#Orgguin trí mac Diarmata Mic Cerbaill #### Corpus of Electronic Texts Edition ### Background details and bibliographic information Orgguin trí mac Diarmata Mic Cerbaill ===================================== Author: [unknown] ----------------- ### File Description Electronic edition compiled by Beatrix Färber, Mavis Cournane Funded by University College, Cork and Professor Marianne McDonald via the CELT Project 2. Second draftExtent of text: 2560 words#### Publication CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College, Cork College Road, Cork, Ireland—http://www.ucc.ie/celt (2004) (2008) Distributed by CELT online at University College, Cork, Ireland—http://www.ucc.ie/celt Text ID Number: G100037Availability [RESTRICTED] Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only. [RESTRICTED] Hardcopy copyright lies with the School of Celtic Studies (Dublin Institute for Advanced Studies). #### Sources **Manuscript sources**- Oxford, Bodleian Library, Rawlinson B 502; p 82b–83a & 134b.- Oxford, Bodleian Library, Rawlinson B 512; fo. 115va 24–116ra.- Dublin, Royal Irish Academy, MS Stowe, D 2 1 (olim MS 1225, The Book of Uí Maine) 23vb–24r (first story only).**Editions**2. Kuno Meyer, The death of the three sons of Diarmait mac Cerrbeóil, Hibernica Minora, Oxford 1894, 70–81 (based on Rawl. MSS). 3. Vernam Hull: The Death of the three sons of Diarmait mac Cerrbeóil, Zeitschrift für Celtische Philologie 25 (1956) 91–99 (based on Book of Uí Maine). 4. Gearóid S. Mac Eoin, The death of the boys in the mill, Celtica 15 (1983) 60–64. (Edition of passage containing the murder of the boys). **Translations**2. Kuno Meyer, The death of the three sons of Diarmait mac Cerrbeóil, Hibernica Minora, Oxford 1894, 70–81 (based on Rawl. MSS). **Secondary literature**2. Pól Breathnach (Paul Walsh), A story of Diarmaid mac Cerbaill: Mullinoran and other place names, Irish Book Lover XXVIII (1941/42) 74–80. 3. Liam Price, The history of Lagore, from the Annals and other sources (with a genealogical table showing the relationship of the branches of the Síl Aedha Sláne), [in Hencken's account of Lagore Crannóg], PRIA LIII, 53 C (1950/51) 1–247. 4. Gearóid S. Mac Eoin, The death of the boys in the mill, Celtica 15 (1983) 60–64. **The edition used in the digital edition**2. Fingal Rónáin and other Stories. David Greene (ed), First edition [vi + 89 pp. iii Contents, v–vi Editor's Preface, 45–47 Introduction, 48–54 Text, 55f. Notes, 57–85 Vocabulary, 86f. Names of Persons and Animals, 88 Names of Places and Peoples.] Dublin Institute for Advanced StudiesDublin (1955 (Reprinted 1975)) . Mediaeval and Modern Irish Series. , No. 16 ### Encoding #### Project Description CELT: Corpus of Electronic Texts #### Sampling Declaration The present text represents pages 48–54 of the volume. #### Editorial Declaration ##### Correction Text has been checked and proofread twice. ##### Normalization A centered dot in the hardcopy edition has been rendered by a hyphen in the electronic edition. ##### Hyphenation Hyphens have been inserted: after h- in anlaut except in 'hua'; and after nasalisation. When a hyphenated word (hard or soft) crosses a page-break or line-break, the break is marked after the completion of the hyphenated word. ##### Interpretation Personal names, group names and place names have been tagged. ### Profile Description Created: Possibly in the Old Irish period. Date range: 700–900?.