#Serglige Con Culainn #### Corpus of Electronic Texts Edition ### Background details and bibliographic information Serglige Con Culainn ==================== Author: Unknown --------------- ### File Description Myles DillonElectronic edition compiled by Beatrix Färber , Maxim Fomin , Philip Irwin Funded by University College, Cork and Professor Marianne McDonald via the CELT Project 2. Second draft.Extent of text: 10140 words#### Publication CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College, Cork College Road, Cork, Ireland—http://www.ucc.ie/celt (2000) (2010) Distributed by CELT online at University College, Cork, Ireland. Text ID Number: G301015Availability [RESTRICTED] Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only. [RESTRICTED] Hardcopy copyright lies with the School of Celtic Studies (Dublin Institute for Advanced Studies). #### Sources **Manuscript sources**- Dublin, Royal Irish Academy, Lebor na hUidre (Book of the Dun Cow) , fol. 43a–50b.- Dublin, Trinity College Library, MS H. 4. 22, fol. X, 89–104.**Editions**2. Eugene O'Curry, The Sick-bed of Cuchulainn and the Only Jealousy of Eimer. Quoted from the Yellow Book of Slane in Leabhar na hUidre, p. 43. Atlantis 1 (1858) 362–369; 2 (1859) 98–124. Text from from the Yellow Book of Slane in Leabhar na hUidre, with facs. specimen of p. 43, and translation. 3. Brian O'Looney, The Sick-bed of Cuchulainn and the Only Jealousy of Emer, In: John T. Gilbert, Facsimiles of the National manuscripts of Ireland, Pt. II, Appendix IV, London 1878. Text from Lebor na hUidre version with facsimile specimen of pp. 43, 44 and translation. 4. Ernst Windisch, Serglige Conculaind, Cuchulainns Krankenlager und die einzige Eifersucht Emers, In: Irische Texte mit Wörterbuch, I, 197ff, Leipzig, 1880. Text from Lebor na hUidre version with variants of H. 4. 22, p. 89. [German]. 5. Richard Irvine Best and Osborn Joseph Bergin, Lebor na hUidre: Book of the Dun Cow, ll. 3220–4039, Dublin, 1929. 6. Roland Mitchell Smith, On the Bríatharthecosc Conculaind, Zeitschrift für Celtische Philologie 15 (1924) 187–198. Text and translation. 7. Myles Dillon, Serglige Con Culainn, Columbus, Ohio, 1941. Text from Lebor na hUidre version with a translation, notes, and a complete vocabulary. 8. Myles Dillon, The Trinity College text of *Serglige Con Culainn*, Scottish Gaelic Studies 6 (1949) 139–175; 7 (1953) 88 [corrigenda]. Text from H. 4. 22 with some readings from Lebor na hUidre. 9. Myles Dillon, Serglige Con Culainn, Dublin, 1953 (=Mediaeval and Modern Irish Series, vol. 14). Text based on Lebor na hUidre version with notes and vocabulary. **Translations**2. See under Editions. 3. Georges Dottin, Cuchulainn malade et alité [French], In: Henry d'Arbois de Jubanville, Littérature épique de l'Irlande, 170ff, Paris, 1892. 4. Henry d'Arbois de Jubanville, Maladie de Cûchulain et unique jalosie d'Emer [French], in: Littérature épique de l'Irlande, Paris, 1892. 5. Eleanor Hull (ed.), The Instruction of Cuchullin to a Prince, from the translations of Eugene O'Curry and D'Arbois de Jubanville, in: The Cuchullin Saga in Irish Literature. Being a collection of stories relating to the hero Cuchullin, translated from the Irish by various scholars, 229ff, London, 1898. [translation, notes, map] 6. Rudolf Thurneyesen, Wie Culanns Hund krank lag [German], in: Sagen aus dem alten Irland, übersetzt von Rudolf Thurneysen, 81–108, Berlin, 1901. [Available on CELT]. 7. Arthur Herbert Leahy, The Sick-bed of Cuchulainn, In: Heroic Romances of Ireland, vol. I, 51ff, London, 1905. Translation into English prose and verse with special introductions and notes. (Reprinted with corrections in: Tom Peete Cross and Clark Harris Slover, Ancient Irish Tales, London, 1937). 8. Roland Mitchell Smith, On the *Bríatharthecosc Conculaind*, Zeitschrift für Celtische Philologie 15 (1924) 187–98. Text and translation. 9. Myles Dillon, Serglige Con Culainn, Columbus, Ohio, 1941. Text from Lebor na hUidre version with a translation, notes, and a complete vocabulary. 10. Myles Dillon, The Wasting Sickness of Cú Chulainn, Scottish Gaelic Studies 7 (1953) (pt. 1 1951) 47–88. Translation of H. 4. 22 text with notes. 11. Christian J. Guyonvarc'h, La Maladie de Cuchulainn et l'unique jalousie d'Emer [French], Ogam 10 (1958) 285–310. Translation based on: Myles Dillon, *Serglige Con Culainn*, Dublin, 1953, with notes. **Secondary literature**2. Sir John Rhys, Lectures on the origin and growth of religion as illustrated by Celtic heathendom (Hibbert Lectures), London 1886, 458ff. 3. Heinrich Zimmer, Keltische Studien [V. Ueber den compilatorischen charakter der irischen Sagentexte Lebor na hUidre 5. Serglige Conculaind], Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung 28 (1887) 594–623. 4. Alfred Nutt, The Celtic Doctrine of Re-birth (Grimm Library No. 6, Voyage of Bran, vol. II), London 1897, vol. I, 152ff. 5. Rev. Paul Walsh, On a Passage in Serglige Conculaind, Zeitschrift für celtische Philologie 8 (1912) 555f. 6. Richard Irvine Best, Notes on the script of Lebor na hUidre (7 plates), Ériu 6 (1912), 161–174. 7. Rudolf Thurneysen, Die irische Helden- und Königsage bis zum siebzehnten Jahrhundert, Teil I, Halle (Saale), 1921, 413–426. 8. Myles Dillon, On the text of Serglige Con Culainn, Éigse, 3 (1941) 120–29. 9. Myles Dillon, On three passages in Lebor na hUidre, Speculum 15 (1940) 280–285. New translation of ll. 3517–33, 3856–77, 3537–8 with text. 10. Kenneth Jackson, [Review] , Speculum 20 (1945) 352–54. 11. Gerard Murphy, [Review], Béaloideas 20 (1950) 192–94. 12. Maura Carney, [Review], Éigse 7 (1953/55) Pt. 4, 281–85. 13. Michael A. O'Brien, Two passages in *Serglige Con Culainn*, Celtica II (1954) 346–9. 14. Howard Meroney, [Review], Journal of Celtic Studies 2 (1958) 243–6. 15. Julius Pokorny, [Review], Zeitschrift für celtische Philologie 27 (1958/9) 319. 16. Gerard Murphy (ed.), In: Early Irish lyrics: eighth to twelth century, Oxford, Clarendon, 1956: *Ránacsa, rem rebrad rán*, (42. Lóeg's description to Cú Chulainn of Labraid's home in Mag Mell), 106–11. Text from Lebor na hUidre version. 17. Julius Pokorny, On a Passage in *Serglige Con Culainn*, Celtica 3 (1956) 309–10. (Miscellanea Celtica, no. 4.) 18. Christian J. Guyonvarc'h, Irlandais *Fand*, nom propre, *fand* 'plume, oiseau', à; propos d'un jeu étymologique, Ogam 11 (1959) 440. (Notes d'étymologie et de lexicographie celtiques et gauloises (4), no. 13.) 19. Vernum Hull, A precept in *Serglige Con Culainn*, Zeitschrift für celtische Philologie 28 (1960/61) 252–53. 20. David Greene & Frank O'Connor (eds & trs.) Fég, a Loíg, dar th'éis! In: A golden treasury of Irish poetry, A.D. 600 to 1200. London [etc.] Macmillan 1967:130–133. 21. Raymond Cormier, La lamentation de Fann et l'hypothése des sources celtiques de l'amour courtois, Le Moyen Age 75 (1969) 87–94. 