#Lebor na Cert #### Corpus of Electronic Texts Edition ### Background details and bibliographic information Lebor na Cert ============= Author: unknown --------------- ### File Description Myles DillonElectronic edition compiled by Emer Purcell Funded by University College, Cork and The HEA via the LDT Project.Proof corrections by Hilary Lavelle 2. Second draft.Extent of text: 24880 words#### Publication CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of the Department of History, University College, Cork College Road, Cork, Ireland—http://www.ucc.ie/celt (2006) (2008) Distributed by CELT online at University College, Cork, Ireland. Text ID Number: G102900Availability [RESTRICTED] Available with prior consent of the CELT project for purposes of academic research and teaching only. Copyright for the printed edition rests with the Irish Texts Society. The electronic edition was compiled with the kind permission of the copyright owner. #### Notes You can purchase the book(s) containing this text via the ITS website (http://www.irishtextssociety.org/). Click on the link to the RIA shop. #### Sources **Vellum Manuscript sources**2. The Book of Hy Many (written 1378–1394) ff. 76 a 1–80 c 29. 3. The Book of Ballymote (written 1384–1406) ff. 268 a 36–281 b 53. 4. The Book of Lecan (written 1416–1418) ff. 194 d 12–202 d 26. 5. The Book of Lismore (late 15th century) ff. 98 d 20–105 b 21. 6. National Library Gaelic MS. VI (16th century?) ff. 13r 1–19v 18 (f. 20 is misplaced). **Paper Manuscript sources**2. None of the following manuscripts are earlier than the eighteenth century: Royal Irish Academy, Dublin, no. 288 p. 251 (19th century). 3. Royal Irish Academy, Dublin, no. 485 p. 276 (18th century). 4. Royal Irish Academy, Dublin, no. 689 p. 103 (18th century). 5. Royal Irish Academy, Dublin, no. 712 f. 43f (18th century). 6. Royal Irish Academy, Dublin, no. 756 p. 208 (18th century). 7. Royal Irish Academy, Dublin, no. 757 (copy of 756) p. 319 (18th century). 8. Royal Irish Academy, Dublin, no. 930 p. 75a (19th century). 9. Royal Irish Academy, Dublin, no. 1012 p. 119 (19th century). 10. Royal Irish Academy, Dublin, no. 1195 p. 1 (18th century). These do not include the two manuscripts of Lismore (nos, 261 by O'Curry and 478 by O'Longan) nor the transcript of Lecan (no. 894 by Connellan). Of these nos. 712 and 1195 are the most important. Nos. 288, 485, 689 and 930 contain only fragments concerning Cashel. These paper manuscripts have not been closely examined. Only no. 712 (23 H 28) had been regularly consulted; it usually agrees with Lismore but is not a mere copy. The Abbotsford Irish manuscript contains a good text of the same recension. **Editions**2. John O'Donovan (ed. & tr.), Leabhar na gCeart or the Book of Rights (Dublin 1847) 3. Myles Dillon (ed. & tr.), Lebor na cert: the Book of rights, ITS 46 (Dublin 1962) with introduction and notes. **Further reading**2. Eugene O'Curry, Lectures on the manuscript materials of ancient Irish history (Dublin and New York 1861; repr. Dublin 1878; repr. Dublin 1995). 3. Eugene O'Curry, On the manners and customs of the ancient Irish, ed. W. K. O'Sullivan (3 vols, Dublin 1873; repr. Dublin 1996). 4. Eoin MacNeill, 'The Book of Rights', New Ireland Rev 25 (1906) 65–80, 206–16, 348–62. 5. Eoin MacNeill, 'Early Irish population groups: their nomenclature, classification and chronology', Proc Roy Ir Acad (C) 29 (1911–12) 59–114. 6. Paul Walsh (ed.) Gleanings from Irish manuscripts (Dublin 1918; repr. 1933). 7. Eoin MacNeill, Celtic Ireland (Dublin 1921; repr. Dublin 1981). 