#### Use of language ##### Language: [GA] The text is in Old and Middle Irish. ##### Language: [LA] Some formulae are in Latin. ### Revision History * (2008-09-27) Beatrix Färber (ed.) * Header modified, keywords added; file validated; new wordcount made. * (2005-08-25) Julianne Nyhan (ed.) * Normalised language codes and edited langUsage for XML conversion * (2005-08-04T15:28:25+0100) Peter Flynn (ed.) * Converted to XML * (2004-04-17) Beatrix Färber (ed.) * Addition to bibliography; minor changes to header. * (2001-06-27) Beatrix Färber (ed.) * Tagging of personal names, group names and placenames. * (2001-06-26) Beatrix Färber (ed.) * Hyphenation streamlined * (2001-05-23) Beatrix Färber (ed.) * Header created; file parsed using GNU Emacs, insertion of *sup* tags. * (1997) Mavis Cournane (ed.) * Provisional header created; structural markup applied. * (?) Staff at the TITUS project (ed.) * First proofing of text. * (?) Desmond Durkin (TITUS Project) (ed.) * Text keyed in. --- #### Corpus of Electronic Texts Edition: G100037 ### Orgguin trí mac Diarmata Mic Cerbaill: Author: [unknown] --- p.48 Orgguin trí mac **Diarmata Mic Cerbaill** la **Maelodrán** i fothauch muilinn Mic **Dímmae** -------------------------------------------------------------------------------------------- 868] Do-lotar meic **Diarmata meic Fergusa Cearrbeoil** fechtus 869] n-aili hi tír **Laigen** for creich conas táraigh **Maelodrán hua 870] Díma Chróin**. Do-ratsat meic **Diarmata** con rubatar, uair dia 871] cois ro boí, uair ní tárraid a gabair ó deoraid (.i. ón gilla). 872] Luid-side didiu for in n-gabar dia tárachtain-seom. Ro reith in 873] gabar fon sluagh co rubad in gilla. Do-scind dano in gabar fo 874] gairm **Maelodrán**, conid ro gab a taeb friss iar fácbáil in gilla. 875] Gabthi dano **Maelodrán** for a gabur & cotn-amaisc ar in sluag 876] & do-beir tofonn foraib. Ro ráthatar meicc **Diarmata** riam 877] dochum in muilind co n-dechatar co m-bátar im carr in muilinn 878] isin fothigh. Do-luid chucu iarson fothigh. Ro boí caillech ic 879] blith isin mulend. Ad-raí a n-guin la toescad in muilinn. 880] Léc aire, a chaillech, léc aire! ar **Maelodrán**. 881] Dos comart trá uman mol, ar bátar occai ind fir, co torchratar 882] leis trí meic rígh **Hérenn** .i. trí meic **Diarmata**, dia 883] n-ebairt **Ultán**: > 1. 884] A muilinn > > 885] ro milt anba di thuirinn; > > 886] níba comelt for serbainn > > 887] a ro milt for uíbh **Cerbaill**. > > > --- > > p.49 > > > > 888] In grán meles in muilend > > 889] ní corca acht dergthuirend; > > 890] ba do géscaib in crainn máir > > 891] fotha muilind **Maelodráin**. > 892] Do-luid **Diarmait** fessin fecht n-aili do dígail a macc for 893] **Laidinu**, cu m-boí ic **Loch Gabur** co feraib **Éirenn** imbi. Ocus 894] at-rub(air)airt do-bérad slán fri **Laidinu** ar **Moelodrán** do 895] tidlacan dó i n-giallcertai. As-bertatar **Laigin** amal bidh a 896] h-aengen ná tidnastis ce no marbdaiss. No bíth **Maelodrán** coa 897] m-brostad dia tignaccal. 898] Menum thucaid-se ragh-sa m'oenar & ní bia slán dúib-si 899] do*m* chinn-sa. 900] Ba fír ón. Luig-sium co m-boí issint sluagh for brú **Innsi 901] Locho Gabur**. Lottur in rí*g* do ól co mbátar issin innsi. 902] Anaid-sium chaidthi forsin phurt. Antar dono don immramh. 903] Téit-sium issin lestar & luid-sium issin n-innsi. Con-tolat in 904] rígh. Boí-sium fri dorus in rígtighe.Luid dano **Diarmait** amach 905] oenar do dhul for aínsuide cen fis do neoch, co comarnaicc 906] fri **Moelodrán** i n-ddorus ind tighi. 907] Toboing dlaí lat dam, ar **Diarmait**. 908] Tó immorro, ar **Moelodrán**. 909] Do-beir téora dlaii doo: dloí di úrnenaigh, & dlaí do fomthonn 910] & dlaí do athrathai luaid. 911] Ac so at láim mo cloigem, ar **Diarmoit**. Ro n-gab **Maelodrán**. --- p.50 912] Fé frit, a gilla, ar **Diarmait**, rom goin dlaí, rom loisc dlaí, 913] rom tesc dlaí. Amai, a gilla, cia h'ainm*-siu*? 