22. Trond Kruke Salberg, The question of the main interpolation of H into manuscript part of the *Serglige Con Culainn* in the Book of the Dun Cow and some related problems, Zeitschrift für celtische Philologie 45 (1992) 161–81. 23. John Carey, The uses of tradition in *Serglige Con Culainn*, In: J. P. Mallory & G. Stockman (eds.), *Ulidia*, Proceedings of the First International Conference on the Ulster Cycle of Tales, Belfast (1994) 77–84. 24. Tomás Ó Cathasaigh, Reflections on *Compert Conchobuir* and *Serglige Con Culainn*, In: J. P. Mallory & G. Stockman (eds.), Ulidia (1994) 85–90. 25. John Carey, Eithne In Gubai, Éigse, 28 (1994–5) 160–4. 26. Kaarina Hollo, Cú Chulainn and Síd Truim, Ériu 49 (1998) 13–22. **The edition used in the digital edition**2. Serglige Con Culainn. Myles Dillon (ed), First edition [One volume. xviii + 93 p V Contents, vii Abbreviations, ix Introduction, 1–29 Text, 30–45 Notes, 46–90 Vocabulary, 91f Personal Names, 93 Place-Names.] Dublin Institute for Advanced StudiesDublin (1953) (Reprinted 1975) . Mediaeval and Modern Irish Series. , No. 14 ### Encoding #### Project Description CELT: Corpus of Electronic Texts #### Sampling Declaration The present text represents pages 1–29 of the volume. Variant readings have been incorporated into the digital text. #### Editorial Declaration ##### Correction Text has been checked and proofread twice. All corrections and supplied text are tagged. ##### Hyphenation Hyphens have been inserted after mutated words with h- in anlaut and after nasalisation. When a hyphenated word (hard or soft) crosses a page break or line break, the break is marked after the completion of the hyphenated word. Normalization: Instances of characters carrying a punctum delens have been rendered as the corresponding character + h. ##### Segmentation div0=the saga; div1=the section. Page breaks are marked pb n=""; and line breaks lb n="". Poems are treated as embedded texts; line groups are marked and numbered. ##### Interpretation Personal names, organisation names and place names have been tagged. #### Canonical References This text uses the DIV1 element to represent the section. ### Profile Description Created: By one or more unknown author(s). The story belongs to the later Old Irish period. Date range: c.800–c.1000.#### Use of language ##### Language: [GA] The whole text is in late Old Irish. #### List of hands **LU1** [Interpolator in LU] unknown **LU2** [Main scribe in LU] unknown ### Revision History * (2011-09-12) Beatrix Färber (ed.) * Additions and modifications made to header. * (2010-04-27) Beatrix Färber (ed.) * Conversion script run, header updated; new wordcount made; file parsed; new SGML and HTML versions created. * (2008-10-04) Beatrix Färber (ed.) * Header modified; keywords added; file validated. * (2005-08-25) Julianne Nyhan (ed.) * Normalised language codes and edited langUsage for XML conversion * (2005-08-04T15:49:58+0100) Peter Flynn (ed.) * Converted to XML * (2003-11-19) Peter Flynn (Validation) * Minor corrections to markup * (2000-11-20) Beatrix Färber (ed.) * File re-parsed using GNU Emacs; markup revised; handlist inserted into header; HTML file created. * (2000-10-17) Maxim Fomin (ed.) * Second proofing, markup of personal names, organisation names and place names; revision of structural markup; insertion of bibliography. * (2000-10-13) Beatrix Färber (ed.) * Header created: file parsed using GNU Emacs. * (1996-09-20) Philip Irwin (ed.) * First proofing, structural markup added. * (1996) Staff at Titus Project (ed.) * Text capture. --- #### Corpus of Electronic Texts Edition: G301015 ### Serglige Con Culainn: Author: Unknown --- p.1 1] Óenach dogníthe la **Ultu** cecha blíadna .i. tri lá ría samfhuin 2] & tri laa íarma & lathe na samna feisne. Iss ed eret no bítis 3] **Ulaid** insin i m-**Maig Murthemni**, oc ferthain óenaig na samna 4] cecha blíadna. Ocus ní rabe isin bith ní dognethe in n-eret sin 5] léu acht cluchi & chéti & ánius & áibinnius & longad & tomailt, 6] conid de sin atát na trenae samna sechnón na h-**Érend**. 7] Fechtas and trá fertha óenach la h-**Ultu** i m-**Maig Murthemni**. 8] Ocus ba h-airi no fertha léu fo bíth tabarta do chách 9] a chomraime & a gascid do grés cecha samna. Ba bés léu dano 10] di ág inna comraime ferthain ind óenaig .i. *rind* aurlabra 11] cech fhir no marbtais do thabairt inna m-bossán. Ocus dobertis 12] aurlabrai na cethrae do ilugud na comram h-i sudiu, & dobered 13] cách a chomram and sin ós aird, acht bá cách ar úair. Ocus is 14] amlaid dognítis sin & a claidib fora slíastaib in tan dognítís in 15] comram. Ar imsoítis a claidib fríu in tan dognítis gúchomram. 16] Deithbir ón, ar no labraitis demna fríu dia n-armaib conid de 17] batir comarchi forro a n-airm. 18] Táncatar **Ulaid** uli dochom ind óenaig acht días nammá 19] .i. **Conall Cernach** & **Fergus mac Roig**. ‘Ferthair a n-óenach,’ 20] ol **Ulaid**. ‘Ní firfider,’ ol **Cú Chulaind**, ‘co tí **Conall** & **Fergus**.’ 21] Fo bíth ba h-aiti dó **Fergus** & ba comalta **Conall Cernach**. 22] Asbert **Sencha** íarom: ‘Imberthar fidchella dún coléic, & caniter 23] dréchta, & agat clesamnaig.’ Dogníther íarom aní sin. 24] A m-bátar and íarom tairnid énlaith forsin loch ocaib. Ní 25] bátar i n-**Ére** énlaith ba chaíni. Batar imtholtanaig na mná imna 26] h-éonu imdarubart fair. Gabais cách díb immarbáig a m-muin 27] a céli im gabáil na n-én. Asbert **Ethne Aitencháithrech**, ben 28] **Chonchobair**; ‘Asagussim én cechtar mo dá gúaland dind 29] énlaith ucut.’ ‘Assagussem uli,’ ol na mná, ‘aní sin.’ ‘Má --- p.2 30] gabthair do neoch, is damsa cetagébthar,’ ol **Ethne Inguba** ben 31] **Chon Culaind**. ‘Cid dogénam?’ ol na mná. ‘Ní h-andsa,’ for 32] **Leborcham**, ingen **Óa** & **Adairce**. ‘Rigasa úaib do chuinchid 33] **Chon Culaind**.’ 34] Luid íarom co **Coin Culaind**, & asbert fris: ‘Is áil dona 35] mnáib ind éoin ucut úatsiu.’ Atetha a chlaideb do imbirt furri. 36] ‘Ní fogbat merdrecha **Ulad** a n-aill acht foraim én dóib do 37] thabairt fornd indíu.’ ‘Ní cóir duit ém,’ for **Leborcham**, ‘fúasnad 38] fríu, ár is tríut atá in tres anim fil for mnáib **Ulad** .i. guille.’ 39] Ar it é téora anmi fil for mnáib **Ulad** .i. cluíne & minde & guille. 40] Ar cech ben ro charastar **Conall Cernach** ba clóen, cach ben 41] dano ro charastár **Cúscraid Mend Macha** mac **Conchobair** 42] dobered forminde fora erlabrai. Atá samlaid, cech ben ro 43] charastar **Coin Culaind** no gollad íarom a rosc fo chosmailius 44] **Chon Culaind** & ara sheirc. Ar bá dán dósom in tan ba n-olc a 45] menma no slocad indala súil conná roched corr inna chind. 46] Dotéirged indala n-aí immach comméit chori cholbthaigi. 