#Scéla lái brátha inso sís #### Corpus of Electronic Texts Edition ### Background details and bibliographic information Scéla lái brátha inso sís ========================= Author: Unknown --------------- ### File Description Whitley StokesElectronic edition compiled by John Carey , Beatrix Färber Funded by University College, Cork and Professor Marianne McDonald via the CELT Project 2. Second draft.Extent of text: 3365 words#### Publication CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College, Cork College Road, Cork, Ireland—http://www.ucc.ie/celt (2004) (2010) Distributed by CELT online at University College, Cork, Ireland. Text ID Number: G207000Availability Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only. #### Sources **Manuscript Source**2. Dublin, Royal Irish Academy, 23 E 25, Lebor na hUidre, p. 31–34; for details see MS 1229, in Kathleen Mulchrone, T. F. O'Rahilly et al. (eds.), Catalogue of Irish Manuscripts in the Royal Irish Academy (Dublin 1926–70) 3367–79. For a diplomatic edition see R. I. Best and Osborn Bergin (eds.), Lebor na hUidre: Book of the Dun Cow (Dublin 1929). **Secondary literature (For literature about the Apocrypha, click on https://celt.ucc.ie/Apocrypha.pdf)**2. Kuno Meyer, Eine altirische Homilie, Zeitschrift für Celtische Philologie 4 (1903) 241–43. [Meyer takes this homily from RIA Ms. 23 P 3 to be written in the Old Irish period, pointing out that paragraphs 4 and 6 are echoed, though in a different context, in the present electronic edition, and in LU fo. 32b.] 3. St. John D. Seymour, 'The Eschatology of the Early Irish Church, Zeitschrift für Celtische Philologie 14 (1923) 179–211. 4. St. John D. Seymour, 'Notes on Apocrypha in Ireland', Proceedings of the Royal Irish Academy 26 (1926) Class C: 107–117. 5. St. John D. Seymour, Irish Visions of the Other-World: A Contribution to the Study of Medieval Visions (London 1930). 6. Louis Gougaud, Christianity in Celtic lands: a history of the churches of the Celts, their origin, their development, influence and mutual relations by Dom Louis Gougaud, translated from the author's MS. by Maud Joynt (London 1932; reprinted Dublin 1992). 7. Brian O'Dwyer Grogan, The Eschatological Doctrines of the Early Irish Church, [unpublished doctoral dissertation] (Fordham University 1972). 8. David N. Dumville, 'Biblical Apocrypha and the Early Irish', Proceedings of the Royal Irish Academy 73 (1973) C: 299–338. 9. Martin McNamara, The Apocrypha in the Irish Church (Dublin: DIAS 1975; corrected reprint 1984). 10. Bernard McGinn, Apocalypticism in the middle ages: an historiographical sketch, Medieval Studies 13 (1975), Pontifical Institute of Medieval Studies, Toronto, 252–286. Reprinted in: Bernard McGinn, Apocalypticism in the Western Tradition (Brookfield, Vermont 1994). 11. The Irish Adam and Eve story from Saltair na Rann. 2 vols. Vol. I: Text and translation by David Greene and Fergus Kelly; Vol. II: Commentary by Brian O. Murdoch (Dublin: DIAS 1976). 12. Bernard McGinn, Visions of the End: Apocalyptic Traditions in the Middle Ages (New York 1979). 13. Máire Herbert, Martin McNamara (eds.), Irish Biblical Apocrypha. Selected texts in translation (Edinburgh 1989). 14. Martin McNamara, 'Early medieval Irish eschatology'. In: Próinséas Ní Chatháin and Michael Richter (eds.) Irland und Europa im früheren Mittelalter: Bildung und Literatur (Stuttgart 1996) 42–75. 