#The Martyrology of Oengus the Culdee #### Corpus of Electronic Texts Edition ### Background details and bibliographic information The Martyrology of Oengus the Culdee ==================================== Author: Óengus mac Óengobann ---------------------------- ### File Description Whitley StokesElectronic edition compiled by Elva B. Johnston , Donnchadh Ó Corráin Funded by University College, Cork and Professor Marianne McDonald via the CURIA Project. 2. Second draft.Proof corrections and word segmentation by Elva B. Johnston, Donnchadh Ó Corráin Extent of text: 21875 words#### Publication CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College, Cork College Road, Cork, Ireland—http://www.ucc.ie/celt (1996) (2010) Distributed by CELT online at University College, Cork, Ireland. Text ID Number: G200001Availability [RESTRICTED] Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only. #### Sources **Manuscript sources**2. Brussels, Bibliothèque royale, MS 5100–4, folio 94a–119b (siglum B; for a full description of the MS see Whitley Stokes, The martyrology of Gorman, Henry Bradshaw Society 9 (London 1895) pp vii–xviii, and more briefly, Whitley Stokes, Martyrology of Oengus the Culdee, Henry Bradshaw Society 29 (London 1905) pp viii–ix; a paper manuscript; transcribed in February 1630 by Michael O'Clery from a book written by Siodrach Ua Mael Conaire in 1533. 3. Dublin, National Library of Ireland, MS G10, pages 20–45 (siglum C; formerly Cheltenham, Phillips Library, MS 10266; for a description of the MS see Nessa Ní Shéaghdha, Catalogue of Irish manuscripts in the National Library of Ireland, fasc. 1 (Dublin 1967) 60–65, and briefly, Stokes, Oengus, pp ix–xii; vellum, sixteenth century, scribe unknown. The text is lacunose. 4. London, British Library, Egerton 88, folios 80a–93a (siglum E; for a description of the MS see Standish O'Grady, Catalogue of Irish manuscripts in the British Library [formerly British Museum] i (London 1926, repr. Dublin 1992) 85–141; vellum, sixteenth century; written by Domnall Ó Duibh Dá Bhoirenn and his pupils. Portions of the text only as citations in O'Davoren's Glossary (which text is edited by Whitley Stokes, Three Irish glossaries (London 1862) and by Whitley Stokes, O'Davoren's Glossary, in Whitley Stokes and Kuno Meyer (ed), Archiv für celtische Lexikographie 2 (Halle a. S. 1904) 197–504). Some variant readings from this text are printed in Stokes, Oengus, page xii. 5. UCD OFM (olim Franciscan Library Killiney) MS A7 (siglum F; for a description of the MS, see Myles Dillon, Canice Mooney and Pádraig de Brún, Catalogue of Irish manuscripts in the Franciscan Library Killiney (Dublin 1969) 14–16, and briefly Whitley Stokes, Oengus, xii–xiii; vellum, fifteenth century; written by Ruaidhri Ó Luinín for Cathal Mac Magnusa Meg Uidhir (ob. 1498). This text was used by Michael O'Clery in compiling the Martyrology of Donegal (ed. John O'Donovan, J. H. Todd and William Reeves, Dublin 1864) and by Fr John Colgan in the compilation of his Acta sanctorum Hiberniae (Louvain 1645). Some readings are printed by Stokes, Oengus, page xiii. The text is heavily glossed and has many scholia, but the text and glosses have not been published in full. 6. Dublin, Trinity College Library, MS 1337 (olim H. 3. 18; siglum H; for a description of the MS, see T. K. Abbott and E. G. Gwynn, Catalogue of Irish manuscripts in the Library of Trinity College Dublin (Dublin 1921) 140–64, 358–62, and more briefly, Stokes, Oengus, pp xiii–xiv. The MS contains glossed extracts of the text. Some readings from this MS are printed by Stokes, Oengus, page xiv. 7. Oxford, Bodleian Libary, Laud Misc. 610, folios 59–75 (siglum L; for a description of the MS see R. I. Best, Bodleian MS. Laud 610, Celtica 3 (1956) 339; Myles Dillon, Laud Misc. 610, Celtica 5 (1960) 64–76; 6 (1963) 135–55; more briefly, Stokes, Oengus, pp xiv–xvi; vellum, fifteenth century. Semi-diplomatic edition printed by Whitley Stokes, On the calendar of Oengus, Transactions of the Royal Irish Academy, Irish Manuscript Series, volume 1, part 1 (Dublin 1880). Some readings are published by Stokes, Oengus, page xvi. 8. Dublin, Royal Irish Academy, MS 1230, folios 75a–106b (olim 23 P 16, alias An Leabhar Breac alias Leabhar Mór Dúna Daighre; siglum LB; vellum, early fifteeth century; for a description of the MS, see Kathleen Mulchrone and Elizabeth Fitzpatrick, Catalogue of Irish manuscripts in the Royal Irish Academy, fasc. 27 (Dublin 1943) 3379–3404; and briefly, Stokes, Oengus, pp xvi–xx. Semi-diplomatic edition of the text together with the abundant glosses and scholia printed by Whitley Stokes, On the calendar of Oengus, Transactions of the Royal Irish Academy, Irish Manuscript Series, volume 1, part 1 (Dublin 1880). Notes prefixed to the quatrains for each month, omitted in the semi-diplomatic, are printed by Stokes, Oengus, pp xviii–xx. Some readings are published by Stokes, Oengus, page xviii, as examples of inferior readings. 9. Dublin, Royal Irish Academy, MS 1242 (olim 23 P 3; siglum P; vellum, written in 1467 by Uilliam Mac an Leagha; for a description of the MS, see Kathleen Mulchrone and Elizabeth Fitzpatrick, Catalogue of Irish manuscripts in the Royal Irish Academy, fasc. 27 (Dublin 1943) 3433–40; briefly, Stokes, Oengus, pp xx–xxi; the text is lacunose in that the Prologue and verses for May, September and December are missing. There is also a fragment of the prose preface (folio 12). There are interlinear glosses and marginal scholia. Some readings are published by Stokes, Oengus, pp xx–xxi. 10. Oxford, Bodleian Library, MS Rawlinson B 505, folios 211–20 (siglum R1; vellum, early fifteenth century; for a description of the MS, see Stokes, Oengus, pp xxi–xxii. The prose Preface, Prologue and Epilogue are lacking, but this is a very good copy. Some readings are published by Stokes, Oengus, pp xxi–xxii. 11. Oxford, Bodleian Library, MS Rawlinson B 512 (siglum R2; written in 1500 by Dubthach Ua Duibgennáin; for a description of the MS, see Stokes, Oengus, xxii–xxiv; the text is lacunose. Semi-diplomatic edition printed by Whitley Stokes, On the calendar of Oengus, Transactions of the Royal Irish Academy, Irish Manuscript Series, volume 1, part 1 (Dublin 1880). Some readings are printed in Stokes, Oengus, page xxiv. **Editions**2. Whitley Stokes, On the calendar of Oengus, Transactions of the Royal Irish Academy, Irish Manuscript Series, volume 1, part 1 (Dublin 1880). A semi-diplomatic edition of four MSS 6, 7, 9, and 10, with introductory essay (1–25), corrigenda (26–31), translation, glossarial index (pages ccix–cccxxix), geographical index to the notes (pages cccxxxi–cccxxxviii), Index of persons mentioned in the notes (pages cccxxxix–cccl), Index of things (pages cccl–ccclii). The Irish prefaces to MS 6 and 7 are printed in extenso and translated; that of MS 10 is printed but not translated. The glosses (which are left untranslated) and scholia (passages in Irish are translated, passages in Latin not) from MS 7 are printed in extenso; where these are lacking (as they are from and including 7 December) Stokes prints glosses and scholia from MSS 6 and 9, and some matter from MS 4 (but his principles in making this selection are unexplained). On pages clxxxiv–clxxxvii he prints and translates various religious pieces in prose and verse that occur as marginalia in MS 7, pages 101–102 but, strictly speaking, they have nothing to do with the Martyrology. In the case of the epilogue, he prints three glosses from MS 7 and what appears to be a complete set of glosses from MS 6 (none of these latter is translated). 3. Whitley Stokes, The martyrology of Oengus the Culdee, Henry Bradshaw Society 29 (London 1905). An edition based on all ten MSS, but the editor neither provides a manuscript stemma nor indicates the basis of his selection of variant readings. The editor's treatment of the scholia is difficult to unravel and in the footnotes editorial remarks and further references to matter in other texts are mixed with variant readings. The glosses and scholia of MS 7 (apart from a small number instances) are omitted silently because these have been printed in the first edition. In the case of the Prologue and the Epilogue, no glosses are printed in this edition. In the case of the main text of the Martyrology, scholia (and variants on the scholia) are practically confined to MSS 4, 6, 9, and 10, though MS 8 is cited a few times. Some matter (variants and additions) is cited from the annotations to the Martyrology of Tallaght in the Book of Leinster (see R. I. Best and H. J. Lawlor, The martyrology of Tallaght, Henry Bradshaw Society 68 (London 1931) and Anne O'Sullivan, The Book of Leinster vi (Dublin 1983) 1596–1648) and from other hagiological texts in the Book of Leinster (O'Sullivan, op. cit.) and elsewhere. To establish the editor's treatment of the glosses would require a fresh collation of the MSS. - David Greene and Frank O'Connor, A golden treasury of Irish poetry (London 1967; repr. Dingle 1990) sections 10–11, pages 56–59, 61–64 (36 quatrains from the Prologue).**Translations**2. Stokes (1880). 3. Stokes (1905). 4. Greene (1967), a translation of the 36 selected quatrains. 5. H. Gaidoz, L'origine de l'hymne de Colmán, Revue Celtique 5 (1881–83) 94–103: 99–100 (translation into French of lines 441–560 of the Epilogue). **Sources, comment on the text, and secondary literature**- Rudolf Thurneysen, Le mètre irlandais rinnard, Revue Celtique 7 (1886) 87–90.3. John Strachan, Contributions to the history of the deponent verb in Irish, Trans Philol Soc 1894, 444–568. 4. John Strachan, Final vowels in the Félire Oenguso, Revue Celtique 20 (1899) 191–98, 295–305. - Whitley Stokes, Notes on the second edition of the Martyrology of Oengus, London 1905, Zeitschrift für Celtische Philologie 6 (1907) 235–42.- Kuno Meyer, The rules of assonance in Irish poetry, Ériu 6 (1912) 103–11 (including some corrections of Stokes's edition of 1905).- Kuno Meyer, Miscellanea Hibernica, University of Illinois Studies in Language and Literature 2/4 (1916) 586–87, repr. with independent pagination (Urbana IL 1917) 36–37 (corrigenda to Stokes's edition of 1905).8. Rudolf Thurneysen, Die Abfassungzeit des Félire von Oengus, Zeitschrift für Celtische Philologie 6 (1907) 6–8. 9. Rudolf Thurneysen, Zur irischen Grammatik und Literatur. 3. Zum Félire des Oengus, Zeitschrift für Celtische Philologie 11 (1917) 309–10. 10. J. F. Kenney, Sources for the early history of Ireland: ecclesiastical (Columbia NY 1929) 234, 479–81. 11. John Hennig, The Félire Oengusso and the Martyrologium Wandalberti, Medieval Studies 17 (1955) 227–33. 12. John Hennig, The Megas Kanon of Andrew of Crete and the Félire of Oengus the Culdee, Medieval Studies 25 (1963) 280–93. 13. David Greene, The religious epic, in James Carney (ed), Early Irish poetry (Cork 1965) 73–84. 14. John Hennig, Studies in the Latin text of the Martyrology of Tallaght, of Félire Oengusso and Félire Huí Gormáin, Proc Roy Ir Acad (C) 69 (1970) 45–112. 15. John Hennig, 'Deutsche Ortsnamen in der martyrologischen Tradition Irlands', Archiv für Kulturgeschichte, 54 (1972), 223–240; repr. in Gisela Holfter & Hermann Rasche (eds.), Exil in Irland: John Hennigs Schriften zu deutsch-irischen Beziehungen (Trier 2002), 178–194. 16. John Hennig, 'The notes on non-Irish saints in the manuscripts of Félire Oengusso', Proc Roy Ir Acad (C), 75 (1975), 119–159. 17. Pádraig Ó Riain, The composition of the Irish section of the Calendar of saints, Dinnseanchas 6 (1975) 77–92 18. Peter O'Dwyer, Célí Dé: spiritual reform in Ireland 750–900 (2nd ed. Dublin 1981) 146. 19. Donnchadh Ó Corráin, Res Celticae, Peritia 5 (1986) 461–64. 20. Pádraig Ó Riain, Some bogus Irish saints, Ainm 3 (1988) 1–8 21. Marc Schneiders, 'Félire Oengusso en de liturgie', in D. R. Edel, W. P. Gerritsen & K. Veelenturf (eds.), Monniken, ridders en zeevaarders: opstellen aangeboden aan Maartje Draak (Amsterdam, 1988), 39–59. 22. Pádraig Ó Riain, The Tallaght martyrologies redated, Cambridge Medieval Celtic Studies 20 (1990) 21–38. 23. Pádraig Ó Riain, Anglo-Saxon Ireland: the evidence of the Martyrology of Tallaght, H. M. Chadwick Memorial Lecture 3 (Cambridge 1993). 24. Pádraig Ó Riain, 'Die Bibliothek des Verfassers des kommentierten Félire Óengusso', Erich Poppe & H. L. C. Tristram (eds.), Übersetzung, Adaption und Akkulturation im insularen Mittelalter (Münster, 1999), 87–104. 25. Brian Lambkin, 'Blathmac and the Céili Dé', Celtica, 23 (1999), 32–54. 26. Pádraig Ó Riain, 'The martyrology of Óengus: the transmission of the text', Studia Hibernica, 31 (2000–2001), 221–42. 27. David N. Dumville, 'Félire Óengusso: problems of dating a monument of Old Irish', Éigse, 33 (2002), 19–48. 