47] ‘Indel dún in carpat, a **Laích**,’ ol **Cú Chulaind**. Indlis 48] **Lóeg** íarom in carpat, & téit **Cú Chulaind** sin carpat, & ataig 49] táithbéim dia chlaidiub dóib co ruildetar a m-bossa & a n-eti 50] dind usciu. Nos gaibet uli íarom & dosbertatár léo, & fodáilset 51] dona mnáib conná rabi ben nád ríssed dá én diib acht **Ethne 52] Ingubai** a h-óenur. Tánic de íarom coa mnaí fessin. ‘Is olc do 53] menma,’ ol **Cú Chulaind** fría. ‘Ní h-olc,’ ol **Ethne**, ‘úair is úaim 54] fodáilter dóib. Is dethbir dait,’ ol sí. ‘Ní fil diib mnaí náchit 55] charad no ná beth cuit dait. Úair mád messi, ní fil cuit do 56] nách ailiu inniumsa acht duitsiu th' óenur.’ ‘Nábad olc do 57] menma trá,’ ol **Cú Chulaind**.‘Día tísat éoin **Mag Murthemni** 58] nó **Bóind**, in dá én ba h-áildem díb duticfat.’ 59] Níbo chían íarom co n-accatar dá én forsind loch & rond 60] dercóir etorro. Cansit céol m-bec. Torchair cotlud forsin slóg. 61] Atraig **Cú Chulaind** a n-dochum. ‘Dia coistithe frim,’ [ol **Ethne**](app001.html) , --- p.3 62] ‘ní rigtha chucu, ar itá nách cumachta fora cúl na n-én sa. 63] Atethatár éoin damsa chena.’ ‘In dóig [ba](app002.html) dom éligudsa ón?’ 64] ol **Cú Chulaind**. ‘[Gaibsi](app003.html) cloich isin tailm, a **Loíg**.’ Geibthi 65] **Lóeg** íarom cloich & dobeir isin tailm. Dosléci **Cú Chulaind** 66] cloich foraib. Focairt imroll. ‘Fe amae!’ ol sé. Gaibid cloich 67] n-aile. Dosléic dóib & luid seocu. ‘Am trúsa trá!’ ol sé. ‘Ó 68] gabussa gaisced níro lá imroll mo urchur cussindíu.’ Fochairt 69] a chroísig forro co l-luid tré scíath n-ete indala h-éoin la sodain. 70] Lotair foa lind. 71] Dotháet **Cú Chulaind** iar sin co tard a druim frisin liic, 72] & ba h-olc a menma leis, & dofuit cotlud fair. Co n-accai in dá 73] mnaí cucai. Indala n-aí brat úaine impe. Alaili brat corcra 74] cóicdíabail im shude. Dolluid in ben cosin brot úane chucai, 75] & tibid gen fris, & dobert béim dind echfhleisc dó. Dotháet 76] alaili cucai dano, & tibid fris, & nod slaid fón alt chétna. Ocus 77] bátar fri cíana móir oca sin .i. cechtar dé imma sech cucai béus 78] dia búalad combo marb acht bec. Lotir úad íarom. 79] Arigsitar **Ulaid** uli aní sin, & asbertatár ara n-dúscide. 80] ‘Acc!’ ol **Fergus**. ‘Náchi n-glúasid res atchí.’ Atracht íarom 81] trena chotlud. ‘Cid dotrónad?’ ol **Ulaid** fris. Níro fét íarom 82] a n-acallaim. (‘Nom berar,’ for sé ‘dom shergligu .i. don **Téti 83] Bricc**. [Nábad](app004.html) do **Dún Imrith**, nó do **Dún Delca**.’ ‘Not berthar 84] do shaigid **Emiri** do **Dún Delca**,’ for **Láeg**. ‘Aicc!’ ol sé. ‘Mo 85] breith don **Téti Bric**.’) Berair ass íarom co m-boí co cend 86] m-blíadna isin magin sin cen labrad fri nech etir. 87] Lathi n-and resint shamfhuin aile cind blíadna, a m-bátar 88] **Ulaid** imbi isin taig .i. **Fergus** etir & fhraigid, **Conall Cernach** 89] etir & chrand, [**Lugaid Réoderg**](app005.html) etir & adart, **Ethne Ingubai** 90] fria chossa, a m-bátar íarom fón samail sin, tánic fer chucu isa 91] tech, & dessid forsind airiniuch na imdai i m-boí **Cú Chulaind**. 92] ‘Cid dottucai and sin?’ ol **Conall Cernach**. ‘Ní h-andsa,’ ol sé. 93] ‘Mád ina shláinti ind fhir fil sund, robad chomairche ar **Ultaib** --- p.4 94] ulib. Inid i lobrai & i n-ingás dano atá, is móo de as chomairche 95] airthiu. Ní águr nech íarom, úair is dia acallaim dodeochad.’ 96] ‘Táthut fáelte. Ní áigther ní,’ ol **Ulaid**. 97] Atraig iar sin inna shesam, ocus gabais dóib inna rundu 98] sa sís íarom: > 1. 99] ‘A **Chú Chulaind** fot galar’ > > 100] ‘níbo sirsan int anad:’ > > 101] ‘not ícfitís, diamtis lat,’ > > 102] ‘ingena Áeda Abrat.’ > 2. 103] ‘Asbert **Lí Ban** i m-**Maig Crúaich**,’ > > 104] ‘bís for deis **Labrada Lúaith**:’ > > 105] ‘‘robad chridiscél la **Faind**’’ > > 106] ‘‘coibligi fri **Coin Culaind**.’’ > 3. 107] ‘‘Robad inmain lá mád fír’’ > > 108] ‘‘ricfed **Cú Chulaind** mo thír:’’ > > 109] ‘‘ra m-bíad arcat & ór,’’ > > 110] ‘‘ro m-bíad mór fína do ól.’’ > 4. 111] ‘‘Diammad chara dam co se’’ > > 112] ‘‘**Cú Chulaind mac Soalte**,’’ > > 113] ‘‘i n-[atchonnairc](app006.html) ina shúan’’ > > 114] ‘‘bés atchoad cena shlúag.’’ > 5. 115] ‘‘I m-**Maig Murthemni** sunt tess’’ > > 116] ‘‘aidchi shamna níb amles’’ > > 117] ‘‘domfhicfe úaimse **Lí Ban**,’’ > > 118] ‘‘a **Chú Chulaind** cot galar.’’a Cul. c. > 119] ‘Coich thussu?’ ol íat. ‘Messi **Óengus mac Áeda Abrat**’, 120] ol sé. Luid úadib íarom in fer & ní fetatar cia deochaid nó can 121] [donluid](app007.html) . Atraig **Cú Chulaind** ina shudi íarom & labrais iar sin. 122] ‘Bá mithig ém,’ ol **Ulaid**, ‘aní sin. Isnith cid a n-dotrónad.’ --- p.5 123] ‘Atchonnarc ém,’ ol sé, ‘aislingi immón samain innuraid.’ [Adfét](app008.html) 124] dóib uli [amal](app009.html) atchonnairc, ‘Cid dogéntar [di shudiu](app010.html) , a phopa 125] **Chonchobair**’, ol **Cú Chulaind**. ‘Dogéntar,’ ol **Conchobar**, ‘ortha 126] co rís in corthe cétna.’ 127] Luid **Chú Chulaind** ass íarom co ránic in corthe co n-accai 128] in mnaí bruit úani chucai. ‘Maith sin, a **Chú Chulaind**,’ ol sí. 129] ‘Ní maith dún ém cid for túrusi chucund innuraid,’ ol **Chú 130] Chulaind**. ‘Ní du for fogail ém,’ ol sí, ‘dodeochammárni, acht 131] is do chuinchid for caratraid. Dodeochadsa ém dot acallaimsiu,’ 132] ol in ben, ‘ó **Fhaind ingin Áeda Abrat**. Ros léci **Manandán mac 133] Lir**, & dorat seirc duitsiu íarom. **Lí Ban** dano m' ainmse féin. 134] Timarnad duit íarom óm chéliú, ó **Labraid Lúathlám** ar 135] claideb. Dobéra deit in mnaí ar debaid n-óenlaí leis fri **Senach 136] Síaborthe** & fri **Echdaig n-Íuil** & fri **Éogan n-Inbir**.’ ‘Nímtha 137] maith ém,’ ol sé, ‘do chath fri firu indíu.’ ‘Bid gar-úar aní sin,’ 138] or **Lí Ban**. ‘Bía slán, & doformastar deit [a n-dotesta](app011.html) dit nirt. 139] Is dénta dait ar **Labraid** aní sin, ar is é láech as dech di ócaib 140] domain.’ ‘Cisi airm h-i tá-side?’ for **Chú Chulaind**. ‘Itá i m-**Maig 141] Mell**,’ ol sí. ‘Is ferr damsa techt leth n-aill,’ ol ind ingen. ‘Táet 142] **Láeg** lat,’ ol **Chú Chulaind**, ‘d' fhis in tíri asa tudchad.’ ‘Táet 143] íarom,’ ol **Lí Ban**. 144] Lotar íarom co ráncatar co arim i m-boí **Fand**. Tic íarom 145] **Lí Ban** dia shaigid **Loíg**, & geibthi ar gúalaind. ‘Ní raga ass trá, 146] a **Loíg**,’ ol [**Lí Ban**](app012.html) ‘indíu i m-bethu, acht manit ainge ben.’ 147] ‘Níbo ed as mó ro gnáthaigsem dún custráthsa,’ for **Lóeg**, 148] ‘banchomarchi.’ ‘Appraind & bithappraind nach h-é **Chú Chulaind** 149] fil it richt indossa,’ or **Lí Ban**. ‘Bád maith limsa dano 150] combad h-é no beth and,’ for **Láeg**. 151] Lotar ass íarom co ráncatar tóeb na indse. Co n-accatar 152] in lungine crédume forsind loch ara cind. Tíagait íarom isin --- p.6 153] lunga, & tíagait isin n-insi, & lotar do dorus tige co n-accatar in 154] fer [chucu](app013.html) . Is and asbert **Lí Ban** fris: > 1. 