8. Paul Walsh, Leaves of history (Drogheda 1930) [contains Paul Walsh, 'Ancient Meath according to the Book of Rights', 3–51]. 9. Paul Walsh, 'Connacht in the Book of Rights', J Galway Archaeol Hist Soc 19 (1940) 1–15. 10. Paul Walsh, 'Meath in the Book of Rights', John Ryan (ed), Féil-sgríbhinn Eóin Mhic Néill: essays and studies (... ) Eoin MacNeill (Dublin 1940) 508–21. 11. D. A. Binchy (ed), Críth gablach, Mediaeval and Modern Irish Series 11 (Dublin 1941). 12. Myles Dillon (ed. & tr.), 'The manuscript tradition of the Testament of Cathaír Már', S. O'Brien (ed), Measgra i gcuimhne Mhichíl Uí Chléirigh (Dublin 1944) 201–09. 13. T. F. O'Rahilly, Early Irish history and mythology (Dublin 1946). 14. Vernam E. Hull (ed. & tr.), 'Cert ríg Caisil: the right of the king of Cashel', Medieval Studies 11 (1949) 233–38. 15. Myles Dillon (ed), Early Irish society (Dublin 1954; repr. 1959, 1965; Cork 1969). 16. D. A. Binchy, 'Secular institutions, Myles Dillon (ed), Early Irish society (Dublin 1954) 52–65. 17. Gerard Murphy, Early Irish lyrics (Oxford 1956). 18. Myles Dillon, 'On the date and authorship of the Book of Rights', Celtica 4 (1958) 239–49. 19. Myles Dillon, 'Three texts related to the Book of Rights', Celtica 6 (1963) 184–92. 20. James Carney, 'Light on ancient Ireland', Review of Myles Dillon (ed), Lebor na cert, Irish Texts Society 46, 1963. Irish Press, 28 December 1963. 21. Francis John Byrne (review of Myles Dillon, Lebor na cert), Studia Hibernica 5 (1965) 155–58. 22. Myles Dillon, 'Ceart Uí Néill', Studia Celtica 1 (1966) 1–18. 23. Anthony Candon, 'Barefaced effrontery; secular and ecclesiastical politics in early twelfth century Ireland', Seanchas Ardmhacha 14/2 (1991) 1–25. 24. A. J. Hughes, 'The geographical location of the fortúatha Ulad of Lebor na cert', Ériu 42 (1991) 149–51. 25. Marie Therese Flanagan, 'Irish and Anglo-Norman warfare in twelfth-century Ireland', T. Bartlett & K. Jeffrey (ed), A military history of Ireland (Cambridge 1996) 52–75. 26. Swift, Catherine 'Royal fleets in Viking Ireland: the evidence of Lebor na Cert, A.D. 1050–1150', in: John Hines, Alan Lane and Mark Redknap (eds) Land, Sea and Home, Proceedings from a conference on Viking settlement, at Cardiff, July 2001 (Maney 2004) 189–206. **The edition used in the digital edition**2. Lebor na Cert. Myles Dillon (ed), First edition [xxv + 194 pp.; ix–xxv Introduction; Text 1–147; Appendix A Timna Chathaír Máir 148–178; Appendix B Table of Stipends and Tributes 179–189; Index of people and places 191–194; Map and notes on Map by Liam Price; 4 pages unnumbered.] The Educational Company of Ireland, for the Irish Texts SocietyDublin (1962) . Irish Texts Society [Cumann na Scríbheann nGaedhilge]. , No. 46 ### Encoding #### Project Description CELT: Corpus of Electronic Texts #### Sampling Declaration The present text represents even pages 2–146 of the volume. All editorial introduction, notes and indexes have been omitted. Some variant readings proved difficult to intergrate and therefore they have been included as notes. For further clarification those interested are referred to the printed edition. #### Editorial Declaration ##### Correction Text has been proof-read twice. ##### Normalization The electronic text represents the edited text. Text supplied by the editor is tagged sup resp="MD". Editorial expansions are marked ex. ##### Quotation There are no quotations. ##### Hyphenation The editor's hyphenation has been retained. ##### Segmentation div0=the Book of Rights; div1=the section; div2=the subsection; paragraphs are marked p. Poems are treated as embedded texts, with stanzas marked lg and metrical lines tagged l. ##### Interpretation Names are not tagged, nor are terms for cultural and social roles. #### Canonical References This text uses the DIV1 element to represent the section. ### Profile Description Created: By one or more unknown author(s). Date range: Old and Middle Irish Period.