#Orgain Denna Ríg #### Corpus of Electronic Texts Edition ### Background details and bibliographic information Orgain Denna Ríg ================ Author: Unknown --------------- ### File Description David GreeneElectronic edition compiled by the CELT Team Funded by University College, Cork and Professor Marianne McDonald via the CELT Project 2. Second draft, revised and corrected.Extent of text: 2430 words#### Publication CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College, Cork College Road, Cork, Ireland—http://www.ucc.ie/celt (2004) (2008) Distributed by CELT online at University College, Cork, Ireland. Text ID Number: G302012Availability [RESTRICTED] Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only. [RESTRICTED] Hardcopy copyright lies with the School of Celtic Studies (Dublin Institute for Advanced Studies). #### Sources **Manuscript sources**- Dublin, Trinity College Library, MS 1339, olim H. 2. 18, Book of Leinster, 262a.1, 269b.1. See Robert Atkinson (ed.), The Book of Leinster: A collection of pieces, prose and verse, in the Irish language compiled, in part, about the middle of the twelfth century, published from the original manuscript in the library of Trinity College, Dublin by the Royal Irish Academy with an Introduction, Analysis of contents and Index (Dublin 1880).- Dublin, Trinity College Library, MS 1318 olim H. 2. 16, Yellow Book of Lecan, 112a.1–113a.47, col. 754–756. See Robert Atkinson (ed.), The Yellow Book of Lecan, a collection of pieces, prose and verse, in the Irish language in part compiled at the end of the fourteenth century, published from the original manuscript in the library of Trinity College, Dublin by the Royal Irish Academy with an Introduction, Analysis of contents and Index (Dublin 1896) 61. See also T. K. Abbott (ed.), Catalogue of the manuscripts in the library of Trinity College, Dublin (Dublin 1900), MS H.2.16 (1318) pp. 328–37.- Bodleian Library Oxford, Rawlinson B 502, 130b.15. For details see Brian Ó Cuív (ed.), Catalogue of Irish Manuscripts in the Bodleian Library at Oxford and Oxford College Library, (Dublin: DIAS 2001–2003), vol. 1, 163–200; vol. 2, plates 15–21.**Edition**2. Whitley Stokes, Zeitschrift für Celtische Philologie 3 (1901) 1–14 (with English translation). **Literature**2. Myles Dillon, The Cycles of the Kings (London 1946) 4–11. 3. Thomas F. O'Rahilly, Early Irish History and Mythology (Dublin: Dublin Institute for Advanced Studies 1946) 101–17. 4. Morgan Thomas Davies, 'Protocols of Reading in Early Irish Literature: Notes on Some Notes to Orgain Denna Ríg and Amra Coluim Cille.' Cambrian Medieval Celtic Studies 32 (Winter 1996) 1–23. 5. Tomás Ó Cathasaigh, The Oldest Story of the Laigin: Observations on Orgain Denna Ríg, Éigse 33 (2002) 1–18. **The edition used in the digital edition**2. Fingal Rónáin and other stories. David Greene (ed), First edition [One volume. vi + 89 pp. v–vi Foreword, 16–17 Introduction, 18–23 Text, 24–26 Notes.] Dublin Institute for Advanced StudiesDublin (1955) (Reprinted 1975) . Mediaeval and Modern Irish Series. , No. 16 ### Encoding #### Project Description CELT: Corpus of Electronic Texts #### Sampling Declaration The present text represents pages 16–23 of the volume. The edition follows Rawlinson B 502. #### Editorial Declaration ##### Correction Text has been checked and proofread twice. All corrections and supplied text are tagged. ##### Quotation Direct speech is tagged q. ##### Normalization Length marks (macrons) have been retained in the master file. Raised dots are replaced by hyphens. ##### Hyphenation Hyphens have been inserted after