155] ‘Cate **Labraid Lúathlám ar Claideb**’ > > 156] ‘as chend m-buden m-búada—’ > > 157] ‘búaid úas chret charpait glinni—’ > > 158] ‘dercas rinni rúada?’ > 159] Frisgart dissi in fer iar sin co n-epert so fría: > 1. 160] ‘Atá **Labraid** [lúithech land](app014.html) ,’ > > 161] ‘níbá mall, bid imda.’ > > 162] ‘tinól catha, cuirther ár’ > > 163] ‘diambá lán **Mag Fidgae**.’ > 164] Tíagait íarom isa tech co n-accatar tri cóecto imdad is 165] tig, & tri coícait ban indib. Fersait ule fáelti fri **Lóeg**. Is ed 166] asbertatar uli fris: ‘Fo chen duit, a **Loíg**, di ág neich las tudchad 167] ocus ó tudchad, & dit dáig fesni.’ 168] ‘Cid dogéna fechtsa, a **Loíg**?’ for **Lí Ban**. ‘In raga do acallaim 169] **Fhainde** coléic?’ ‘Ragat acht co fíasur in n-airm atá.’ ‘Ní h-andsa. 170] Atá i n-airicul fo leith,’ ol **Lí Ban**. Lotar íarom dia h-acallaim, & 171] ferais-side fáelte fríu fón innas chétna. **Fand** didiu ingen **Áeda 172] Abrat** .i. áed tene. Is h-é tene na súla in mac imlesen. **Fand** 173] íarom ainm na dére dotháet tairis. Ara glaini ro ainmniged disi 174] sin, & ara coími, ar ní boí isin bith frisa samailte chena. 175] In tan m-bátar and íarom co cúalatar culgaire carpait 176] **Labrada** dund insi. ‘Is olc menma **Labrada** indíu,’ ol **Lí Ban**. 177] ‘Tíagam día accallaim.’ Tíagait ass immach, & ferais **Lí Ban** 178] fáelti fris, co n-epert: > > > 179] 1. **.r.** > ‘Fo chen **Labraid Lúathlám ar Claideb**!’ > > 180] ‘Comarbae buidne,’ > > 181] ‘snéde slegaige,’ > > 182] ‘slaidid scíathu,’ > > 183] ‘scaílid góu,’ > > 184] ‘créchtnaigid curpu,’ > > > --- > > p.7 > > > > 185] ‘gonaid sóeru,’ > > 186] ‘saigid oirgniu,’ > > 187] ‘áildiu innaib,’ > > 188] ‘manraid slúagu,’ > > 189] ‘sreid muíne.’ > > 190] ‘Fóbartach fían fo chen!’fo chen **Labraid**. > 191] Nís frecart **Labraid** béus, & asbert ind ingen atheruch: > > > 192] 1. **.r.** > ‘Fo chen **Labraid Lúathlám ar Claideb** augra!’ > > 193] ‘Urlam do rath,’ > > 194] ‘rurthech do chách,’ > > 195] ‘saigthech do chath,’ > > 196] ‘créchtach a thóeb,’ > > 197] ‘cundail a bríathar,’ > > 198] ‘brígach a chert,’ > > 199] ‘carthach a fhlaith,’ > > 200] ‘laimthech a des,’ > > 201] ‘díglach a gus,’ > > 202] ‘tinben laeochu.’ > > 203] ‘**Labraid** fo chen!’f. L. > 204] Níro regart béus **Labraid**. Canaid-si laíd n-aili affridissi: > > > 205] 1. **.r.** > ‘Fo chen **Labraid Lúathlám ar [Claideb](app015.html)** !’ > > 206] ‘láechdu ócaib,’ > > 207] ‘úallchu murib,’ > > 208] ‘manraid gossa,’ > > 209] ‘gniid cathu,’ > > 210] ‘críathraid ócu,’ > > 211] ‘tócbaid lobru,’ > > 212] ‘tairnid tríunu.’ > > 213] ‘Fo chen **Labraid**!’f. L. > --- p.8 214] ‘Ní maith a n-asberi, a ben,’ ol intí **Labraid**, conid and 215] asbert: > > > 216] 1. **.r.** > ‘Ní úal ná h-úabur dam, a ben,’ > > 217] ‘nach [ardaicnid](app016.html) mellchi mescthair ar cond.’ > > 218] ‘Rechmi cath n-imrind n-imda n-imamnas,’ > > 219] ‘imberta claideb n-derg ar dornaib desaib,’ > > 220] ‘túathaib ilib óenchridiu **Echdach Íuil**.’ > > 221] ‘Nítan bí nach n-úall.’ > > 222] ‘Ní úall ní úabar dam, a ben.’ > 223] ‘Bad maith lat do menma trá,’ ol in ben, or **Lí Ban** fris. 224] ‘Atá **Lóeg**, ara **Con Culaind**, sund, & timarnád duit úad doticfa 225] slóg úad.’ Ferais **Labraid** fáelti fris íarom a n-asbert: ‘Fo chen 226] duit, a **Laíg**, fo bíth na mná las tánac & in cháich ó tudchad. 227] Dó duit do thig, a **Laíg**,’ or **Labraid**, ‘& ragaid **Lí Ban** it 228] díaid.’ 229] Tic **Láeg** ass íarom co **Emain** & adfét a scéla do **Choin Chulaind** 230] & do chách olchena. Atraig **Cú Chulaind** iar sin na shudi, 231] & dobert láim dara agid, & acallais **Láeg** co glé, & ba nertiti 232] leis a menma na scéla adfíadar dó in gilla. 233] (Baí dano terchomrac oc cethri ollchóecedaib h-**Érend** ind 234] inbaid sin, dús in faigbitis nech bad toga léo dia tibértis rígi 235] n-**Érend**. Úair bá h-olc léo tilach airechais & tigernais h-**Érend** 236] .i. **Temair**, a bith cen rechtgi ríg furri, & bá olc léo na túatha 237] cen smacht ríg oc cocertad a cotrebi. Ár bátar fir h-**Érend** cen 238] smacht ríg forro fri ré secht m-blíadna iar n-díth **Chonaire** i 239] m-**Brudin **Dá Derca**** cussin mórdáil sin cethri cóiced n-Érend 240] h-i **Temraig** na ríg h-i tig **Erc meic Corpri Níad Fer**. 241] At íat so immurgu ríg bátar isin dáil sin .i. **Medb** & **Ailill**, 242] **Cú Roí** & **Tigernach Tétbannach mac Luchtai** & **Find mac 243] Rossa**. Ní déntaís íarom ind fhir sea comairli ríg fri **Ultu** fo bíth 244] ar is d' óenóentaib bátar ind fhir se h-i cend **Ulad**. Dogníther 245] íarom tarbfhes léo and sin co fíastais esti cía dia tibértais rígi. --- p.9 246] Is amlaid dogníthe in tarbfhes sin .i. tarb find do marbad 247] & óenfher do chathim a shátha dia eóil & dá enbruthi, & chotlud 248] dó fón sáith sin, & ór fírindi do chantain do chethri drúdib fair, 249] & atchíthe dó i n-aslingi innas ind fhir no rígfaide and asa deilb 250] & asa [thúarascbáil](app017.html) & innas ind oprid dogníth. Díuchtrais in 251] fer asa chotlud, & adfíadar a res dona rígaib .i. móethócláech 252] sáer sonairt co n-dá chris derca tairis & sé ós adart fhir i sirc i 253] n-**Emain Macha**. 254] Faíditir íarom techta fris sin co **Emain**. Is and sin bátar 255] **Ulaid** ina turchomruc im **Chonchobor** i n-**Emain** in tan sin, & 256] **Cú Chulaind** ina sheirgligu and. Atfhíadat a scéla do **Chonchobor** 257] & do mathib **Ulad** olchena. ‘Fil linni mac sáer sochenéoil fón 258] samail sin,’ ol **Conchobor**,‘.i.[**Lugaid Réoderg**](app018.html) , mac na Trí **Find** 259] **Emna**, dalta **Con Culaind**, fil ós adart na h-imda thall amna oc 260] urgartigud a aiti .i. **Con Culaind** fil h-i sirg.’ Atraig **Cú Chulaind** 261] andaide, & gebid for tecosc a daltai conid and asbert: 262] Bríatharthecosc **Con Culaind** inso. 263] ‘Nírbat taerrechtach debtha déne dóergairce.’ 264] ‘Nírbat díscir [doichlech](app019.html) díummasach.’ 265] ‘Níbbát ecal ocal opond esamain.’ 266] ‘Nípát tairne ó main mandartha mesctha.’ 267] ‘Níbat dergnat cholla coirme h-i tig rurech.’ 268] ‘Níbat ilfhurig im írad n-echtrand.’ 269] ‘Ní sáis daíne dochla díchumaing.’ 270] ‘Ní íadat iubaili for [étechti](app020.html) ail.’ 271] ‘Airliter cumni cóich comarbai cré.’ 272] ‘Cuibsigter senchaid sin co fírinne fíu h-it fhíadnaisi.’ 273] ‘Finnatar [brethamain](app021.html) bráthir scéo m-broga.’ --- p.10 274] ‘Mrogatar genelaigi gésci úa genither gein.’ 275] ‘Gairter bí, béoaigter fri óethu airm irro trebsat [mairb](app022.html) .’ 276] ‘Maínigter comarbai fora théchtu thoich.’ 277] ‘Tochomlúat anfini coa nemthe nert.’ 278] ‘Ní fresnesea co labur.’ 279] ‘Ní aisnéisea co glórach.’ 280] ‘Ní fuirse.’ 281] ‘Ní chuitbe.’ 282] ‘Ní faithchither senóri.’ 283] ‘Nípá míthomtinach ó neoch.’ 284] ‘Ní géis co ansa.’ 285] ‘Ní ettis nech cena domanches.’ 