28. Thomas O'Loughlin, 'The cult of Mary within the structures of human time: a reading of some early mediaeval Irish martyrologies', Maria, 3 (2003), 135–69. **The edition used in the digital edition**2. The martyrology of Oengus the Culdee. Whitley Stokes (ed), First edition [lii + 288 (text) + glossarial index (291–372) + index of places and tribes (373–97) + index of persons (398–448) + index of things (449–63 + addenda (464–68) + corrigenda (469–74).] Henry Bradshaw SocietyLondon (1905) ### Encoding #### Project Description CELT: Corpus of Electronic Texts #### Sampling Declaration The electronic text represents the prefaces, prologue, main text, and epilogue. All the editorial preface, list of contents, introduction, historical notes, codicological notes, and variant readings and adnotationes have been omitted. It is envisaged that a future electronic version will include the adnotationes and the variants. Editorial textual corrigenda, whether in the volume or in Stokes's Notes on the second edition of the Martyrology of Oengus, London 1905, Zeitschrift für Celtische Philologie 6 (1907) 235–42 [the latter are identified as "WSZ"], are integrated into the electronic edition, and tagged. Relevant corrigenda by Kuno Meyer (identified as "KM" and "KM1") are integrated into the electronic edition and tagged. Other corrigenda, scattered through the literature, have not been traced. Editorial corrections entered in the body of the work are tagged *corr* and the original reading is kept in the *sic* attribute. #### Editorial Declaration ##### Correction Text has been checked and proof read. It is difficult to create an electronic edition of a text as long, as complex, and as varied as the Martyrology of Óengus. There will be errors and ambiguities in this text as there are in the original edition. Readers are invited to submit corrections and emendations both of this electronic edition and of the editions on which it is based. Improved manuscript readings and corrections of scribal errors that may have escaped previous editors are also sought. Any improvements will be credited to the scholars who submit them. ##### Normalization The electronic text represents an edited version of the hard-copy edition. The letters fand s when lenited by point (f and s) are rendered fh and fh. Normal TLH conventions have been applied to the text: text divisions, word segmentation, and capitalisation in proper names. ##### Quotation There are no quotation marks. ##### Hyphenation Soft hyphens are silently removed. When a hyphenated word (hard or soft) crosses a page-break or line-break, the page-break or line-break is marked after the completion of the hyphenated word. ##### Segmentation div0=the whole work; div1=the martyrology as a whole; div2=the three main sections (Prologue, Text, Epilogue); div3, which occurs only in the main body of the martyrology, represents the individual month. Quatrains and lines of the three main sections are each numbered continuously, even though quatrains and lines are not numbered in the print edition of the main text. Calendrical data at the head of each quatrain of the main text are treated as head. The prefaces are marked up as front. Passages of verse occurring within text paragraphs of the prefaces are treated as embedded texts and, where relevant, stanzas are enumerated in the structural mark-up. The page-breaks of the print text are marked. ##### Interpretation Names (persons, groups,dynasties, tribes, peoples, places) are not tagged. Offices and titles (king, abbot, lord etc.) are not tagged. Dates occurring at the head of each quatrain of the main text are tagged. #### Canonical References The *n* attribute of each text in this corpus carries a unique identifying number for the whole text. The title of the text is held as the first *head* element within each text. *div0* is reserved for the whole text of the manuscript. Page-numbers of the printed text are tagged *pb n="nn"*. In the case of the main text, a canonical reference can be made from the month *div3* and day *lg* numbers. In the case of the prologue and epilogue a canonical reference can be made from the main section *div2* and line numbers. ### Profile Description Created: By Óengus mac Óengobann at the monastery of Tallaght. Date range: Between 828 and 833 (Ó Riain); 830 or before if the data on Oengus's death (see Stokes, Oengus, page xxvi) and the attribution of the text to him are correct..#### Use of language ##### Language: [GA] Most of the text in Old Irish. ##### Language: [LA] About 194 proper names, some phrases and formulae in the poem and in the Irish preface are in Latin. ##### Language: [EN] The witness list is in English. ### Revision History * (2010-04-01) Beatrix Färber (ed.) * Header updated; new wordcount made. * (2008-09-30) Beatrix Färber (ed.) * Keywords added; file validated. * (2008-07-23) Beatrix Färber (ed.) * Value of div0 "type" attribute modified, content of 'langUsage' revised, additions to bibliography and new wordcount made, encoding of titles modified. * (2005-08-25) Julianne Nyhan (ed.) * Normalised language codes and edited langUsage for XML conversion * (2005-08-04T15:35:24+0100) Peter Flynn (ed.) * Converted to XML * (2003-11-19) Peter Flynn (Validation) * Minor corrections to markup made. * (1998-06-16) Margaret Lantry (ed.) * Text parsed using NSGMLS; text normalized using SGMLNORM. * (1997-08-29) Margaret Lantry (ed.) * Header modified; text parsed using SGMLS. * (1996-10-02) Mavis Cournane (ed.) * Parsing of the complete SGML/TEI text using SGMLS. * (1996-10-02) Donnchadh Ó Corrain (ed.) * Creation of header, further word segmentation and proofing. * (1996-09-20) Elva B. Johnston (ed.) * Proofing, word-segmentation, regularisation of capitalisation, and completion of structural mark-up. * (1996-07-10) Donnchadh Ó Corráin (ed.) * Removal of non-systematic variants. Removal of the incomplete adnotationes to a separate file. Structural mark-up of the prologue. * (1995-08-28) Kaarina Hollo (ed.) * Completion of second proofing * (1993-08) Aideen O'Leary () * Data capture and first proofing. --- #### Corpus of Electronic Texts Edition: G200001 ### The Martyrology of Oengus the Culdee: Author: Óengus mac Óengobann ### List of witnesses * **B**: Brussels, Bibliothèque royale, MS 51004 * **C**: Dublin, National Library of Ireland, MS G10 (formerly in the Phillips Libary, Cheltenham) * **E**: London, British Library, Egerton 88, folios 80a-93a * **F**: Killiney [Co Dublin], Franciscan Library, MS A7 * **H**: Dublin, Trinity College Library, MS 1337 * **L**: Oxford, Bodleian Libary, Laud Misc. 610, folios 59-75 * **LB**: Dublin, Royal Irish Academy, MS 1230, folios 75a-106b * **P**: Dublin, Royal Irish Academy, MS 1242 * **R1**: Oxford, Bodleian Library, MS Rawlinson B 505, folios 211-20 * **R2**: Oxford, Bodleian Library, MS Rawlinson B 512 DA REMFHOCUL. ------------- ### I. LEBAR BRECC {folio 75a} Cethardai cond-agar da cech elathain .i. locc & aimser & persa & fáth airicc. IS *fissi* cid armad locc conesta ar tús, & aimser isin lucc thanaisi, & persa isin tres lucc, & fath airicc in fíne. IS aire is locc ar tus, ar is fri cathardu & eclaisi do-miditer luicc .i. prim-luic, & cádus doib-side. Fri rigu & tuathu didu do-miditer aimsera. Locc tanaisse do suidib. Persa immorro isin tress lucc, ar is a h-eclais no a tuaith aircthid cacha h-elathan. Tucait post, ara fríth fath rem-techtais dona filedaib archena meretrix. No didu sechim na fellsam fil and .i. locc ar tús, ar is corpdai locc. Aimsear isin locc tanaisse, ar is nem-chorpdai. Persa isin tress lucc, ar is ó churp & nem-churp do-airis. Fath airic didu sicut dixit. No is ord airic chrutai na n-dúl fil and .i. locc ar tús, ar is dia máirt do-rignead talum. Aimser isin lucc thanaisi, ar is dia cétain do-rígned grian & éscai, & is friu-side do-miditer aimsera. Persa isin tress lucc, ar is dia h-aine do-rígned in duine. Tucait immorro fo dera, ar is dia sathairn ros-bendach Dia na dúile & ro faillsig fáth a n-airicc. IS h-i immorro aimser i n-dernai Oengus *Aengus immorro M Ængoband, M Oiblein, M Fidrui, M Diarmuta, M Ainmirech, M Cellair, M Oengusa, M Natsluaig, M Coelbuid, M Cruind Ba Drai, M Echach Cobai.* in Félire .i. aimser Aeda Ordnige maic Neill Fhrassaig, ar is e ro gab rige n-Erenn --- p.4 i n-diaid Dondchuda maic Domnaill,uair ticc Oengus isin broluch thoisiuch in Fheliri le bás Dondchada. Do Fothud na Canoine immorro ro taispén Oengus ar tus in Félire dia n-dechaid Aed *for* sluaiged Duin Chuair h-i co-crich Mide & Laigen, & dia n-dechutar clerig Erenn lais im Chonnmach comorba Patraicc. Ocus is for in sluagad-sin ro saertha clerig Erenn ar fecht & sluagad, ar is e Fothad na Canoine ruc in m-breith dia ro saertha eculsa Erenn, amail at-bert: > 1. Eclas Dé bíí, > > léic díi anas n-ái, > > bíd a cert for leth, > > feib as dech ro bái, > 2. Cech fír-manach fil > > for a chubus glon, > > dond eclais dian dír > > gníd amal cech mog. > 3. Cech dílmain iar sin > > fil cen recht, cen réir, > > cet cia théis fri báig > > Aeda náir maic Néill. > 4. Is h-í ind ríaguil chert > > sech ní mór ní becc, > > fognad cách Dé mog > > cen on is cen ecc.Eclas Dé bíi. > Ro shaer tra Aed Ordnige eculsa Erenn & a clerchiu for sluaiged o sin immach. Ro thaispen didu Fothud cetul na canoine & cetul na cosaite do Oengus, & da-ronsat a n-óentaíd annsin, & ros-bennach cách dib elathain aroile & for-fácsat ratha imda for intíi nos-gebad cu menic in Félire. h-It e em inso ratha in Fhelire, amal ata isin bróluch degh-dinach don Félire fessin. IS fissid didu cia aiste triasin n-dernad in Félire. Ni anse: Rindard. Caide ém aichne rinnairde? Ni anse: sé sillæba in cach cethrumthain & .xii. isin lethrand .xx.iiii. immorro isin rand chomlan, et si sit plus minusue error est (is pudar). Recomarc immorro .i. de-shillabach ina rennaib, is fuire-side da-roine Óengus in Félire, & for tri gneib didu .i. for réid rindaird (.i. for rinnai*r*d dá n-ard),& for rinnaird tri n-ard & for rinnaird .iiii. n-ard. --- p.6 Rinnard da n-ard cétamus inso, ut Beccan mac Cula dixit, no is e Erurach Indse Moire: > 1. Diarmait maith mac Cerbaill, > > can aige cen laice, > > ni ro chluine meirlech > > a eirlech, a traite. > Ocus amail at-bert Oengus beos: > 1. For kalaind mis Marta > > nid mordai fria n-guide, > > Senan, Moinend, Myse, > > Dabid Chille Muine. > Rinnard immorro tri n-ard inso: > 1. Fland Tendalach Temrach, > > tend-rig Fotla feraind, > > otha anall do menaimm > > isí a chland do-gegaind. > Ocus amail at-bert Oengus beos: > 1. Re síl dalach doine > > toided in ri remain, > > luid fo recht, ard erail, > > Críst i kalaind enair. > Rindard .iiii. n-ard inso, ut Fothuth na Canoine dixit: > 1. Aed Ordnige Obaig > > for flaith Banba bledig, > > coich is ferr im falaig > > ina Ectoir Ailig. > Ocus amail at-bert Oengus: > 1. Lassar greíne áine, > > apstol Erenn uaige, > > Patraic cu meit mile, > > rop dítiu diar truaige. > Loccus huius artis Cúil Bendchuir a Muig Reicheat, h-i Crich h-Ua Fhailge arái thindscetail, h-i Cluain Éidnech immorro a ermor, h-i Tamlachtu Librén a fhorbu uile, ut alíi. Persa dó Óengus mac Oengoband maic Oeiblen, do muintir Cluana Éidnech. I N-amsir Chobthaig Choeilbreag. IS h-é in fochund: fecht do-lluid Oengus do Chúil Bennchuir a Muig Rechet, co nus-facca lige and, & ba lán do ainglib iter neam & lar uasin lige. Co ro iarfaig-sium de sacurt na cille, cia ro adnocht isin lige ucut? Senoir truag ro bui isin baile, ol in sacurt. Cia maith do-gníd, ol Oengus. Nis-faicinn-se a maith sunnraid, ol in sacurt. --- p.8 Cia rét iter do-gníd, ol Oengus. Noeim in domain do thuirem, ol in sacart, do neoch ba cumain lais dib, fo lige & fo érgi, amail ba bés do ath-loechaib in domain. A mo Dé nime, ol Oengus, cip e do-gneth tria filidecht trílig moltai dona noemaib ropu mor a lóg dó in tan is for in ath-laech tanic rath na méti ucut. Ro thinscain tra Oengus a fhélire indsin. Da-roine didu a medon-r*a*ind i Cluain Éidnech. h-I Tamlachtu .i. isin aith immorro ro forbad .i. i n-aimsir Moel Ruain do-ronta h-e. .xx.iiii. sillaba in cach rand, et si sit plus minusue sicut praedictus error est, etc. ### II. LAUD 610. {folio 60a, 1} Ceathardai conn-agar do cech eladhain .i. loc & persa & aimsir & cuís scribind. At cuintesta dano dond eladain-sea. Loc ém chitius di Cuil Bendchair i m-Maig Rechet i Crich Ua Failge, & ind áith i Támlachtain i n-dernad dano ní de. Í Cluain Éidnech a thindscetal immorro, í Cúil Bendchair, & a forba issind áith í Tamlachta. Oengus immorro mac Oengobann mic Oebléin mic Fhidhrui mic Diarmata mic Ainmire mic Cellair mic Oengusa mic Nat Sluaig mic Caelbaid mic Cruind*Ba Drai*, mic Eochach Coba, mic Luigdech, mic Rossa, mic Imchatho, mic Feidlimthe, mic Cais, mic Fhiachrach Araide, a quo Dail n-Araide, nomenatur in persu. IS h-í immorro aimsir i n-dernad .i. aimsir Aeda Oirdnide, ar issé ro gab rigi n-Eirend a n-diaid Donnchada, ár tic Oengus issin broluch tóisech ind fhelire tar bás Donnchada. IS í immorro in chúis. Fecht n-óen do-rala *ó Disiurt Oengusa* i m-Mumain co Cúil Bennchoir oc techt do gabail Mail Ruain i Tamlachtain d' anmcharait. Co n-acca adhnacul issin chill & ba lán do ainglib uassa co nem. Co ro iarfaig Oengus do shacart na cilli, cia ro adhnacht and. --- p.10 Araile ath-laech truag bói issin baile, ar in sacart. Cia maith do-rigne-side, ar Óengus. Ni fhaicmis émh, ar in sacart, nach maith do denam dó, acht nóeim in domain do thuirim fo lighi & fó eírgi, amal is bés ath-laech. A Dé nime, ar Aengus, cip é do-gneth trírig molta do nóebaib ro pad mór a lóg dó. Co ro thinnscain iarum in Félire annsin fo chétoir. Í Tamlachtain immorro ro forbad. Ceithri sillæba fichet í cech rand, dia m-bé plus no minus is mell. Do Fothud na Canone immorro ro thaispen Oengus ar tus in Feileire dia n-dechaid ar slóiged Dúin Chuair, & cleirig h-Eirenn immaille fris im Chonnmach comarba Patraic, & is don t-shluaiged-sin ro sóertha cleirig ar sluaiged, ár issé Fothad ruc in m-breith dia ro sóerad ecailsi Eirenn, amal is-bert feisin:{folio 60a, 2} > 1. Eclas Dé bí > > leic dí anas n-ái > > bith a cert for leth > > feib is dech ro bói. > 2. Cach fír-manach fil > > for a chubus glan > > dond eclais diantír > > gníd amal cach mod. > 3. Cach dilmain iar sein > > fil cen recht cen reir, > > cet cia thes fria baig > > Aeda *náir maic > > Néill*. > 4. *Is h-í in riagol chert* > > *sech ní mór* ni > > bec, > > foghnad cach Dé mogh > > cen on is cen ecc.Ecclas. > Ro thaispen dano Cetal na Canoine & Cetal na Cosaite do Aengus, & do-ronsat a n-aentaig annsin, & ro bendach cach dib eladhain araile, & for-fácsat ratha imdai forintí non-toscebad co minic. Ata imda ém ratha ind Fheilire chitus, amal tuirmither issin broluch déidenach. IN t-Aengus-sin tra ro bo mogh umal inissel do Dia h-é, & issé no chanad a th-shalmu amlaid-seo céin bói ic Disiurt Oengusa .i. l. isind abhaind & gat imma bragait i cengul don bile .l. dano fón m-bile feissin, & .l. ina reicles. --- p.12 Ro indsaig dano iartain co Mael Ruain co r-ragbad h-e d' anmcharait. IS é immorro in Mael Ruain-sin ro chind na gebad ferand i Tamlachtain nóco n-gabad Michel frisa raibe a charadrad *conid triasin cairde*-sin atat minda cossecartha do Michel i Tamlachtain. Eccmaing tra fecht n-óen iar sin cindiud-sin eipisdil & fót imalle fria do chur de nim co Mael Ruain, co r-ragbad ferann, conid annsin iarum ro gabad Tamlachta. Do-ruacht iar sin Aengus i r-richt moghad chuice, & ro erb Mael Ruain fris frestal na h-atha. Ro gab-sum sin do laim, & issed indister ann co ro fhas in fochand triana folt ar mét ind fhognuma. Do-rála didu fecht ann mac becc oc léigiunn a t-shalm la Mael Ruain, co n-dechaid in cleirech fecht n-óen don eclais, co ro erb don mac mebrugud a aiccepta comad erlam fria thaispenad ara chind. Élaid immorro in mac, ór nar' t-sháil anní-sin, & issed do-rala h-é don áith co h-Aengus. Iarfaigis iarum de cid ro m-bói. Indissid in mac dó. Tair ille, ar Aengus, & tabair do chenn for mo glún & cotail. Do-rigned amlaid. Eirgis in mac iar sin. Is ann at-bert Aengus: geib t' aiccept, a mic. Geibid iarum in mac ní ba h-uilliu innás in t-aiccept. Ca raét sin, a mic? ar Aengus. In léighind uili ocum, ar in mac. Imthig, ar Aengus, & na h-ataim cia rus-taraill. Téit iarum in mac & taispenaid in t-aiccept do Mael Ruain, & rathaigis Mael Ruain co raibe aice ní bud mó, & iarfaigis de, cia do táraill, a mic. Ní fhetar, ar in mac. Bréc ém sin, ar an cleirech, abbair co luath. Ní fhetar, ar in mac, acht dom-rala don aith & do chotlus & mo chend for glún fhir na h-atha. Is fír sin, ar se. Is é Aengus in tairngertaig sin, & tic amach co h-opunn iar sin, & ní thuc acht leth-assa imme, & ro soich in n-aith. Maith, a Aengais, ar se, nir' bo chóir duit ar m-brécad, uair ba córa sinde ic foghnam duit-siu inna thussa duind-ne. Ruc Mael Ruain leis h-é iar sin co n-onoir moir, & slechtais Aengus dó, & do-gniat a n-aentaig in n-aentaig in nim & i talmain. Conid amlaid-sin iarum ro foillsiged Oengus do Mael Ruain. --- p.14 IS fisid {folio 60b, 1}didu cia h-ernail aisti triasa n-dernad in Feilire. Ni ansa. Rindaird. Is fisid didu caide aithne rindairde feissin. Ni ansa. Sé sillæba ina cethramnaib, & a dó déc ina lethrannaib & a cethair .xx. ina rannaib chomlana, et si sit plus minusue is pudur. Recomarc immorro ina r*e*annaib, re chomraic .i. dé-sillabach. *Forsin* ernail airigthi didu don aisti-seo dianad ainm réid-rindard *.i. rinnard* da n-ard, do-roine Aengus in Feilire, & tri gnee fuirri-side .i. réid-rindard da n-ard, ut est Becan dixit, nó inde *in t-Eruirech* Indsi *Móire* dixit: > 1. Diarmait maith mac Cerbaill > > can aige gan laice, > > ní ro cluine meirlech > > a eirrlech a traite. > Ocus amal as-bert Aengus: > 1. For calaind mis Marta > > nid morda fria n-guidhi, > > Senan, Moinend, Moysi, > > Dabíd Cilli Muine. > Ocus reid-rindard tri n-ard, ut Mael Mura Fothna cecinit: > 1. Fland Tendalach Temrach > > tend-rí Fodla feraind > > ótha anall do m-muinim > > isi a chland do-geogaind. .i. do > > togfaind. > Ocus amal as-bert Aengus: > 1. Re sil dalach daine & rl. > Rindard ceithri n-ard immorro, amal as-bert Fothuth na Canoine: > 1. Aed oirdnige Obhaig > > for flaith Banba bl*a*idig > > cuich is ferr im fhalaid > > ina Echtair Ailig. > {R2§}*Amal as-bert Aengus: > 1. Lasar gréne áine > > apstal Erenn óige > > Pátric go méit míle > > rop dítiu diar tróige. >* Ata fidrad cubaid etir tosaichib na rann & deridib na rann eli. > 1. Taided remainn sligid saethrach > > co saeraib sil Gaidil gairg > > cosin n-daig-thech n-oibind n-ethrach > > ro gab fine Echdach aird.§ > --- p.17 FÉLIRE ÓENGUSSO CÉLI DÉ. ------------------------- ### IN PROLACH. 1. 1] SÉN a Chríst mo labrai, 2] a Choimmdiu secht nime! 3] dom-berthar búaid lére, 4] a rí gréne gile! 2. 5] A gel-grían for-osnai 6] riched co méit nóibe, 7] a rí con-ic aingliu, 8] a Choimmdiu na n-dóine! 3. 9] A Choimmdiu na n-dóine, 10] a rí fírén fír-maith, 11] condom-roib cach solad 12] ar molad dot rígraid. 4. 13] Do rígrad no molur, 14] ol is tú mo ruiri, 15] do-ralus ar m' airi 16] gréschi occa n-guidi. 5. 17] Guidiu itge doaib, 18] romm-ain a n-do-rogbus, 19] *caín* popul co l-lígdath, 20] In rígraid im-rordus. --- p.18 8. 21] IM-rordus in rígraid 22] imon ríg ós nélaib, 23] aill úas laithib lígdaib, 24] aill fo díanaib déraib. 9. 25] Dom-rorbae domm théti, 26] ol am *tríamain* tróg-sa, 27] íar timnaib ind ríg-sa 28] rith ro ráith in slóg-sa. 10. 29] Ro selgatar rótu 30] nád soréid la báethu, 31] *réna* techt don rígu 32] ro *dámatar* sáethu. 11. 33] Ro sonnta fíad slógaib, 34] oté cona m-brígaib, 35] ro brúithea i n-dálaib, 36] ro orta fíad rígaib. 12. 37] Ro ringthea co r-rindib 38] ro tenntea i r-*randaib*, 39] ro loiscthea úas tentib 40] for lúach-thétib lannaib. 13. 41] Ro láithea for *bíasta* 42] la berga cen enech, 43] sroiglithea, seol calad 44] trésna surnu tened. --- p.19 16. 45] *Do-uctha* a carcraib 46] i crochaib a sennad, 47] in t-shlóig occa sinnad 48] iarna fóebraib fennad. 17. 49] Fáilti fri cech n-*aidid* 50] asa fortrén *fíäm*, 51] fo-damtis án *cróän* 52] már do ríagaib *ríám*. 18. 53] Ro *dámatar* uili 54] núall-sa, mór n-gním n-gaile, 55] ar fhír-thuillem m-buide 56] fri Íssu macc Maire. 19. 57] Mairg cách roda-ort-som 58] ro lámair a n-guin-som! 59] iarna sáethur gair-som 60] *ot é céin nos mairseom*. 20. 61] Mór-ríg inna n-gente 62] bith-golait i l-loscud, 63] slóig Íssu cen escur 64] it fáilti iar coscur. --- p.20 23. 65] In chóraid las rorta, 66] co n-imbud a n-dúire, 67] ar-rochiúir a n-áine, 68] it fássa a n-dúine. 24. 69] It é iarna sáethaib 70] ro-síachtatar ríge, 71] a r-rúama cen táde, 72] it bordgala míle. 25. 73] Mílid roda-crochsat 74] céptar bailci bressa, 75] a píana it brassa, 76] a l-lige ní fessa. 26. 77] Nímthat mílid Íssu, 78] ráncatar treib tóidlig, 79] dia n-éiss a cuirp chráibdig 80] i m-memraib óir óiblig. 27. 81] It aidbli fíad scoraib 82] rígrad Chríst iar fuilib, 83] ríg domain iar tolaib 84] ro fírscáich ar suidib. 28. 85] Hirúath ocus Pilait 86] fua ro chés ar Fíada, 87] for-orcennta a m-bríga, 88] bith-marait a píana. --- p.21 31. 89] Íssu cé ro crochad, 90] ar Coimmdiu, ar n-gérat, 91] for cech. n-dúil do-rósat 92] is óg-rí as-réracht. 32. 93] Cérbo rí in domuin 94] Nabcodon rúad ro-glach, 95] ó bebais lia theglach 96] a ordan do-rodbad. 33. 97] Nímthá Sen Phól manach, 98] asa díthrub dubach, 99] fría noéb-ainm co r-ro-rath 100] séntae cech slóg subach. 34. 101] Cé ro*d* selaig claideb 102] Iohen bauptaist m-brígach, 103] for bith ché ro mórad, 104] i flaith Dé ro rígad. 35. 105] Hirúath cona rígain, 106] las rort co lín ilach, 107] nír at-gab, réim calad, 108] talam na nem ninach. 36. 109] Nóeb-ainm Petair apstail 110] at-sluindi cech senad, 111] nicon fhiu la credal 112] do-rogra ainm Neran. --- p.22 39. 113] Neir ní fess a lige, 114] deithbir ní bo chretair , 115] in bith co l-lín phopuil 116] móraith lechtán Petair. 40. 117] Prím-shuide do Nerain. 118] i n-airenuch phéne, 119] Pól apstol, ard áge, 120] *ad-reth* richid réde. 41. 121] Ro scáich ordan Neran, 122] is erchían ó shuidiu, 123] ainm Póil, búan a togu, 124] attá són for tuiliu. 42. 125] Cíarbu tholgdae rígain 126] Phelait a múr chlúime, 127] ar-rochiúir a h-áine 128] ó luid i l-loc n-úire. 43. 129] Nímthá Maire Ingen, 130] inmain a dún daíngen, 131] síl n-Adaim, ard n-imbel, 132] mórthus la slóg n-aingel. 44. 133] Cíaptar áilli ili 134] maicc Deic dric nad charam, 135] nicon fhess na romar 136] ainm naich h-é for talam. --- p.23 47. 137] Nímthá Ciric maccán, 138] a mór-scél ro sretha, 139] ba cain géim a chatha, 140] ro lín burgu betha. 48. 141] Bíd ar menmae uile 142] ar thúaith Dé, nad celam, 143] is torbe dian promam, 144] in prolach do-beram. 49. 145] Is bréc bríg in domain 146] do chách dia m-bí baile, 147] is sí in bríg uile 148] serc mór do Macc Maire. 50. 149] Cit móir ríg in domain 150] a n-dúíne ad-chíssiu, 151] fo chét cét it uaisliu 152] amsáin ísil Íssu. 51. 153] Cíat ísliu fíad dáinib. 154] co n-delmaim a n-*grethae*, 155] bit áird úas dind fhlatha 156] tria bithu na m-*bethae*. 52. 157] In bith trúag h-i táam 158] is duthain a ríge, 159] in rí con-ic aingliu, 160] is Coimmdiu cech thíre. --- p.24 55. 161] *cid* a tír i táam 162] ata saidbri saigthi, 163] di neurt Dé, deilm sochlae, 164] fil and dún ro phraidchi. 56. 165] At-bath borg tromm *Temro* 166] la tairthim a flathe, 167] co l-lín corad sruithe 168] maraid Ard mór *Mache*. 57. 169] Ro múchad, mór *tairbaid*, 170] míad Lóiguiri ro-glaig, 171] ainm Pátraic án aurdairc 172] *atá són* for forbairt. 58. 173] *For-forbairt* in chretem, 174] méraid co dé m-brátha, 175] genti *bibdaid bertair*, 176] ní trebtar a r-rátha. 59. 177] Ráth Chrúachan ro scáichi, 178] la h-Ailíll gein m-búada, 179] cáin ordan úas fhlathib 180] fil i cathir Chlúana. --- p.25 62. 181] Classa búana bindi 182] im Chíarán ci at-coïs, 183] la séssilbe m-búada 184] Chlúana móir Maicc Noïs. 63. 185] Níptá ní bas dílsiu 186] seirc Dé ma da-rónaid, 187] adrad in ríg nélaig, 188] is de ní *bet* brónaig. 64. 189] Borg Aillinne úallach 190] at-bath lia shlóg m-bágach, 191] is mór Brigit búadach, 192] ís cáin a r-rúam dálach. 65. 193] Borg Emna ro tetha, 194] acht *mairde* a clocha: 195] is rúam iarthair betha 196] Glenn dálach Dá Locha. 66. 197] Lóichet laindrech lígach 198] Fernae for-trén *éobail*, 199] ní mair in drong úabair 200] ráith Bécce maicc *Éogain*. 67. 201] Cid *ná:d n-déccaid* uili 202] bretha in ríg cétnai? 203] ní mair Bécc macc *Éogain*, 204] maraid Aed macc Sétnai. --- p.26 70. 205] Sen-chathraig na n-gente 206] imma *rérad* rudrad, 207] it fássa cen adrad, 208] amail Lathrach Lugdach. 71. 209] Ind locáin ro gabtha 210] déssib ocus trírib, 211] it rúama co n-dálaib, 212] co cétaib, co mílib. 72. 213] Ro milled in gentlecht 214] cíarbo lígdae lethan, 215] ro lín flaith Dé Athar 216] nem, talam la trethan. 73. 217] Táthunn ní as nessa 218] ar ar súil salm sobail, 219] de neurt Dé, dian medair, 220] in-díu *deüd* domain. 74. 221] Donnchad dric rúad rogdae, 222] nó Bran búadach Berbae, 223] ní beir dím sním lobrae 224] athigid a m-memrae. 75. 225] Mael Rúain iarna *gairi*, 226] grían már des Maig Midi, 227] occa lecht co n-glaini 228] ícthair cnet cech cridi. --- p.27 78. 229] Is com-iúir in Coimmdiu 230] cé thúirtir a thréta, 231] bith-trágaith a náimtea, 232] bith-máraid a gréta. 79. 233] In gorm-ríg ro múchtha, 234] in Domnaill ro plágtha, 235] ín Chíaráin ro rígtha, 236] in Chronáin ro mártha. 80. 237] Na mór-shlébe andaig 238] ro tesctha co rinnib, 239] do-rónta co l-léce 240] *slébte* donaib glinnib. 81. 241] Cía ron-beth do chingthecht, 242] cath fri Demon détlae, 243] diar combair, ard áge, 244] maraid in Críst cétnae. 82. 245] Cit úallaig ríg talman 246] i tlachtaib at glainiu, 247] at-bélat iar tuiliu, 248] téit cách ría n-arailiu. 83. 249] In rí cain co n-goiri, 250] Íssu úas tuinn tuili, 251] mad-génair ó Mairi, 252] maraid dia n-éis uili. --- p.28 86. 253] Ro lénad nert Demuin 254] cona dub-shlúag dígnai, 255] bith-maraid i n-úagai 256] nert rúanaid ar rígnai. 87. 257] Cia resme fo a mind-som 258] do-rega a rann-som, 259] ol ní tiamdae tim-som 260] ní émsither ann-som. 88. 261] Bad sonairt ar n-airle, 262] ascnam anas dílsiu, 263] ar issed as úaisliu 264] caram uili Íssu. 89. 265] A Íssu not-guidiu 266] ar écnairc na slóg-sa, 267] do thol in maith mór-sa, 268] a rím-som do-rón-sa. 90. 269] Do-rón-sa do réir-siu, 270] a Rí Sión slúagaig, 271] ro bith-béo lat rígraid 272] ísin bith-fhlaith búadaig! 91. 273] Ro béo-sa fort láim-siu 274] isind fhlaith i m-bí-siu! 275] bendacht cecha bordgal 276] for t' ordan, a Íssu! 92. 277] A Íssu con-ruidiur 278] do rígrad do rélad, 279] iarsind urd do-chúatar 280] cucut for nem nélach! --- p.29 95. 281] Ní fil isin blíadain, 282] a Chríst, cé *ro-clunter*, 283] laithe isind alltar 284] nach at-rised munter. 96. 285] Is menann, a Ruiri, 286] a Rí rímter flaithi, 287] *sluindfem-ni* *cen loithi* 288] sóer-chaindlea cech laithi. 97. 289] Ar lebráin nos-túirfem 290] fri nech for a n-íarair, 291] regmi cen nach díchiul 292] cech n-díriuch don blíadain. 98. 293] Bid h-é corp ar n-aicde 294] admat na ba tíamdae 295] com-lín caiptel cóemdae 296] fo lín laithe m-blíadnae. 99. 297] Ar ná bé for crinniur 298] do intliucht co saichi, 299] cech caiptel *cen loithi* 300] sloindfith féil cech laithi. 100. 301] Laithe na mís már-sa 302] fris-reith in grian búan-sa, 303] ar in sluaiged n-án-sa 304] ní brúifem an núall-sa. --- p.30 103. 305] Nóna ocus ída. 306] réim calne co fíri, 307] fort margan co m-báni 308] bieit inna líni. 104. 309] *Lile*-siu do laithib 310] it lebránaib lérib, 311] *lile*-siu iar línib 312] co l-léir donaib félib. 105. 313] Mani tuicce samlid 314] ord fil for ar lóidib, 315] nod-dlomaim fíad dálaib 316] *it* dall-chéilliu dóinib. 106. 317] Dénam tormach n-eólais 318] do intliucht co saichi: 319] cech caiptel *cen loithi* 320] sluindfid féil cech laithi. 107. 321] Laithe na mís n-gréine 322] ním-fhóir-sa a salland, 323] diar lóid arnáp inmall, 324] acht dá sé cáin calland. 108. 325] Ón challaind co alaili 326] ním-fhóir-sa íar sétaib, 327] acht cóic caiptil uasail 328] sescat ar trib cétaib. --- p.31 111. 329] Oc cuindgid na féle 330] assa for-trén taitnem 331] túir la fége frithgnam 332] co l-léir ord na caiptel. 112. 333] In t-ord inna caiptel 334] cona lóidib lérib, 335] is é ord iar línib 336] file forsna félib. 113. 337] Flaithem nóeb na n-dúile, 338] Críst macc Maire nóibe, 339] Íssu inmain áge, 340] tóided ré síl dóine. --- p.33 ### FÉLIRE OENGUSSO CÉLI DÉ. #### MÍ ENAIR. 1. **A. Kalendis Januarii.** 1] Re síl dálach dóine 2] tóided in rí *remáin* 3] luid fo recht, ard eráil, 4] Críst i callaind *enáir*. 2. **B. iu. Nonas.** 5] Esodir in t-epscop, 6] abb ecailse ardae, 7] Manchéne án Airce, 8] Scothíne mind Margae. 