15. Thomas O'Loughlin, 'The Celtic homily: creeds and eschatology', Milltown Studies 41 (1998) 99–115. 16. Milton McCormick Gatch, Eschatology and Christian nurture: themes in Anglo-Saxon and medieval religious life (Aldershot 2000). 17. Benjamin Hudson, 'Time is Short: The Eschatology of the Early Gaelic Church', in: Caroline Walker Bynum and Paul Freedman (eds.), Last Things: Death and the Apocalypse in the Middle Ages (Philadelphia 2000) 101–23. 18. Martin McNamara, Apocalyptic and eschatological heritage: the Middle East and Celtic realms (Dublin 2003). **The edition used in the digital edition**2. **Whitley Stokes**, Tidings of Doomsday in Revue Celtique. Volume 4, Paris, F. Vieweg (1879–80) page 245–257 ### Encoding #### Project Description CELT: Corpus of Electronic Texts #### Sampling Declaration The present text represents pages 246–256 of the published edition, including textual notes. #### Editorial Declaration ##### Correction Text has been proof-read twice. ##### Normalization The electronic text represents the edited text. Editorial expansions are marked ex Words have been segmented in line with CELT practice. Lention by point in the letters f/s is rendered fh/sh. The editor's corrections are taken from his footnotes and marked corr sic="" resp="WS", with the erroneous form retained in the 'sic' attribute. Footnotes are marked note type="auth" and numbered. Text in Latin is indicated. ##### Quotation Direct speech is tagged q. ##### Hyphenation Hyphenation was introduced. When a hyphenated word (hard or soft) crosses a page-break, the page-break is marked after the completion of the hyphenated word. Soft hyphens are silently removed. ##### Segmentation div0=the eschatological tale; div1=the editor's paragraph. Page-breaks are marked pb n="". ##### Interpretation Names are not tagged, nor are terms for cultural and social roles. #### Canonical References This text uses the DIV1 element to represent the section. ### Profile Description Created: By (an) unknown Irish monastic author(s). Date range: 900–1200.#### Use of language ##### Language: [GA] The text is in Middle Irish. ##### Language: [LA] A few words are in Latin. ##### Language: [EN] English occurs in the translated title. ### Revision History * (2010-11-30) Beatrix Färber (ed.) * Conversion script run; new wordcount made. * (2008-10-01) Beatrix Färber (ed.) * Keywords added; file validated. * (2008-07-18) Beatrix Färber (ed.) * Value of div0 "type" attribute modified, 'creation' tags inserted, content of 'langUsage' revised. * (2005-08-25) Julianne Nyhan (ed.) * Normalised language codes and edited langUsage for XML conversion * (2005-08-09T12:14:31+0100) Peter Flynn (ed.) * Converted to XML * (2004-10-07) Beatrix Färber (ed.) * Header created; file converted to ASCII and proofed (2); some content markup added or updated; file parsed; HTML file created. * (1998) John Carey (ed.) * File proofed (1) and normalized; changes to punctuation made; structural and content markup applied. * (Pre-1997) Staff of the CURIA project (text capture) * Text scanned in. --- #### Corpus of Electronic Texts Edition: G207000 ### Scéla lái brátha inso sís: Author: Unknown --- p.246 Dia do bennachad na n-éstidi uli. Tabrad