#The Miracles of Senan #### Corpus of Electronic Texts Edition ### Background details and bibliographic information The Miracles of Senan ===================== Author: Unknown --------------- ### File Description Charles PlummerElectronic edition compiled by Beatrix Färber Funded by University College, Cork and Professor Marianne McDonald via the CELT Project 2. Second draft.Extent of text: 4960 words#### Publication CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College, Cork College Road, Cork, Ireland—http://www.ucc.ie/celt (2004) (2010) Distributed by CELT online at University College, Cork, Ireland. Text ID Number: G201023Availability Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only. #### Sources **Manuscript Sources**2. Brussles, Bibliothèque Royale, O'Clery MSS 2324—2340 fo 241b–248a [text A]. [This MS is used in Plummer's edition.] 3. Brussles, Bibliothèque Royale, O'Clery MSS 4190—2400 fo 277a–279b [text B]. Also see J. van den Gheyn (ed.), Catalogue des manuscrits de la Bibliothèque Royale de Belgique (Brussels 1905–1907). 4. Dublin, Royal Irish Academy MS 23 L 1, p. 241 (Hodges and Smith no. 9). [Plummer calls this late 18th century copy of text B a 'wretched scrawl' and has not collated it.] **Secondary literature**2. Whitley Stokes, Lives of Saints from the Book of Lismore, edited with a translation, notes, and indices, Oxford 1890. Reprinted Felinfach, Dyfed: Llanerch 1995. 3. Whitley Stokes, Amra Senain [from H 3 17], Zeitschrift für Celtische Philologie 2 (1899) 220ff. 4. Daniel Mescal, The Story of Inis Cathaigh, Dublin 1902. 5. Charles Plummer (ed.) Bethada Naem n-Erenn/Lives of Irish saints, edited from the original MSS. with introduction, translations, notes, glossary and indexes. Oxford/New York 1922. 6. G. H. S. Doble, Senan, bishop, abbot and confessor, patron of the parish of Sennen, Cornwall, and of the parishes of Plou-zané and Camors, Brittany. (Cornish Saints series 15). Long Compton 1928. 7. Paul Grosjean, Trois pièces sur S. Senan, Analecta Bollandiana 66 (1948) 199–230. 8. Dermot F. Gleeson, A History of the Diocese of Killaloe, Dublin 1962. 9. Senan Hedderman, Life of St. Senan: Bishop, patron saint of West Clare. Ennis 1974. 10. Gearoid Ó hAllmhuráin, The cult and lives of Senan of Inis Cathaigh, unpublished M.A. Thesis, NUI Cork, Department of Irish History, 1981. 11. Cian O'Carroll, Iniscathaigh/Scattery island: myth, miracle and legend. The Other Clare 12 (1988) 18–20. 12. Richard Sharpe, Medieval Irish Saints' lives: an introduction to Vitae Sanctorum Hiberniae. Oxford 1991. 13. Jeremiah Newman, Scattery: an unknown part of the diocese of Limerick. North Munster Antiquarian Journal 34 (1992) 13–29. 14. Jean-Michel Picard (tr.), 'Albert Le Grand (1629) La vie de S. Sané: a seventeenth-century life of Saint Senan'. North Munster Antiquarian Journal 35 (1993-94) 45–51. 15. Freddie Burke, 'Saint Senan's well at Doonass'. Sliabh Aughty: Journal of the East Clare Heritage Group 5 (1994) 17–18. **The edition used in the digital edition**2. **Charles Plummer**, The Miracles of Senan in Zeitschrift für Celtische Philologie. Volume 10, Halle/Saale, Max Niemeyer (1914) page 1–35 ### Encoding #### Project Description CELT: Corpus of Electronic Texts #### Sampling Declaration The present text represents even pages 2–34 of the published edition. All textual notes are omitted. It is envisaged to include them in a future edition. #### Editorial Declaration ##### Correction Text has been proof-read twice. ##### Normalization The electronic text represents the edited text. Expansions are marked ex. Names are capitalized in line with CELT