#### Use of language ##### Language: [GA] The text is in Old and Middle Irish. ##### Language: [EN] Footnoted and other explanatory text is in English. ##### Language: [LA] Some words are in Latin. ### Revision History * (2008-09-29) Beatrix Färber (ed.) * Keywords added; file validated; minor additons to header; new wordcount made. * (2007-12-14) Beatrix Färber (ed.) * Note inserted in header. * (2006-08-31) Beatrix Färber (ed.) * Encoding checked; expansions added; file parsed; SGML and HTML file created * (2006-08-09) Beatrix Färber (ed.) * Header modified; parsing begun. * (2006-07-31) Emer Purcell (ed.) * Header compiled with bibliographical details. * (2006-07-14) Emer Purcell (ed.) * File proof-read (2); more markup added, structural and content markup converted to CELT usage; pagebreaks inserted and milestone tags positioned. * (2006-05-30) Hilary Lavelle (ed.) * File proof-read (1) and basic markup applied. * (2006) Data capture company (Text capture) * File captured by scanning. --- #### Corpus of Electronic Texts Edition: G102900 ### Lebor na Cert: Author: unknown ### List of witnesses * **L**: The Book of Lecan, ff. 194 d 12-202 d 26. * **Li**: The Book of Lismore, ff. 98 d 20-105 b 21. * **B**: The Book of Ballymote ff. 268 a 36-281 b 53. * **M**: The Book of Hy Many ff. 76 a 1-80 c 29. * **M2**: A longer recension of the poem pp. 114-118 is preserved in the Book of Hy Many 125 d 53. * **H**: Myles Dillion does not explicitly identify MS H, but it has been inferred that it refers to RIA no. 712 (23 H 28) as he states (intro p. xxi) that this was the only paper manuscript consulted. --- p.2 [Incipit do Libur na Cert. Indist*er* do chísaib & tuarustlaib Éirenn am*al* ro ord*naig* Benén mac Sescnén, salmchétlaid Pádraic am*al* atfét Leabur Glindi Dá Lacha.](app001.html) Do dligeadaib chirt Chaisil & dia chísaib & dia chánaib ind & ass 5] andso sís, & do [thuarastalaib](app002.html) ríg Muman & ríg [nÉrind](app003.html) archeana ó ríg Caisil in tan da-fallna flaithis ind. Caiseal dano [cais-ail](app004.html) .i. cloch forsa fuirmidis géill nó [cís-ail](app005.html) [iarsand](app006.html) ail chísa do-berthea ó fearaib Érind dó. Síd-Druim dano ba [hed](app007.html) a ainm an inaid sin *prius*. [Do-rala di*diu*](app008.html) dá mucaid i n-aimsir Chuirc meic Luigdeach ic 10] tathaigi na tulcha sin fri ré ráithi ic [mesrad](app009.html) a muc ar ba druim [fidbaidi](app010.html) . Badur hé a n-[anmann](app011.html) na [mucaidi](app012.html) .i. Durdru, mucaid ríg Héle & Cularán mucaid ríg [Múscraigi](app013.html) . Co tárfas dóib dealb [ba](app014.html) [gilithir](app015.html) [gréin](app016.html) & guth [ba](app017.html) bindithir meandchrot lais ic beandochad na tulcha & in baili ic tairrngiri Pátraic, & asbert: > 1. 15] Fó fó fó fear [fallnafass](app018.html) > > Caisil [coir](app019.html) cémeandach > > i n-anmaim in [Ard-Athar](app020.html) > > sceo Meic na hIngine > > la rath Spirut [Noíb](app021.html) . > 2. 