286] ‘Caín-ois. Caín-[éra](app023.html) . Caín-airlice.’ 287] ‘Bát umal múnta ó gáethaib.’ 288] ‘Bat cumnech coisc ó t-senaib.’ 289] ‘Bát seichmech ríagla athardai.’ 290] ‘Nípat úarchraidech im chardiu.’ 291] ‘Bat gusmar im náimtiu.’ 292] ‘Nípa frithenech debtha h-i tilchomraicib.’ 293] ‘Nírbat scélach athchossánach.’ 294] ‘Ní fáisce.’ 295] ‘Ní thaisce [inní](app024.html) ba torba’ 296] ‘Consecha do chúrsachad i n-gnímaib antechtai.’ 297] ‘Ní chomainse th' írinne ar thoil daíne.’ 298] ‘[Níba tathboingid](app025.html) ar nárbat aithrech.’ 299] ‘Níbat comromach ar nábat miscnech.’ 300] ‘Nírbat lesc ar nárbat meirb.’ 301] ‘Nírbat róescid arnábat dóescair.’ 302] ‘Ardotchuibdig fri sechem na m-bríathar sin, a meic!’ --- p.11 303] Is and asbert **Lugaid** inso sís fri **Coin Culaind** : > 1. 304] ‘Ed as maith a m-bith ule’ > > 305] ‘arin fhestar cach dune’ > > 306] ‘noco teséba ní de’ > > 307] ‘fírfaider [má durís-se](app026.html) .’ > 308] Luid **Lugaid**iar sin frisna techtaib co **Temraig**, & gongarar 309] garm rígi dó, & faís h-i **Temraig** ind aidchi sin, & luid cách dia 310] mennut iar sin.) 311] Imthúsa immurgu **Con Culaind** iss ed adfhíastar sund 312] coléic. ‘Dó duit úaim, a **Laíg**,’ for **Cú Chulaind**, ‘co airm h-i 313] tá **Emer**, & innis condat mná sídi rom thathigset & rom admilset, 314] & apair fría is ferr a chách itósa, & táet dom indnaigid.’ Is and 315] asbert in gilla oc nertad **Chon Culaind** inso: > 1. 316] ‘Mór espa do láech’ > > 317] ‘laigi fri súan serglige,’ > > 318] ‘ar donadbat genaiti.i. mná’ > > 319] ‘áesa a **Tenmag Trogaigi**.i. a **Maig Mell**,’ > > 320] ‘condot rodbsat,’ > > 321] ‘condot chachtsat,’ > > 322] ‘condot ellat,’ > > 323] ‘eter bríga banespa.’ > > 324] ‘Díuchtra.i. érig a terbaig andregoin.i. a galar ban sídi,’ > > 325] ‘ar dotáet do lochbríga.i. do láechbríga’ > > 326] ‘eter argaib.i. ánradaib errithib,’ > > 327] ‘condot rudi sudi n-óg,’ > > 328] ‘condot chellti.i. co n-derna,’ > > 329] ‘condot chíurthi márgnímu.’ > > 330] ‘Dia fócart lúth **Labrada**,’ > > 331] ‘a fhir rudi, atraí coropat mór.’mór e. > --- p.12 332] Téit in gilla iar sin co airm i m-boí **Emer**, & adfét amal 333] boí **Cú Chulaind**. ‘Olc duitsiu, a gilli,’ for sí, ‘ar is tú taithiges 334] in síd cen fheib íca do thigerna d' agbáil lat. Trúag d' **Ultaib**,’ 335] for sí, ‘cen shirthin a máríca. Diambad **Conchobur** credbaigthe, 336] nó **Fergus** [níthastar](app027.html) súan, nó **Conall Cernach** tabsath créchta, 337] is **Cú Chulaind** cobarthe.’ Cachainsi íarom laíd la sodain fon 338] chruth sa:**[[LU2](#LU2)]** > 1. 339] ‘A meic **Ríangabra** fó rír,’ > > 340] ‘cid menic imthigi in síd,’ > > 341] ‘ní moch doroich let i l-le’ > > 342] ‘ícc meic delba [**Dechtere**](app028.html) .///’ > 2. 343] ‘Trúag d' **Ultaib** co lín garta,’ > > 344] ‘eter aite is chomalta,’ > > 345] ‘cen shiriud in domain duind’ > > 346] ‘d' ícc a carat **Con Culaind**.’ > 3. 347] ‘Mád **Fergus** no beth i s-súan,’ > > 348] ‘dá n-íccad aicned óendrúad,’ > > 349] ‘ní bíad mac [**Dechtere**](app029.html) . i fos’ > > 350] ‘co fagbad druí*d* dia thomos.’ > 4. 351] ‘Diambad h-é **Conall** chena’ > > 352] ‘fris m-betís créchta is chneda,’ > > 353] ‘no sirfed in **Cú** in [m-bith](app030.html) m-bras’ > > 354] ‘co fagbad líaig dá leges.’ > 5. 355] ‘Mád do **Láegaire Búadach**’ > > 356] ‘tísad ág bád imúallach,’ > > 357] ‘no sirfed h-**Érind** na n-íath’ > > 358] ‘d' íc meic **Connaid** meic **Ilíach**.’ > > > --- > > p.13 > > 8. 359] ‘Dámbad do **Cheltchar** na celg’ > > 360] ‘tísad súan & sírsherg,’ > > 361] ‘robad astrach aidchi is lá’ > > 362] ‘eter sídaib **Sétantá**.’ > 9. 363] ‘Dámbad **Furbaidi** na fían’ > > 364] ‘no beth i l-lige lánchían,’ > > 365] ‘no sirfed in domon n-dron’ > > 366] ‘co fagbad a thesarcon.’ > 10. 367] ‘Atbathsat slúaig **Shíde Truim**,’ > > 368] ‘ro scarsatar a mórgluind:’ > > 369] ‘ní thét a c-**Cú** dar cona’ > > 370] ‘ó ro gab súan síthbroga.’ > 11. 371] ‘Uchán do galur nom geib’ > > 372] ‘ó **Choin** cherda **Conchobair**:’ > > 373] ‘is sáeth rem chridi is rem chnes,’ > > 374] ‘día tísad dím a leges.’ > 12. 375] ‘Uchán is crú mo chraide’ > > 376] ‘serg for marcuch in maige,’ > > 377] ‘conná toraig sund i l-le’ > > 378] ‘d' óenuch **Muge Murthemne**.’ > 13. 379] ‘Is de ná tic a h-**Emain**’ > > 380] ‘dáig na delba ro n-dedail:’ > > 381] ‘is merb is is marb mo guth,’ > > 382] ‘dáig atásom fó drochcruth.’ > 14. 383] ‘Mí & ráthe & blíadain’ > > 384] ‘cen chotlud fó chomríagail’ > > 385] ‘cen duini bad bind labra —’ > > 386] ‘ni chúala, a meic **Ríangabra**.’a meic R. > --- p.14 387] Tánic **Emer** rempi co h-**Emain** iar sin d' innaigid **Chon 388] Culaind**, & dessid issind imdai i m-baí **Cú Chulaind** & ro bá cá 389] rád: ‘Is mebul duit,’ or sí, ‘laigi fri bangrád, uair dogénad galar 390] duit sírligi.’ Ocus baí cá acallaim & ro chan laíd: > 1. 391] ‘Érig, a gérait **Ulad**!’ > > 392] ‘[Rod](app031.html) dúschi súan slán subach!’ > > 393] ‘Déci ríg **Macha**[mochruth](app032.html) :’ > > 394] ‘nít léci re rochotlud.’ > 2. 395] ‘Déca a gúalaind lán do glain,’ > > 396] ‘déca a churnu co [comraim](app033.html) ,’ > > 397] ‘déca a chairptiu cinnit glend,’ > > 398] ‘déca a r-retha fían fidchell.’ > 3. 399] ‘Déca a churadu co m-bríg,’ > > 400] ‘déca a ingenraid n-ardmín,’ > > 401] ‘déca a rígu, rém n-ága,’ > > 402] ‘déca a rígnu dermára.’ > 4. 403] ‘Déca tossach gemrid glúair,’ > > 404] ‘déca cach ingnad ar n-úair,’ > > 405] ‘déca let, iss ed fótgní,’ > > 406] ‘a fhúacht a fhot a h-amlí.’ > 5. 407] ‘Is meth ní maith cotlud trom,’ > > 408] ‘is mertan ar n-écomlond,’ > > 409] ‘is loim for sáith súan h-i fat,’ > > 410] ‘tánaisi d' éc éccomnart.’ > 6. 411] ‘Ro dúsig súan síd ar n-ól:’ > > 412] ‘telci ri robruth romór.’ > > 413] ‘Ilar m-bríathar m-bláith rot char.’ > > 414] ‘Érig, a gérit **Ulad**!’érig. a U. > --- p.15 415] Atracht íarom **Cú Chulaind** iar sin, & dorat láim dara 416] agid & ro chuir a mertnigi & a thromdacht de, & atracht iar sin 417] & tánic remi iar sin co m-boí i n-**Airbi Roír**. Co n-acca chuci iar 418] sin **Lí Ban**, & ro ráid ind ingen friss & baí oca thóchuriud **[[LU1](#LU1)]** dint 419] shíd. ‘Cisi airm h-i tá **Labraid**?’ ol **Cú Chulaind**. ‘Ní h-andsa,’ 420] ol sí.**[[LU2](#LU2)]** > 1. 421] ‘Atá **Labraid** for lind glan’ > > 422] ‘día n-aithiget buidni ban:’ > > 423] ‘níba scíth let techt día túaid,’ > > 424] ‘**[[LU1](#LU1)]** mád ar fhis **Labrada Lúaith**.’ > 2. 425] ‘[Laimthech](app034.html) a des tindben cét —’ > > 426] ‘éolach intí asidfhét.’ > > 427] ‘Corcair co n-áldi datha’ > > 428] ‘samail grúadi **Labrada**.**[[LU2](#LU2)]** ’ > 3. 429] ‘Crothid **Conchend** catha ceirp’ > > 430] ‘fíada claidib thana deirg:’ > > 431] ‘bruid idnu buden m-báeth,’ > > 432] ‘brisid scíathu lenna láech.’ > 4. 