practice. Text supplied by the editor is marked sup resp="CP". ##### Quotation Direct spech is marked q. ##### Hyphenation Hyphenation was introduced. Soft hyphens are silently removed. When a hyphenated word (hard or soft) crosses a page-break, this break is marked after completion of the hyphenated word. ##### Segmentation div0=the saint's life; div1=the chapter. Plummer omits chapter number 5. This has been corrected in the electronic edition. The editor's sections are marked up as milestones mls since keeping them would have caused overlapping hierarchies when tagging the poetry. Page-breaks are marked pb n="". Foliation is tagged mls unit="folio" n="". ##### Interpretation Names are not tagged, nor are terms for cultural and social roles. #### Canonical References This text uses the DIV1 element to represent the caibidil. ### Profile Description Created: Date range: 1400–1600?.#### Use of language ##### Language: [GA] The text is in Early Modern Irish. ### Revision History * (2010-11-30) Beatrix Färber (ed.) * Conversion script run; new wordcount made. * (2008-08-30) Beatrix Färber (ed.) * Keywords added; file validated. * (2008-07-25) Beatrix Färber (ed.) * Value of div0 "type" attribute modified, content of 'langUsage' checked; minor modifications made to header. * (2005-08-25) Julianne Nyhan (ed.) * Normalised language codes and edited langUsage for XML conversion * (2005-08-09T12:08:52+0100) Peter Flynn (ed.) * Converted to XML * (2004-09-28) Beatrix Färber (ed.) * File proofed (2); parsed, HTML file created. * (2004-09-24) Benjamin Hazard (ed.) * Additions to bibliography. * (2004-09-24) Beatrix Färber (ed.) * Header constructed; file proofed (1); structural and content markup added. * (Pre-1997) Staff of the CURIA project (text capture) * Text scanned in. --- #### Corpus of Electronic Texts Edition: G201023 ### The Miracles of Senan: Author: Unknown --- p.4 {editor's section 1} Beccán do sccélaib Senáin an *ar*d-naoimh uasail oiregh*dha* an*n*so, do róine na fiorta foll*us*-mhóra & na míorbuile toghaidhe sí, & antí aga rabhatar naomhóga lom-nochta gan croicin*n* acc iomloctadh chuicce & uaidh t*ar* an b-f*air*rge; & antí do sháidh a bhachaill et*er* na buaibh & na gamhnaibh, co nach facaidh bó na gamhain a cheile dibh, & antí {MS folio 242a} riasa t-t*r*aighedh an mhuirlán, & 'ga líonadh sí 'na diaigh, & é ag breith damh a ath*ar* lais. *Ocus* an damh do ithett*ar* na coin allta ind acch*aid* sin, ro bás acc tab*air*t a aithbhir fairsiumh. I*ar*si*n* im*morro* no ticcedh da*m*h all*aidh* asan sliabh g*us*an seisr*igh* nó g*us*an ughaim tre rath an mheic so, & do theighedh 'san ughaim uadha féin, & do threabadh m*ar* gach n-damh oile. {editor's section 2} Ba maith rath an mheic so .i. Senán, óir do biod deichneabh*ar* & secht fichit senoir salmach do lucht cuinge c*r*ab*aidh* & d'fior-muin*n*tir Dé gach n-oidhche 'ma mhéis, m*ar* dherb*us* an rand so: > 1. Secht fichit senóir salmach > > 'Na theglach go méd remen*n*, > > Gen *ar*, gan búain, gan tíor*adh*, > > Gan gniomhr*adh* *acht* madh leighenn. > --- p.6 Ocus ba he sin t*r*a líon no biodh ina proin*n*tigh féin im tráth coda gach n-oidhce, a n-eccmais a lochta fritholma & áosa óccbaidh a n-oilen b*ud*déin; & a thighe oiregh*dha* aoidhedh i c-Cill Rois ag sásadh bocht & nocht, trén & truagh, ind oidhche & a lló. *Ocus* do beirthi bairghen *con*a h-anland i l-laimh gach aon dui*n*e, & a chomairce go cend m-bliadhna, día riccedh a les; & tiodhlac*adh* iomlán i*ar*sin. *Ocus* gion go n-dechaid *acht* *noi* n-iom*aire* t*ar* cladh a thermain*n* amach, & a iompodh 'sa tegh c*et*na arís, do ghébhadh an frithólamh