3. **C. iii. Nonas.** 9] Már-martrae Rodonis 10] cona chléir, cain ésce, 11] Fintan co feib úasle, 12] Findlug derb Dúin Blésce. 4. **D. Pridie Nonas.** 13] Bás caid Aquilini 14] co m-buidin ba balcu, 15] h-i fuil Chríst trea curpu 16] do-cóemnachtar tlachtu. --- p.34 7. **E. Nonis.** 17] Togairm Semeoin srotha 18] co Críst, cruth ron-*gléä*, 19] ba cain-grían, greit núa, 20] Ciar ingen Duib *Réä*. 8. **F. uiii. ante Idus.** 21] Ráith *co* ríg, rán togae, 22] Iulián all n-glaine, 23] ní dlig sár, slán subae, 24] bathes már Maicc Maire. 9. **G. uii. ante Idus.** 25] Martrae Luciáni 26] co slóg már ba díxu, 27] im-rordus as h-úaisliu 28] tossach corgais Íssu. 10. **A. ui. ante Idus.** 29] Estecht Egemoni, 30] epscop etlae ardae, 31] Ercnat uág án orbae, 32] Nechtán nár de Albae. 11. **B. u. ante Idus.** 33] Aildi géill co n-glaini 34] ar gnúis ríg ro rádis, 35] Fáelán *deodae* dígrais, 36] Felix Find, Uitális. --- p.35 14. **C. iu. ante Idus.** 37] Almi-ni a n-itge 38] náchan tecma droch-rann, 39] Mílit cáid cain cathbarr, 40] Diarmait Inse Clothrann. 15. **D. iii. ante Idus.** 41] Croch in martir Phetair, 42] cona shlúag lán gaile. 43] a h-Egipt, án subae, 44] tánic Macc már Maire. 16. **E. Pridie Idus.** 45] Martrae már Muscenti 46] cona chléir cháin chlandaig, 47] Críst as rúna rindaid 48] Laidcenn macc *Baíth* Bannaig. 17. **F. Idibus.** 49] A m-bendacht ron-bía 50] balc itge cen algis, 51] Sulpic *sochlae* suabais, 52] Helair abb Pictauis. 18. **G. xix. cal. Febr.** 53] Pais Gluceri deochain, 54] diar fiadait ba sercach, 55] sruith Nolae nóeb sochlach 56] Felix, Fland find fechtnach --- p.36 21. **A. xuiii. cal. Febr.** 57] Fo-ráith már n-gur n-galar, 58] carais már tromm tredan, 59] in grían bán ban Muman 60] Íte Chluana Credal. 22. **B. xuii. cal. Febr.** 61] Cráibdig i féil Fursai 62] fris-rocabsat ríge, 63] *nói* míli, méit búadae, 64] for fichit már míle. 23. **C. xui. cal. Febr.** 65] Nos-molammar menicc 66] fobíth nídat calaid, 67] lucht céssais cen chinaid 68] i féil Antóin manaig. 24. **D. xu. cal. Febr.** 69] Mórad Petair apstail 70] i r-Róim, rád as díxu, 71] lassin líth as úaisliu 72] bás mór máthar Íssu. 25. **E. xiu. cal. Febr.** 73] Estecht Mairi, Marthae, 74] coniugum nond-áli, 75] lassin féil co sóiri 76] Sen-Phóil cain co n-áni. --- p.37 28. **F. xiii. cal. Febr.** 77] Án cethrur con-úagu 78] for óen-líth as nóebu, 79] Mo Laca, Mo *Écu*, 80] Sabaist ocus Óenu. 29. **G. xii. cal. Febr.** 81] Ropat óin dom shnádud 82] com ríg—réim as díxu— 83] Fuinche, feidm as uaisliu, 84] Agna ingen Íssu. 30. **A. xi cal. Febr.** 85] Estecht ingen Comgaill, 86] Colmán maccu Béognai, 87] Ualerius cen dígnae, 88] Felix fuair cuairt ceóldai. 31. **B. x. cal. Febr.** 89] Césad Sevriani, 90] Clementi con-sádu, 91] ron-snádat dond rígu 92] cona n-dúnud dánu. 32. **C. ix. cal. Febr.** 93] Domm anmain, domm chorpán 94] rop múr ar cech merblén 95] Babill, bruth óir fhorlan, 96] cona thriur dedblén. --- p.38 35. **D. uiii. cal. Febr.** 97] Ní dedbul a l-lathe, 98] líth fris-cuirter grethae, 99] co Críst cechaing sathe, 100] Pól i m-bathis brethae. 36. **E. uii. cal. Febr.** 101] Is brígach a l-lóchet 102] la ríg do-don-farci, 103] slúag ortae iar n-gortai 104] la pais Policarpi. 37. **F. ui. cal. Febr.** 105] Carais moéda, Muirgein 106] mírbail gein co m-búadaib: 107] birt glan-búaid fiad rígaib 108] Agnetis deich n-úagaib. 38. **G. u. cal. Febr.** 109] La h-Accobrán úanni 110] pais ocht n-úag co n-áni: 111] gabsat búaid co n-dírgi 112] slúag már Messoriáni. 39. **A. iu. cal. Febr.** 113] Áin epscoip ro rádius, 114] ron-snádat diar n-dílius, 115] Hipolitus, Paulus, 116] Gillas, Constantínus. --- p.39 42. **B. iii. cal. Febr.** 117] Cóecae ar cét *martír* 118] martrae mórsus dorus, 119] ainsium ar lín ammus 120] Enán Roiss rind solus! 43. **C. Pridie cal. Febr.** 121] Sluind Aed fortrén Ferna, 122] Mael Anfaid ainm remain, 123] benait co m-Bríg ro-móir 124] barr find for slúag enair. --- p.58 #### MÍ FEBRAI. 1. **D. Calendis Februarii.** 125] Mórait calaind Febrai 126] fross martir már n-glédenn, 127] Brigit bán balc núalann, 128] cenn cáid caillech n-Érenn. 2. **E. iv. nonas Febr.** 129] Airitiu Maicc Maire 130] h-i Tempul derb dímais, 131] slúag már martir súabais, 132] la Findig n-Duirn n-dígrais. 3. **F. iii. nonas Febr.** 133] Don-remat co l-láni 134] do grés ar cech trógi 135] slógad find co féli 136] Felicis, Simfróni. 4. **G. Pridie nonas Febr.** 137] Fronius ocus *Mágnus*, 138] Gelaise ro fésser. 139] Germán martir úasal, 140] Cúannae credal crésen. 5. **A. Nonis Febr.** 141] Crochthae corp Agatha 142] in gérat co n-glaini, 143] la h-Íssu co n-gili 144] táthus már maith airi. --- p.59 8. **B. viii. idus Febr.** 145] Andreas ard a ordan, 146] epscop Mel mind rígí, 147] Lucia co n-áni 148] nád-cumscaigset míli. 9. **C. vii. idus Febr.** 149] Mellán Inse h-úasle 150] Maccu Cuinn nan-ále, 151] Lommán lócharn bríge 152] Locha Uair ard áge. 10. **D. vi. idus Febr.** 153] h-Aue án ind *écis*, 154] ba imm Chríst a labrae, 155] Fiachrae ba fer ferdae 156] abb Irarda amrae. 11. **E. v. idus Febr.** 157] Mo Chúaróc ind ecnai, 158] nóeb ná dámair dígnae, 159] Cáirech Dergan deodae 160] epscop Rónán rígdae. 12. **F. iv. idus Febr.** 161] Rétglu chain, gein m-búadae, 162] bruth óir étrocht áge, 163] Cronán cáid cen dígnae, 164] grían gel Glasse Máre. --- p.60 15. **G. iii. idus Febr.** 165] Mo Gopnat co n-glanbail, 166] im sheirc Dé ba h-ilmain: 167] maith leis gréss dia garmaim 168] epscop *Étchén* inmain. 16. **A. Pridie idus Febr.** 169] Immon epscop Simplex 170] slechtae prím-shlóg promthae, 171] Damán mil mind martrae 172] co maccraid cháin crochthae. 17. **B. Idibus Febr.** 173] h-I curchán Mo Domnóc, 174] anair tar muir n-glédenn, 175] do-bert, brígach núalann, 176] síl m-búadach m-bech n-Erenn. 18. **C. xvi. cal. Martii.** 177] h-I r-rói Ualentini 178] Marcellus ro ringed, 179] i flaith Chríst ro clandad 180] ochtmoga cáin cinged. 19. **D. xv. cal. Mart.** 181] Cain celebrad domnaig 182] i féil Beraig bágaig, 183] la céssad sluaig brígaig, 184] búaid Maicc Dé dia námait. --- p.61 22. **E. xiv. cal. Mart.** 185] Dond óig Iulianae, 186] án n-ainm nél co h-imbel, 187] la sceith scél a annaig 188] Demon damair indel. 23. **F. xiii. cal. Mart.** 189] Dlomthus cách co h-oll-muir 190] féil Chormaicc co n-glanbail, 191] la féil Fintain figlig 192] Chlúana *Ednig* adbail. 24. **G. xii. cal. Mart.** 193] Bebais in cáid Colmán 194] Mo Liba no rádi, 195] h-i féil chain co nóibi 196] Rutuli, Siluáni. 25. **A. xi. cal. Mart.** 197] Sluind lett la pais *Publi* 198] pais Maircill mind m-búadach, 199] Baethíne mór máinech, 200] macc caindeldae Cúanach. 26. **B. x. cal. Mart.** 201] Gaius in t-epscop 202] a chéssad ní celar, 203] imma slecht, scél n-dogar, 204] trichae trén-fher trebar. --- p.62 29. **C. ix. cal. Mart.** 205] Togairm Fintain choraig, 206] post contemptum mundi, 207] h-i féil cain co l-laindi 208] Uiruli, Iucundi. 30. **D. viii. cal. Mart.** 209] I n-Antóig a ordan 210] Petair, at-fét ecnae: 211] gein Laurint, lán frecrae 212] la féil tóidlig Teclae. 31. **E. vii. cal. Mart.** 213] Mathias in t-apstal, 214] ar Chríst céssais ríaga, 215] dond richiud ron-snáda, 216] co n-neuch adidn-gíalla. 32. **F. vi. cal. Mart.** 217] La pais Luciani 218] cruimthir crochtha demnae, 219] abb h-Íae án ergnae, 220] Cummíne Find febdae. 33. **G. v. cal. Mart.** 221] Fo-frith cenn Póil apstail, 222] ind án-chinged credlaig, 223] h-i féil ind fhir chumrig 224] Teolis triúin trednaig. --- p.63 36. **A. iv. cal. Mart.** 225] Togairm Alaxandri 226] i sossad sanctorum, 227] for óen-líth, lán-tene, 228] gene Tarcellorum. 37. **B. iii. cal. Mart.** 229] La céssad Abundi, 230] ma ro lóidib lammis, 231] féil Chomgain cen dinnis, 232] airec cinn Iohannis. 38. **C. Pridie cal. Mart.** 233] h-I féil Silláin Bennchoir 234] deich nóeb-óga delbdai, 235] la céssad slóig fherdai 236] for-cennat cléir Febrai. --- p.80 #### MÍ MARTA. 1. **D. Calendis Martii.** 237] For calaind mís Marta 238] nít mórdai fria n-gudi, 239] Senán, Moinenn, *Moysi*, 240] Dauid Cille Muni. 2. **E. vi. nonas Martii.** 241] Ma memraigther féli 242] h-i pais Lucilíae, 243] gein Sen-Phóil, slán *dóë*, 244] féil find Fergnai Íae. 3. **F. v. nonas Martii.** 245] h-Í pais Floriáni 246] feil dí rétglainn *remáin*, 247] Céle Críst, cain eráil, 248] Mo Macru macc *Senáin*. 4. **G. iv. nonas Martii.** 249] Sluind céssad ind epscoip 250] h-i r-Róim, rígdae, caindlech, 251] co slúag adbul ainglech, 252] Lucius lés laindrech. 5. **A. iii. nonas Martii.** 253] Roleblaing, ní balbdae, 254] a clú tar sál sairde, 255] Carthach rígdae rúamach, 256] Ciarán slúagach Saigre. --- p.81 8. **B. Pridie nonas Martii.** 257] Ron-snádat íar léri 258] do fhlaith Dé for dírgi 259] slóg ortae co n-áni 260] h-i féil Uictoríni. 9. **C. Nonis Martii.** 261] Inmain decheng deodae 262] na dlig diar n-dúain dígnae, 263] Felicitas nóebdae, 264] Perpetua prímdae. 10. **D. viii. idus Martii.** 265] *Senán* Inse Cathaig 266] crochais écrait Nárach, 267] Conandil clii búadach, 268] epscop Beóáed bágach. 11. **E. vii. idus Martii.** 269] Bás cethorchat míled 270] co mór-shlóg ba shorcho, 271] dia túargaib fri h-ilchu 272] grían i l-luc dub dorchu. 12. **F. vi. idus Martii.** 273] Do-rograd co h-angliu 274] Constantín cain coindlech, 275] lassa fríth éo ainglech, 276] crann croiche in Choimmded. 13. **G. v. idus Martii.** 277] It coimti ar Fíadat 278] isind fhlaith uas *fhlathib*, 279] Librén, *Senán* suthain, 280] Constantín rí Rathin. --- p.82 16. **A. iv. idus Martii.** 281] Re ríchtain a fherainn 282] ar Chríst crochais colainn 283] in t-organ céit búadae, 284] Grigoir Rúamae ro-lainn. 17. **B. iii. idus Martii.** 285] Ron-snáda Mo Chóemóc 286] don bith-choemnu bías, 287] Cuangus cáid co soas, 288] ó Liath Mór, maith días. 18. **C. Pridie idus Martii.** 289] Dionis in t-epscop 290] ata cléri cóema: 291] com-ainm Círst ron-snáda, 292] Saluator ron-sóera! 19. **D. Idibus Martii.** 293] Sernn Iacóib ordan, 294] Lucas lir úas trilis: 295] fri Críst carsait sanais 296] maicc Nessáin ónd Inis. 20. **E. xvii. cal. Aprilis.** 297] Inmain acht la Demon 298] Eugenia for domun, 299] Abbán doss óir ainglech, 300] Fínán laindrech Lobur. 21. **F. xvi. cal. Apr.** 301] Lassar gréne áne, 302] apstal h-Érenn h-óge, 303] Pátraic co méit míle, 304] rop dítiu ar tróge! --- p.83 24. **G. xu. cal. Apr.** 305] Co m-már-buidin martrae 306] naptar ili lochtae, 307] la Tiamdae ro rímed 308] fiche míled mochtae. 25. **A. xiv. cal. Apr.** 309] Mo Lachtóc la Grigoir, 310] in grád-greit as díxu, 311] Ioseph, ainm as úasliu, 312] aite álaind Íssu. 26. **B. xiii. cal. Apr.** 313] Estecht Policroni 314] nóib-epscoip as chádu, 315] cechaing céim as dírgu, 316] co mór-slúag ba dánu. 27. **C. xii. cal. Apr.** 317] Don bith ba mór m-búadae 318] Benedicht balc áge, 319] for óen-líth, ler slúagdae, 320] Éndae airdirc Arne. 28. **D. xi. cal. Apr.** 321] Ard-chéssad Secundi 322] cain i m-briathraib bíae: 323] balc lés lir dar *dóë*, 324] Failbe ánle Íae. 29. **E. x. cal. Apr.** 325] Ingen co slúag dermar 326] Feradaig as ardam, 327] ó Chríst ad-fét ordan 328] mo M' Aedóc mind n-Alban. --- p.84 32. **F. ix. cal. Apr.** 329] Án lanomain lígach 330] fris-snaig etla áinbech, 331] Scíre cain car tredan, 332] Mochtae credal cráibdech. 33. **G. viii. cal. Apr.** 333] Crochad ocus chombert 334] Íssu Críst it córi, 335] for óen-líth co l-léri 336] la pais Iacóbi. 34. **A. vii. cal. Apr.** 337] I l-Letha do-rochair 338] Mo Chellóc iar lathib, 339] féil in t-Shinchill shuthain 340] Cille aidble Achid. 35. **B. vi. cal. Apr.** 341] h-I sex calaind Apréil, 342] iar túaslucud anman, 343] as-réracht, scél n-dermar, 344] Íssu a brú thalman. 36. **C. v. cal. Apr.** 345] Don-rogra, ron-sóera 346] sech phíana, ron-séna, 347] Maria ron-móra, 348] in mór-Magdaléna! 37. **D. iv. cal. Apr.** 349] La líth ingen m-*Baíti* 350] pais slúaig máir co féli, 351] i féil fir co nh-úagi 352] Grigoir Nazanzéni. --- p.85 40. **E. iii. cal. Apr.** 353] Sluind Mo Chuae Ballae, 354] bolg co n-ordun anbich, 355] Colmán ó *Lind* lígaich, 356] la féil Tolai chrabdig. 41. **F. Pridie cal. Apr.** 357] Croch nínach Anissi 358] co cléir báin ba daithiu, 359] do-beir barr tre bithu 360] Marta for slúaig saithiu. --- p.104 #### MÍ APRÉIL. 1. **G. Calendis Aprilis.** 361] Sóerait calne Apréil 362] Ambrois co méit glaine, 363] con-gaib as mó shubae, 364] féil de fhélib Maire. 2. **A. iv. nonas Aprilis.** 365] Mór-shlúag Amphiáni 366] dia m-bu Demon dubach, 367] drebraing iar cath chalad 368] issa síd sóer subach. 3. **B. iii. nonas Aprilis.** 369] Slúag Euagair úasail 370] as-rola sáeth sétaib, 371] cethorchae de rígaib 372] ar díb cáinib cétaib. 4. **C. Pridie nonas Aprilis.** 373] Cain Tigernach credal 374] ar Chríst cech m-báis breuis, 375] asa m-brucht srúaim soïs 376] Clúana álne h-Euis. 5. **D. Nonas Aprilis.** 377] I féil máir maicc *Cúla* 378] Béccáin co m-búaid lére, 379] baithes Pátraic prímdae 380] ad-rannad i nh-Ére. --- p.105 8. **E. viii. idus Aprilis.** 381] Herenius in t-epscop, 382] ata móra míli, 383] ba cain doss co n-úaigi 384] h-i Fíadat find fíni. 9. **F. vii. idus Aprilis.** 385] Fínan Camm Cinn Etig. 386] m-bi már n-delmae: 387] ba gérat Críst Cainde 388] ó *Shléib* bledech Bledmae. 10. **G. vi. idus Aprilis.** 389] Bás Enair in *martír*, 390] ba mór tuir a thempuil 391] nír' áerad lia muintir 392] Cenn Faelad abb Bennchuir. 11. **A. v. idus Aprilis.** 393] Búaid secht nóeb-úag n-ennac, 394] h-i cech threib is ráti, 395] asa fuil nad díbdai, 396] i féil chain Chadráti. 12. **B. vi. idus Aprilis.** 397] Croch Apolloin cruimthir 398] ar Chríst *cóem tar* folaid: 399] ó Russ Eo, ainm subach, 400] Cuannae rígdae ro-maith. --- p.106 15. **C. iii. idus Aprilis.** 401] Ronn-ain M' Aedóc máinech 402] ol is bráthir bágach, 403] h-aue acht ro nóebad 404] do Dunlang derb dálach. 