mutated words with h- in anlaut and after nasalisation. When a hyphenated word (hard or soft) crosses a page break, the break is marked after the completion of the hyphenated word. ##### Segmentation div0=the whole text; paragraphs are marked; page-breaks mare marked pb n=""; line-breaks are marked lb n="". ##### Interpretation Personal names, group names and place names have been tagged. ### Profile Description Created: By one or more unknown author(s). The story belongs to the later Old Irish period, but older material is incorporated in some of the poems. Date range: c. 800–900(?).#### Use of language ##### Language: [GA] The text is in Old Irish. ##### Language: [LA] One sentence is in Latin. ### Revision History * (2011-01-25) Beatrix Färber (ed.) * New wordcount made. * (2008-10-05) Beatrix Färber (ed.) * Header modified; keywords added; file validated. * (2005-08-25) Julianne Nyhan (ed.) * Normalised language codes and edited langUsage for XML conversion * (2004-06-29T17:25:36+0100) Peter Flynn (ed.) * Converted to XML * (2004-03-26) Beatrix Färber (ed.) * Additions made to header; markup revised, quotes marked up; file reparsed; HTML file created. * (2004-03-23) Benjamin Hazard (ed.) * Additions to the bibliography made. * (2000-09-21) Beatrix Färber (ed.) * Text parsed using GNU Emacs. * (2000-09-20) Julianne Nyhan (ed.) * Place names and organisational names marked up. * (2000-09-19) Owen Dunford (ed.) * Personal names marked up. * (2000-09-19) Beatrix Färber (ed.) * Header created. * (1996-10-04) Mavis Cournane (ed.) * File parsed. * (1996-08-29) Audrey Murphy (ed.) * First proofing; structural markup added. * (1996) Desmond Durkin (Titus Project) (Text capture) * Text captured. --- #### Corpus of Electronic Texts Edition: G302012 ### Orgain Denna Ríg: Author: Unknown --- p.18 304] Boí **Cobthach Coel Breg** mac **Úgaine Móir** i r-ríge **Breg**. Baí 305] dano **Loegaire Lorc** mac **Úgaine** i r-ríge **Laigen**. Ba formtech 306] **Cobthach** fri **Loegaire** im ríge **Laigen**, corra gaib sergg & galar 307] de, coro sergg a fuil & a feoil de, conid de ro boí **Coel Breg** fair-sium; 308] & ní roacht marbad in **Loegaire**. 309] Con-acrad dó co farcbad bennachtain ocai ria n-écaib. In 310] tan didiu do-lluid a bráthair chucai issin tech brister coss 311] eréne circe for lár in taige. 312] ‘Níp sirsan do galar,’ or **Laegaire**. 313] ‘Is tairisi ón,’ or **Cobthach**. ‘Do-chuaid ass uile a n-í-siu eter fuil 314] & chnáim, eter bethaid & indili. Do-rigénsaid fuachtain frim, 315] a gillu, .i. cos na circe do brissiud; dos-fucaid dom-sa co tarat 316] chuimrech n-impe.’ 317] ‘Fé amai,’ or **Laegaire**, ‘is meth & mell dond fir; is tabarta i 318] n-éslis.’ 319] ‘Tair-siu i-mbárach,’ or **Cobthach**, ‘co raltar mo fert-sa latt, ar 320] at-bél-sa for lúath.’ 321] ‘Maith,’ or **Loegaire**, ‘do-géntar.’ 322] ‘Maith, trá,’ or **Cobthach** ria rígna & ria rechtaire, ‘apraid-si ba 323] marb-sa can fis do nach ailiu ocus dom-berar im charpat & 324] altan scene im láim. Do-raga mo bráthair co díchra dom 325] chaíniud; bés ron-sua ní uaim-se di suidiu.’ 326] Ba fír són. Do-berar i-mmach in carpat. Do-thaet a bráthair 327] dia chaíniud. Téit-side cona tailce fair an-úas. Nos clanna in --- p.19 328] sciain ind oca fordrund, co tuargaib cend ass i coirr a chride, 329] conid romarb de. 330] Fo-rácaib **Loegaire** mac .i. **Ailill Áine**. Ro gab-side ríge **Lagen**. 331] Nírbo lór dano la **Cobthach** in chétfingal, co tart argat do neoch 332] do-rat dig tonnaid do **Ailill** combo marb de. Iar sin ro gab-som 333] ríge **Lagen**. Fo-rácaib dano **Ailill Áine** mac .i. **Móen Ollam**. Amlabar 334] side dano combo fer mór. Laa dó didiu isin chluichimaig 335] oc immáin do-rala cammán dar a lurggain. 