c*et*na. Do bí im*morro* an tegh sin re linn t-Senáin ag freccra an móir-fhedhma sin; & ro faccaibh Senan a bhenn*acht* ag gach comh*ar*ba da tiuccf*adh* dia éis do chion*n* a ein*igh* do coimhétt. *Ocus* as í aithne deighenach do aithin ag dul docu*m* nimhe dó, a shamhadh & a einech do coimhett m*ar* dherbh*us* an rand so: > 1. Mo bhoicht is mh'aidhidh go h-án > > T*ar*m eis, a m*ac*can. *et reliqua*. > {editor's section 3} Cid *tr*a *acht* ní fétf*adh* tenga a tuiremh *acht* muna beith Dia 'ga f*ur*áilemh, {MS folio 242b} a n-derna Senan do mhíorbuilibh, & do mhóir-fiortaibh tre rath an Coimde. Acht cena, an méid as toghtha & as uaisle díbh atád scriobhta hi seinleabhraibh fó chádas & fo onoir móir. Ní dona fertaibh na dona miorbhuilibh do ronadh remhain*n* re lind t-Senáin as ail lind lab*airt* anois, acht na neithe nuaidhe nemh-doirche, & na fiorta fiadhnacha, & na miorbuile mor-aidhble doní se anois, & do rin*n*e re lind Toirrdhealb*haigh* m*i*c Taidg, m*i*c *Con*cobh*air*, m*i*c Donnch*aidh* Cairbrigh, do bí 'na Úa Bríain náoi m-bliadhna fichet, & re lind Dondch*aidh* m*i*c Toirr*delbaigh* m*i*c Taidg, & re lind Di*ar*m*a*ta m*i*c Don*n*ch*aidh*, m*i*c Briai*n* ruaidh, & re *li*n*n* Mhuirc*er*taigh m*i*c Toirr*delbaigh* m*i*c Taidg. Oir ni raibhe m*a*c i n-ucht, na inghen *ar* altrom, na ócc, na áosm*ar*, n*ar* bó fiadai*n* *ar* na fiortaibh --- p.8 so, & *ar*na miorbuilibh do rinde Senan re reimhes na riogr*aidhe* sin; óir ge ata drem deigh-riogh an*n*sin re a n-áirem, is g*air*itt *air*mhim si iad. {editor's section 4} Scela an Toirr*delbaig* sin m*i*c Taidg. Do ghabh sein ricche an gh*ar*bh-chóigidh .i. Tuadmum*an*, & do bái gach maithes re a lin*n*, oir do ba torthach talamh &c. *Ocus* ro bái re h-ath*aid* d'aimsir m*ar* sin. Iarsin im*morro* do tóccbadh nós & dlicch*ed* i n-aimsir Thoirrdealb*aigh*: gibe duine do muirfedh duine ele 'san tír, muna beith a lain-éraic aicce fein, a búain da aicme; & muna beith aga aicme, a bhúain da thúaith; & muna beith 'ga túaith, a bhúain dona secht tuathaibh b*ud* goire doibh. Do h-*air*ccedh & do lomad morán leisan nós sin, & ge do éirgett*ar* uird riaghalta na h-eccaílsi, nír cuiredh an recht si*n* ar cul léo. {editor's section 5} {MS folio 243a}Tarla do dhuine do muin*n*tir Senain duine do m*ar*b*adh*; & do bái an éraic aga h-iarr*aidh* ar therman*n* Senain; & adub*air*t an comh*ar*ba, & an prióir, & an sacrista In*n*si Cathaigh, & in coimhthionol go h-iomlán, nach tiubhraitis féin uatha hí, & gurb eccóir a h-iarr*aidh* *ar* aonduine acht *ar* anti do dhenadh an gniomh, & nir gab*adh* sin uatha; óir tainic Toirr*delbach* m*a*c Taidg féin da n-ion*n*saicched, go rainicc go tegh --- p.10 Senain maille le sochraite mor sluaigh, & do fhuir*igh* an*n* an oidhche sin, & do chúaidh *ar* na b*har*ach go Cill m*i*c an dubái*n*, & do bi an*n* ind oidhche sin; & tainic Senan i n-aisling chum an priora ind oidhche sin, & do bhendaigh dó. *Ocus* do fí*ar*f*aigh* an prioir de cr*ét* dob áil leis. *Ocus* adub*airt* simh: ‘Rachat’, *ar* se, ‘do dioghail cena mo cleireach, & mo thermain*n* ar Thoirrdealb*ach* Ua m-B*r*iái*n*’. ‘Cidh nach aréir do dhioghlais sin f*air*?’ *ar* an prióir. ‘Nírb áil damh im thigh fein’, *ar* Senan, ‘*ar* nach abradh nech gurab im biadh do dhenain*n* é.’ *Ocus* do cuaidh Senán go Cill M*i*c an Dubhain, & tucc buille do los a throsdain i mullach l*air*ge Toirrdhealbhaigh. ‘Cidh 'ma b-fuile damh? a clei*righ*’, *ar* Toirr*dhealbhach*. ‘*Ar* son eccóra do den*amh* *ar* mo therman*n*’, *ar* se. Iarsin téid Toirrdhealb*ach* dia thigh, & nir thoccaibh a cend go f-fu*air* bás. {editor's section 6} Fea*cht* oile im*morro* da t-tainic Murchadh m*a*c an Esp*uic* h-Í Briai*n* co h-Inis Cath*aig*, & do bhátt*ar* báid in*n*te, & do sha*n*t*aigh* siumh bád ar éiccin do bhreith eiste, tionoilit amach an baile & an coitcend go léir, & tuccat*ar* fein & Murch*adh* tres agg*ar*bh ainmín da ceile. Cidh *tr*a *acht* do imtigh Mur*chad* *ar* eiccin, & do loit sé cleir*ech* don coitchend. Tainic Senan cuicce ind oidhche sin, & do gabh gráin & eccla & omhan mór eissiu*m*h roimhe, {MS folio 243b} & do eigh co h-*ar*d; & do gabh acc t*air*ccsin a chruidh & a fheraind dílis do Dhia & do Shenan. *Ocus* ro chúala a bhen & a mhuin*n*ter an comhradh sin; & do --- p.12 fiarf*aigh*et*ar* de cred an comradh sin do bi aga dhenamh aicce. ‘Ataim’, *ar* sé, ‘acc t*air*ccsin chend*aigh* móir do Senán; & ni ghabhan*n* uaim hé. *Ocus* tucc buille do los a throstain hi mull*ach* mo chiche clí, gur gabh an talamh tríom. *Ocus* dént*ar* mo thiomna anosa, u*air* as deimhin go f-fuiger bás trém toiscc go h-Inis Cath*aig* an ta*n* so).’ {editor's section 7} Fe*cht* ele da thainicc Risd*er*d de Clara líon a thionoil go crich Corca Basci*n*d, & do h-airccedh an tír léo, et*er* túaith & chill, & do sháraigh sé temp*all* Senáin. Iarsin teid an gall da daingen, & *dá* dún-*árus* fein. *Ocus* fa dub*ach* droch-mhenmn*ach* an samhadh & a coitchen*n* dá sárucch*ad* i neimedh Senáin, & da-rónsat sin gerán fri Día & fri Senán. *Ocus* do i*ar*rat*ar* ar Dhía cend na comhairle do chiorrbadh; & an lu*cht* sínte laimhe do léir-sccrios. {editor's section 8} Tainic Senan in oidche sin d'ion*n*saicched an t-sacrista. *Ocus* do fhi*ar*f*aigh* an sacrista de ca raibhe ag dol. Adub*air*t Senan go rach*ad* do dhioghail a sháraighthe arin c-Clárach, & do gabh an ran*n* dó: > 1. Do deon*aigh* damh Rí nimhe, > > Rí an t-sloigh, cend gach co*m*h*air*le, > > Lucht craite mo cuirp fam cill > > A c-cuirp do cradh gan choigill. > Cidh t*r*a *acht* nir bo cudrama an coimhgleic, úair t*ar*la buille do trosttán Senáin don Chlárach, gur thimchill a shaoghal; & do --- p.14 in*n*is fein *ar* na mh*ar*ach día mhuin*n*tir, go f-facaidh se cléireach 'san aird ani*ar* chuicce go f-feirg móir, & gur mhescc a chíall & a chuimhne, & gur bhúaidhir é uile. A c-cion*n* an tres lái i*ar*si*n* do chúaidh an Clarach for sluaighedh, & do gabhadh a chosae {MS folio 244a} & a lamha fair, go f-frith i n-aisccidh é, & co f-fu*air* bás t*r*e mhiorbhail Senain, gér bó fer comhlaind c*et* conuicce sin hé. {editor's section 9} Araile u*air* do bái temp*all* do themplaibh Senáin .i. Cill na Caill*igh*i ba dona reicclésaibh ba h-annsa le Senán da raibhe aicce hé, acht Inis Cath*aig* amháin, ara shon sin do bhái do mh*ét* in*n*each*aid* & aincreidimh in phop*ail*, gur leiccset gan ord, gan aifrion*n*, gan altóir an*n* hé; *acht* suip tuighedh 'ma chend, & búaladh & losccadh, & gach ní dá anúaisle da dhena*m*h an*n* m*ar* gach tegh oile. Gabhais fercc im*morro* an t-erlamh tríd sin, & iss*edh* do roine. Lá da raibhe ben acc dógh arbha don taoibh thoir don temp*all* fedh urch*air*, & an gháoth aníar go dírech, do ling im*morro* gealbhon*n* do mull*ach* an temp*aill* m*ar* a raibhe an bhen, & do gabh seimhin ar lasadh ina bhél, & do ling chum an tempaill arís; & ro leicc an seimhin *ar* lasadh 'sa tuighe, go ro loiscc*edh* an temp*all*, et*er* tuighe & chrand, & cloich. Iarsin im*morro* do chuirettar duth*aig* in bhaile rempu in temp*all* do dhénamh asa núa; & do thion*n*sccnat*ar* teini aoil do dhénamh ara bh*ar*ach. {editor's section 10} Tainicc im*morro* Senán an oidhce si*n* fei*n* cum fir don bhaile darb ain*m* Giolla Senáin o h-Ett*r*omái*n*, & at-b*er*t fris: ‘Eirigh a m*ár*ach