16. **D. Pridie idus Aprilis.** 405] Dálais—ansae opair 406] Críst fri Cruiche cretair. 407] Iuil epscop, abb popuil, 408] sab sóer suidi Phetair. 17. **E. Idibus Aprilis.** 409] Cona phrím-shlúag *sonae* 410] ar gabeóil cech *genae*, 411] gérat Críst cain deochoid 412] Pól Deochoin don-*remae*. 18. **F. xviii. cal. Maii.** 413] In ríg-epscop *Tassach* 414] do-bert ó don-ánic 415] corp Críst ind ríg fír-bailc, 416] la commainn do Phátric. 19. **G. xvii. cal. Maii.** 417] Prímdae bréo nád athbi 418] ar-fich tola tothlai, 419] ba *caín* lie lógmar 420] *Ródán* lócharn Lothrai. --- p.107 22. **A. xvi. cal. Maii.** 421] La Carissim rígdai 422] asa rúamdae relic, 423] do-reith duit for sidit 424] féil in deochoin Felic. 23. **B. xv. cal. Maii.** 425] La féil Petair deochain 426] drebraing martrai *m-búadae*: 427] cona chléir, *caín* dine, 428] Donnán Eca h-úarae. 24. **C. xiv. cal. Maii.** 429] Ar-fét i féil Septim 430] sóer-deochoin do dídnad 431] Laisrén lassar búadach, 432] abb Lethglinne lígach. 25. **D. xiii. cal. Maii.** 433] Luid Ermogin airdirc, 434] iar forbu a glíad, 435] co h-Íssu, án sóad, 436] as uacht chorpáin chríad. 26. **E. xii. cal. Maii.** 437] La céssad Herodi 438] cruimthir crochtha tuile, 439] féil i r-Rúaim, rán baile, 440] nóeb n-Eorapa uile. 27. **F. xi. cal. Maii.** 441] I n-Albain co n-glaini 442] iar lécud cech shubai, 443] luid úainn cona máthair 444] ar m-bráthair Mael Rubai. --- p.108 30. **G. x. cal. Maii.** 445] Ronn-ain Pilip apstal 446] as aidbliu cech threthan, 447] diand ainm a rúin Athar, 448] gin lócharne lethan. 31. **A. ix. cal. Maii.** 449] Lóchet epscoip Ibair 450] as-ort cenn cech erais, 451] án-breo úas tuind trilis, 452] i nh-Érinn Bicc bebais. 32. **B. viii. cal. Maii.** 453] Búaid na trí macc n-ennac 454] h-i surn, sochla díne, 455] pais Giurgi, grían búadae, 456] co trichait mór míle. 33. **C. vii. cal. Maii.** 457] Marc úasal i n-Egipt 458] ná dlig focul faille, 459] flesc óir, adbul tinne, 460] epscop mór Macc Caille. 34. **D. vi. cal. Maii.** 461] Cirillus *caín* cimbid 462] céssais roë rindi: 463] do Chríst cachain ailli 464] co slúag adbul imbi. 35. **E. v. cal. Maii.** 465] Imma-curtis angil 466] a carcraib cía thésed, 467] Alaxander úasal 468] abb Rómae in crésen. --- p.109 38. **F. iv. cal. Maii.** 469] Cristofer la *Crónán* 470] Roiss Chree co talcai, 471] inna féil cen sotlai 472] luid mór míled martrai. 39. **G. iii. cal. Maii.** 473] Martrae Germain chruimthir, 474] Críst, ba mór a thíachrae! 475] Coningen cain uaitne, 476] for óen-líth la Fiachnae. 40. **A. Pridie cal. Maii.** 477] For-cennat cléir n-Apréil, 478] ol is léir do-rrími, 479] Rónán *Líathroiss* Uanni, 480] i r-Róim croch Ciríni. --- p.122 #### MÍ MÁI. 1. **B. Kalendis Maii.** 481] Calaind Mái Neth Chóeme: 482] gein Pilipp as díxu: 483] and tinscann as úasliu 484] praicept álaind Íssu. 2. **C. vi. nonas Maii.** 485] Escomlud Saturnín 486] co Críst imme-ránic, 487] la h-estecht íar sír-chneit 488] *Nechtin* daltai Pátric. 3. **D. v. nonas Maii.** 489] Prím-airec crainn chroiche 490] Críst co n-ilur búade, 491] bás Conláid *caín* áge, 492] féil már Maire h-úage. 4. **E. iv. nonas Maii.** 493] h-I paiss Anatheri 494] Mo Chuae cain dechaid, 495] macc Cummíni chlothaig, 496] i féil Siluain dechain. 5. **F. iii. nonas Maii.** 497] In dechain Eutimus 498] la Helair sech phíana, 499] lotar laithe lítha 500] fris-rócaib ar Fíada. --- p.123 8. **G. Pridie nonas Maii.** 501] Fer ro scríb cen tercai 502] cáin-scéla Críst chrochthai, 503] ar-muinter la flaithi 504] gein mór Mathai mochthai. 9. **A. nonis Maii.** 505] Mo Chúaróc la Breccán, 506] dí gérait at glainiu, 507] carsait Críst as díliu 508] i n-Echdromma Dairiu. 10. **B. viii. idus Maii.** 509] Victor ocus Maxim 510] im Chríst cota-ruicset 511] ar sheirc ríg ro charsat 512] inna fuil fo-truicset. 11. **C. vii. idus Maii.** 513] Foillsigud mór Michéil 514] don bith, ba scél promthae, 515] paiss Cirill *caín* carthae, 516] epscop *Sanctáin* sochlae. 12. **D. vi. idus Maii.** 517] h-I síd-fhlaith ind altair 518] i m-bí toirm cech thempuil, 519] ron-snáda in slúagach 520] Comgall búadach Bennchuir. 13. **E. v. idus Maii.** 521] Búaid n-Ióib cen dermat, 522] do ríg nél ba fordarc, 523] Mo Chrítóc cáin muinter, 524] ocus cruimther Cormacc. --- p.124 16. **F. iv. idus Maii.** 525] *Cyriacus* crochthae 526] trib cétaib don-ascnai, 527] Ailithir ainm cóemdae, 528] la h-Erc nóebdae Nascai. 17. **G. iii. idus Maii.** 529] Nóeb-muinter *Taraci* 530] Probique iar sétaib, 531] iar serb-chrochaib síraib 532] seser ar sé cétaib. 18. **A. Pridie idus Maii.** 533] Corona ocus Victor 534] cona cléir cen mathim, 535] for óen-líth, ler suthain, 536] féil cháin Charthaig Rathin. 19. **B. Idibus Maii.** 537] Rath in Spirto sechtai 538] senaig for cléir n-*gelbain*, 539] Tiamdae, *Sárán* saidbir 540] féil Duiblitir *dermair*. 20. **C. xvii. cal. Iunii.** 541] Togairm Brénainn Chlúana 542] isin m-bith-fhlaith m-búadaig, 543] bás cáid Carnig *chráibdig*, 544] féil án h-aui Shúanaig. 21. **D. xvi. cal. Iunii.** 545] Slóiged Adrionis, 546] Uictoris, Basille: 547] scorsit cen chuit fainne 548] for dind flatha finde. --- p.125 24. **E. xv. cal. Iunii.** 549] Féil Mairc maith ro rígad, 550] Mo M' Áedóc mór máinech, 551] Mo Domnóc mind m-búadach 552] féil Brain bicc ó Chláined. 25. **F. xiv. cal. Iunii.** 553] Clíara Urbáin glana: 554] nis-gegnetar tola, 555] a n-anmann it gela 556] tré bróenán a fola. 26. **G. xiii. cal. Iunii.** 557] Fuil mór Marcellosi 558] luid fo thalmain tassi, 559] for óen-líth it gessi 560] Gerbassi, Protassi. 27. **A. xii. col. Iunii.** 561] Tiamdae martir mírbuil, 562] mór-drém Dé de thuirinn, 563] Colmán lobor ro-lainn, 564] Barr-fhind Drommo Cuilinn. 28. **B. xi. cal. Iunii.** 565] Cechaing animm Rónáin 566] Find for riched rindach, 567] lasin fer *caín* clandach, 568] Báithéne macc Findach. 29. **C. x. cal. Iunii.** 569] Find-shlúag Epectiti 570] as dánu, as daingniu, 571] iar céssad la h-ingru 572] fris-indled la h-aingliu. --- p.126 32. **D. ix. cal. Iunii.** 573] Augustín in t-epscop, 574] Hermes abb mór míle, 575] Colmán inmain áge, 576] Aidbe tuathach Tíre. 33. **E. viii. cal. Iunii.** 577] Tot-ic féil Iohannis 578] inmain áge h-úage, 579] Dionis derb dáne, 580] *Dúnchad* h-Íae h-úare. 34. **F. vii. cal. Iunii.** 581] Airitiu chóir Cholmáin 582] Stelláin sluind cen ladnae: 583] Béccán carais figle: 584] h-i Clúain Aird a adbae. 35. **G. vi. cal. Iunii.** 585] Aculius cruimther 586] cona chléir as nóebu, 587] a fhuil fíad cech díniu 588] do-rortad for róenu. 36. **A. v. cal. Iunii.** 589] Ron-snáda co h-aingliu, 590] inmain soinmech sathe, 591] German, grían ar sruthe, 592] aite Pátric Mache. 37. **B. iv. cal. Iunii.** 593] Mór-shlúag Pollionis 594] ron-snádat dond rind-nim! 595] la Cummain co n-glanbail 596] ingen Allén inmain. --- p.127 40. **C. iii. cal. Iunii.** 597] Nóeb-apstal ar Fiadat 598] h-i fudomnaib ecnai, 599] gein Tomáis cen opni, 600] paiss Eutaic cen eclai. 41. **D. Pridie cal. Iunii.** 601] Céssad Crisogini 602] la paiss Petronéllae, 603] mí Mái, co méit míle, 604] dí prím-fhéil for-tn-édae. --- p.138 #### MÍ IÚIN. 1. **E. Calendis Iunii.** 605] Oid menmain féil Teclae 606] ar-dlig dínn a cétol, 607] co slóg adbul úasal 608] i calne Iúin éton. 2. **F. iv. nonas Iunii.** 609] Erasmus in t-epscop, 610] án-breó co m-bruth bríge, 611] birt co Críst cléir m-búade. 612] trí chét molbthach míle. 3. **G. iii. nonas Iunii.** 613] Míl Críst i crích n-Érenn, 614] ard n-ainm tar tuind trethan, 615] Cóemgen cáid cáin cathar, 616] i n-Glinn dá lind lethan. 4. **A. Pridie nonas Iunii.** 617] Luid Apollináris 618] do fhlaith Dé for dírgi, 619] cona chléir co n-úagi, 620] la tarmbreith Martíni. 5. **B. Nonis Iunii.** 621] Martrae Marciáni 622] mórsus h-ilar m-búade, 623] aill fir máir, maith díne, 624] aill ingene h-úage. --- p.139 8. **C. viii. Idus Iunii.** 625] *Úg*-céssad Amanti, 626] mór-gním mad fod-lugai, 627] Mael Aithgin co n-glanbail 628] luid fo thalmain tubai. 9. **D. vii. idus Iunii.** 629] Togairm Póil in *martír* 630] iar mór-gním co talcai 631] féil Choluimb cen shotlai 632] in máir maccu Artai. 10. **E. vi. idus Iunii.** 633] Airitiu ind nóib Ióib 634] iar m-búaid ocus bán-chath, 635] féil Medráin mór n-dídnad, 636] féil Murchon co már-rath. 11. **F. v. idus Iunii.** 637] Ron-snádat don bith-fhlaith 638] i m-bith-bí léss laindrech, 639] Báethíne ard ainglech, 640] Colomb Cille caindlech. 12. **G. iv. Idus Iunii.** 641] Con-recat for óen-chái 642] cen mair do-da-farnaic, 643] prím-fhéil Mairc, mind n-airdirc, 644] la féil m-búadaig Barnaip. --- p.140 15. **A. iii. Idus Iunii.** 645] Basilla in búadach 646] brethae úainn h-i fálti, 647] féil Maicc Tháil ind nóebdai 648] la pais Fortunáti. 16. **B. Pridie Idus Iunii.** 649] Féil in chredail Chóemain, 650] diand Sanct-Lethan slondad; 651] Torannán buan bannach 652] tar ler lethan longach. 17. **C. Idibus Iunii.** 653] La Bartholom m-bresta 654] at meirb manid-cúala, 655] cechaing uainn co r-ríga 656] Macc *Nisse* cáid Clúana. 18. **D. xviii. cal. Iulii.** 657] Con-recat diblínib, 658] for óen-líth ler slúagach, 659] Nem maccu Birn brígach, 660] la Benedicht m-búadach. 19. **E. xvii. cal. Iulii.** 661] Bendacht forsin n-gérait 662] carais Críst co fírbail: 663] las' luid slóg co m-mór-gail 664] Uitus maccán mírbail. 20. **F. xvi. cal. Iulii.** 665] Mo gérat in Giric 666] imma-slecht slúag sobail, 667] ní fríth sét ná samail 668] dó do maccaib domain. --- p.141 23. **G. xv. cal. Iulii.** 669] In doss óir ós chríchaib, 670] in grían án úas túathaib, 671] congreit ríg, balc bráthair, 672] *caín míl*, Mo Ling Lúachair. 24. **A. xiv. cal. Iulii.** 673] La Báithín find fechtnach 674] Furudrán co fégi, 675] maicc Móináin co n-ógi 676] ó Laind lígaig Léri. 25. **B. xiii. cal. Iulii.** 677] Luid a fuil for róenu 678] fiad shlúagaib co m-brassi: 679] dond ríg bátir uissi 680] Geruassi, Protassi. 26. **C. xii. cal. Iulii.** 681] Paiss Póil, Ciriaci, 682] cosin dúnud már-sin, 683] Fáelán cosin búaid-sin 684] int amlabar án-sin. 27. **D. xi. cal. Iulii.** 685] Ainle sochla slúagach, 686] fris m-bruchta muir mílach, 687] Cormacc ba *caín* clérech, 688] h-aue *Liatháin* lígach. 28. **E. x. cal. Iulii.** 689] La h-Iacób n-Alphaei 690] dá n-ocht cét, clíar geldae, 691] féil fir nád char corplén, 692] Cronán fortrén Fernae. --- p.142 31. **F. ix. cal. Iulii.** 693] Foraithmet Mo Choe 694] ní fil ardon-sela, 695] in sab sochla sona 696] ó Óendruimm don-rema! 32. **G. viii. cal. Iulii.** 697] Ríg-gein Iohain baptaist 698] masu léir ron-fethis, 699] la tathchor cen aithis 700] Iohain maicc do Effis. 33. **A. vii. cal. Iulii.** 701] Féil Sinchill, féil Telli, 702] bátir Érenn ardae, 703] la M' Luóc glan n-geldae 704] grían Liss Móir de Albae. 34. **B. vi. cal. Iulii.** 705] Is adbul a céssad, 706] a paiss ol ros-taurus, 707] *caín* grían Gallicanus, 708] Iohannes is Paulus. 35. **C. v. cal. Iulii.** 709] Ro promtha tré martrai 710] ata mór-thruimm threthain, 711] secht n-derb-bráthir cathir 712] i r-Róim Lethai lethain. --- p.143 38. **D. iv. cal. Iulii.** 713] I l-Leccain móir Midi 714] Crummíne co n-áni, 715] for óen-líth co l-léri 716] paiss find Fabiáni. 39. **E. iii. cal. Iulii.** 717] Féil Phóil ocus Phetair 718] co n-aidbli a n-gretha, 719] nís-tarcai deilm catha 720] feil for bruinnib betha. 40. **F. Pridie cal. Iulii.** 721] Búaid Sauli is Tiamdai, 722] taimthiu Ióib ilmain, 723] benait glass find fothmin 724] for slúaiged Iúin inmain. --- p.160 #### MÍ IÚIL. 1. **G. Kalendis Iulii.** 725] Iuil i calaind mírbuil 726] Maire máras Mathae, 727] bás n-Áróin, sab sruithe, 728] Simón ocus Tathae. 2. **A. vi. nonas Iulii.** 729] Taimthiu Eutaic epscoip, 730] Damasi co n-áni, 731] paiss Processi rígdai, 732] riag már Martiáni. 3. **B. v. nonas Iulii.** 733] Martrae Cirionis, 734] Críst! ní h-attach m-bille, 735] tarmbreth Tomáis aille, 736] féil dígraiss Dartinne. 4. **C. iv. nonas Iulii.** 737] Dag-ordan már Martain 738] ma ro sellaib soimle, 739] la cét martir n-amrae, 740] Findbarr Inse Doimle. 5. **D. iii. nonas Iulii.** 741] Don martir Agatho 742] cona chléir *caín* comul, 743] ro ír Críst, síd slemun, 744] a mór-sheirc la omun. --- p.161 8. **E. Pridie nonas Iulii.** 745] Mo Ninne int Slébe 746] Cuilinn ba cáin áge, 747] gabais búaid, gell glaine, 748] siur Maire máre. 9. **F. Nonis Iulii.** 749] La *már* -shlúagad lígmar 750] Parméni, tromm tóiden, 751] Máel Rúain ad-reth *ríched*, 752] grían án inse Góidel. 10. **G. viii. idus Iulii.** 753] Gabais Broccán scríbnid 754] sóer-búaid cen nach tuissel, 755] la Díarmait derb lassar 756] grían gel Glinne h-Uissen. 11. **A. vii. idus Iulii.** 757] Asslondud án Onchon, 758] mos-tic cách nond-áli, 759] fri Críst carais léri 760] Garbán *caín* Cinn Sháli. 12. **B. vi. idus Iulii.** 761] Sluind céssad secht m-bráthre 762] dia m-bo chroch Críst carcar, 763] Cúán, Marc, már *sestan*, 764] dá sé míle martar --- p.162 15. **C. v. idus Iulii.** 765] La martrai na rígnae 766] Eufemiae slógdae, 767] Benedicht, balc áge, 768] macc cráibdech Con Lógae. 16. **D. iv. idus Iulii.** 769] Con-rúalai co aingliu 770] Nazair scél cech senaid, 771] Félix ba mad tu-luid 772] cona shlúag mór melaid. 17. **E. iii. idus Iulii.** 773] Milis ainm co n-áni 774] Euangeli nóebdai, 775] la M' Shílóc dond rígraid 776] luid h-i síd-fhlaith sóerdai. 18. **F. Pridie idus Iulii.** 777] Ron-snáda in t-epscop. 778] Iacob as nóibem, 779] atnecham, non-áilem, 780] co n-dechenbur nóiden. 19. **G. Idibus Iulii.** 781] In dá apstal déac 782] do-farcat cech n-árim, 783] fos-dáil re slúag dírim 784] Íssu fo shíl n-Ádim --- p.163 22. **A. xvii. cal. Augusti.** 785] Dot-icfa cech *día* 786] do Chríst acht con-étis, 787] itge co slúag súabais 788] in maccáin Mammétis. 23. **B. xvi. cal. Augusti.