. Co farnoic sentvinn tuathcæich [for a cinn](G301021/app529.html) for an teid. Atbert [som](G301021/app530.html) fris-som [ara forchaine](G301021/app531.html) ar na beth for a cinn iersan teid. Aspert som [nad mbvie occo conar diroisevd](G301021/app532.html) acht [fon](G301021/app533.html) ald mor ro boi foi. Aidchisi fris an conair do [legivd](G301021/app534.html) n-dii. Do lec seum din tet acht giuil a --- p.255 [ladair](G301021/app535.html) aire namaa. A n-dolvid si vassæ fornessæ a ordain di cor den tetd dia chor foan ald. Airiges som *dno* indni sen & fo cerd ich n-errid n-de svass doridesse & [benaiss](G301021/app536.html) a cend din caillig. Ba si sen mathair na tri caurad n-degeunach doceurthur les-sum .i. [Ess](G301021/app537.html) Enchine, & fodeicc a admillte-sevm tanaic ar a cind. Do loutar iarum in t-slvaig la **Scathaig** dia crichaibh feisne & dibrethai gellnai o **Aiffi** le & anais {folio 34 a l} **Cu Culaind** [denas](G301021/app538.html) taithslainti i fuss. O ru-s-scaich iarum de **Coin Culaind** lanfoglaim in milti do denum la **Scathaig** etir uballclius & torandcless & foebarcless & foencless & cles cletinech & tetcless [& foerclius](G301021/app539.html) & corpcless & cless caid & ich n-errid & [corndeliud](G301021/app540.html) & gai bulgai & bai braisse & rothcless & otharcless & cless for analai & brud n-geunai ([no gemi](G301021/app541.html) ) & sian curad & bem fo commus & taithbeim & fodbeim & dreim fri fogaist co n-dirged creiti for a rinn & carbad serrdhai & fonaidm niadh for rinnib sleg, tainic timgairi do [tiachtain dia toig](G301021/app542.html) fesin iarum & timnaiss celiubrad & aspert iarvm **Scathach** fris iarsen inni arudbai dia forcenn & ro cachain n-do tria h-imus forhossnai, conad ann ispert na priathru sai n-dou. > 1. Foceun, a [sciath bvaidnige](G301021/app543.html) bvadaigh > > badhaig [uarcra*i*daig](G301021/app544.html) urbataich, > > taissceá corraib fortacht fort! > > Ni ba furtacht cin reicne, > > Ni ba reicne cin decne. > > [Imbe err](G301021/app545.html) ængaili, > > arutossa ollgabad, > > vathad fri h-eid n-imleubair. > > Óicc **Crvachnai** [concirriusai](G301021/app546.html) , > > [cotad cura*i*d cellfitheur](G301021/app547.html) , > > fortat braigid [beufsatar](G301021/app548.html) , > > bied do colg [culbemnioch](G301021/app549.html) > > > --- > > p.256 > > > cruach fri sruth [**Setantai**](G301021/app550.html) , > > [sennaid fria rod](G301021/app551.html) rvadtressai > > rinnib [rusclæifid cnaimredaig](G301021/app552.html) > > clarad im buaib [benncuirde](G301021/app553.html) > > tithiss [fidach](G301021/app554.html) [firamnus](G301021/app555.html) > > fethail feulai [fedclessaib](G301021/app556.html) , > > feurba do **Breug** [brathfiter](G301021/app557.html) , > > braigdiu do tuaith tissethar > > [tren](G301021/app558.html) cithach caictigiss > > cichiss do buaib -mbealta. > > [Bat h-oin](G301021/app559.html) ar sloig [sírechtach](G301021/app560.html) > > [sirdochar](G301021/app561.html) sirdemin [sirdupai](G301021/app562.html) , > > [asealfai](G301021/app563.html) do fuil flanntedhmann > > fernaip ilip ildlochtaib > > armbaib sceo mnaib dergdeurcaib > > [crodergæ airmb airmeud](G301021/app564.html) mellgleou > > fiaich fothai firfitheur > > [arathar croich crosfaigtir](G301021/app565.html) > > recur serech [sarlathaur](G301021/app566.html) > > [gætar luinne losscaide](G301021/app567.html) > > lin [dofedat](G301021/app568.html) ildamaib > > [ilar