914] Ním ragbais fri baithis samlaid in tan (ní)nád aithgén mo 915] ainm. Nó in fuil ainm n-aile lat dam and ná ráithfi? **Maelodrán 916] ua Díma Chróin** sund, di **Scorbraige** **Lagen**, iar marbad do mac 917] & do béin do cind dít fesin ind-or-so—la gabáil a cind chucai. 918] Do riar duit, a **Maelodráin**, ar **Diarmait**. 919] Do riar-sa uaim-si dano, ar **Maelodrán**. 920] Tiagait dib línaib iar córa issin tech. 921] Tair-siu edrum & crann, a **Maelodráin**, ar **Diarmait**. 922] Amail do-chuaid **Maelodrán** issin n-imdaid, ro gési a brú 923] na mná .i. **Mugain ingen Chonchraid** máthair chlainne **Diarmata**. 924] 925] Fé amai, ar in ben, cid erchóit do-taed issin n-imdai*d*? 926] Fear do-rat ríghi duit-siu, a bhen, ar **Diarmait**, .i. **Maelodrán 927] hua Díma Chróin**. 928] Maith in loech, ar in ben, atta-chualumar. Cóir gním dó 929] nárot geogna a m-baegal & rot anacht. Ro mbia-som lógh in 930] anacail, ar is ferr in-dás in guin. 931] Cid do-génam di sund? ar **Diarmait**, ar níro ansem in fer ar 932] in sluag. 933] Ní ansa, ar si-si. Celtair **Maelodrán**; con-gairther iarum ar 934] ríg & ar ruirigh ar aenaib chuconn, ocus nascar foesam Moelodráin 935] forru amal bid chuconn dáladh. 936] Do-gníther, cu m-bátar a láma uile taris resiu matain beth. 937] Is amalaid dono do-cu*a*id-sium cu **Laigniu** ar a b*ár*ach ocus 938] deceelt chorcra corrtarach **Diarmata** co n-delg óir acus a dí 939] gabair cona n-allaib & a mullán óir derc araib sechtar. Cor immorro 940] & faesam ríg **Hérenn** .i. **Diarmata mic Fergus*a* Cearrbeoil** --- p.51 941] fair-sium. Ocus as é ba cathmílid & ba tuairgnid catha la 942] **Diarmait** ó sin. Finit. *943] Aided Maelodráin* ----------------------- 944] Loích ro bátar do **Laignib** .i. **Mac Connaid** & **Marrcán** & 945] **Maelodrán**. Is de ro chét: > 1. 946] Ní thaet didiu de > > 947] in cocad fri h-**Ossairge**, > > 948] cen **Mac Connaid** for eoch án, > > 949] cen **Marccán**, cen **Maelodrán**. > 2. 950] **Maelodrán ua Dimmae Chróin** > > 951] ro bí in fer isi*nd* móin; > > 952] túirid na cholaind aile > > 953] nícon rubae oenguine. > 954] Comaithig immorro do **Maelodrán** **Huí Máil** ocus ba h-olc 955] immorro a chomaithcess doib. Is de ro chét: > 1. 956] **Huí Máil** > > 957] trícha cét ba hed a lín; > > 958] nocon fárgaib **Maelodrán** > > 959] acht trí nónburu díb. > 960] A n-as-rubart fodesin: > 1. 961] Is cumma lim-sa **huí Máil** > > 962] *ocus* muilenn oc blith gráin; > > 963] it fáilte **huí Máil** fria nguin > > 964] is cóir cach bró fria tuarcain. > 965] **Athechda** rí **hua Máil** immorro. Do-fuc **Maelodrán** a ingin. 966] Luid-si didiu fecht do thig a *h*athar do chomfis a m-máthar 967] bae i n-galur. Ro aslacht a h-athair fuirri-se brathtecosc a fir dó. --- p.52 968] Maith, ar *in* ben, fil mo dáil-se fris i-nnocht. Acht a-taat 969] teora h-uarbotha lais ocus ní fetar-sa ciasu adba díb i fifa i-nnocht, 970] acht ro-fetar-sa a n-as maith duib. Tucthar lib lán mo 971] chlera-sa do thenid sinnaig ocus at-bér-sa is é m'étach-sa fil 972] ann ocus biat-sa ina diaid et láifet-sa in tenid im diaid, & toít-si 973] iarmo slicht. 974] Ba fír ón. Tiagait co m-bátar immun n-uarboith. Con-gairet 975] fair. 976] Innat-fail tall, a **Maelodráin**? 977] Cosmail mo bith, ar **Maelodrán**, ocus ná marbaid for siair. 978] Nos léicebh chucaib. 979] Mo chen di, ar ind óic. 980] La sodain lomraid a c(h)ennchongraim na m-mná & do-beir 981] immo chenn fesin & luid secco samlaid. 982] Robbar bia imned, ar ei-sseom, i-fecht-sa lim-sa. Mo ben-sa 983] & for n-ingen féin ro marbsaid. 984] Ocus ros fuabair coro lá a n-ár in tan sin. Do-gní iarum 985] **Maelodrán** & **Aithechda** córai dib línaib. 