cach óen díb fó leith a m*en*main & a innithim co díchra fri scélaib lái brátha . i. am*al* ferfas in Comdiu fáelti frisna náemaib & frisna fírénaib do aittreb na flatha nemda, am*al* ferfas im*murro* an fáelti frisna pecthachaib & frisna h-anfirenaib oca n-innarba i n-iffernd. Isu Crist mac De bí slanicid ind ule domain, in tres perso na deachta uasli, as chomshuthain & as comfolbthaide dond Athair & don Spirutu Náem. Iss e roráid na scela-sa gair bic riana chésad, do folsigud na tuar*us*cbála bias do féin i l-ló brátha *con*a nóemaib & *con*a fírénaib, & do nertad a apstal & a descipul {column 32a}. Nachas-ragbad torsi día chessad-som. Ar rofitir-sium corochomacsig amser a chesta. Matha mac Alphín, súi ebraidi, in dara fer déc rothog Ísu 'na muint*erus*, in cethramad fer roscrib in soscela comdeta, iss é roscrib & rolesaig na scéla-so lathi bra*tha*. Mar rochúala a bélaib a mágistrech . i. Ísu, co farcaib hi cumne '*con*d eclais, *co n-*ebairt fón n-innas-*s*a. In tan doraga m*a*c De & duini i n-óenp*er*saind, *co n-*onóir & co miadamla, & a ule aingil malle fris, suidfid in tan-sin fora chathair rígda & for sossad a míadamla, & tinolfit*er* andsin na h-uli duine 'na fíadnaisi & do-géna a n-deligud & a terbod iar tain. Ordaigfíd ém a nóemu & firénu dia deis. Ordaigfíd im*murro* na pecdachu & na h-anfírenu *dia clé*. Is andsin at-b*ér*a in Rí dond fhairind beti dia deis: ‘Ticid, a b*en*nachtnachu, selbaid flaith m'athar rofuired dúib o thosuch domain. Úair roba i n-gorta & doratsaid bíad dam. Robá i n-ítaid & doratsaid dig dam. Robá i r-ríchtain a les tigi áiged & dorat*said* aigidecht dam. Robá cen etach & dor*atsaid* etach dam. Robá i n-galur & tancabair dom torroma. Roba i c*um*riuch & tancaibair dom thúaslugud & dom fortacht.’ Is andsin do-b*er*at na fíréoin in frecra-sa f*or*in Comdid: ‘A Thigerna,’ f*or* iat, ‘cuin at-choncammár-ni thú i n-gorta no i n-itaid & doratsam biad & dig dait? --- p.248 Cuin at-*c*h*on*narcmár i r-ríchtain a les tigi áiged no cen etach tú & doratsamar áigidecht & étach duit? No cuin at-concamar i n-galur no i cumriuch thú & táncamár dot fhis scél & dot fhuaslucud?’ Is é-seo im*murro* frecra dob*ér*a in Comdiu forsna fírénaib: ‘Ca*ch* tan, ar se, dorónsaith maith arna bochtaib im anm*um*-sa, is forom-sa dorónsaid.’ Is íat-sin tra sé h-ernaili na trócairi o cennaigther ind flaith n*em*da. Is iat na sé dorsi glainidi triasa tic solsi in bethad suthain isind eclais. Is iat-sin na sé cé mend iarsa frescabat na náim & na fíréoin dochom nimi. At-béra in Comdiu da*na* cid dond fairind beti día chlí in n-athesc n-acarb n-adúathmar-sa . i. don lucht ná rochomaill a thoil & a thimna. & is ed at-b*ér*a fríu oca c*ur* i n-iffern: ‘Scuchaid dím a mallachtnachu & *ercid* isin tenid suthain rofáired do díabul & dia drochmuint*ir*. Úair robá i n-gorta & i n-ítaid & ni thárdsaid bíad no dig dam. Robá i r-richtain a les tigi áiged & étaig & ni thardsaid áigidecht no étach dam. Robá i n-galur & i c*um*riuch & ní thancabair dom fis scél no dom thúaslucud.’ Is andsin do-b*er*at na h-ecraibdig in frecra-sa f*or*in Comdid: ‘A Thigerna,’ f*or* siat, ‘cuin at-*con*narcmár-ni i n-gorta, no i n-ítaid, no i r-ríchtain a les tigi áiged, no cen étach, no i n-galur no i cumriuch, & na dersamar timthirecht & umallóit duit?’ Is andsin do-b*ér*a in Comdiu frecra f*or*ro-s*o*m. ‘Cach tan,’ for se, ‘na dersaid maith arna bochtaib *imm anmai*m*-sea*, is forom-sa nad**ern**said.’ Is íat-sin tra se nechi airegda triasa n-insaigther iffernd. Sráinfit*ir* tra iar sin na h-anfíréoin hi péin iffirn & isin tod*er*nam suthain; ragait im*murro* na náim & na fíreoin isin m-bethaidh suthain do aittreb nime malle fri Dia cona ainglib tria bithu sír. {column 32 b}Cesnaigther isin scriptúir náim can asa targa in Comdiu do fugiull brátha. Ocus cinnas do-raga, ocus cia ara targa. De nim tra *co demin* do-raga in Comdiu do fugiull brátha, mar demniges in rígfaith D*abi*d m*a*c Iese. Innas im*murro* do-raga demnigid in fáith cétna & iss *ed* at-b*eir*: ‘Bid foll*us*,’ ar se, ‘do-raga in Comdiu dond fugiull & nibá tóithenach.’ --- p.250 Biaid da*n*a tene mór ar lassad 'na fíadnaisi & ainbthini dermár imme di cach leith. Is aire im*murro* do-raga in Comdiu dond uugiull do mes forin ciniud n-doenna et*er* biu & marbu. Mar at-beir in rigfaith cetna: ‘Tinolfait*er*,’ ar se, ‘muint*er* nime & tal*man* hi fíadnaisi in Chomded i l-ló brátha.’ Is demin da*na* co n-dingnit*er* cethri budni don *chiniud* dóenda i l-ló bratha. Buden ém dib do-gentar do mes & ragait aithle a m-messa dochom péné & *tód*er*nama*. Is friu-side at-b*ér*a in Comdiu in n-aithesc n-aduathmar-so oca n-innarba uad: ‘Scuchaid dím, a mallachtnachu, isin tenid suthain rofaired do díabul & dia drochmuint*ir*.’ Is iat-s*ed*e na comallat o gním in maith gellait o bélaib. Is e ainm na fairni-sin isin scriptúir: mali n*on* ualde .i. uilc na*ch* adbulolc. Buden aile díb na dingentar do mes acht ragait fó chetóir cen mesrugud et*ir* f*or*ro dochom n-iffrind, & píanfait*ir* iar sin tria bithu na m-betha cen trocaire Dé dia fortacht; ár ni thabrat-som smacht no recht no ríagail ar denam a peccaid & a n-dualach hi f*us*, acht cach olc as mó rofétat do sárugud Dé & dáine, iss *ed* do-gniat. Is é ainm na budni-sin: mali ualde .i. a n-as mesu don chin*i*ud dóenda. Buden aile díb do-gentar do mes & ragait a aithle a m-messa dochum focraice. Is iat-s*ed*e do-gniat i f*us* aithrige n-dichra tria chongain cride, & lesaigit a n-ulcu remtechtacha tria sualchib & cáingnímaib, & da*na* do-b*er*at almsana bíd & etaig dona bochtaib i n-onoir in Chomded, *co n*-díchlet-s*ed*e na pecda dorónsat riam. Connach cumnig in Comdiu dóib thall na h-ulcu dorónsat i f*us*. Is fri*u*-sidi at-b*ér*a in Comdiu i l-ló bratha ica n-gairm chuce doch*um* nime: ‘Táit innossa, a bennachtnachu, do aitreib na flatha nemda.’ Is e da*na* ainm na budni-sin isin script*uir* náim: boni n*on* ualde .i. mathi nach adbolmaith. Buden ale im*murro* díb na dingentar do mes, acht ragait fo chetóir cen mesrug*ud* et*ir* dochum nimi & focraici fororda. Is leo-se*d*e na*ch* leor di maith comallud na*ch* n-erailend in script*ur* diada f*or*ro do denam co tuillet triana sualchib & triana caindu [*...*] féin sin, & *con*-dénat ni as mó de maith andas a n-*er*-ailt*er* f*or*ro isna timnaib díadaib. Is dóib-side d[*...*] gellas & tairngires Isu in mormaith-seo n[*...*] nist*er* isin t-soscéla, *co* n-ebre friu oca n-ascin[*...*] chuce i m-mórchomdáil lái brátha. ‘Úair foracsabar-si [*...*] sa,’ ar Isu, ‘ca*ch* maith robói ocaib isin t-sáegul, *& tan*cabair im muinter*us*-*s*a & im chomaitecht~~(s)a~~[1](javascript:footNote('G207000/note001.html')). Táit-si innossa [*...