fuili firfaidtir](G301021/app569.html) > > [ar **Coin Cvlaind**](G301021/app570.html) cencolinn > > [cesfe alad](G301021/app571.html) n-encraidhe > > [ana dolath tetharbæ](G301021/app572.html) > > [digern brodercc](G301021/app573.html) [brufidhir](G301021/app574.html) > > prón ar cach dot brathbreislig > > > --- > > p.257 > > > [diathaib maigib **Murtemhe**](G301021/app575.html) > > dia m-bia cluiche [tregdaighti](G301021/app576.html) > > bruthaig fria tuinn [trechtaigi](G301021/app577.html) > > [risa m-beliun](G301021/app578.html) m-bandernach > > belaig uathaig ochtclessaig > > be-{folio 34 a 2}lenn dichet [clesamhnoch](G301021/app579.html) > > [cichid biit](G301021/app580.html) banchuri > > baigt*h*i **Medb** sceo **Ailella** > > aruttosa otharlighie > > ucht fri h-echtgai irgaige. > > Ad-ciu [firfe](G301021/app581.html) [Finnbeunnach](G301021/app582.html) > > fri Donn Cuail*n*gie ardburuch, > > cuin doregai, cuin [doraidhfie](G301021/app583.html) > > ross do gaili gnat*h*geiri. > > [Benfaid](G301021/app584.html) beimenn [fiarleabra](G301021/app585.html) > > mic **Roich** rvaidrennaich ardurgnæ > > [naisceta](G301021/app586.html) n-ollach [n-oindelloch](G301021/app587.html) > > lochta do tam doscura cetha > > erich do loch luirechdai > > cuchtach [ecé ilcrothoch](G301021/app588.html) [(nó comraic)](G301021/app589.html) > > [scelaib thanaigh](G301021/app590.html) trubud > > co tir n-**Ulad** ogerigh > > de mnaib **Ulad** [centomaip](G301021/app591.html) > > do sciath cnedach comramuch, > > di gai truagach tairbertach trentuirig, > > do colg ded [dathfaigthir](G301021/app592.html) > > [a donfolaif](G301021/app593.html) . > > Rosia [ainm](G301021/app594.html) Albanchu > > ciach di gair gemadaig. > > **Aiffe Uathach** [iachtafid](G301021/app595.html) , > > aloinn sethnoch [svanaichfe](G301021/app596.html) > > > --- > > p.258 > > > *étrocht sóebrocht súanaigfe*. > > Teouru bliadna ar trentrichud > > bad neirt ar do lochnaimhdip. > > Triuchai bliadan bagaim-seo > > guss de gai gnathgeirie, > > oasin amach [ni indessimb](G301021/app597.html) , > > do soeccol [ni fuillim-se](G301021/app598.html) > > itir bvaduib bancuirie, > > gé gairidd, ge etgene, > > dit alaib .[mocen](G301021/app599.html) > Mocen. Do deuchaig iar sen **Cv Cvlaind** ina longa do saigid h-**Erenn**. Iss iatt ro bo lucht oenlongai n-dov .i. **Lvgaid** & **Lvan** da mac **Loich** & **Feur Boeth** & [**Lairine**](G301021/app600.html) & **Feur Díadh** & **Drúsd mac Seirb**. Lotar iarumh do tig **Ruaid** ri*g* na n-indsse aidci samnoo. Is an [bai](G301021/app601.html) **Conall Cernach** & **Lægairi Buadach** ic tobuch [an](G301021/app602.html) cissa. Ar bai cioss a h-innsib **Gall** do **Uldtoib** an tan sin. [At-closs do **Co*i*n Culaind**](G301021/app603.html) an m-bron ar a cind [i n-dun](G301021/app604.html) ind ricch. ‘Qise nuall so?’ for **Cú Chulaind**. ‘Ingeun **Ruaid** [do berur a ciss](G301021/app605.html) do **Fomorip**’, ar ieat. ‘Is airiu fhuil an m-bron sa [issan dunadh](G301021/app606.html) .’ ‘Cait a fuil an ingen sen?’ al sé. ‘Fil isan traig [tiss](G301021/app607.html) ’, ol iad. Ticc **Cu Culaind** co m-boi i comair na h-ingine issan tracht. Immafoacht **Cu Culaind** scélo di. At-fet an ingen [do leri](G301021/app608.html) n-dou. ‘[Canus assa](G301021/app609.html) tegaid [in](G301021/app610.html) fir?’ ol se. ‘Onn innsiu etercein tall’, ol si, ‘& na bi-sse sunn’ ol si, ‘ar cinn na n-eclann.’ [Tarustar](G301021/app611.html) ann iarum for a cinn-som & ro marb na tri ***F*omori** ar galaifh oinfir. {folio 34 b 1}[Ro crecht](G301021/app612.html) an fer n-degenoch dib essim ar a doid. [Ro rad](G301021/app613.html) in ingen breid dia h-edach do-ssom [imin](G301021/app614.html) crecht. Tet seum ierum ass can a slonnad dind ingin. Ticc an ingen [den dunad](G301021/app615.html) & ad-fet dia h-athair [a](G301021/app616.html) --- p.259 scel n-uli. Tic **Cu Culaind** [den dunad](G301021/app617.html) ierum amail cech n-óigid. Feraid failti fris ierum **Conoll** & **Lægairi**. Moidid sochaide [issan dun](G301021/app618.html) marbad na ***F*omóre** dano, acht nirro creid and ingen doib. [Mosronad](G301021/app619.html) fothraccud [don](G301021/app620.html) rig & do breta cach ar uair chuice. Tainic **Cu Culaind** *dno* cumai caich & [ro rad](G301021/app621.html) an ingen aithne fair. ‘Do-m-beur an ingen dit ’, for **Ruad**, ‘& icfad fein a tinnscrai.’ ‘Nato’, ol **Cu Chulaind**. ‘Ticceud dia bliadna imm deugaid-se co h-**Érinn** mad ail n-di & fogepai messe an.’ Tanic **Cu Chulaind** co h-**Eamain** iartain & at-fed scelai ann. O ro cuir a scis n-de, tanic reme co [dunad](G301021/app622.html) **Forcaill** do cuingid **Emiri**. Bliadain lan n-do oice-ssin & ni roacht ammus fuirre lia h-immad na forairi. Tic iarum [cenn](G301021/app623.html) m-bliadna. ‘Iss aniu, a **Læig**, [ro dail-seum](G301021/app624.html) fri ingin **Ruaid**, acht nad fedamor ind inath [airithe](G301021/app625.html) , ar ni gæth ro bamar. Tair riunn tra’, ol sé, ‘la h-airiur an tíri.’ O ro batar la h-aireur **Locha Quan** iarum at-ciat dá n-en forsan muir. [Do m-bert](G301021/app626.html) **Cu Chulaind** cloich [issan](G301021/app627.html) tailm & nu-s-dibraicc na h-euna. Reithid an fir cucai iersin iar m-beim andara h-eoin dib. O rancatar [ierum](G301021/app628.html) , iss ed botar an, da m-bandeilb is cóimhe boi forsan m-bith. Is ed bai ann, **Derbforcaill ingen Rvaid** & a h-inailt. ‘Is olc in gnim do ronais, a **Cu Chulaind**!’ ol si. ‘Is tot indsaigid tancamar cia [ro-m-cráidis](G301021/app629.html) .’ Suidiss **Cu Chulaind** in cloich esti cona loimb folai imbpe. ‘Ni coimraiceb-sai festai friut’, ol **Cu Chulaind**, ‘[arintibiss](G301021/app630.html) t'fhuil. Do-m-béur cenai dom dalta sunn .i. do **Lugaid Reondercc**.’ & [dignith](G301021/app631.html) samlaid sin. Et bvi **Cu Chulaind** bliadain doridisi ic saigid [dunaid](G301021/app632.html) **Forcaill** & ni rooacht an ingen beus la feupus a coimhetai. Luidie 'diu **Cu Chulaind** aitherruch do **Luglochtaib Logha** do dun **Forgaill** & indiltir in carbat serrgaie les-som in la s-sin & dobreth seul trom foair .i. torannclius trí cét & nonbair & ass e an tress laa [ro h-indliodh](G301021/app633.html) in carpat serrgæ [do](G301021/app634.html) **Coin Culaind** --- p.260 & iss airi [asmperadh](G301021/app635.html) ona serruib iarnaidib {folio 34 b 2} bidis i n-indiull ass, no ona Serdaib [tucad](G301021/app636.html) a bunadus ar tos. [Rancatar dunad **Forcaill**](G301021/app637.html) & fo certt ich n-erred de co m-boi tarna trí [lissa](G301021/app638.html) for lar in [dúine](G301021/app639.html) & bithais trí [bemenn](G301021/app640.html) issan liss co [tochair](G301021/app641.html) ochtar cecha beme n-dib & anacht fer i medon cacha nonbuir .i. **Scibar** & **Ipur** & **Cat**, [tri braithri](G301021/app642.html) **Eimere**. Fo cerd **Forcoll** bedc n-de [tar](G301021/app643.html) dua na rátha [imach](G301021/app644.html) for teiched **Con Culaind**, [cor' tuit](G301021/app645.html) co farcoib cen anmain. To bert **Cu Chulaind** **Eimiur** leis cona comdalta cona [n-eredaib](G301021/app646.html) d'or & d'airced & fo cerd som bedc de aitherruch tarsan [tredua](G301021/app647.html) cona dib n-ingenaib & dotæd reme. Eighteur impe do cach aird. Bid **Scenmend** foraib. Marbaid **Cv Chulaind** [e](G301021/app648.html) oc a áth, conidh de do garur **Áth Scenmenn**. [Toecaid](G301021/app649.html) assaidi co Glonnath. Marbais **Cv Chulaind** cét fer n-dib ann. ‘Is mor in glonn do rinis’, *ol **Emer*** ‘in cet fer n-armmach n-incomlainn do marbad.’ ‘Pidh Glonnáth a ainm didiu co bráth [olcena](G301021/app650.html) ’, or **Cu Chulaind**. Do roich **Cu Chulaind** co **Crufóid**. Ræ ban a ainm co ruici sin . Bentai sium a brathbemendai mora for na slogaib issand inad sin, [corro moigseut](G301021/app652.html) na srothai fola [tairrsib tar](G301021/app653.html) cech leuth. ‘Is fod cró an telach so laut indiu, a **Cu Chulaind**!’ ol and ingen. Gonad de sin [diráiter](G301021/app654.html) **Croofoit** dii .i. fod cro. To roich in t-iarmoracht forro [co h-**Ath an Imfoit**](G301021/app655.html) for **Boinn**. Teit **Emiur** assan carbat. To beir **Cv Chulaind** tofonn for in toír corro sceinnsit na foit a cru na n-ech tar ath fothuaid. Do beir tafond aili fothuaid co scenndis na foit a [cruib](G301021/app656.html) na n-each for ath bódess. Gonad de sin [atá](G301021/app657.html) **Ath n-Imfhoid** de dona foitib adiu & anall. Cid fil an tra *acht* marbaiss **Cv Chulaind** cét fer for cech áth o **Ath Scenmenn** for **Ollbine** co **Boind m-Breg** & comallustar uli na gnima sin dorairngert [ind](G301021/app658.html) ingeun & teid slan --- p.261 iarum conranic **Emvin Machai** [bo deme](G301021/app659.html) in [adhaic](G301021/app660.html) sin. Atnagar **Eimeur** issan Cræbruaidh [**Concopuir**](G301021/app661.html) co maithib **Ulad** arcenai & ferait failti frie. Boi fer dvaig [dotengai](G301021/app662.html) do Ulltaib asstoig .i. [**Bricne Nemtengai**](G301021/app663.html) [mac **Carbad**](G301021/app664.html) . Conad and ispert side: ‘Bid doilig eim’, ol sé, ‘la **Coin Culaind** anni do gentar and anocht & an ben tucc laiss a feis la **Concopar** anocht, ar is less coll cét ingen ria n-**Ulltaib** dogréss.’ Nu-s-fvassnaigther im {folio 35 a 1} **Coin Culaind** ansin occa cloisstecht sin & [nu-s-bertaigenn](G301021/app665.html) co [reoimhid](G301021/app666.html) in coilcid boi foi co m-batar a cluma for foluamain immon teuch imacuairt & teid amach lassodain. ‘Atá doiligh mor and’, ol **Cathfad**, ‘acht as geis don rig [cen a n-doraid](G301021/app667.html) **Bricne** do denam. Do bithus **Cu Chulaind** immorro antí [foidis](G301021/app668.html) léa mnai’, ol se. ‘Goirther **Cu Chulaind** dund!’ ol **Concvpar**, ‘dús an fedfamæis talgadh a brotha.’ Tic iarum **Cu Chulaind**. ‘Eircc damh’, ol [sé](G301021/app669.html) , ‘& tuc laut dam [evlma](G301021/app670.html) [failit](G301021/app671.html) a **Slep Fvaid**.’ Teid iarum **Cv Chulaind** & nu-s-timaircc leis ina fvair di mucaib & d'aigib alltaib & d'ernvilib gacha fiada folvaimnige olcena i **Sleip Fvaid** & [nu-s-beirr](G301021/app672.html) a n-oinimain leis co m-bvi for faithce na h-**Emno**. Teidi didiu a fercc lassotain for cvla do **Coin Culaind**. Do gnitheur imagallaim ic **Ulltaib** immon caingin sen. Is edh [íarmho](G301021/app673.html) comarli irricht leu: **Emer** do feis la **Concobar** an adaigh sen & **Fercus** & **Cathfad** a n-oinlepaid friv do comhed enich **Con Culaind** & bennocht **Vlad** don lanamain ar a fæmadh. Foemaid anni sin & do gníeitheur samlaid. Ícaid **Conchubor** tinnscrai **Emirie** íarnamaruch. [Do brethai](G301021/app674.html) eniclann do **Coin Cvlaind** & foidis lia a baincéile & [nir' scarsatar](G301021/app675.html) ier suide co fvarutar bas diblinaip. Atnadhar cennacht macraidi **Vlad** do **Coin Cvlaind** iarsin. Iss iad [sen](G301021/app676.html) robo macrad ind-**Emain** and inbaid sin, die n-debert an fili oc tabairt a n-anmond oss aird: --- p.262 > 1. Macrad **Emno**, [ailli](G301021/app677.html) sluaig, > > inbaid batar ['sa](G301021/app678.html) Cræprvaidh, > > im Furpaidi, fin in t-slat, > > im **Cumscraid** is im **Cormac**. > > Am **Conaing**, im **Glasne** n-glan, > > im **Fíachaig** iss am **Findchad**, > > im **Coin Culaind** cruadach n-gle > > im mac m-bvadach [n-**Dechtire**](G301021/app679.html) . > > Im **Fiachna**, im **Follamain** and, > > imm **Cacht**, im **Maine**, im [**Illand**](G301021/app680.html) , > > im secht **Maine** [a](G301021/app681.html) Sleph in Chon, > > im **Pres**, im **Nár**, im **Lothur**. > > Im [secht mic **Fergus***a*](G301021/app682.html) ann, > > im **Ilarcless**, im [**Crimtand**](G301021/app683.html) , > > im **Fiamhain**, am [**Bvidne**](G301021/app684.html) , am **Bri**, > > [im *M*al claidmech](G301021/app685.html) , *im **Co*i*nri**.* > > **Lægairi Cas**, **Conall Clæn**, > > is in da Ethiar ardcæm, > > **Mes Diad** iss [**Mes Deadh**](G301021/app686.html) dil, > > [clannv amra **Aimirgin**](G301021/app687.html) . > > **Concraid mac Caiss** a Slep Smoil, > > **Concraid mac Baid** bernad broin, > > **Conchraid mac an Deirg maic Finn**, > > **Concraid Svana mac Salcinn**. > > [**Aed mac Finderg** o **Loch Brec**](G301021/app688.html) , > > **Aed mac Fidaig**, formna nert, > > **Aed mac Conaill** cirrid cath, > > **Aed mac Duinn**, **Aed mac Dvach**. > > **Fergus mac Leidi**, lith n-gle, > > **Fergus mac De*i*rc maic Daire**, > > **Fercus mac Rvis** lvaidid rainn, > > **Fercus mac Duib maic Crimthainn**. > > Tri maic **Traiglethain** trén bladh > > **Sidvath**, **Currech** is **Carmon**, > > tri maic **ic Uslenn** na n-ágh, > > **Noisi**, **Ainnli** is **Ardán**.{folio 35 a 2}Tri Flainn, tri Finn, tri Cuinn civil, > > anmonn do nói maccaib Scivil, > > tri Foelain, tri Colla cain, > > tri mic **Neill**, tri mic **Sithgail**. > > **Lon** is **Iliach**, ailli fir, > > [ocus tri Cormaic crithaidh](G301021/app689.html) , > > [tri maic **Donngaiss mic Rossa**](G301021/app690.html) , > > tri Dungaiss, tri Dælgusai. > > Aess dana do **Cormac** civil > > noi mic **Lir mic Eterscivil**, > > a tri [cuslenna](G301021/app691.html) , [cain bann](G301021/app692.html) , > > **Finn**, **Eochaid** ocus **Illann**. > > A cornairi civil iar sin > > im da Aed is am [**Fingin**](G301021/app693.html) , > > a tri druid denmo glam n-gér > > **Aithirne** is **Dreuch** is **Droibel**. > > > --- > > p.263 > > > A tri dailimain co m-bloid > > **Finn**, **Iruath** is **Faitimhain**, > > tri [va](G301021/app694.html) Cleitig, comal n-gle, > > **Uath**, **Uruath** iss **Aisslinge**. > > **Aed**, **Euchaid** airderc **Emhno**, > > dá mac ailliu **Ilgauhla**, > > mac **Bricrenn** [do bronnad ba](G301021/app695.html) > > airdcrc ic macraid **Emna**.[M. c. r.] > conidh e Tochmarc Emiri ann sin.[§](app696.html) Finit.