433] ‘**[[LU1](#LU1)]** Lí súla a chnes isin tres,’ > > 434] ‘ní mairnd cairdiu a forámles,’ > > 435] ‘inrice feraib síde’ > > 436] ‘fer ro shelaig mór míle.’ > 5. 437] ‘Láechdu ócaib amru scéoil,’ > > 438] ‘rosiacht tír n-[**Echach**](app035.html) Íuil:’ > > 439] ‘folt fair amal flesca óir,’ > > 440] ‘bolad fína lia anóil.’ > 6. 441] ‘Amru feraib fúabair níth,’ > > 442] ‘is garg fri cíana cocrích:’ > > 443] ‘[ríada](app036.html) curach & graig’ > > 444] ‘sech inis h-i tá **Labraid**.’ > > > --- > > p.16 > > 9. 445] ‘Fer co n-ilur gním dar ler’ > > 446] ‘**Labraid Lúathlám ar Claideb**:’ > > 447] ‘ní fuband [conroí thí](app037.html) de,’ > > 448] ‘is fulang súain sochaide.’ > 10. 449] ‘Srían muinci dergóir fria graig,’ > > 450] ‘& nocon ed nammá:’ > > 451] ‘turid airgit & glain’ > > 452] ‘iss ed fil is tig h-i tá.’atá L. f. > 453] **[[LU2](#LU2)]** ‘Noco ragsa,’ ar **Cú Chulaind**, ‘ar chuiriud mná.’ ‘Ticed 454] íarom,’ ar ind ingen, ‘Lóeg and sút d' is cech réta.’ ‘Tíat 455] íarom,’ ar **Cú Chulaind**. Atralacht **Lóeg** íarom lasin n-ingin, 456] & dochúatar do **Maig Lúada** & don **Biliu Búada** & dar Óenach 457] n-**Emna** & i n-Óenach **Fidga**, & is andside baí **Áed Abrat** cona 458] ingenaib. Feraid **Fand** fáilte fri **Lóeg**. ‘Cid dia m-baí **Cú Chulaind** 459] cen tíachtain?’ or sí. ‘Nírbo áil leiss tíachtain ar ban-churiud, 460] & dano co finnad inn úaitsiu rosíacht fis dó.’ ‘Is úaim,’ 461] ar sí, ‘& ticed co lúath diar saigid, ar is indíu curthir in cath.’ 462] Luid **Láeg** atheroch co airm i m-boí **Cú Chulaind**, *& 463] **Fand** malle fris*. ‘Cinnas sin, a **Loíg**?’ ar **Cú Chulaind**. Ro 464] frecair **Láeg** & ro rádi: ‘Is mithig techt,’ ar sé, ‘úair itá in cath 465] oca ferthain indíu.’ Ocus is amlaid roboí oca rád & ro chan laíd: > 1. 466] ‘Ránacsa rem rebrad rán,’ > > 467] ‘bale ingnád cíarbo gnád,’ > > 468] ‘connici in carnd, fichtib drong,’ > > 469] ‘h-i fúar **Labraid** lebarmong.’ > 2. 470] ‘Co fúarusa h-é sin charnd’ > > 471] ‘ina shudi, mílib arm,’ > > 472] ‘mong buide fair álli dath,’ > > 473] ‘ubull óir ocá íadad.’ > > > --- > > p.17 > > 5. 474] ‘Corom aichnistar íaraim’ > > 475] ‘a l-leind chorcra chóicdíabail:’ > > 476] ‘atbert rim: ‘In raga lim’’ > > 477] ‘‘don tig h-i fail **Fáelbe Find**?’’ > 6. 478] ‘Atát na dá rig is [taig](app038.html) ,’ > > 479] ‘**Fáilbe Find** & **Labraid**,’ > > 480] ‘tri cóecait im chechtar dé’ > > 481] ‘is é lín inn óentaige.’ > 7. 482] ‘Cóeca lepad na leith [dess](app039.html) ’ > > 483] ‘& chóeca airides,’ > > 484] ‘cóeca lepad na leth chlí’ > > 485] ‘& chóeca aeridi.’ > 8. 486] ‘Colba do lepthaib [crónda](app040.html) ,’ > > 487] ‘úatne finna forórda,’ > > 488] ‘is sí caindell ardustá’ > > 489] ‘in lía lógmar lainerdá.’ > 9. 490] ‘Atát arin dorus tíar,’ > > 491] ‘insinn áit h-i funend grían,’ > > 492] ‘graig n-gabor n-glas, brec a mong,’ > > 493] ‘is araile corcordond.’ > 10. 494] ‘Atát arin dorus sair’ > > 495] ‘tri bile do chorcor-glain,’ > > 496] ‘dia n-gair in énlaith búan bláith’ > > 497] ‘don macraid assin rígráith.’ > 11. 498] ‘Atá crand i n-dorus liss,’ > > 499] ‘ní h-étig cocetul friss,’ > > 500] ‘crand airgit ris tatin grían,’ > > 501] ‘cosmail fri h-ór a roníam.’ > > > --- > > p.18 > > 14. 502] ‘Atát and tri fichit crand,’ > > 503] ‘comraic [nát](app041.html) chomraic a m-barr,’ > > 504] ‘bíatar tri cét do chach crund’ > > 505] ‘do mes ilarda imlum.’ > 15. 506] ‘Atá tipra sint shíd thréll’ > > 507] ‘cona tri cóectaib breclend,’ > > 508] ‘& delg óir cona lí’ > > 509] ‘i n-óe checha breclenni.’ > 16. 510] ‘Dabach and do mid medrach’ > > 511] ‘oca dáil forin teglach:’ > > 512] ‘maraid béos, is búan in bés,’ > > 513] ‘conid bithlán do bithgrés.’ > 17. 514] ‘Itá ingen is tig trell’ > > 515] ‘ro derscaig do mnáib **Érend**,’ > > 516] ‘co fult budi thic immach,’ > > 517] ‘is sí álaind illánach.’ > 18. 518] ‘In comrád doní ri cách’ > > 519] ‘is álaind is [is](app042.html) ingnáth:’ > > 520] ‘maidid cridi cech duni’ > > 521] ‘dia seirc is dia inmuni.’ > 19. 522] ‘Atrubairt ind ingen trell:’ > > 523] ‘‘Cóich in gilla ná h-aichnem?’’ > > 524] ‘‘Masa thú, tair bic i l-le,’’ > > 525] ‘‘gilla ind fhir a **Murthemne**.’’ > 20. 526] ‘Dochúadusa co fóill fóill:’ > > 527] ‘rom gab ecla dom onóir:’ > > 528] ‘atbert rim: ‘In tic i l-le’’ > > 529] ‘‘óenmac dígrais [**Dechtere**](app043.html) ?’’ > > > --- > > p.19 > > 23. 530] ‘Mairg ná dechaid ó chíanaib,’ > > 531] ‘& chách icá íarrair,’ > > 532] ‘co n-aiced immar itá’ > > 533] ‘in tech mór atchonnarcsá.’ > 24. 534] ‘Dámbad lim **Ériu** ule’ > > 535] ‘& ríge **Breg** m-bude,’ > > 536] ‘dobéraind, ní láthar lac,’ > > 537] ‘ar gnáis in bale ránac.’ránac .r. > 538] ‘Is maith sin,’ ar **Cú Chulaind**. ‘Is maith,’ ar **Lóeg**, ‘& is 539] cóir dul dia ríachtain, & is maith cach ní issin tír sin.’ Ocus is 540] and asbert **Lóeg** béos frisseom ic innisin oíbniusa int shída. > 1. 541] ‘Atchonnarc tír sorcha sáer’ > > 542] ‘inná ráiter gó ná clóen:’ > > 543] ‘fil and rí rúamna buden’ > > 544] ‘**Labraid Lúathlám** ar claideb.’ > 2. 545] ‘Oc techt dan **[[LU1](#LU1)]** dar **Mag Lúada****[[LU2](#LU2)]** ’ > > 546] ‘dommárfas **Bili Búada**:’ > > 547] ‘ro gabus i m-**Maig Denna**’ > > 548] ‘la dá nathraig imchenna.’ > 3. 549] ‘Is and atrubairt **Lí Ban**’ > > 550] ‘isin baliu i r-rabammar:’ > > 551] ‘‘Robad **[[LU1](#LU1)]** inmain lem in**[[LU2](#LU2)]** firt’’ > > 552] ‘‘diambad **Chú** no beth it richt.’’ > 4. 553] ‘Álaind bantrocht, búaid cen chacht,’ > > 554] ‘ingena **Áeda Abrat**:’ > > 555] ‘delbad **Fainne**, fúaim co l-lí,’ > > 556] ‘ní roacht rígna ná rí.’ > 5. 557] ‘Atbér, úair is lim ro clos,’ > > 558] ‘síl n-**Ádaim** cen [imarbos](app044.html) ,’ > > 559] ‘[delbaid is](app045.html) **Fainne** rem ré’ > > 560] ‘ná fil and a l-lethéte.’ > > > --- > > p.20 > > 8. 561] ‘Atchonnarc láechu co l-lí’ > > 562] ‘co n-armmaib ic imdibí:’ > > 563] ‘atchonnarc étach n-datha’ > > 564] ‘nocon erred anflatha.’ > 9. 565] ‘Atchonnarc mná féta ic fleid,’ > > 566] ‘**[[LU1](#LU1)]** atchonnarc a n-ingenraid,**[[LU2](#LU2)]** ’ > > 567] ‘atchonnarc gillu glána’ > > 568] ‘oc imthecht ind fhiddromma.’ > 10. 569] ‘Atchonnarc áes cíuil is tig’ > > 570] ‘ic aerfitiud dond ingin:’ > > 571] ‘manbad a lúas tísa ammach,’ > > 572] ‘domgéntais co h-étréorach.’ > 11. 573] ‘Atchonnarc in cnoc [ro buí](app046.html) ’ > > 574] ‘[álaind-ben **Eithne Ingubai**](app047.html) ’ > > 575] ‘**[[LU1](#LU1)]** acht in ben atberar sund’ > > 576] ‘beres na slúagu asa cund.’atchonnarc m. > 577] Luid **Cú Chulaind** lee íarom is tír, & bert a charpat les 578] co ráncatár in n-insi. Feraid **Labraid** fáelti fríu, & fersi in 579] bantrocht uli, & ferais **Fand** dano fáelti sinredaig fri **Coin 580] Culaind**. ‘Cid dogéntar sund h-ifechtsa?’ ol **Cú Chulaind**. ‘Ní 581] h-andsa,’ or **Labraid**. ‘Iss ed dogénam regmai coro lám cor imón 582] slúag.’ Tíagait ass íarom co ráncatar tor na slúag, & co rolsat 583] súil tairsiu. Ocus bá dírim léo in slúag. ‘Eirg ass h-ifechtsa,’ ol 584] **Cú Chulaind** fri **Labraid**. Luid **Labraid** ass íarom & anais **Cú 585] Chulaind** ocont shlóg. Fanócrat in dá fhíach druiídechta dogénsat 586] int shlúaig. ‘Is dóig,’ ol in slúag, ‘in ríastartha a h-**Érind** iss ed 587] terchanait ind fhíaich.’ 588] Dossennat int shlúaig íarom conná fúair ined léo is tír. 589] Dotháet **Eochaid Íuil** íarom do inlut a lám don tiprait matain 590] moch. Atchonnairc **Cú Chulaind** íarom a gúalaind tresin cochull. --- p.21 591] Doléci gaí dó co luid trít. Ro marb tríar for tríchait díb a óenur. 592] Tofobairt iar sin **Senach Síabortha**, & ferait mórgléo, & [marbthus](app048.html) 593] **Cú Chulaind** íarom. Tic **Labraid** íarom & mebais ríam 594] forsna slógu. Ro gáid **Labraid** dó anad dind imguin. ‘Atágamar 595] trá,’ for **Lóeg**, ‘in fer d' imbirt a fherci fornd úair nách lór leis 596] di chath fúair. Tíagar,’ for **Lóeg**, ‘& inliter téora dabcha 597] úarusci do dibdúd a brotha.’ In chétna dabach i tét fichid 598] tairse. In dabach tánaise nís fodaim nech ara tes. In tres dabach 599] is comse a tes. 600] In tan atchoncatar na mná **Coin Culaind**, is and cáchain 601] **Fand** inso: > 1. 602] ‘Ségda cairptech docing rót,’ > > 603] ‘cesu amulach is óc:’ > > 604] ‘álaind lúadam lúades blaí,’ > > 605] ‘fescur iar n-**Óenuch **Fidgai****.’ > 2. 606] ‘Ní céol síde séol fodgain:’ > > 607] ‘is fordath fola fil fair:’ > > 608] ‘crónán canas *uasa* chreit’ > > 609] ‘focanat roith a [ch*arpait*](app049.html) .’ > 3. 610] ‘Eich fil fó charput glinne,’ > > 611] ‘an frim céin córda sille:’ > > 612] ‘ní fúair a samail di graig:’ > > 613] ‘it lúathidir gaíth n-erraig.’ > 4. 614] ‘Imbeir cóic deich ubull óir’ > > 615] ‘ós clesit fora anóil:’ > > 616] ‘ní fúair a shamail di ríg’ > > 617] ‘eter mín & anmín.’ > 5. 618] ‘Fil i cechtar a dá grúad’ > > 619] ‘tibri derg amal crú rúad:’ > > 620] ‘tibri úani tibri g*orm*’ > > 621] ‘tibri corcra dath n-étrom.’ > > > --- > > p.22 > > 8. 622] ‘Fil secht suilse ara rusc,’ > > 623] ‘ní scél fácbála h-i lusc:’ > > 624] ‘imdénam súla saíre’ > > 625] ‘abratchair duba daíle.’ > 9. 626] ‘Fil fora [chind](app050.html) , cid fó fer’ > > 627] ‘atchlos fo **Érind** imbel,’ > > 628] ‘tri foilt ní h-inand a n-d*a*th,’ > > 629] ‘gilla oac amulach.’ > 10. 630] ‘Claideb russi roindes crú’ > > 631] ‘cona imdurnd airgdidú:’ > > 632] ‘scíath co m-búalid óir budi’ > > 633] ‘& co m-bil fhindruini.’ > 11. 634] ‘Cingid dar firu in cach tind,’ > > 635] ‘imthéit i n-ág i n-eslind:’ > > 636] ‘ní fil do bar láechraid laind’ > > 637] ‘as chosmail fri **Coin Culaind**.’ > 12. 638] ‘**Cú Chulaind** dotháet i l-le’ > > 639] ‘int ócláech a **Murthemne**,’ > > 640] ‘is íat dorat sund h-i fat’ > > 641] ‘ingena **Áeda Abrat**.’ > 13. 642] ‘Bróenán fola fota fland’ > > 643] ‘la tóeb crand comard a dé,’ > > 644] ‘ilach úallach úabrech ard’ > > 645] ‘la gol mairg fri síabru sé.’ > 646] Ferais **Lí Ban** fáelti fris iar tain conid and asbert inso sís: > 1. 647] ‘Fo chen **Cú Chulaind**,’ > > 648] ‘torc.i. rí torachtaide,’ > > 649] ‘mál mór **Maigi Murthemni**,’ > > 650] ‘már a menma,’ > > > --- > > p.23 > > > > 651] ‘míad curad cathbúadach,’ > > 652] ‘cride níad,’ > > 653] ‘nertlía gaíse,’ > > 654] ‘flandrúad ferci,’ > > 655] ‘aurlam fri [fír écrat](app051.html) ’ > > 656] ‘láth n-gaile Ulad,’ > > 657] ‘álaind a lí,’ > > 658] ‘lí súla do andrib,’ > > 659] ‘is fo chen.’fo chen .C. > 660] ‘Ceist cid dorónais, a **Chú Chulaind**?’ or **Lí Ban** fris. Is and 661] asbert **Cú Chulaind** andaide: > 1. 662] ‘Tarlucus urchur dom shleig’ > > 663] ‘i n-dúnad **Éogain Inbir**:’ > > 664] ‘nocon fhetur, sochla sét,’ > > 665] ‘in búaid dorignius nó in bét.’ > 2. 666] ‘Cid ferr cid messu dom nirt,’ > > 667] ‘co s-se ní tharlus dom chirt’ > > 668] ‘urchur anfis fhir h-i céo:’ > > 669] ‘bés ná n-árlaid duni béo.’ > 3. 670] ‘Slóg find forderg formnib ech’ > > 671] ‘domroíphnitar forom leth,’ > > 672] ‘munter **Manandán meic Lir**’ > > 673] ‘cotagart **Éogan Inbir**.’ > 4. 674] ‘Immimróus cipé cruth’ > > 675] ‘in tan tánic mo lánlúth,’ > > 676] ‘óenfher dia trícha cét’ > > 677] ‘conda rucus dochum n-éc.’ > > > --- > > p.24 > > 7. 678] ‘Rochúala cneit **Echach Íuil**’ > > 679] ‘[is ó chraidi](app052.html) labrait bíuil:’ > > 680] ‘mad fir co fír bes níp cath’ > > 681] ‘int urchur ma tarlacad.’tarlucus .u. > 682] **[[LU2](#LU2)]** Foíd **Cú Chulaind** iar sin lasin n-ingin & anais mís ina 683] farrad. Ocus celebraid h-i cind mís di, & atbertsi frissium: ‘In 684] bale,’ ar sí, ‘atbérasu frimsa dul it chomdáil ragatsa.’ Ocus is 685] and dorónsat comdáil ic **Ibur Chind Tráchta**. Ro innis do Emir 686] aní sin. Dorónta scena acciside do marbad na ingine. Tánic & 687] cóeca ingen lee connici in comdáil. Is and ro boí **Cú Chulaind** 688] & **Lóeg** oc immirt fhidchilli, & níro airigset na mná chucu. Is and 689] ro ráthaig **Fand**, ocus asbert fri **Lóeg**: ‘Fégsu, a **Laíg**, aní 690] atchíusa.’ ‘Cid insin?’ ar **Lóeg**. Dercais **Lóeg**, & is and ro rádi 691] ind ingen inso .i. [**Fand**](app053.html) : > > > > 692] .r.‘Fég, a **Loíg**, dar th' éis. Oc coistecht frit filet mná córi > > 693] > > cíallmathi co scenaib glasgéraib ina n-deslámaib co n-ór fria > > 694] > > n-uchtbrunnib. Cruth caín atchíchither amal tecait láith gaile > > 695] > > dar cathchairptiu. Glé ro soi gné **Emer ingen Fhorgaill**.’ > > > 696] > > ‘Nít ágara,’ ar **Cú Chulaind**, ‘& nícon tora etir. Tairsiu isin > > 697] > > creit cumachta lasin suidi n-grianda form dreichsea fodéin, ar > > 698] > > [do thesarcoinsiu](app054.html) ar andrib ilib imdaib h-i cetharaird **Ulad**, ar > > 699] > > cía nos báigea ingen **Fhorcaill** a h-ucht a comalta im gním co > > 700] > > cumachta, bés ní lim [lamathar](app055.html) .’ > > > > > > 701] > Asbert béos **Cú Chulaind**: > > 702] > > .r. ‘Not sechnaimsea, a ben, amal sechnas cách a chárait. Ní > > 703] > > rubimsea do gáe crúaid crithlámach, nach do scían tím thanaidi > > 704] > > nách t' ferg thréith thimaircthech, ar is mórdolig mo nert do > > 705] > > scor ó nirt mná.’ > > > 706] ‘Ceist trá,’ ar **Emer**, ‘cid fódrúair latsu, a **Chú Culaind**, mo 707] dímiadsa fíad andrib ilib in [chúicid](app056.html) & fíad andrib ilib na --- p.25 708] h-**Érend** & fíad áes enig archena? Ar is fót chlith tánacsa & fo 709] ollbríg do tharisen, ar cía not bágea úall ollimresan, bés nípad 710] rith latsu mo lécunsa, a gillai, cía no tríalltá.’ 711] ‘Ceist trá, a **Emer**,’ ar **Cú Chulaind**, ‘cid arná léicfideá 712] damsa mo denus i n-dáil mná, ar chétus in ben sa is sí in glan 713] genmnaid gel gasta dingbála do ríg. [Ilchrothach](app057.html) ind ingen sin 714] do thonnaib dar leraib lánmóraib co n-deilb & écosc & sóer-chenél, 715] co n-druni & lámda & lámthorud, co céill & chond & 716] chabsaidecht, co n-immad ech & bóthánte. Ar ní fil fo nim ní bad 717] tol ria [comchéle](app058.html) ná dingned cía no comgelltá. A **Emer**,’ ar sé, 718] ‘ní faigebasu curaid caín créchtach cathbúadach bádam fíusa.’ 