** 789] Ron-mórat a n-itge 790] horum atque harum, 791] cech martir ad-rímem. 792] las slóg Scillitarum. 24. **C. xv. cal. Augusti.** 793] Slóiged inna rígnae 794] snáidsiunn h-i síd sóerdae, 795] co m-mór-fhessiur bráthre, 796] in Christína nóebdae. 25. **D. xiv. cal. Augusti.** 797] Nóeb-itge Sisenni 798] at meirb manid frescai, 799] taric éim frit toscai 800] co m-mór-buidin brestai. 26. **E. xiii. cal. Augusti.** 801] It brestai in ban-maicc, 802] Sabína sóer áinbech, 803] ind Romula rúamach, 804] la Curufin cráibdech. --- p.164 29. **F. xii. cal. Augusti.** 805] Croch ard Heli *martír* 806] mórais relicc lechtaig, 807] co n-ingenraid thuchtaig 808] paiss Fraxidis fechtnaig. 30. **G. xi. cal. Augusti.** 809] Find-gein Magdaléna 810] Maire, mind cech dúnaid, 811] paiss *Apollnair* úasail, 812] Mo Bíu Inse Cúscraid. 31. **A. x. cal. Augusti.** 813] La céssad Uincenti 814] co Críst cechaing sathe: 815] i r-Róim, ba réim sruithe, 816] dá nói míled mathe. 32. **B. ix. cal. Augusti.** 817] Mad toich duit a h-Ére, 818] dot chobair cing báge, 819] tathut cenn céit míle, 820] *Déclán* Arde Máre. 33. **C. viii. cal. Augusti.** 821] Mo Cholmóc, Mo Shilóc, 822] la Nessán dia lammis: 823] Iacob cen dinnis, 824] bás bráthar Iohannis. --- p.165 36. **D. vii. cal. Augusti.** 825] h-I paiss Iouiáni 826] cona chleir *caín* glan-oir, 827] tarmchruthud iar n-dedóil 828] Íssu i Sléib Thabóir. - **E. vi. cal. Augusti.** 829] Taimthiu Semeoin manaig, 830] ba mór grían don talmain, 831] la céssad slúaig inmain 832] i n-Antúaig aird adbail. - **F. v. cal. Augusti.** 833] Is adbul a cobair 834] cona slógud chaindlech, 835] Teophil tor óir ainglech, 836] Pantaleo laindrech. - **G. iv. cal. Augusti.** 837] Lupus ocus Simplicc, 838] epscoip cen chuit n-dígnai, 839] Prosper co cléir h-úagdai, 840] inna rétglainn rígdai. - **A. iii. cal. Augusti.** 841] Recht Críst sech no chantais 842] co rúnaib at-glenntis, 843] lia slúag ní fríth anfót 844] Abdón ocus Sennis. - **B. Pridie cal. Augusti.** 845] Slúag Iúil, co méit míle, 846] for-tn-íada ard áge, 847] epscop án a h-Ére, 848] Colmán macc Dar Áne. --- p.174 #### MÍ AUGUIST. 1. **C. Calendis Augusti.** 849] Do chalaind ind Auguist 850] do-raraic mór m-bríge, 851] *la* féil macc *Mochábae*, 852] ochtmogae mór míle. 2. **D. iv. nonas Augusti.** 853] Lasin máthir máir-sin 854] Teothota in *bóid*-sin, 855] lotar lasa m-búaid-sin 856] na trí maccáin *móith*-sin. 3. **E. iii. nonas Augusti.** 857] Metropoil ind Eoin, 858] inmain féil co n-áni, 859] i n-airecht co n-nóebi 860] corpán soér Stefáni. 4. **F. Pridie nonas Augusti.** 861] Bid fáilid iar ríchtu, 862] frimm is mór a *dóche*, 863] in nóeb-gérat rígdae 864] Mo Lua *macc'* *Óche*. 5. **G. Nonis Augusti.** 865] Céssad án Herenti 866] ar-dlig comarc cóemdae, 867] la h-Osualt nóeb n-áilme, 868] ard-rí Saxan sóerdae. --- p.175 8. **A .viii. idus Augusti.** 869] Sistán epscop Rúamach 870] ruc súas saithe snámach, 871] la M' Chua, clí búadach, 872] ó Chlúain Dolcain dálach. 9. **B. vii. idus Augusti.** 873] Dlom cóic ar thrib cóectaib 874] blíadnae, bríg ron-fethis, 875] mór-fessiur cen aithis 876] con-atuil i n-Effis. 10. **C. vi. idus Augusti.** 877] Féil Beóáin maicc Nessáin 878] *Noll*, ni h-attach m-bille, 879] Colmán epscop aille, 880] ó Inis Bó Finde. 11. **D. v. idus Augusti.** 881] Feith let paiss Antóni, 882] Firmí fortrén muinter. 883] i n-Achud Cháin clantair 884] Nath Í credal cruimther. 12. **E. iv. idus Augusti.** 885] Croch lán Laurint deochain 886] dia chorpán ba calad: 887] la slúag slán sóer so-dath 888] Bláán cáin Cinn Garad. 13. **F. iii. idus Augusti.** 889] Guid Airerán n-ecnai 890] assa clú nád chelar, 891] la Ualerán n-idan 892] Tiburtius trén trebar. --- p.176 16. **G. Pridie idus Augusti.** 893] Togairm Lassréin Inse 894] Muredaig móir *mochthai*, 895] co cléir nóib nád athbi, 896] féil Segéni sochlai. 17. **A. Idibus Augusti.** 897] Hipolitus martir 898] ba mírbuil a thóiden; 899] co slúag adbul úasal 900] Mo M' Áedóc mind n-Góidel. 18. **B. xix. cal. Septembris.** 901] La gairm Fortunáti 902] tar fairgi lir longaig, 903] macc int sháir, *caín* cimbid, 904] féil Fachtnai maicc Mongaig. 19. **C. xviii. cal. Septembris.** 905] I mór-féil a h-aithmit 906] fír-máthir ar n-athar, 907] co slóg ríg, rán clochar, 908] Fer Dá Chrích, cáin cathar. 20. **D. xvii. cal. Septembris.** 909] La croich Adrionis, 910] co cléir nád char díchmairc, 911] gein Maire, mind n-úag-bailc, 912] nóeb-máthir mo ríg-maicc. --- p.177 23. **E.. xvi. cal. Septembris.** 913] Ro céss Mammes *martír* 914] mór-phéin i croich calaid, 915] la cléir cáin cen chinaid, 916] taimthiu Temnéin manaig. 24. **F. xv. cal. Septembris.** 917] Macc Cresséni M' Ernóc 918] mórais Fiadat fairinn: 919] ba fer raith diar turinn 920] Daig mór maith macc Cairill. 25. **G. xiv. cal. Septembris.** 921] Croch in martir *Mágni* 922] co cléir co m-búaid bláthe, 923] Mochtae mór, maith *síthbe*, 924] *Énán* Dromma Ráthe. 26. **A. xiii. cal. Septembris.** 925] Ro céss Dioscorus, 926] ar Chríst, cing as fherdu, 927] Pampil, breó as amru, 928] co mór-shlúagud geldu. 27. **B. xii. cal. Septembris.** 929] Guid i féil Uincentí 930] do chongnam frit anmain 931] epscop Senach sulbair 932] Clúana h-Iraird adbail. 28. **C. xi. cal. Septembris.** 933] At-taig itge Tiamdai 934] daltai Póil co n-áni, 935] guid maccraid co nóibi 936] ind nóib Emiliáni. --- p.178 31. **D. x. cal. Septembris.** 937] La paiss Fortunáti, 938] imma-lluid lín catha, 939] for óen-líth, lúad m-betha, 940] féil Eogain Aird Shratha. 32. **E. ix. cal. Septembris.** 941] La sreith slóig Zenobi, 942] ata scél ro-clotha, 943] Sen-Phátric cing catha, 944] cóemaite ar srotha. 33. **F. viii. cal. Septembris.** 945] Ro sreth scél a chésta 946] cech leth co sál srúamach, 947] iar mór-chroich ro rígad 948] in Bartholom búadach. 34. **G. vii. cal. Septembris.** 949] Búaid Abundi *martír* 950] dia chelebrad coméir! 951] for nem co slóg soléir 952] ro drebraing iar n-drobéil. - **A. vi. cal. Septembris.** 953] Drong in martir glandai 954] Rufin *caín* co m-bindi, 955] co r-ríg nél nóeb n-doë 956] luid tre roë rindi. --- p.179 - **B. v. cal. Septembris.** 957] Ronn-ain Ciriacus 958] cona chléir cháin chathlaic. 959] Hermes céssais ro-chneit, 960] int airdirc a h-Afraic. - **C. iv. cal. Septembris.** 961] Aisndéid céssad Iohain 962] Baptist, bith co léri, 963] la nói cét co n-óigi 964] for fresgabail h-Éli. - **D. iii. cal. Septembris.** 965] Álaind h-úag Agappa 966] as grían do for nóebaib, 967] ad-reth búaid úas búadaib 968] cona sethraib sóeraib. - **E. Pridie cal. Septembris.** 969] Sernait ethre n-Auguist 970] Aedán in grían geldae, 971] Inse Medcoit molmae, 972] la Paulín na fedbae. --- p.192 #### MI SEPTIMBIR. 1. **F. Calendis Septembris.** 973] For Septimbir calaind 974] Cicilia co n-dírgi, 975] cethir chét co n-úagi 976] fiche teoir míli. 2. **G. iv. nonas Septembris.** 977] Molthae *Theodótam* 978] la Senán, it sóir-seom 979] la Críst cáin a m-búaid-seom 980] cona cléir it cóim-seom. 3. **A. iii. nonas Septembris.** 981] Colmán Dromma Ferta, 982] Longarad grían álaib, 983] Macc Nisse co m-mílib, 984] ó Chonderib Máraib. 4. **B. Pridie nonas Septembris.** 985] I már-fhlaith cen *attáil* 986] indat bláithe beccáin, 987] agait mór a maccáin 988] imm Ultan Aird Breccáin. 5. **C. Nonis Septembris.** 989] La Brecc-búaid do-ríme 990] do-rograd a h-Ére, 991] Eolang cáid, cáin áge, 992] Achid Bó, búaid lére. --- p.193 8. **D. viii. idus Septembris.** 993] Luscai la Macc Cuilinn 994] *caín* decheng ad-rannai, 995] féil Scéthe sund linni, 996] Coluimb Roiss gil Glandai. 9. **E. vii. idus Septembris.** 997] Glan-chéssad *Senóti* 998] ata soilsi slechtae, 999] slúag Anathais ortae 1000] co n-ilur a fertae. 10. **F. vi. idus Septembris:** 1001] For-aithmentar *Mair*, 1002] nít marbdae for *tercphít*, 1003] la Tiamdae iar sétaib 1004] co trib cétaib *martír*. 11. **G. v. idus Septembris.** 1005] Mór líth línass crícha, 1006] crothass longa lúatha, 1007] Maicc int Sháir tar ríga, 1008] féil cháin Chíaráin Chlúana. 12. **A. iv. idus Septembris.** 1009] Clí derg-óir co n-glaini, 1010] co r-recht tar sál sidi, 1011] súi diand Ériu inmall, 1012] Findbarr Maige Bili. 13. **B. iii. idus Septembris.** 1013] Paiss Prothi Iacinthi, 1014] ba co n-imbud galair, 1015] Sillán salm cech lobair 1016] i n-Imbliuch *caín* canair. --- p.194 16. **C. Pridie idus Septembris.** 1017] Celebair féil n-Ailbi 1018] la Fleid sorchai snámaig, 1019] h-i féil Laissréin lígaig 1020] ó Daminis dálaig. 17. **D. Idibus Septembris.** 1021] Dlom díis ar fichit 1022] martir co méit nóibe, 1023] lasin cingid m-báge, 1024] Dagán Indbir Dóile. 18. **E. xviii. cal. Octobris.** 1025] Do-ling duit féil Chóemáin 1026] Bricc la diis m-bolmair, 1027] paiss cáid Cipriáin dermair 1028] la céssad *caín* Cornail. 19. **F. xvii. cal. Octobris.** 1029] La cosecrad m-baslicc 1030] Maire, múr co talcai, 1031] Cirinus cen shotlai 1032] luid co slúag mór martrai. 20. **G. xvi. cal. Octobris.** 1033] Mór-threcheng nád donae, 1034] Mo Ninn, núall cech gena, 1035] in h-Í Laissrén sona, 1036] la Laissrén mór Mena. 21. **A. xv. cal. Octobris.** 1037] Eufemia cen dígnae, 1038] ráid a paiss cinn blíadnae; 1039] Broccán Roiss Tuirc tuirme, 1040] la féil ro-maith Ríaglae. --- p.195 24. **B. xiv. cal. Octobris.** 1041] Ráthatar i r-riched 1042] secht cét míled m-bláthe, 1043] la gein cáin cen dígnae, 1044] Énán Dromma Ráthe. 25. **C. xiii. cal. Octobris.** 1045] Ráith co n-ilur sochlach 1046] co Críst, cóemdae taithlech, 1047] cona shlóg ríg remain 1048] Enair, inmain aithmet. 26. **D. xii. cal. Octobris.** 1049] At-techam na h-óga 1050] do-airset ar n-dála, 1051] ind rígain Dar *Óma* 1052] cona slóg ron-snáda! 27. **E. xi. cal. Octobris.** 1053] Snáidsiunn in sab slúagach 1054] i sossad n-ard n-óiblech, 1055] in grían gel co l-lígdath, 1056] Mathae múr trén tódlech. 28. **F. x. cal. Octobris.** 1057] Pantaleo, Muric, 1058] a m-mór-shlúaig cat éat? 1059] sé cét *caín*-shlúag óac 1060] ar díb mílib déac. --- p.196 - **G. ix. cal. Octobris.** 1061] Do Adamnán Íae 1062] assa tóidlech tóiden, 1063] ro ír Ísu uasal 1064] sóerad m-búan m-ban n-Góidel. - **A. viii. cal. Octobris.** 1065] Compert Iohain uasail 1066] Babtaist, as mó scélaib: 1067] acht Íssu de dóinib 1068] as amram ro génair. - **B. vii. cal. Octobris.** 1069] La cléir *Eusébi* 1070] sóerais cech fleid forcraid, 1071] la líth ind fhir shercaig, 1072] féil Barri ó Chorcaig. - **C. vi. cal. Octobris.** 1073] Colmán ó Laind Elo 1074] la h-ógi alt légend, 1075] conid h-é, án núallan, 1076] Iohain már macc n-Érenn. - **D. v. cal. Octobris.** 1077] Ar n-dí gérait chridi, 1078] a croch ní pu árlius, 1079] ron-snádat diar n-dílius 1080] Cosmas, Damiánus. --- p.197 - **E. iv. cal. Octobris.** 1081] Dá Fhindio geldai 1082] it gessi im cech cobair, 1083] clíar már Marcill umail, 1084] Iunaill la líth lobair. - **F. iii. cal. Octobris.** 1085] La gleó fri draic n-dálach 1086] do Michél balc búadach, 1087] ar-sil Ancrist n-írach 1088] in míl slis-gel slúagach. - **G. Pridie cal. Octobris.** 1089] Septimbir iar saithib 1090] at-saigtis ar sethir, 1091] súi slán sothnge suthain 1092] Cirine bán Bethil. --- p.214 #### MÍ OCHTIMBIR. 1. **A. Calendis Octobris.** 1093] Búaid Prisci, paiss *Lúcáis*, 1094] líth Germain, grían cétul, 1095] féil nóeb-reilce n-úasal 1096] i n-Ochtimbir étun. 2. **B. vi. nonas Octobris.** 1097] Eleuther in *martír* 1098] ar-muinter a fhéli, 1099] onme for óen-líni 1100] la paiss Eusébi. 3. **C. v. nonas Octobris.** 1101] Sóer-gein Mairc i n-Egept 1102] asslondud cech *gen*. 1103] Candida grían shona 1104] gein *caín* Colmáin *Elo*. 4. **D. iv. nonas Octobris.** 1105] Áil Marcellum n-epscop 1106] co n-aidbli a bríge, 1107] la céssad na h-óige 1108] in ball-gel Baluíne 5. **E. iii. nonas Octobris.** 1109] Blog dond liic lógmair 1110] la slóg martir n-amrae, 1111] Sínech ingen Fhergnae 1112] Crúachan Maige Abnae. --- p.215 8. **F. Pridie nonas Octobris.** 1113] Abb Clúana in Lucell 1114] la Báithíne m-brígach, 1115] Fer Dá Chrích, clíi búadach: 1116] epscop Lugdach lígach. 9. **G. Nonis Octobris.** 1117] La Mathae Marc n-epscop 1118] as-ort slúag co n-gainni, 1119] la cléir *caín* co m-bindi 1120] féil Cellaich co l-lainni. 10. **A. viii. idus Octobris.** 1121] Lécsit lúth co n-áni 1122] ar bith-aittrib rígi 1123] trét ingen co n-ógi 1124] la paiss find Faustíni. 11. **B. vii. idus Octobris.** 1125] h-I féil Eusébi 1126] cechaing súas íar sétaib 1127] slóg dermar de rígaib, 1128] cóicae ar trib cétaib. 12. **C. vi. idus Octobris.** 1129] Trí chét ar thrib dechib 1130] la fer *caín* cen táde, 1131] Fintan find, frém fíne, 1132] Dromma Ingaird áge. 13. **D. v. idus Octobris.** 1133] It ána a n-dírmann 1134] in tríir im-rádam 1135] Fortchern, Lommán lainnech, 1136] Cainnech maccu Dálan. --- p.216 16. **E. iv. idus Octobris.** 1137] Dlom Fíacc ocus Fiachraig 1138] onme, mor in máin-sin, 1139] Mo Bíi, balc a m-búaid-sin, 1140] in clár-ainech cáin-sin. 17. **F. iii. idus Octobris.** 1141] Comgan ocus Marcill 1142] co l-lethet a l-linde, 1143] ind óc-rígain glandae 1144] féil Findsiche finde. - **G. Pridi idus Octobris.** 1145] Féil Calisti epscoip, 1146] aisndéid for óen-líni, 1147] la céssad co n-ógi 1148] ind epscoip Paulíni. - **A. Idibus Octobris.** 1149] Prím-chéssad Maurorum 1150] ro closs fon m-bith m-buidnech, 1151] damdatar mór tadlech 1152] iar serb-charcraib *cuimrech*. - **B. xvii. cal. Novembris.** 1153] Cíar tríb cétaib cáinib 1154] cethir deich don búaid-sin, 1155] Ríaguil ráith a r-réim-sin 1156] Colmán ón Chill Rúaid-sin. --- p.217 - **C. xvi. cal. Novembris.** 1157] Ro céss mór in *martír* 1158] Necodímus nemdae, 1159] cona chléir, *caín* tuidme, 1160] sab indarbai demnae. - **D. xv. cal. Novembris.** 1161] Demin la pais Pilipp 1162] prím-martir don-formaig, 1163] Trifoniae don trednaig 1164] do-bert Críst *caín* cobraid. - **E. xiv. cal. Novembris.