go h-uillin*n* tighe inghine Úi Brúachain, & tochail tri troighthe ó uillin*n* an tighe amach & do-ghébh*air* --- p.16 do sháith áoil an*n*’. Eirghis Giolla Senain *ar* maidin, & rucc*us*t*air* rámhand & slúasat lais, & do thochail ag ullin*n* an tighe & fu*air* an t-aol an*n* am*ail* adub*air*t Senán fris; & nir bó lughaitte an t-áol a m-beirthi as. *Ocus* do ruccat*ar* a sáith léo de, go n-derns*at* an temp*all* go diongmala, gurab cill cádh*us*ach cóir osin alle hi. Sgela na teinedh áoil ó sin amach: gach uile cinel galair do bhíodh for dhuine no for ainmidhe gan *acht* an t-aol sin {MS folio 244b} do chumailt de, do bhiodh slán gan fuirech; nó cloch da b-faghtaoi an*n*, & a téghadh, & a cur i n-digh doibh, do ícadh cach &c. {editor's section 11} Robái mennan becc bacach gabhair ag mnáoi 'san m-baile si*n*, '*ar* m-brisedh a dhá chos & a dhroma. Do chuaidh leis g*u*san teine aóil, & adubh*air*t: ‘D*ar* mo bhreithir’, *ar* sí, ‘ni thiocfair assin, go t-taiséna Senán a mhiorbuile fort.’ Do fhaccaibh an oidhce sin *ar*in aol é, & do cúaidh da fhechain *ar*a bh*ar*ach, & is amhl*aidh* fu*air* é, & uth mór bain*ne* aicce, & e féin slan ina shesamh, & do slánaigedh a bhain*n*e gach galar, & gach teidm da m-biodh *ar* dhaoinibh & airnéisibh; & do beirti do rioghaibh & d'escopaibh a bhain*ne* si*n* ó sin amach. *Ocus* fós gach áon troisccfes *ar* lath*air* na teinedh aoil si*n* fri Dia & f*r*ia S*enán*, & do dhéna a fhaoisittin iarsin, & glacfus Corp *Crist*, do gebha an athchuinghe bás ail lais, muna raibhe i n-acch*aid* aiccnidh. {editor's section 12} Fea*cht* an*n* do gabh Don*n*chad m*ac* Domhnaill m*i*c B*r*iain ruaidh cend*us* ar crich Chorca Baisci*n*d, gur chuir a shlóigh & a buan*n*adha istech foran tír, & ro bái d'iom*a*t a cheithern & a dhamh coimhitt*echt*a, co roichedh búanda *ar*na trí búaibh da raibhe 'san tír, & nír dhiol doibh si*n*. Do chuaidh Don*n*ch*ad* Úa Briain fein do shárucch*ad* cheall t-Senái*n*, & do thab*airt* a c-cruídh uatha d'áis no d'éiccen. *Ocus* do cuaidh go Cill na Caill*igh*i, & go Cill Chuiridáin, & go Ros an Aircéil, & --- p.18 do h-*air*ccedh lais íatt. Ó 'tcuala comh*ar*ba Senain si*n*, do thionóil an d*ar*a comh*ar*ba chuicce maille lena raibhe do chléircibh an*n*sa tír, & andsan m-baile sin t-Senáin. *Ocus* tuccatt*ar* a c-cluicc, & a c-ceolána & a m-bachla, & a n-uile mionna léo, & do chótt*ar* bail i r-raibhe Don*n*chad, & adubhratt*ar*, muna t-tucc*adh* sé doibh gach a rucc uatha, go c-cuirfittís Día & Senan 'na diaigh *air*. *Ocus* adub*air*t siumh, {MS folio 245a} nach tiubr*adh*. I*ar*sin tuccatt*ar* san g*áir* mór, et*er* cleir*ech*, & céolán, & clocc, & bachaill, gur chomhmbuaidhrett*ar* a chiall, & g*ur* mesccatt*ar* a inchin*n* ina chiond. Adub*airt* siumh fríu: ‘Gabhaidh búandadha’, ar sé. ‘Do dhénam sin’, *ar* na cleirchi, ‘& cuirmít Senan 'na dhiaigh ortsa.’ Do cuiredh deichneabh*ar* ar coitchean*n* Senáin, & a mhéid do toccrat*ar* féin *ar*in c-comh*ar*ba, & búanda *ar* Mac Sioda an chluicc, & búan*n*a ar chleir*igh* Ruis na n-Arc, & buanda *ar* chleir*igh* Cille na c-Caill*ech*, & buanda *ar* chleir*igh* Chille Cuiridáin. Oirisit m*ar*sin o fhéil Senáin go céid-féil Muire. *Ocus* do chuir Dondchad fios *ar*na búandadhaibh an*n*sin chum aidhmillte do denamh i n-aird oile. *Ocus* do m*ar*b*adh* Don*n*chad an*n*sin, & an deichnebh*ar* dá bhrait*r*ibh do bí maille ris ag sárucch*ad* Senáin, & na búandadha uile. *Ocus* os é Brián n*ár* sharaigh Senán, do imthigh slán. {editor's section 13} Uair ele do ch*úaid* Mathgamhain m*a*c Domhnaill, m*i*c Mu*ir*c*er*t*aigh*, do breith áirnéisi do bái *ar*na C*ar*nánaibh leis *ar* eiccin, & íatt *ar* com*air*ce comh*ar*ba Senáin; & do gabh tre buailidh an choitcinn. *Ocus* do h-eiccedh air, & tainic in comh*ar*ba & in coitcend chuca, & do feradh treis agg*ar*bh ettorra ar lár búailedh in choitchin*n*. Ocus do chaith Mathgamhain féin dá soighitt risan c-com*ar*ba & do bhuail air íatt, & nir tholl cidh a aédach. *Ocus* anu*air* do *con*n*air*c Mathgamain an comh*ar*ba --- p.20 ag imthecht, do chóid féin fón c-crodh, & do m*ar*bh mart dibh. *Ocus* beiritt na cléirigh an chuíd ele leo dibh, & ro fuir*igh* Mathgam*ain* 'san m-baile ind oidhche sin. *Ocus* do gabh gal*ar* trom é, gur bó m*ar*bh, & gur mhair cethraimhe don m*ar*t sin do m*ar*bh fein, & a croicen*n* dia éis, go f-fuil si*n* *ar* cuimhne o sin anúas. {editor's section 14} Fecht ele tangatt*ar* gadaighthi *ar* buaile in coitchin*n*, & gabhait {MS folio 245b} áon mhart amháin do bái acc senoir uasal do bhái ina shacc*ar*t 'san m-baile, & beirit go h-ionad imchian leo hí, & m*ar*bhait, & do cuirett*ar* a croicend, & an laogh bói ina bolcc, hi f-folach hi b-poll móna. Do fóccr*adh* an m*ar*t i*ar*si*n*, & nir adaimh aon dui*n*e an m*ar*t. *Ocus* do i*ar*r an senóir sin .i. an sacc*ar*t Ua h-Uigin*n* *ar* Día & *ar* Senán f-foillsiucc*adh* d'faghail dó ara bhoin. A c-ciond míosa i*ar*sin, tangatt*ar* na gad*aigh*e remhráite dochum an phuill mhóna in*ar* fáccbat*ar* croicend & laogh na bó, & do toccbhatt*ar* asan b-poll íatt; & acc sccaoil*edh* an croicin*n* dóibh, do eirígh an laogh, & do léicc a trí géimion*n*a ass. *Ocus* fá mó*r* an t-iongn*adh* & an t-uathbás leisna gadaighibh in ní si*n*, & do sléchtsat do Dhía & do Senán, & tangatt*ar* gusan sag*art*, & tuccatt*ar* a bhreith féin dó, & do gheallat*ar* gan en ní b*údh* olcc le Senan do dhénamh go brath. {editor's section 15} Fe*cht* ele do bhatt*ar* cleirigh an bhaile fein i c-caibidil, & do rónsat do chomhairle sépel do den*amh* do Muire; & do --- p.22 bí ina ceist orra gan clocha aca 'chum aoil do den*amh*, & gan clocha snoighti aca 'chum na h-oibre féin do denamh, & do chód*ar* do chodl*adh* in oidhce sin. *Ocus* ro eir*igh* cleir*ech* dibh *ar* maidin *ar* a bh*ar*ach, & fu*air* an méid cloch b*údh* maith lais. *Ocus* nir bó ferr clocha ar bith ina íatt. {editor's section 16} Taispenadh adhuathmh*ar* tadhbás don t-senóir Úa C*air*ill .i. saccart Innse Cath*aig* *ar*oile oidche ina i*ar*meirge. *Ocus* is amhlaidh tainicc cuicce .i. dealbh coirtighe, cíordubh. ‘Cros C*ríst* ettro*m* & tú’, *ar* an sacc*ar*t, ‘& cía tú féin?’ ‘Mac Bethadh m*a*c Neill {MS folio 246a} mic Murch*ad*a meisi’, ar sé. ‘Cidh rod dubh*us*tair fon ion*nus* sin tú?’ *ar* in senoir. ‘Ni*nsa*. Roimét mo péine & mo pheac*adh*, óir is amhl*aidh* bím, & pluc mor do demhnaibh umam isind áer, & sústa im*dha* i*ar*n*aidhe* aca aga n-gabháil im cend dibh. *Ocus* gidh doil*igh* damh sin, as doilghe damh m'ath*air* do beith ina comn*aidh*e ar múr naoimh, & m*air*cc bhíos and. *Ocus* is m*air*cc damhsa sech cách m'ath*air* do bheith a c-comfocc*us* don chill: úair gib é do dhéna ingreim *ar* mhúr naoi*m*h ar bith, & co h-áiridhe ar Inis Cath*aig*, beid na deich c*et* & an *fiche* c*et* naomh do róine cairdes & aonta fri Senán aga aithber air féin, & *ar*a shlio*cht* ina dhíaigh. *Ocus* an tan do-gníther eccóir no inghreim *ar* an inis naoimh so, teccait na naoimh sin as gach aird dia dhíoghail *ar* an lucht ro-s-dingne; & ro chan an láidh an*n*’: --- p.24 {editor's section 17} > 1. Án an cathair caomh so anocht, > > Inis Cath*aig*, caomh a tlacht; > > Mochen corpán téid fo h-úir, > > Iom*dha* aingel ciuil 'na port. > 2. Maircc thocráidhes an saor seng, > > Senan sochla na sruith