719] ‘Bés,’ ar **Emer**, ‘nocon err in ben dia lenai. Acht chena 720] is álaind cech n-derg, is gel cach núa, is caín cech ard, is serb 721] cach gnáth. Cáid cech n-écmais, is faill cech n-aichnid, co festar 722] cach n-éolas. A gillai,’ ar sí, ‘ro bámarni fecht co cátaid acut, 723] & no bemmís [dorísi](app059.html) diambad áil duitsiu.’ Ocus robo dograch 724] furri. ‘Dar ar m-bréthir trá,’ ar sé, ‘isatt áilsiu damsa & bidat 725] áil h-i céin bat béo.’ 726] ‘Mo lécudsa didiu,’ ol **Fand**. ‘Is córu mo lécudsa,’ ar 727] **Emer**. ‘Náthó,’ or **Fand**. ‘Messi léicfidir and, & is mé ro 728] báeglaiged ó chéin.’ Ocus forópair oc dogru & oc domenmain 729] móir, ar bá nár lée a lécud & dul día tig a chétóir, & ro búadir 730] in rográd h-í dorat do **Choin Chulaind**. Ocus is amlaid ro boí 731] oc dogru & doróni in laíd sea: > 1. 732] ‘Messe ragas for astur’ > > 733] ‘cé dech lim ar mórgestul:’ > > 734] ‘cé [tora](app060.html) nech, lín a blad,’ > > 735] ‘ropad fherr lim [tairisem](app061.html) .’ > 2. 736] ‘Robad fherr lim bith h-i fus,’ > > 737] ‘dobér fót láim cen dobus,’ > > 738] ‘ná dula, cid ingnad lat,’ > > 739] ‘co gríanan **Áeda Abrat**.’ > > > --- > > p.26 > > 5. 740] ‘A **Emer**, is lat in fer’ > > 741] ‘& ro mela, a deigben:’ > > 742] ‘aní ná roich lám cidacht,’ > > 743] ‘is écen dam a dúthracht.’ > 6. 744] ‘Mór fer ro boí com íarraid’ > > 745] ‘eter chlithar is díamair:’ > > 746] ‘noco dernad ríu mo dál,’ > > 747] ‘dáig is misi rop irán.’ > 7. 748] ‘Mairg dobeir seirc do duni,’ > > 749] ‘menes tarda dia airi:’ > > 750] ‘is ferr do neoch a chor ass,’ > > 751] ‘mane charthar mar charas.’ > 8. 752] ‘Cóeca ban tánac i l-le,’ > > 753] ‘a **Emer** án fholtbuide,’ > > 754] ‘do thascrad ar **Faind**, ní fó,’ > > 755] ‘is dá marbad ar andró.’ > 9. 756] ‘Atát tri cóecait rim lá’ > > 757] ‘do mnáib, áille óentamá’ > > 758] ‘acum i n-dún imma l-le’ > > 759] ‘noco tréicfitis messe.’mese. > 760] Iar sin ro fallsiged do **Manandán** aní sin .i. **Fand** ingen 761] **Áeda Abrat** do bith i n-écomlund ic mnáib **Ulad**, & a bith coa 762] lécud do **Choin Chulaind**. Tánic íarom **Manannán** anair do 763] shaigid na h-ingini, & ro boí ina fíadnaise, & níro ráthaig nech 764] díb aní sin acht **Fand** a h-óenur. Ocus is and sin ro gab etere 765] [móir](app062.html) & drochmenmain in n-ingin oc fégad **Manandán** & dorigni 766] laíd: > 1. 767] ‘Fégaid mac láechraidi **Lir**’ > > 768] ‘do maigib **Éogain Inbir**:’ > > 769] ‘**Manannán** úas domun dind’ > > 770] ‘ro boí tan rop inmain lim.’ > > > --- > > p.27 > > 4. 771] ‘Mád indíu bá dígrais núall,’ > > 772] ‘ní charand mo menma múad:’ > > 773] ‘is éraise in rét int sherc:’ > > 774] ‘téit a h-éol cen immitecht.’ > 5. 775] ‘Lá ro bása & mac **Lir**’ > > 776] ‘h-i n-gríanán **Dúni Inbir**,’ > > 777] ‘ropo dóig lind cen anad’ > > 778] ‘noco bíad ar n-imscarad.’ > 6. 779] ‘Dánam thuc **Manannán** mass’ > > 780] ‘robam céle comadas:’ > > 781] ‘noco bérad orm ria lind’ > > 782] ‘cluchi eráil ar fhidchill.’ > 7. 783] ‘Dánam thuc **Manandan** mass’ > > 784] ‘robam céle comadas:’ > > 785] ‘dornasc d' ór aromthá’ > > 786] ‘thuc dam i l-lúag m' imdergthá.’ > 8. 787] ‘Baí acum dar fráech immach’ > > 788] ‘cóeca ingen illdathach:’ > > 789] ‘doratus dó cóecait fer’ > > 790] ‘centar in chóecat ingen.’ > 9. 791] ‘Cethra cóecait cen miri’ > > 792] ‘iss é lucht inn óentigi,’ > > 793] ‘dá chóecait fher sónmech slán,’ > > 794] ‘dá chóecait ban find follán.’ > 10. 795] ‘Atchíu dar in muir i l-le—’ > > 796] ‘nín acend nach meraige—’ > > 797] ‘marcach in mara mongaig:’ > > 798] ‘ní lenand do shithlongaib.’ > > > --- > > p.28 > > 13. 799] ‘T' imthecht seochainni co se’ > > 800] ‘ní acend acht sídaige:’ > > 801] ‘máraid do chíall cech slúag séim,’ > > 802] ‘cía beit úait i n-etercéin.’ > 14. 803] ‘Mad messe bá dethbir dam,’ > > 804] ‘dáig at báetha cíalla ban:’ > > 805] ‘intí ro charus co h-oll’ > > 806] ‘domrat sund i n-écomlond.’ > 15. 807] ‘Celebrad dit, a **Chú chain**!’ > > 808] ‘Aso sind úait co sochraid.’ > > 809] ‘Cén co tísam dúthracht lind:’ > > 810] ‘is ard cech recht co h-imchim.’ > 16. 811] ‘Érge seo mithig damsa:’ > > 812] ‘atá nech risnid *andsa*[1](javascript:footNote('G301015/note001.html')):’ > > 813] ‘is mór in tóchosol trá,’ > > 814] ‘a **Laíg**, a meic **Ríangabrá**.’ > 17. 815] ‘Ragat rim chéli fodéin,’ > > 816] ‘dáig noco dingnea m' amréir:’ > > 817] ‘nár apraid is céim i cleith:’ > > 818] ‘mád álic dúibsi fégaid.’fégaid. > 819] Atracht ind ingen iar sin i n-díaid **Mannannán**, & ro fher 820] **Manannán** fáelti fría, & asbert: ‘Maith, a ingen,’ ar sé, ‘in oc 821] urnaidi **Chon Culaind** bía fodechtsa, nó in limsa doraga?’ ‘Dar 822] ar m-bréthir ém,’ ol sí, ‘fil úaib nech bad fherr lim a chéli do 823] lenmain. Acht,’ ar sí, ‘is letsu ragatsa, & ní irnaidiub **Coin 824] Culaind**, ar rom thréc. Ocus araill and, dano, a degduini, ní 825] fil rígain chátamail acotsu, atá immurgu la **Coin Culaind**.’ 826] Ótchonnairc immurgu **Cú Chulaind** in n-ingin ic dula úad 827] co **Manannán**, ro ráid fri **Lóeg:** ‘Crét sút?’ ar sé. ‘Ní h-andsa,’ --- p.29 828] ar **Lóeg**. ‘**Fand** ic dul la **Manannán mac Lir** ar nocorb álic 829] duitsiu h-í.’ Is and sin trá ro ling **Cú Chulaind** tri ardlémend & 830] tri deslémend **Lúachra** co r-rabi fri ré fotá cen dig cen bíad 831] sechnón na slébte, & is and no chotlad cech n-aidchi for **Sligi 832] Midlúachra**. 833] Dochóid trá **Emer** do shaigid **Chonchobair** co h-**Emain**, 834] & ro innis dó [Cú](app063.html) Chulaind amal ro boí. Ro faíd **Conchobor** 835] filedu & áes dána & drúdi **Ulad** dia shaigid co fastaitis & co tuctais 836] co h-**Emain** léo h-é. Ro tríallsom dano i n-áes n-dána do marbad. 837] Ro chansat-side brechta druídechta ina agid coro gabait a 838] chossa & a láma conos tánic trell dia chéill. Ro boíseom dano oc 839] cuingid digi chucu iar sin. Tucsat na druíd dig n-dermait dó. 840] Amal atib in [n-dig](app064.html) nírbo chumain laiss **Fand** & cech ní doróni. 841] Tucait dano deoga dermait a h-éta do **Emir**, ar nírbo fherr ro boí. 842] Ro croth dano **Manannán** a brat eter **Coin Culaind** & **Fhaind** 843] *connáro* chomraictís do grés. 844] Conid taibsiu aidmillti do **Choin Chulaind** la h-áes sídi 845] sin. Ar ba mór in chumachta demnach ria cretim, & ba h-é a 846] méit co cathaigtis co corptha na demna frisna doínib & co taisféntais 847] aíbniusa & díamairi dóib, amal no betis co marthanach. 848] Is amlaid no creteá dóib. Conid frisna taidbsib sin atberat na 849] h-anéolaig síde & áes síde.