336] ‘Rom-ánic-se ón, or sé.’ 337] ‘Labraid Moen,’ or na gillai. **Labraid** a ainm ónd uair sin. 338] Con-gairther fir h-**Érenn** do **Chobthach** do thomailt Fesse 339] **Temrach**. Luid **Labraid** dano cumma cháich. In tan didiu ba 340] h-áinium dóib ic tomailt na fesse, bátar int aes admolta for in 341] lár oc admolad ind ríg & na rígna & na flathi & na n-ócthigern. 342] ‘Maith didiu,’ or **Cobthach**, ‘in fetabair cia as féliu fil in 343] h-**Érinn**?’ 344] ‘Ro-fetamar,’ or **Craptine**, ‘.i. **Labraid Moen** mac **Ailella Áine**.’ 345] ‘Ron-ánac-sa i n-erruch, coro marb a oendam dam-sa. Is hé as 346] féliu.’ 347] ‘Ro-fetamar,’ ar **Ferchertni** fili. ‘Ron-ánac-sa dano i ngaimriud, 348] coro marb a oenboin dam.’ 349] ‘Eircid-siu les-sium dano,’ ar **Cobthach**, ‘ar is féliu an-dú-sa.’ 350] ‘Nípa messaiti-seom de sin, or **Craiptine**, & nípat ferdde-siu.’ 351] ‘A h-**Érind** dúib-si immorro,’ ol **Cobthach**. 352] ‘Mani fagbam ar n-inad inti,’ ar **Moen**, ‘bid fír.’ 353] Dlomtair iarum. 354] ‘Cid ragmae?’ or **Moen**. 355] ‘Siar,’ or **Ferchertni**. 356] Tiagait iarum co r-ríg **Fer Morca** (.i. **Fir Morca** bátar immon 357] **Lúachair n-Dedad** thíar. **Scoriath** iss hé ba rí dóib). 358] ‘Cid dofor-fuc?’ or **Scoríath**. --- p.20 359] ‘Ar n-dlomad do ríg h-**Érenn**.’ 360] ‘Fo-chen dúib,’ or sé, ‘bid inund techt nó anad dún céin 361] no mbeo-sa. Robar bia degcommaid.’ 362] Ingen la **Scoríath**, **Moríath** a h-ainm. No bíthe co a forcomét 363] co l-léir, ar ná térglas aithech tige di in h-**érind**. A mmáthair 364] oca comét; & níro chomthuilset a dá súil ríam acht indala n-aí 365] oc aire a ingine. Ro charastar immorro ind ingen inn í **Labraid**. 366] Baí comairle eter in n-ingin & **Labraid**. Ro boí urgnam mór 367] la **Scoriath** do **Feraib Morca**. Is ed comairle do-rónsat, **Craiptine** 368] do seinm suantraige iarsind ól, co comtholad a mmáthair-si, 369] co roissed-som in n-imdai. Ba fír són immorro. Ní derchelt 370] **Craiptine** a chruit dadaig, coro chotail in banscál & co 371] comarnaic ind lánamuin. 372] Nírbo fota trá iar sin coro dúsig-si. 373] ‘At-rae suas, a **Scoriath**,’ or sí, ‘is olc in cotlud a taí; anál 374] mnáa lat ingin. Cluinte a h-osnaid iar techt a menmarcce.’ 375] At-racht iarum **Scoriath**. 376] ‘Fintar cia do-róne so,’ or sé, ‘coro claidbither fo chétóir.’ 377] Nícon fess dano cia do-róne. 378] ‘A cenna dona druídib & dona filedaib,’ or sé, mani fintar 379] cia do-róne. 380] ‘Bid anim duit,’ or **Ferchertne**, ‘do munter do marbad.’ 381] ‘Do chend dano dít-so féin,’ ar **Scoríath**, ‘mani aprai.’ 382] ‘Apair,’ or **Labraid**, ‘is leór mo mudugud m'oenur.’ 383] Is and as-bert **Ferchertne**: 384] ‘Ní ceilt céis ceól do chruit **Chraiphtini** 385] co corastar for sluagu suanbás 386] con-sreth coibnius etir sceo **Maín** **Moríath** macdacht **Morca** --- p.21 387] mó [lee] cech luag **Labraid**.’ 388] ‘**Labraid**,’ or sé, ‘cond-ránic frie iar for tálgud do chruit 389] **Chraipthine**.’ 390] Ro mert-som a muintir i s-suidiu. 391] ‘Maith trá,’ or **Scoriath**, ‘nícon térglansam-ni céli diar n-ingin 392] cosin-nocht ara seirc lind. Cia no bemis-ni ica thogu, iss é 393] fuaramar and. Déntar ól is taig,’ olse, ‘& tabar[r] a ben for láim 394] **Labrada**; & ní scér-sa fris, or sé, corop rí **Lagen**.’ 