20] [Epscop](app022.html) maiseach [mórmaith](app023.html) *mech* > > bár beatha co mbreitheamnus > > línfas Érind ardainglig > > d'aes cach uird co n-ilgrádaib > > la fognum Críst chaím. > --- p.4 25] Is hí tra delb bae andsin .i. Uictor aingel [Pátraic](app024.html) ic taircheadal Pádraic & ordain & aireochais Érind do beith do grés isin baili sin. Cid fil ann [di*diu*](app025.html) acht is [cellphort](app026.html) do Phádraic & is prímchathair do ríg Hérind in baili sin. Acus [dlegair](app027.html) cís & fogn*am* fear nÉreand do ríg [in baili sin](app028.html) do grés .i. do ríg Caisil [tre beandachtain P*át*raic m*ei*c 30] Alplaind](app029.html) . #### 1 [At](app030.html) é [andso](app031.html) immorro tuaristla na ríg ó ríg Caisil [mad rí Hérind](app032.html) hé & a chuairt seom & [a biata](app033.html) som forra dia chind .i. cét corn & cét claideam & cét n-each & cét n-inar uad do ríg Cruachna & biathad dá ráithi ó ríg Cruachan dó-som & a dul lais a Tír Chonaill. 35] Fichi falach & fichi fichthell & fichi each do ríg Ceneóil Chonaill & biathad mís ó Chenél Chonaill dó-som & [teacht](app034.html) lais i [Tír](app035.html) nEógain. Caeca corn & caeca claideb & caeca each do ríg Ailig & biathad mís uada dó-som & [a techt](app036.html) lais a Tulaig [nÓc](app037.html) . Trícha corn & trícha {MS page 195a} claideb & trícha each do [flaith](app038.html) Thulcha [Óc](app039.html) & biathad dá thráth dég 40] lais & a [theacht](app040.html) lais a nOirgiallaib. Ocht lúireacha & *sesca* inar & *sesca* each do ríg Airgiall & a biathad ré mís a nEmain & a [choimi- deacht](app041.html) in nUlltaib. Céd cornn & cét matal & cét claideb & cét n-each & [cét long](app042.html) do ríg Ulad, biathad [mís](app043.html) dó-som a hUlltaib & Ulaid lais co Temair. Trícha lúireach & trícha falach & cét n-each & trícha 45] fithchell do ríg Themrach & biathad mís i Temraig fair & ceitheóra fine Themrach lais co hÁth Cliath. [Deich mná](app044.html) , deich n-eich & deich longa do ríg Átha Cliath & biathad mís ó ríg Átha Cliath dó-som & a chaemtheacht i lLaignib. Trícha long & trícha each & trícha cumal & trícha bó do ríg [Laigen](app045.html) & biathad dá mís ó Laignib 50] dó-som .i. mí ó [Laignib](app046.html) [Tuathgabair](app047.html) & mí ó Laignib [Deasgabair](app048.html) . Trícha each & trícha lúireach & *cethracha* claideb.[It](app049.html) iad sin a --- p.6 #### 1 [tuaristla](app050.html) & a [comaideachta](app051.html) conid [dóib-side](app052.html) ad-féd int údar buada .i. Benén mac Sescnéin: > 1. Dligead cach ríg ó ríg Caisil > > 55] bid ceist ar bardaib co bráth. > > Fogébthar i taeib na taídean > > ac suíd na nGaeidel co gnáth. > 2. Céd corn, cét claideam a Caisil, > > cét n-each, cét n-inar ria ais, > > 60] as a tír co [Teillis Tuathail](app053.html) > > don ríg geibis Cruachain cais. > 3. Biathad da ráithi ón ríg-sin > > do churaid Muman [ar](app054.html) mil ; > > dul leis ri tresa [i](app055.html) Tír Conaill > > 65] co ríg Easa Modoirnn mir. > 4. [Rí](app056.html) Condacht la curaid Caisil > > co cathaib Bearnais, ní brég ; > > rí Conaill co clandaib Eógain > > [tarraid](app057.html) don deóraid las [dét](app058.html) . > 5. 70] Fichi falach, fichi fichthill, > > fichi each co ro-Eas Ruaid, > > don ríg donár [dealbas](app059.html) [doraind](app060.html) , > > do ríg Bearnais Chonaill chruaid. > 6. Biathad mís ó [maithib](app061.html) Conaill > > 75] do chúicead Muman [a](app062.html) mairg, > > & dia ríg, ní [dlug deólaid](app063.html) > > ria ndul a Tír nEógain n-aird. > > > --- > > p.8 > > 9. Caeca cornn is caeca claideb, > > caeca each glésta co gnáth > > 80] d'fir raith ó doirib na ndaigmeas > > do flaith Oilig ainces cách. > 10. Biathad mís do macflaith Muman > > a Muig Muman, ní saeb seach, > > d'fir chúicid Brannduib gan beó-guin > > 85] ó chlandaib Eógain na n-each. > 11. Trícha cornn is trícha claideab, > > cert-trícha ruaid-each don ród > > don fir [dán maith](app064.html) drumchla duaine, > > do flaith Thulcha uaine Óg. > 12. 