** 1165] Rop cobair dún Auster 1166] as-chomart tré ríaga, 1167] ron-snáda, ron-sóera 1168] slúag Susi sech phíana! - **F. xiii. cal. Novembris.** 1169] Paiss Eutaicc la Fintan 1170] Mael Dub, mór a n-gáir-sin, 1171] cáin-grían ocont shléib-sin, 1172] dend *Éoganacht* áin-sin. - **G. xii. cal. Novembris.** 1173] Án-breo co m-bruth athre 1174] Fintan fír-ór promthae, 1175] macc Telcháin trén trednach, 1176] cath-míl credlach crochthae. --- p.218 - **A. xi. cal. Novembris.** 1177] Croch Pilipp ind epscoip 1178] las n-ort slúag co l-léri, 1179] Mathae mind cech rígi, 1180] la paiss Eusébi. - **B. x. cal. Novembris.** 1181] Escomlud Longíni 1182] dond ríg-fhlaith as díxu: 1183] geguin, gním as úaisliu, 1184] *tóebán* álaind Íssu. - **C. ix. cal. Novembris.** 1185] Asslondud sóer *Séuir* 1186] is ferr duit dian fésser, 1187] fris-rócaib nem n-uasal 1188] co cethorchait chréssen. - **D. viii. cal. Novembris.** 1189] Cethir deich dá chóicait 1190] la Maxim don-ascnai, 1191] Críst la féil fir thuicsi 1192] Laissrén mór macc Nascai. - **E. vii. cal. Novembris.** 1193] Nassad, Beóán, Mellán, 1194] nach mod ata-*sníäim*. 1195] inmain cethrur *cóäir*, 1196] féil ingen Maicc *Íäir*. --- p.219 - **F. vi. cal. Novembris.** 1197] Erc Domnaig Móir máinich, 1198] Abbán abb *caín* clíarach, 1199] Odrán sab sóer snámach, 1200] Colmán h-aue Fiachrach. - **G. v. cal. Novembris.** 1201] Is fairsing a n-dál-som 1202] Babilón a r-rúam-som, 1203] Tathae ocus *Símón*, 1204] is dímór a slúag-som. - **A. iv. cal. Novembris.** 1205] Slúag Quinti co m-mór-bruth 1206] ronn-ain ar cech n-gábud: 1207] gabsait buaid iar n-dílgud 1208] la Táimthene tálgud. - **B. iii. cal. Novembris.** 1209] Dá chét sescat sláne 1210] for óen-líth, ler m-búadae, 1211] Ernach óg, ard áge, 1212] Colmán maccu Gúalae. - **C. Pridie cal. Novembris** 1213] Quintínus *caín* crochthae, 1214] Faelán co méit methle, 1215] sernait co slóg aithre 1216] Ochtimbir ard ethre. --- p.232 #### MÍ NOUIMBIR. 1. **D. Calendis Novembris.** 1217] Lonán, Colmán, *Crónán*, 1218] cona cléir gil gríanaig: 1219] slúaig Helair deirb dálaig 1220] sóerait samain síanaig, 2. **E. iv. nonas Novembris.** 1221] Sruith apstal ar tíre, 1222] Pátric prímdae áge, 1223] do-bert bendacht m-búade 1224] for epscop Erc Sláne. 3. **F. iii. nonas Novembris.** 1225] Sluind Elair tars ro-muir, 1226] Murdebar mind senaid, 1227] líth cáin Corcu Nutain 1228] la féil Cóemáin Enaig. 4. **G. Pridie nonas Novembris.** 1229] Inmain grían cen opni, 1230] co m-mór-chléir cen ecli, 1231] Perpetua cen dígnae 1232] coniunx prímdae Petri. 5. **A. Nonis Novembris.** 1233] Paiss Domnini airdirc 1234] imma slechta fermaicc: 1235] do rath Dé ba for-lán 1236] Colmán Glinne Delmaicc. --- p.233 8. **B. viii. idus Novembris.** 1237] Cé *do-légsat* dóini 1238] tré martrai co n-áni, 1239] ad-reth riched rúnach 1240] dúnad Adriáni. 9. **C. vii. idus Novembris.** 1241] Drong adbul Eusébi, 1242] cérbo gúr a slige, 1243] fo-fuair, fortrén togae, 1244] tír mór i m-maig nime. 10. **D. vi. idus Novembris.** 1245] For nem núall Claudíni: 1246] luid cléir cáin cen áera, 1247] la líth línas túatha 1248] Barr-find mór-maicc Áeda. 11. **E. v. idus Novembris.** 1249] Dónait ocus Damián 1250] níptar ecnaig anbli: 1251] for óen-líth co suilgi 1252] féil Sínche co sadbri. 12. **F. iv. idus Novembris.** 1253] Aed macc Bricc dend rígraid, 1254] becc ná bu mó écaib, 1255] is ard isin mór-fhlaith 1256] in sab Síl Chuinn Chétaig. --- p.234 15. **G. iii. idus Novembris.** 1257] Carbre Cúlae Rathin, 1258] rath rígdae tar ro-muir, 1259] sanct Martain, sóer samuil, 1260] slíab óir íarthair domuin. 16. **A. Pridie idus Novembris.** 1261] Do-rindnacht la suithi 1262] soas co m-méit tiachrai 1263] dom Chummain *caín* mílti 1264] macc find Fotae Fiachnai. 17. **B. Idibus Novembris.** 1265] For íd estecht Eutaicc 1266] martir ma im-rordaiss 1267] ré notlaicc aird aurgaiss 1268] do-gné init chorgaiss. 18. **C. xviii. cal. Decembris.** 1269] Clemeint ocus Colmán 1270] celebair a féli, 1271] fri gein Críst co n-óigi 1272] tindscan lechsa léri. 19. **D. xvii. cal. Decembris.** 1273] La céssad Secundi 1274] co slógud cech datha, 1275] corgus ma fot-botha 1276] tindscan greim do chatha. --- p.235 22. **E. xiv. cal. Decembris.** 1277] Clíar Augustín epscoip 1278] dech no chartais tredan, 1279] tróethsus mór n-gúr n-galar 1280] cethorchae cáin credal. 23. **F. xv. cal. Decembris.** 1281] Celebair féil Teclae, 1282] is íar m-búaid do-rochair, 1283] Búaid-beó, búan balc cathair, 1284] la Duilech cáin Clochair. 24. **G. xiv. cal. Decembris.** 1285] Cain coisecrad n-eclas 1286] Petair is Phóil phrímdai, 1287] maicc Beraig co n-ógi, 1288] féil réil Rónáin rígdai. 25. **A. xiii. cal. Decembris.** 1289] Ráid cosecrad m-baslic 1290] Eoin maicc cen mélacht, 1291] luid cethorchae *díllacht* 1292] la Maxim mór n-gérat. 26. **B. xii. cal. Decembris.** 1293] Guid Escon la Fróechán 1294] ar Bledma bailc bélaib 1295] la céssad co r-rúnaib 1296] slúag Bassi ís nélaib. --- p.236 29. **C. xi. cal. Decembris.** 1297] Nóeb-decheng con-rúalae 1298] co Críst la gein Clémint, 1299] macc Commain a h-Árainn, 1300] macc Congraid a h-Érinn. 30. **D. x. cal. Decembris.** 1301] Íar céssad h-i m-martrai, 1302] Maire! loichet laindrech, 1303] ráith co ríg-macc n-ainglech 1304] Cicilia cháin chaindlech. 31. **E. ix. cal. Decembris.** 1305] Céssad cáin Clémentis 1306] eter tonna trethain, 1307] adorthar a chathair 1308] fo thonnaib lir lethain. 32. **F. viii. cal. Decembris.** 1309] La *Cíanán* Doim *Líäcc* 1310] *caín* dias diar tuirinn, 1311] macc *Lénéni* ro-laind 1312] la Colmán Duib Chuilinn. 33. **G. vii. cal. Decembris.** 1313] Lasin n-Eoin Cassian 1314] assa *érchaín* corann, 1315] luid a Croich, *caín* ferann, 1316] Findchú ó Bríg Gobann. --- p.237 36. **A. vi. cal. Decembris.** 1317] Guid décheng n-derb n-dálach 1318] co popul bán búadach, 1319] Banbán, bruth óir óiblech, 1320] epscop Siric srúamach. 37. **B. v. cal. Decembris.** 1321] Srúaim n-ecnai co n-áni, 1322] Sechnall mind ar flathae, 1323] ro gab ceol, sóer solad, 1324] molad Pátric Machae. 38. **C. iv. cal. Decembris.** 1325] Prím-threcheng nach duthain 1326] Trophimi cen mathim, 1327] maicc *Bochrae*, búaid suthain! 1328] ó Achud réid Rathin. 39. **D. iii. cal. Decembris.** 1329] Ríg-féil Brénainn Biroir, 1330] fris m-bruchta leir lébenn. 1331] ba cáin mind már n-ualann, 1332] cenn find fáithe n-Erenn. 40. **E. Pridie cal. Decembris.** 1333] Andreas as dánu 1334] fri croich, céim as úagu, 1335] do-beir barr, no bágu, 1336] Nouimbir for slúagu. --- p.249 #### MÍ DECIMBIR. 1. **F. Calendis Decembris.** 1337] Sluind Decimbir calaind, 1338] Candida *caín* curach, 1339] paiss Panchrati calad, 1340] féil nóib Nessáin Ulad. 2. **G. iv. nonas Decembris.** 1341] Oll-chéssad Parmeni 1342] iar serb-gáibthib gortae, 1343] gessi la lín martrae 1344] Mael Odrán mór mochtae. 3. **A. iii. nonas. Decembris.** 1345] Martrae ard *Herácli* 1346] cona chléir ind fhír-druin, 1347] Macc Óige co n-úagbail, 1348] luam Liss Móir mírbuil. 4. **B. Pridie nonas Decembris.** 1349] Merobus, Claudicus 1350] co n-aidbli a srethe: 1351] ba h-óen ar sóer sruithe 1352] in fíal Fer Dá Lethe. 5. **C. Nonis Decembris.** 1353] Foraithmet Iustini 1354] ind epscoip co n-áni, 1355] Amanti, Crispini, 1356] Umbáni, Filádi. --- p.250 8. **D. viii. idus Decembris.** 1357] Féil Gobbáin, gáir míle, 1358] co cléir martrae máre, 1359] múr ainglech, abb h-óige, 1360] maccu laindrech Láne. 9. **E. vii. idus Decembris.** 1361] La paiss Policarpi 1362] cona chléir shóir shrúamaig: 1363] ó Mainistir máinig 1364] féil bán Buiti búadaig. 10. **F. vi. idus Decembris.** 1365] Buaid n-Ichtbrichtáin umail 1366] da-rrala tar ro-muir. 1367] do Chríst cachain figil 1368] h-i curchán cen choduil. 11. **G. v. idus Decembris.** 1369] It cadlai dí ingein 1370] Ailella nád chlithi: 1371] is *caín* slúag a l-laithi, 1372] dí gréin Airthir Liffi. 12. **A. iv. idus Decembris.** 1373] La dá chóicat ógdae 1374] cert-trichae co l-láni, 1375] líth Capitolini, 1376] féil Mo Dímóc dáni. --- p.251 15. **B. iii. idus Decembris.** 1377] Damasus la M' Shenóc 1378] Mugnai tuaith, mag lethan, 1379] féil M' Elteóc cáid cath-fhir, 1380] co slóg thrén tar trethan. 16. **C. Pridie idus Decembris.** 1381] Tor óir úas cech ler-maig, 1382] gébaid coir frim anmain, 1383] Findén find, frém inmain, 1384] Clúana Iraird adbail. 17. **D. Idibus Decembris.** 1385] Ar laithe n-dil n-dálach 1386] tairset co méit míle, 1387] Báethán Clúana credlach, 1388] Colomb trednach Tíre. 18. **E. xix. cal. Ianuarii.** 1389] Don-rogra dond ríg-fhlaith 1390] ríg ro ucc ar *siúr*, 1391] sab cáid clóithe coïr 1392] Drusus cona *thriúr*. 19. **F. xviii. cal. Ianuarii.** 1393] Togairm Fausti fechtnaig 1394] co cléir chain a thempuil, 1395] la féil Flaind féil impir, 1396] comarbai búain Bennchuir. --- p.252 22. **G. xvii. cal. Ianuarii.** 1397] Búaid find Ualentini 1398] co cléir cháin at-róiriss, 1399] féil Mo Beóóc dígrais 1400] ó Ard chaindlech Cháinroiss. 23. **A. xvi. cal. Ianuarii.** 1401] Ron-snáda slúag Uictoir 1402] iar m-búaid gníma gaile, 1403] co r-risam, án sube, 1404] Íssu már macc Maire. 24. **B. xv. cal. Ianuarii.** 1405] Már-grían inna cland-sa, 1406] Magniu, maith a m-mind-sa, 1407] Diucaill, dían a n-*amm*-sa, 1408] ropat fháilti frimm-sa. 25. **C. xiv. cal. Ianuarii.** 1409] Frimm anmain rop fáilid 1410] co n-aidbli a slógaid, 1411] *caín* glan-mann Dé dúilig, 1412] Samthann Clúana Brónaig! --- p.253 28. **D. xiii. cal. Ianuarii.** 1413] Ba brígach iar léri 1414] slúag már imme-rádi, 1415] rerthe úainn for céti 1416] i cóimthecht Ignáti. 29. **E. xii. cal. Ianuarii.** 1417] Itge ind nóib Thomáis, 1418] atnecham ria m-bandaib, 1419] a bás ba scél n-ingir 1420] i n-India iar rannaib. 30. **F. xi. cal. Ianuarii.** 1421] Ronn-ain itge Tuae, 1422] Itharnaisc, nád labrae, 1423] la *h-Éméne* n-geldae 1424] de brú Berbae balbae. 31. **G. x. cal. Ianuarii.** 1425] Paiss ocht cét cáin martrae, 1426] co sescait sóer slechtae, 1427] la m-M' Themnióc dind rígraid, 1428] Clúana fír-maith Fertae. --- p.254 34. **A. ix. cal. Ianuarii.** 1429] Frestal Luciáni 1430] la m-M' Chua *caín* cocrait, 1431] macc Lonáin donn-ecmaic 1432] in n-adaig ré notlaic. 35. **B. viii. cal. Ianuarii.** 1433] In notlaic mór mírbuil 1434] Críst ó Mairi bán-glain 1435] génair la díth n-dorchae, 1436] rí sorchae síl Ádaim. 36. **C. vii. cal Ianuarii.** 1437] Atnecham diar n-*dígdi* 1438] Mo Chommóc co n-áni, 1439] cáin-grian guires míli, 1440] ainm sorchae Stepháni. 37. **D. vi. cal. Ianuarii.** 1441] Slán-chotlud Iohannis 1442] i n-Efis, án bordgal, 1443] a bráthair as ardam 1444] la h-Iacoib ordan. --- p.255 40. **E. v. cal. Ianuarii.** 1445] Airdirc an núall suthain 1446] sech cach cóemdai methil, 1447] cantae túas dia n-athair, 1448] in maccáin ó Bethil. 41. **F. iv. cal. Ianuarii.** 1449] Bid émid a cobair, 1450] in cech úair donn-*ecri*, 1451] Uictor co slóg sochlae 1452] la h-Airerán n-*ecnai*. 42. **G. iii. cal. Ianuarii.** 1453] Écen charcra crochais 1454] slúag már Mansuéti, 1455] la h-Ailbe co n-ógi, 1456] ar-ricfam a fhéli. 43. **A. Pridie cal. Ianuarii.** 1457] Lochán ocus Éndae 1458] Siluester, sóer talland, 1459] dia féil—ní léim n-imfann— 1460] ascnam céim for caland. --- p.264 ### EPILOGUE 1. 1] Ón chalaind co araili 2] ro fersam ar n-íarair: 3] á Íssu co fírbail 4] fort-selbai do blíadain! 2. 5] Buiden*cech óin-laithi* 6] dos-ruimdemar *remáin*, 7] con-ecmaingsem *eráin*, 8] ar cenn fri cenn *Enáir*. 3. 9] Ba h-énirt ar cumang 10] h-i corpán as ísliu, 11] acht ron-sert as úaisliu, 12] serc ard arbair Issu. 4. 13] h-Úasal-athraig, fáithi, 14] do Chríst cíaptar céli, 15] la dóini i l-láini 16] ní fessa a féli. 5. 17] Acht ro fess nád ránic 18] ard-riched in ríg-sa, 19] anim din bith búan-sa 20] acht i n-óen na líth-sa. --- p.265 8. 21] Luchtlach lán cech laithi 22] i l-líg-fhlatha lestur, 23] iar m-búaid ocus coscur, 24] do-digset diar frestul! 9. 25] For nem a con-rúalae 26] cech laithe dind íre, 27] ní gó cé ro báige 28] as mó mílib míle. 10. 29] De mílib a m-mór-sin 30] a m-muir m-brígach m-búan-sin, 31] ní tucsam dind lín-sin 32] acht ríga na slúag-sin. 11. 33] Slúaged *caín* cech laithi 34] ata n-aidble bríga, 35] de cach leith dar túatha 36] domm-ísat la ríga. 12. 37] Á rí nóib not-guidiu 38] is íar scís fom-ruirmius 39] ro bith-beó it pardus 40] lasin slóg do-ruirmius! 13. 41] In rígrad do-ruirmius, 42] ol is loimm de ro-muir. 43] cechae co cléir chredail 44] robet ocomm chobuir! --- p.266 16. 45] Cotom-rócbat uili 46] comm ríg rímter flaithi, 47] rom-shnáidet mo shruithi 48] cách co lucht a laithi. 17. 49] Lucht fris fáilti feraim 50] cosin cách no charim, 51] rom-snáidet com fhairinn, 52] cund, céill, curp com anim. 18. 53] Nach anim ro ánic 54] riched, réim as díxu, 55] ro-icfa as úaisliu 56] ron-bé bendacht Íssu. 19. 57] A sobarthan uile 58] lasin slóg cos' tíagat, 59] ron-nóebat, ron-mórat 60] in n-ard-ríg ad-gíallat. 20. 61] Lán-bendacht ind ríg-sa 62] cona shlógaib cáinib, 63] rob-bé úas bar n-dálaib 64] for Máel Rúain ria n-dáinib! --- p.267 23. 65] *Dom-rairbera* m' aite, 66] co Críst cóem tar dili, 67] dia bendacht co n-glaini, 68] la dúthracht a chridi. 24. 69] A Chríst, cotam-róither 70] tís túas ar cech mélacht, 71] frim dúbairt la dillacht 72] ar écnairc do gérat! 25. 73] In grafand ro fersam 74] flatha Críst is colbu, 75] ar ro thúirsem libru, 76] con-gaib mór di thorbu. 26. 77] Is torbe do oscraib 78] dia m-ba lúrech lére, 79] ar-peti cech díne 80] do thoscélad féle. 27. 81] Cit *suïd* nod-légat 82] ata lethna lindi, 83] fil and mór n-ard n-*aille* 84] fris-melat a rindi. --- p.268 30. 85] Rí nime co n-ainglib, 86] asa chlú nád célam, 87] cach martir ad-rímem 88] táncatar dia dénam. 31. 89] Ní soas do-rigni 90] in lebrán léir laindrech, 91] acht fortacht ríg ainglech, 92] Issucán cáin caindlech. 