*] co m-bethi malle frim for díb rigsudib déc c*en* m [*...*] gud f*or*aib, is sib-si oc mes in chiniuda dóenna [*...*] .’[*gap: lost/extent: one leaf*] --- p.252 {column 33a}... do aitreib iffirnd tria bith sír. Ocus it é beti i scoraib & i l-longphortaib díab*ui*l. Ocus scérait fri airfitiud in domain-seo rocharsat. Ocus fri gnúsib muintire níme .i. na n-aingel & na nóem & na firen, ar m-bith dóib míle blia*dna* i tenid bratha. Ar is é-sin ré lathi bratha mar innisit trachtaireda na canoni nóimi. Nibá soinmech tra a sét na pectach-sin. Ni faigbet dig na biad, acht sírgorta & roítu & rouacht. Is ed b*er*tair iar sin do taig diab*uil* co fog*ur* dercháinte, co tromosnadaib sírrechtaidib. Bid trúag gáir & núall golfadach & éigmech, bron & basgaire, na túath pecdach andsin, ica tarroing dochum pene iffirnd; acht bid hí-sin in mall aithrige ce*n* greim f*u*rri, ar ni chluinfider a ngudi-sium andsin. Úair na rofoichlitar ar thus, céin robátár hi f*us* hi comaitreib a corp & a n-anmand. Iadfait*ir* andsin tri glais na pecthach. i. iadad iffirn tria bith sír f*or*ru, & íadad a sul frisin domun dio-tartsat grád, & iadad na flatha nemda friu. Suidfit iarsin sudi nemthrócar f*or* richessaib rothened ar bélaib ríg na cláini i n-glind na pían, airm i m-biat dóib todernama tromma .i. bás ce*n* betaid, tene dorcha, bethu brónach toirsech salach inglan, airm i m-biat ilchoin géra *cicara* cróesmóra clúaslethna ingnecha crobgéra *in*a t-tóebaib, ocus loscind géra garba oc imesorcain, oc*us* nathracha nemnecha imlúatha in chuaird cathrach díabail, oc*us* léomain lonna letarthacha, oc*us* ilar na n-dubdlúm & na n-dublúachat. Airm i m-biat éoin etecha ingnecha ágmara iarnaide, oc*us* brenlocha ainbthencha úara iffernaide. Tenti dorcha oc sírloscud. Lecca derca fo chossaib. Claidib ic cirriud. Cait ic scripad & ic dercad. Demna ic píanad. Créchta cen leges. Lassar cen díbdud. Gabail for tengthaib. Tachtud ar brágtib. Búadred ar cennaib. Iachtad & gabail ar gothaib. Glassad ar bonnaib. Airm i m-bia fri táib ca*ch* uilc in pheist irdairc úathmar ilchennach co rubnib riches rúad. Ni dia tuarascbáil .i. cet muinel f*ur*ri & cét cend f*or*cach muineol, & coic .c. fiacal cach óen chind, cét lam f*ur*ri, & cét m-bas for cach laim, & cét n-ingen f*or* cach bais. Airm i m-bethir ce*n* choemu, ce*n* cardiu, i n-ítaid, i n-aco*rus*, i r-rouacht, i r-rothes, i n-esbaid cach mathi*us*a & hi comlaintius cach uilc, i n-óentaid esóentad demna & muintiri iffirn. Bíaid da*na* andsin mairg & íachtad, gol & egmech, cnet & g*re*chach cach óenbeoil, & mallacht cen chumsanad ona pecthachaib f*or*a n-apaid .i. f*or* diabul. Ar iss *ed* dos-{column 33b}b*eir*-sium ic fulang phéne ca*ch* olc doronsat triana aslachsom. Oc*us* mallacht da*na* úad-som fora manchaib imme .i. f*or*sna pecdachaib, ar is moti a pían-som fein cach olc doronsat-sum triana aslom f*or*ro oc asla*ch* cach uilc. --- p.254 Is adúathmar im*murro* & is granna in carcar-sin dorigni in Comdiu do diabul *con*a demnaib .i. iffern. Is ísel tra & is domain a sudigud. Ar cia no-léicthe cloch mulin i m-belaib iffirn, ni mó indá hi cind míli blia*dna* rose s*ed* a icht*ur*. Ude anma da*na* iar techt a curp fri ré trichat blia*dna* o úachtur coa ichtur, mar as chetfaid di arailib. Is daingen a h-imtimchell na