986] Fecht ann, bae **Maelodrán** ic fothrucud hi tich **Aithechdai** 987] ocus bae for menmain dó-side a marbad-som. (Ní bae dano 988] **Dubchrón** gilla **Maelodráin** ann in tan-sin.) Mus léc fer díb 989] aigen láin gríscha moa súili & moa aigid & clannaid **Athechda** a 990] gae fodessin ind (.i. in Charr **Mailodráin**) co m-baí triit conarro 991] marbsat samlaid. Benait iarom a chenn de & do-berar hé for a 992] dérgud & bratt dar a chenn. Do-rooig **Dubchrón** for Dubglais 993] .i. for a gabair-seom. 994] Tairling, a **Dubchróin**, ar cách. 995] Níthó, ar **Dubchrón**. Cate **Maelodrán**? 996] A-tá inna chotlud; sit, sit, ar nácha n-dúsca! Tairling & tair 997] sin tech. 998] Ní dóig limm a chotlud acht má beind-se coa aire. Gataid in 999] m-bratt dia aigid, ar se. --- p.53 1000] Gattair de. 1001] Fír, a **Maelodráin**, ar sé. & dixit: > 1. 1002] Deithbir dond aigid cid bán > > 1003] cond-ránic fri faeburdán; > > 1004] imma-rulaid ilar lám > > 1005] in cenn fil for **Maelodrán**. > 1006] Do-bert **Athechda** a mnaí-seom, ar ní ba hí h-ingen **Athechdai** 1007] ba ben do **Maelodrán** in tan ro marbad. A llá-sin hi cind 1008] bliadna bae **Athechda** for a dérgud & ro bae ic décsin na cairre 1009] ar a h-alchaill (.i. in charr **Belaig Duirgen**. Is í no marbad in 1010] tríchait m-buiden dia figran & dia aureil & dia liugu co lár, .i. no 1011] bíd isint sligid & gabul fo bráigit. Nach oen ar-thiagdais secce, 1012] meni fácbaitis ní lee, nos luaded demun & no linged foitheib co 1013] cuired a n-ár.) 1014] Bae **Aithechda** dano coa déiscin na cairri. 1015] Bliadain lán cosin laithe-se ó ro marbus-*s*a **Maelodrán** diit, 1016] a charr ucut. 1017] Fé amae, ar in ben, ní mu-taet ar do beolu. Dia n-díglad nech 1018] iarna écaib, méite combad **Maelodrán** bad dóchom dó i 1019] n-**Hérind**. 1020] La sodain commo-faccatar **Maelodrán** iarsind aurdrochut ina 1021] n-dochum. 1022] Iss e-seom són, ar in ben. 1023] At-raig **Aithechda** dochum in gae. Luaithiu con-ránic 1024] **Maelodrán**, conos tarat tria **Aithechda** conid ro marb de. Ic 1025] dul do i-mmach, is ann as-bert: > 1. 1026] **Imlech Ech**, > > 1027] imma-réidmis ar cach leth; > > 1028] ce ron maídi nech ron bí > > 1029] nírbo dú do **Aithechdai**. > --- p.54 1030] Ro adnacht-som didiu i n-**Glind Dá Locha**, dia n-ebrad: > 1. 1031] Lige **Maelodráin** is glé > > 1032] i n-glind fri gaíthe cluä; > > 1033] lige **Maic Connaid**, ní chail, > > 1034] con linn i **Tigh Mo Chuä**. > Appendix A ---------- [From E. iv. I, 85b (E), with readings from Rennes (R) and Book of Ballymote 358b 3 (B)] 1035] **Móin Gai Glais**, canas ro h-ainmniged? Ní *ansa*. **Glas mac 1036] Lainde Luaithe m*i*c Logha Liamna**, nia sin **Fhiacha Sraiphtine**; 1037] is dó sin do rinde in gaba in gaí do thecosc. Do luid a-ndes 1038] **Cúldub mac Dein** dia Samna do chuingi gona duine égin, guro 1039] goin **Fidrad Dáime Duibe** a quo **Ard Fidraid**. Luid **Glas** ina 1040] iarmóracht co tarlaic fair in t-sleg do-rónud dó tre druídecht, co 1041] n-dechaid tre **Chúldub** isin mónaig. Ní fríth int sleg iarum, acht 1042] aentuarascbáil fos-fuair **Maelodrán mac Dimma Cróin** dia 1043] n-geodna di **Ethachda** rí **hua Máil** iar m-beith **Maelodráin** 1044] bliadain i talmain, dia ro chan-sumh in rann-so: > 1. 1045] **Imlech ech** > > 1046] im **Móin da Ruad** ar cach leth; > > 1047] ge ro maíde nech rot bí > > 1048] ní bo dú, a **Ethachdai**. > 1049] Ba sí sin in **Charr Belaig Durgein** & is sí ro marb in .xxx. 1050] buiden. Amlaid no bíd & gabal fo bráigit & nís luaidhed nech 1051] acht deman. Hi céin bes int sleg sin fo dícleith & a rind bo des 1052] ní forbrisfiter for nert **Leithe Cuind** ó **Laignib**. Is dóib ro canad 1053] inso ...