m-binn; > > As í falaidh bía dó an*n*, > > Nemh is talamh uaidh da chiond. > 3. Lucht dioghla fal*adh* an naoimh > > Is solamh teccait fon n-gáir; > > Deich c*et* *ar* fichit c*et* naomh > > Teccait go sáor tar in sál. > {editor's section 18} > 5. Maith an toirecht ticc a túaid > > Do naomhaibh Doire fon n-gáir, > > Oirecht Mochuda do céin, > > Is Bairri budein ina n-dáil. > 6. Ticc ó Chlúain Eraird a c-céin > > Buidhen t-seimh d'áos in g*r*áidh, > > Oirecht fíal Ci*ar*áin ó Clúai*n*, > > Si*ar* go mór-dhail Muighe Máil. > 7. Ticc Caoimhghin ó Ghlion*n* dá Loch, > > Ticc Berach go fir in flaith, > > Do-icc Sub*ach*, saor an sruith, > > Ticc Béoog on tuin*n* moír maith. > {editor's section 19} > 9. Muinend, is m*a*c Solaim si*ar*, > > Is solamh teccait fon n-gáir, > > In t-esp*oc* Ferg*ús* fion*n* fial > > Go mer-g*us* dían ina n-dáil. > {MS folio 246b} > 11. Do-ic Maolchorgais ale > > Go h-Íarlaith for con*air* n-gle, > > Is Follán do icc anoir. > > Comán co c*ét* naomh sodhain. > > > --- > > p.26 > > 14. Do-s-ficc Brénain*n* buidh*nech* bán, > > Ticc c*et* o Cill m*ic* Ronáin; > > Ticc Nessan mor tar in sal, > > Re les teccait na Cronáin. > {editor's section 20} > 16. Tiocfaidh Caireall, cáid an cing, > > T*ar* sál ó Árain*n* gan fheall; > > Ticc Feichin Fab*air* in fion*n* > > T*ar* lind do chabhair na c-ceall. > 17. Ticc Lughna *an* Áon*aigh* an aigh, > > Is ticc slogh Mughna da n-déoin, > > Teccaitt na Colmáin go caidh, > > Uch, a Dhé, as anbháil an fhoir. > 18. Ticc Eralt fa shen ale > > Co slogh do naomhaibh Luigne; > > Ticc Manchán do dheoin Dé dil, > > Ticc Berchán c*on*a buidnibh. > {editor's section 21} > 20. Ticc Tigernan Oiridh án, > > Ticc Mocúa Balla fa déoigh; > > Ticc an Gall craibhdech co cáidh, > > Le laimh ni h-áilghen an fhóir. > 21. Greallan C*r*aoibhe cruaidh na cath, > > Lendán fuair gach rath 'na rith; > > Tiocf*aidh* Fursa, fial an flaith, > > Cidh cían, as daith thiocfus sin. > {editor's section 22} > 23. Ticc Ceall*ach* m*a*c *Con*maic caidh, > > Ticc an feoch*air* fial Flandán, > > Ticc Úa Súan*aigh* sun*n* fon n-g*air* > > Go sluaghaibh caomha Candáin. > 24. Colam m*a*c Criomhthain go rath, > > Ba rond nír thiorm*aigh* a ghuth; > > Caimín In*n*si Cealtra a cath > > Asa indsi ticc fan n-guth. > 25. Ticc Ailbhe sech grein ale > > Da réir, *ocus* m*a*c Luighne, > > *Ocus* ticc Mac Duach alle > > Co luath, *ocus* Mochuille. > > > --- > > p.28 > > 28. Ticc Luchtigern go dian d'*ar* f-fios, > > Do-beir Scenmán sciath 'sa treas; > > As rathmh*ar* a n-glór a bhus, > > Blathm*ac* leisan slogh d'*ar* les. > {editor's section 23} > 30. Mac Leinin an gai géir gloin, > > Molaga fá dheoigh m*ar* ailt, > > Fion*n*chu Brí gobhan*n* an guirt > > Ní anfa co ticc fon airc. > 31. Comhgall, Cain*n*each, Lactin lais, > > Mochua Balla, caidh a tres, > > Ruadhán Lothra luath don lios > > Ticc leisan sluagh d'*ar* les. > {MS folio 247a} > 33. Ticc Flan*n* m*a*c Aircheall*aig* ain, > > Ticc an feoch*air* fial Findán, > > Do-icc C*ar*rtach as taom trír, > > Ticc Mainech mór m*a*c Lairin. > {editor's section 24} > 35. Ticc oireacht Árand aní*ar* > > Tar sal-mong mara nach mín; > > Teccait naoimh in cadaigh cáidh > > G*us*in abbaidh nán co fir. > 36. Go Senán cáidh ina chill, > > Go sosadh na sáor-long seng, > > Gér bó bo*cht* a ré rea lind, > > Acc Mac ochta Dé ni fand. > 37. Mor soc*r*aite in naoimh, ni brécc, > > Ó Ch*ar*n Í Néid go Sliabh Fúaid, > > D*eich* c*et* sin *ar* fhicit céd, > > Is í méd teccait fon rúaig. > {editor's section 25} > 39. Maircc duisges an slogh-sa amach > > Tre shárucch*ad* na cathrach, > > Bidh gairitt, bidh suaill a rath, > > Bidh fada búan