carcrach-sin. Is aigthech uamnach, gaibthech golfartach. Is dorcha dubgranna a chróes. Is all do thimarcain cach anma phiantair. Is bréo do loscud. Is *s*raigell do esorgain. Is fáebur do athch*um*ma. Is adaig do erdallud. Is dethach do muchad. Is croch do phianad. Is claideb do dígail. Is arm uathmar do guin & do letrad. Is buriud pían. Is rubne tod*er*nam. Is badud, is plagud. Is *s*rainiud, is brúd. Is linud, is tragud. Is dód, is léod. Is loscud, is *s*lucud. Is ard, is isel. Is roúar, is rothe. Is c*um*ung, is farsiung. Is mór bréni a brothgaile. Cid tra *acht* dia c*urta* nech i secht n-aesaib, & co m-beth míle blia*dna* in cach áis dib, ní mó anda óenmad rand fichet olc n-iffirnd no-innisfed. Acht it íat-sin chena prímthesmalta iffirn cona phíanaib. Ní mó chin for tal*main* cid árdrigi in domain o turcbáil co funiud no-beth acci, díambá h-adba ind adba sin & día m-bia ic ciniud aittreib na carcrach-sin. Gairmebtair im*murro* co somíad, *co n*-onóir, co n-airmitin na náim & na fíréoin ro-chomailset timna[2](javascript:footNote('G207000/note002.html')) in Chomded & a forcetul isin bethaid suthain for deis Dé tria bith sír .i. lucht na censa & na h-algini, na deirci & na trocairi & ca*ch* cáingnima archena, lucht ógi & athrigi & fedba irescha ar Dia. Is andsin --- p.256 bias tairm adbul & fog*ur* d*er*mar na n-anmand n-glan ic céimnigud for deis *a r-Rig* & a Tigernai issin flaith nemda i ng-gradaib Ríg nimi & talman & iff*irn*. Airm i fil in t-soilsi doróisce ca*ch* soilsi, ca*ch* tairthim, *cen* terbrúd, c*en* dorchataid. Bethu suthain cen bas, nuall faelti c*en* torsi. Slanti c*en* galar, óetiu ce*n* sentataid, síd ce*n* debaid, saime cen dóinmige, saire cen saethar, ce*n* sním, cen ocorus bíd no etaig no cotulta, náimi cen ais, cen ercra. Oentu solusta aingel. Airera parduis. Fledugud cen turbrúd et*er* noi n-gradaib aingel & noemthuath ríchid & nóemairechtaib in Ríg rouasail, & eter náemtlachtaib spirtáldaib nimi, & etrochta g*ré*ne, hi flaith aird úasail adamraigthi, cháim chóir chumthaigthi, móir min milidi, sair sáim sorchaide, i m-brugib richid, {column 34a} i sostaib áibnib, hi catháirib órdaib, i l-lepthaib glainidib, hi sostaib argdidib, i sudigfi*der* cach óenduine ara m-míad & ar dliged & ara sognim fodein. Is di-asnedi im*murro* farsinge & lethet na flatha nemda. Ar in t-én as luathiu lúamain for bith, ní thairs*ed* dó tóichell richid o tossuch domain coa dered. Is adbul da*na* a suthaige & a solsi. a chaime & a chobsaide na cathrach-sin: a sámi & a somilsi, a fostacht, a logmaire, a r-rédi, a r-ruthnigthi, a glaine, a grádmaire, a gile, a ceólmaire, a náimi, a níamglaine, a h-aille, a h-ailgine, a h-ardi, a h-etrocta, a h-ordan, a h-airmitiu, a lánsíd, a lánóentu. Ni túalaing trá nach n-dúil in chétmad rand do tuarascbail mathiusa na cathrach-sin d'innisin; acht ammáin is ferr in becan-sa díb d'innisin indá beith hi tast. Mogenair im*murro* bias *co n*-degarliud & co n-degnimaib, & b*er*thair do aittreib na cathrach-sin i l-lo brátha. Ár bíaid tria bithu ce*n* chrích, cen forcend, i n-óentaid na h-ecailsi nemda & tal*man*, i n-óentaid úasalathrach & fádi apstal & descipul Ísu Cr*ist*, nóem & nóemog in domain, aingel & archaingel in Comded, isinn óentaid as uasliu cach n-óentaid, i nn-óentaid na nóem trinoti úasli, Athar & M*ai*c & Spirta Náim.