32. 93] Cáin-shenad domm-ánic 94] i m-mid-chuairt mo thige 95] dia chocertad fíaduib 96] fo ríaguil ríg nime. 33. 97] Ní h-ane fod-ruair, 98] is col dúin dia foirglem, 99] cech *nóeb án* co n-idnai 100] do-rigni a choiptel. 34. 101] In t-ord inna caiptel 102] ma beth nech fod-fhúasna, 103] at-biur fíad in lín-sa 104] is díthár don t-shlúag-sa. --- p.269 37. 105] In slúag conidn-aicert 106] in lebrán co l-léri, 107] fria n-estecht co n-óigi 108] ro cinnset a féli. 38. 109] Félire ro scrútus 110] i céin ocus acus, 111] la dúthracht do-rignius, 112] do nóebaib do-ratus. 39. 113] Do-ratsat a m-bendacht 114] for cach n-óen nod-géba, 115] do-ragat dia fhrestul 116] i n-aimsir at-béla. 40. 117] La bethaid a anmae 118] h-i flaith gréne gile, 119] iarna breith sech ingru 120] for dindgnu secht nime. 41. 121] Ní dermat na díchell 122] in cháich nád ro thuirmed, 123] acht cuimbrigud indsce, 124] fo shoas do chuibded. --- p.270 44. 125] Cé betis secht tengtha 126] im gin sóee suilgind, 127] co bráth, mó cech delmaimm, 128] issed ma do-ruirminn. 45. 129] Ní roach ná rudrad 130] in lebrán co l-léri, 131] acht taithmet nóeb n-óige 132] la soas fo rédi. 46. 133] Césu réid ar lebrán 134] co lúthigi altae, 135] ní suirge na sotlae 136] ro chruidi mór partae. 47. 137] Pairt adbul *Ambrósi*, 138] séis Elair co l-léri, 139] andgraib *Hironími*, 140] martarlaic Eusébi. 48. 141] Slóged lebar n-Érenn, 142] asa trebar tóiden, 143] ro túrsem a n-dírman, 144] félire fer n-Góidel. --- p.271 51. 145] Fort-gillim cen rudiud 146] cé roïs a l-lechtu, 147] ní foigbe la luchtu 148] félire bas certu. 52. 149] Is cathir do chomét 150] a chétul cen merbai, 151] is múr trén cen dolmai 152] fri dóini, fri demnai. 53. 153] Fri Dia is dúbart, 154] fri Demon is dínert, 155] is salm sloindes mór-nert, 156] is félire fír-chert. 54. 157] Cach óen dia m-ba esnad 158] a sóer-chetul m-búan-sa, 159] i m-bith-fhlaith ind ríg-sa 160] noda-snáidfea in slúag-sa. 55. 161] Slúag ro-maith ind ríg-sa 162] lasa tá mo bág-sa, 163] bes comland an núall-sa 164] tar a cenn am ráth-sa. --- p.272 58. 165] Am ráth-sa dia *ráith*-sium 166] nod-géba cech día, 167] fort-gillim cen gúa 168] i m-bith-fhlaith ro m-bía. 59. 169] La bethaid a anmae 170] la Críst cóemdae nert-fhlaith, 171] dia m-ba gnáth co r-ro-chneit 172] a *both* slán ní decmaic. 60. 173] Mad étal nod-gaba 174] fo déraib co n-glaini, 175] fertae amrai ili 176] do-génatar airi. 61. 177] Is arrae secht n-oiffrend 178] mad nóeb arid-léga, 179] is arrae trí cóecat 180] don dilmain nod-géba. 62. 181] {L C LB P F§}*Is arrae án aurtaig 182] na féli-si uile, 183] is nóebad a anmae, 184] is tróethad a thuile.*§ --- p.273 65. 185] Is fír-thabart coibsen, 186] is arrae trí tredan, 187] do chách phurt í canar 188] ernaigthe céit chredal. 66. 189] Is cretar, is communn, 190] is cantaic for salmaib, 191] is dídnad do chredlaib, 192] is écnairc do marbaib. 67. 193] Is todiuscud *etlae* 194] cid dúrdae a chride, 195] do-formaig a *anae*, 196] berthi h-i flaith nime. 68. 197] Is lúrech im chrabud 198] fri aslaige demnae, 199] is diórad figle, 200] is íccid cech thedmae. 69. 201] Is écnairc i m-bethu 202] fri h-omun cech báeguil, 203] is nóebad do gnímaib, 204] is tinbúanad sáeguil. 70. 205] Is foillsiugud fertae, 206] do-formaig cech m-bordgal, 207] do-beir grád as ardam, 208] is cumgabáil ordan. --- p.274 73. 209] Is auromun Fíadat, 210] is serc deodae daingen, 211] is indarbae demnae, 212] is tochuiriud aingel. 74. 213] It adamrai uili 214] na fertae ad-fíadam, 215] bendacht for cech n-duine 216] ar-da-légfa íaram. 75. 217] Co m-bad h-ed no gessed 218] don Chommdid co m-maissi, 219] míl úre ní promfat, 220] ní lobfat a thaissi. 76. 221] A anim cen chosnam 222] i r-riched co n-gili, 223] dia éis íarna ríchtain 224] íccfaid drucht a ligi. 77. 225] La taithmet a féle 226] ronn-ain gréss a n-guidi: 227] nicon saethar madae, 228] da-ruirmisem uili. 78. 229] Ind rígrad do-ruirmius, 230] is ocus ar cundu, 231] iar tuirim a féle 232] do-rímiub a n-drungu. --- p.275 81. 233] Drong árchaingel nime, 234] im Michél sóer sobail, 235] la nói n-grád ríg rathmair 236] cathrach in Ríg romair. 82. 237] Drong rerach im Nóë 238] tar sál-muire sretha, 239] céli ind Ríg flaith-gil, 240] ba h-ed aithgin m-betha. 83. 241] Drong fáithe imm Esaiae 242] proféta cáin canmae, 243] uasal-athraig guidme, 244] la h-Abraham n-amrae. 84. 245] Drong apstal imm Phetar 246] co n-desciplaib Íssu, 247] Pól prímdae cen eclai, 248] cenn ecnai as díxu. 85. 249] Drong martir im Stefan, 250] doss órdae co n-glaini, 251] ancharait imm Shen-Phól, 252] drong nóeb-úag im Mairi. 86. 253] Drong nóeb-epscop Romae 254] imm Phetar án bordgal: 255] epscoip Ierusalem, 256] la h-Iacob n-ordan. --- p.276 89. 257] Drong epscop i n-Antuaig, 258] la Petar breo prímdae, 259] epscoip Alaxandriae, 260] la Marc rúad-gorm rígdae. 90. 261] Drong nóeb Honoráti, 262] cath-míl sochlae slúagach, 263] drong ecnai ro rígad, 264] la Benidecht m-búadach, 91. 265] Drong airdirc Giurgí, 266] ní dedbul fri fethim, 267] nach macc do-chuaid martrai 268] la Hirúath i m-Bethil. 92. 269] Drong sacart ad-ropart 270] corp Chríst césta cruiche 271] dom chobair cech laithe 272] la h-Árón sab sruithe. 93. 273] Drong manach imm Antón, 274] ata rúndai retha, 275] la Mártain míl catha, 276] drong ard-nóeb in betha. --- p.277 96. 277] Drong úasal-nóeb n-Érenn 278] la Pátric as ardam, 279] Columb Cille con-gaib 280] co n-drongaib nóeb n-Alban. 97. 281] Drong dédenach *dermar*, 282] for-chenna cáin gébenn, 283] sanct Brigit íar m-búadaib 284] co n-úagaib na h-Érenn. 98. 285] Inna druing-sea uili 286] co n-ard-rígaib sóeraib, 287] dom chobair, cléir gelbán, 288] slóg dermár do nóebaib. 99. 289] Cech nóeb bói, fil, bías 290] co bráth, brígach fo-dail, 291] i coimthecht Críst credail, 292] ro bet ocom chobair. 100. 293] Ro bet ocom chobair 294] for nim ocus talmain, 295] co tísat i m-buidnib 296] do chungnam frimm anmain. 101. 297] M' anim, mo chorp cnedach, 298] céin bete fri sóithar, 299] ro bet ocom dídnad 300] ind rígrad ad-róithach. --- p.278 104. 301] Ad-róithach in rígraid 302] forsa raba íarar: 303] á Íssu co fírbail 304] ata-teoch-sa íaram. 105. 305] Iar tuirim na n-drong-sa, 306] á ard-rí nád chlithi, 307] á Chríst dianda chéle, 308] miserére michi. 106. 309] Miserére michi, 310] á ríg-fhlaith for tuiliu 311] á Íssu not-caru, 312] á Dé móir not-guidiu. 107. 313] A Dé móir not-guidiu, 314] cluinte mo chneit trúaig-se, 315] ro-beó iarsin báig-se 316] i m-bith-gnáis int shlúaig-se! 108. 317] In slúag mór do-rímu 318] at-bath in cech béscnu, 319] frit, á Chríst as úaisliu, 320] ad-sluindiu a chéstu. 109. 321] Ad-sluindiu a fuili 322] fír-ennca for róenu, 323] ad-sluindiu a n-*áltu*, 324] a l-*laignea* tria tóebu. --- p.279 112. 325] Ad-sluindiu a cneta, 326] a n-osnada fégi, 327] frit, á Chríst, com thrúaigi, 328] ad-sluindiu a féli. 113. 329] Fri tudrach in domuin, 330] ol is mór a dínert, 331] immut-sa co m-bán-tlacht 332] ad-sluindiu a sírecht. 114. 333] Ad-sluindiu a spirtu 334] it ríg-fhlaith co m-maissi, 335] duit-siu, ol it fissi, 336] ad-sluindiu a taissi. 115. 337] Nach itge no guidiu 338] duit-siu arnách n-éra; 339] tara n-gnúissi bána 340] ad-sluindiu a n-déra. 116. 341] Ad-sluindiu do riched, 342] a n-deramrae n-daingen, 343] ó medón co h-imbel 344] co nóeb-airbrib aingel. 117. 345] Ad-sluindiu cech n-audpairt 346] ad-roipred fo bróenaib 347] do chorpán ís nélaib 348] for altórib nóebaib. --- p.280 120. 349] Ad-sluindiu núall m-búada 350] cías cach macc lére, 351] bróenán fola h-úare 352] tria thóebán fodéne. 121. 353] Do dóenacht, do déacht, 354] lat nóeb-Spirut n-delbdae, 355] ad-sluindiu do thuidme 356] lassin n-Athair nemdae. 122. 357] Ad-sluindiu lat nóebu 358] frit a n-óg no ráidiu, 359] condom-roib it rígu 360] na ní ara m-báigiu. 123. 361] Nach bág forsa torchair 362] mo menmae múad medrach, 363] la béim dim churp cuimnech 364] ro gé duit do theglach. 124. 365] Cluinte lat, á Íssu, 366] do deórudán lobur, 367] ferr lium indás anad 368] scarad frisin n-domun. 125. 369] Co r' ícthar mo barae 370] la logud mo guide, 371] ní diultach mo charae, 372] ad-sluindiu frit uile. --- p.281 128. 373] Aille, á chliar nime, 374] nech úaib ardom-thúassi, 375] cen buith i bar n-gnáissi 376] is mór fodom-glúassi. 129. 377] Fom-glúaissi mór n-dubai 378] sund ís *ríched* rind-mas, 379] ol is maith for comgnas 380] is tromm form for n-ingnas. 130. 381] Con-icid mo chobair, 382] ol is mór for n-gaire, 383] slánaigid mo chride 384] ar écnairc Maicc Maire! 131. 385] Mór cumce i táu-sa 386] i corpán chóel chodail, 387] it móra mo chinaid, 388] con-icid mo chobair. 132. 389] Manod-techtaid dé-sheirc 390] cona tuirim téchti, 391] bói sund dúib i n-ísli 392] bochtán fris-mbad dénti. --- p.282 135. 393] Ma choníssid coicsed 394] ba mithig far tíchtu, 395] atá sund as h-uatiu 396] dedblén de thúaith Íssu. 136. 397] Cé ní eslind lib-si 398] ar gnúis ind ríg nél-sa, 399] ol am dedblén trúag-sa 400] cen chobair mo dér-sa. 137. 401] Á drong nóeb secht nime, 402] ol is mór for n-gaire, 403] slánaigid mo chride 404] ar écnairc Maicc Maire. 138. 405] Ar écnairc ind ríg-sa 406] frisn-agar an núall-sa, 407] fa-rith asint shním-sa, 408] in pauperán trúag-sa. 139. 409] Cid trúag lasna bráithrea 410] na guidi-se uili, 411] duit, á Chríst, in tráth-sa 412] ro gád-sa mo guidi. 140. 413] Guidiu itge n-aile 414] tar cenn fer in betha, 415] á Choimmdiu na flatha, 416] á rí beres bretha! --- p.283 143. 417] Bés níp aill do dáinib 418] in dúbart-sa uile, 419] diar n-éis arnáp barae, 420] cóemchloither in guide 144. 421] In guide ron-gád-sa 422] ní ar ulc fri dóini, 423] ferr lium indás anad 424] scarad frisin clóini. 145. 425] Cluinte lat, á Íssu, 426] á Chríst dianda chéle, 427] ro ere-siu uile 428] guide cech maicc lére. 146. 429] Guide cech maicc lére, 430] á Choimmdiu, ní h-espae, 431] ro ere-siu doaib 432] mad coair a n-gestae. 147. 433] Mad coair a n-gestae, 434] á rí con-ic talmain, 435] a curpu ro sóerae, 436] ro nóebae a n-anmain. 148. 437] Anim cech maicc bethad 438] is triut ro nóebad, 439] síl n-Ádaim as díxu, 440] la h-Íssu ro sóerad. --- p.284 On metrical grounds Rudolf Thurneysen (in Le mètre irlandais rinnard, Revue Celtique 7 (1886) 87-90: 89) considers that lines 441-556 are interpolated by a later poet. 153. 441] Rom-shóerae, á Íssu, 442] mo chorp ocus m' anmain 443] ar cech ulc do-chuissin, 444] fris-oirg forsin talmain. 154. 445] Rom-shóerae, á Íssu, 446] á Choimmdiu cáin comul, 447] amail sóersai h-Éli 448] la h-*Enóc* don domun. 155. 449] Rom-shóerae, á Íssu, 450] ar cech ulc for íre, 451] amail sóersai Nóë 452] macc Lamech din díle. 156. 453] Rom-shóerae, á Íssu, 454] á rí glésse glandae, 455] amail sóersai Abram 456] de lámaib na Caldae. 157. 457] Rom-shóerae, á Íssu, 458] á rí rúndai rathmar, 459] amail sóersai Loth 460] de pheccad na cathrach. 158. 461] Rom-shóerae, á Íssu, 462] á rí úasail amri 463] amail sóersai Iónas 464] de brú céti magni. --- p.285 161. 465] Rom-shóerae, á Íssu, 466] it *ríched* *i rathach*, 467] amail soersai Ísac 468] de lámaib a athar. 162. 469] Rom-shóerae, á Íssu, 470] lat nóebu tan tíastae, 471] amail sóersai Teclam 472] de *ginól* na bíastae. 163. 473] Rom-shóerae, á Íssu, 474] ro éra do máthre, 475] amail sóersai Iacób 476] de lámaib a bráthre. 164. 477] Rom-shóerae á Íssu, 478] ar cech n-olc nád rachrad, 479] amail sóersai Ióain 480] de neim inna nathrach. 165. 481] Rom-shóerae, á Íssu, 482] ar iffern co trógi, 483] amail sóersai Dauíd 484] de gail claidib Góli. 166. 485] Rom-shóerae, á Íssu, 486] ro sóerais na h-uili, 487] Susannam co n-ordun 488] iarsind fhorgul fuirri. --- p.286 169. 489] Rom-shóerae, á Íssu, 490] ar écnairc do báge, 491] amail sóersai Ninuén 492] i n-aimsir na pláge. 170. 493] Rom-shóerae, á Íssu, 494] glé lim atom-didmae, 495] amail sóersai popul 496] Israël de Gilbae. 171. 497] Rom-shóerae, á Íssu, 498] a Choimmdiu as deodam, 499] amail sóersai Daniél 500] assin chuithi leoman. 172. 501] Rom-shóerae, á Íssu, 502] a rí sochlai sóbis, 503] amal sóersai *Moysén* 504] de manu Farónis. 173. 505] Rom-shóerae, á Íssu, 506] *mór-fhertae* do-rignis, 507] amail sóersai maccu 508] de camíno ignis. 174. 509] Rom-shóerae, á Íssu, 510] a rí cecha clainde, 511] amail soersai Tóbe 512] de thróge na daille. 175. 513] Rom-shóerae, á Íssu, 514] ar écnairc do martrae, 515] Pól Petar fíad rígaib, 516] de dígail na carcrae. --- p.287 178. 517] Rom-shóerae, á Íssu, 518] ar accais cech thedmae, 519] amal sóersai Iób 520] de fhochidib demnae. 179. 521] Rom-shóerae á Íssu, 522] á Chríst, ní rop áilsed, 523] amail sóersai Dauíd 524] ar Shauul dia tháinsem. 180. 525] Rom-shóerae, á Íssu, 526] ar écnairc do máthre, 527] amal sóersai Ióséph 528] de lámaib a bráthre. 181. 529] Rom-shóerae, á Íssu, 530] á rí benedicte, 531] Israél co nóibi 532] de dóiri Égipte. 182. 533] Rom-shóerae, á Íssu, 534] ol is frit mo chairde, 535] amail soersai Petar 536] de thonnaib na fairge. 183. 537] Rom-shóerae, á Íssu, 538] ar iffern n-gér n-genech, 539] amail sóersai Ióain 540] assin dabaig thened. 184. 541] Rom-shóerae, á Íssu, 542] á rí úas na flathib, 543] amail sóersai Samsón 544] térnae assin chathir. --- p.288 187. 545] Rom-shóerae, á Issu, 546] m' anmain ar cech n-dígail, 547] amail sóersai Mártain 548] ar shacart ind ídail. 188. 549] Rom-shóerae, á Íssu, 550] ar écnairc do theglaig, 551] amal sóersai Pátric 552] de thonnud h-i Temraig. 189. 553] Rom-shóerae, á Íssu, 554] ol is duit am céle, 555] amal sóersai Cóemgein 556] de chutaim in t-shlébe. 190. 557] Rom-shóerae, á Íssu, 558] it bith-búana t' fherta, 559] á Chommdiu non-áiliu, 560] fris-áiliur do thechta. 191. 561] Tan domm-í techt irguis, 562] cid i caisc nó chorgus, 563] rom-shnádat i pardus 564] ind rígrad im-rordus. 192. 565] Im-rordus in rígraid 566] immon ríg úas nélaib,&c. FINIT. amen