395] Do-thaet iarum a ben chucai & foid leis. 396] Ocus do-berat sluagad fer **Muman** iar sin co r-roachtatar **Dinn 397] Ríg**(in cétorcain). Ocus at-roas techt ar in orggain co n-dernsat 398] comairli mbrécaig ind oic a-muich .i. **Craptine** do dul forsin 399] doa in dúni do seinm suantraige dont sluag inn-und conda 400] r-ralad dar a cend. & in sluag a-mmuig do thabairt a n-aigthe fri 401] lár & a m-meoir ina cluasaib conná cloistís in seinm. 402] Combo ed ón do-gníthe and & co torchratar ind fir thall 403] dara cend hi suan & co n-dechas ar in dún & co ralad ár int 404] sluaig & coro h-ort in dún. Ro bae immorro **Moriath** forsint 405] sluagad & nírbo miad lé-si a m-méra do chur ina cluasaib ria 406] ceol feisin, co m-boí trí thráth ina cotlud, ar níro lamad a 407] gluasacht. Unde **Flann mac Lonáin** cecinit: > 1. 408] Feib con-attail **Moriath** múad > > 409] fiad sluag **Morcae**, mó cach séol, > > 410] dia n-ort **Dind Ríg**, réim cen tréis, > > 411] dia sephaind céis cendtoll céol. > 412] Ro gab-som didiu ríge **Lagen** iar sin & bátar hi córe & **Cobthach**, 413] ocus is and ro boí a sossad-som, i n-**Dind Ríg**. Rechtus immorro 414] ro gab-som & lánríge la **Cobthach**. 415] Ro-chuirestar iarum **Cobthach** do dénam a menman & do --- p.22 416] airiuc thuile dó. Do-rónad teg les-seom dano ara chind 417] **Chobthaigh**. Imchomnart immorro a tech; d'iurn eter fraig 418] & lár & chomlada do-rónad a tech. **Lagin** oco dénam bliadain 419] láin & do-ceiled athair ar a mac & máthair ar ingin. Is de 420] atá, ‘Nít lia **Lagin** rúni.’ Is and do-rónad a tech, i n-**Dind Ríg**. 421] Ro-cured didu **Cobthach** dond irgnam & do-lluid .xxx. ríg 422] imbi do rígaib h-**Érenn**. For-émdes immorro ó **Chobthach** dul 423] issin tech co n-digsed máthair **Labrada** & a drúth. Is ed do-rroíga 424] in drúth, bennachtu **Lagen** & soíri a chlainne co bráth; ar 425] maithius dia mac do-chuaid in ben. É-sseom féin .i. **Labraid** 426] oc a ferthaigis. 427] Luid-seom arna-bárach do chluchi frisna gillu isin léna. 428] Cona facca a aite oc suidiu. Im-bert-side oenchoissid sciach 429] for a druimm & for a chind ind **Labrada**. 430] ‘Is dóchu,’ or sé, ‘bid écht la mac **Écht** lat-so. Olc duit, a gilla,’ 431] or sé, ‘rí h-**Érenn** do thocoiriud co tríchait ríg imbi cen bith ria 432] m-beolu oc airiuc thuili dóib.’ 433] Gaibid imbi iarum & luid chucu issa tech. 434] ‘Tene duib,’ ar sé, ‘& lind & biad isa tech.’ 435] ‘Is cóir,’ ar **Cobthach**. 436] Nónbur dó for lár in taigi. Srengait in slabraid baí assin 437] chomlaid ina n-diaid conda ralsat ar in coirthe i n-dorus taige & 438] ro sétea na trí choícait bolg goband dóib immon tech & 439] cethrur óclách for cach bulg, combo te dont sluag. 440] ‘Do máthir thall,’ a **Labraid**, ar ind óic. 441] ‘Náthó, a maccucán,’ or sí, déna-su th'einech thrium-sa, ar 442] at-bél-sa chena. 443] Orggthir trá **Cobthach Coel** secht cétaib & co .xxx. ríg imbi. 444] Unde dicitur: --- p.23 > 1. 445] Trí chét bliadan, buadach rím > > 446] re ngein Chríst, compert noeb, > > 447] nírbo brátharda, ba h-olc, > > 448] orta **Lorc** la **Cobthach Coel**. > 2. 449] **Cobthach Coel** co tríchait ríg > > 450] ron ort **Labraid**, líth co mbuaid > > 451] mac meic **Loegaire** din lind > > 452] i n-**Dind Ríg** ra h-ort in sluag. > 453] Ocus is de sin as-bert **Ferchertne** file: 454] **Dind Ríg** 455] ropo **Thúaim Tenbath**; 456] trícha fuirech 457] fo brón bebsait. 458] Brúsius, bréosus 459] búre lond **Labraid** 460] láth **Elga** 461] hua **Luirc** 462] **Loeg** lond 463] **Sanb** sétne 464] sochla **Coel Cobthach** 465] cond mál **Muridach**. 466] **Mandra[i]s** armu 467] athar athar, 468] **ollom Maín** 469] maccu ána **Úgaine**. 470] (.i. **Maín Ollom**-som i tossaig, **Labraid Moen** iar sin). 471] Orggain **Denna Ríg** insin.