bus aithr*each*. > > > --- > > p.30 > > 42. Maircc do bheir an sluagh sa alle > > O chrioch*aib* cíana Cime, > > Ni bá sámhucch*ad* bías de > > Tre shárucch*ad* na cille. > 43. Atú ag rádh briath*ar* nach bras > > Cille caidhe is caoi*m*he at-clos; > > Oirecht aingeal and gan ces > > > [*gap: extent: one line*] > {editor's section 26} > 45. Mac mé meic beth*ad* nach buan > > Eter sretaibh sluagh nach saor, > > Ropsam tendál *ar* bith búan, > > Munbhadh Senan na sluagh sáor. > 46. Maircc beires ferond an náoimh, > > Ni mochenon*n* beith 'na n-dáil; > > Maircc da gach duine fofuair > > Beith go c*r*uaidh 'na cuile caidh. > 47. Uch, dam ratt mo naomh go nocht, > > As oram do thuit a claon olc, > > Is*edh* do bheir mé uaidh go h-olc, > > Beith go c*r*uaidh isin naomh-port. > {editor's section 27} > 49. Maircc bíos a c-comhfocc*us* ceall, > > Maircc nach aithigh go h-aifren*n*, > > Ferr beith a c-cloch-dinibh ceall > > Na ag d*r*och-daoinibh na n-gaithlend. > 50. Occlach bios a n-ulca naoimh > > Ro fhedar nocha bia a mháoin; > > Téid as a cland is a chrod, > > Is bídh féin tall *ar* droch-shorthan. > 51. Dá madh lan dom síol gach raon, > > Nocha raghaind*-si* re taobh; > > Nocha berain*n*si a tir uaidh, > > Ge madh lion*mar* mo mor-sluaigh. > > > --- > > p.32 > > > {MS folio 247b} > 55. Ge adértai mo ghort glan, > > 's gurab é m'ath*air* no threab*ad*, > > Da m-beith a b-focc*us* don cill, > > Ní ragh air *acht* go h-in*n*ill. > {editor's section 28} > 57. Fód do breith d'feron*n* na naomh > > Nocha déoin don Sp*irut* Naomh; > > M*air*cc bheires dó féin gid g*ar*, > > Ar a fhod bais a dhioghal. > 58. Maircc do-ní tegh *ar* múr naoimh, > > Maircc don fhine téid re a thaoibh, > > Maircc um a meic *ocus* fiora, > > Do gheibh *tr*a a troim-iodha. > 59. Baoghal don righ ticc re cill, > > Do faoth d'faobh*ar* no do rin*n*, > > Gan crodh, gan coimdhe teit as, > > Do bheir an Coimdhe d'Iudas. > {editor's section 29} > 61. Gach a n-dern*us* im chorp *cr*iadh > > Do gach olc, da gach anrí*ar*, > > As mó do cu*ir* meisi hi f-fán > > A thír do breith ó Senán. > 62. Aithnim im dhiaigh da gach laoch > > Gio*n* go f-faghbha tír *acht* fraoch, > > Na h-éirgedh *ar* tir na c-ceall, > > Na dech le a gniomh i n-ifrenn. > 63. Da n-dechaind isin saogal seng, > > Do b*ér*ain*n* tres re leigend, > > Ni beind óil re h-óil 'sa ceall > > *Ar* iomat óir na h-Eiren*n*. > 64. Is í mo cluimh is mo lend, > > A h-uir m*ar* tá fam leit-cen*n*; > > As fír gurab cuidh an ceall > > As díon anma gid leith-glend. > > > --- > > p.34 > > > {editor's section 6} > 68. Maith leis gach anmai*n* truaigh, > > Fáidh gotha cluicc gan an buai*n*, > > Gidh siubl*adh* uirre ima h-uaigh > > Ind oidhce geimridh gla*n*-fúair. > 69. Maith le gach corp taidlech tend > > A uaigh uime, gidh aithgerr, > > Altaighim do Día na rend > > Gan beith go cia*n* o aifrend. > 70. Maircc do chomhaight*hech* an naoi*m*h, > > An oilithrigh buidhn*igh* bain, > > Ní bá rabh*ar*taigh 'na tír, > > Munba tabh*ar*taigh a cháin. > 71. Ni ferr dligeas cíos is cáin > > Da mhanach diles b*ud*dein, > > Na don allm*ar*ach glic glu*air* > > Ticc le buaibh d'adhbhrond*adh* féir. > {editor's section 31} > 73. Leac an codaigh le gach n-gliaidh > > Agan cuire caidh nach cláo*n*; > > Turloch a c-cat*r*aigh caidh > > Ag urgnamh don abb*aidh* náomh. > {MS folio 248a} > 75. Gort na cathrach maith rea cur, > > Rathm*ar* a rath o ro gein, > > *Ar*d na n-aingeal tall 'na fhail, > > Daingen n*ar* lamhadh le neimh. > 76. Biadh a oiremh*an* b-fion*n* b-fial, > > Acc*ar* ghuirt na n-aingeal nán; > > Loim na h-eillte a c-cuid caomh, > > *Ar* brú reilge na naomh nán. > Án. > >