90] Biathad dá thráth dég co dédla > > do ríg Muman [maídit](app065.html) baird > > ó ríg Thulcha Óg cen [dedail](app066.html) > > noco [tór](app067.html) [co](app068.html) hEmain aird. > 13. Ocht lúirecha do flaith Airgiall > > 95] a hoireacht Chaisil cét crech > > don fir [forsmbít](app069.html) cesta cinad > > *sesca* inar, *sesca* each. > 14. Biathad mís a mullach Eamna > > ó Airgiallaib Átha Móir > > 100] do ríg Caisil chais ón chuchtair ; > > dul lais a nUltaib an óir. > 15. Céd corn, cét claideb, cét matal > > do [mílid](app070.html) Boirchi, ní baeth, > > cét [n-each](app071.html) [acht](app072.html) is d'eachaib donda > > 105] & deich longa don laech. > 16. Biathad dá aen-mís a hUlltaib > > d'uasal-ríg Caisil ón chill > > dligid ac tulaig chais chernaig ; > > Ulaid lais co Temraig tind. > > > --- > > p.10 > > 19. 110] {MS page 195b}Trícha lúireach do [laech](app073.html) Themrach, > > trícha falach, is fír sin, > > cét n-each, ní [scíthad](app074.html) a scithfeidm > > la [tríchaid](app075.html) fichthill ac fleid. > 20. Biathad mís a mullach Themrach > > 115] do [thrénfearaib](app076.html) Caisil chruind, > > [taidecht](app077.html) lais fine ara furmim > > fir Midi co Duiblind nduind. > 21. Deich mná, deich longa co leapthaib > > ó laech Caisil & Cliach, > > 120] deich n-eich a n-uair blátha bladaig > > do ríg Átha cladaig Cliath. > 22. Biathad mís ó maithib Tomair > > do thigerna Chaisil chais: > > rí in Átha [díltaig](app078.html) nach [daidbir](app079.html) > > 125] do [thíchtain](app080.html) a Laignib lais. > 23. Trícha long do laechraid Liamna > > [láiter](app081.html) trícha deg-each dó ; > > dligid [imna](app082.html) crícha im Charmon > > trícha [ban-mog](app083.html) , trícha bó. > 24. 130] Biathad dá lán-mís ó Laignib > > do laech Muman [a Muig](app084.html) Ráth ; > > cuid mís a muig Brannduib brogda > > ó chlandaib Condla seach cách. > 25. Trícha each, éin-trícha lúireach > > 135] do laech Gabrán [gloine](app085.html) dath > > nochon eachlacha [nos oilead](app086.html) > > ceathracha claideam i cath. > > > --- > > p.12 > > 28. [Ac sin](app087.html) tuaristla ríg nÉrind > > ó ríg Muman [moldaid](app088.html) fir, > > 140] 's a [biathad](app089.html) ón lucht sin uile > > dearb re cach nduine co [ndlig](app090.html) . > Dligead. > > #### 2 Ceart [Caisil acus](app091.html) ríg Caisil ó thuathaib [ar meadón](app092.html) [in so](app093.html) . Ó [Mús- craigib](app094.html) [chéadamus](app095.html) tús na cána sa .i. deich .c. bó & deich .c. torc [and sin ó Múscraigib](app096.html) . Céd [mbó](app097.html) & cét muc & cét ndam ó Uaithnib [and 145] sin](app098.html) . Dá chét molt & cét torc & cét bó & cét leand uaine a hAraib [and sin](app099.html) . Céd bó & cét dam & cét torc ó Chorco [Laígdi](app100.html) [sin](app101.html) . Deich cét dam & deich .c. bó ó Chorco Duibne [beos](app102.html) . Deich cét bó & .x. cét torcc ó [Chiarraigi](app103.html) Luachra. [Dá](app104.html) chét bó & .x. cét dam ó Chorco Baiscind. Míli bó & míli dam & míli reithi & míli brat a Boirind. 150] Céd bó & cét dam & céd [cránad](app105.html) asin Seachtmod. Dá míli torc & míli bó ó na Désib. [Nochon ar](app106.html) [a](app107.html) ndaíri trá ícaid na císa sin acht tar ceand a tíri & ar saíri [chirt](app108.html) Chaisil & ara beandochad do Phádraic [amal adfét Benén](app109.html) : > 1. Ceart Caisil cen chrád dia churaid > > 155] [ro](app110.html) thaisig dám dligid: > > maith le ríg Gabráin [glain groigig](app111.html) > > a fagbáil 'gá filid. > 2. Ó [Múscraigib](app112.html) cen [faidb](app113.html) n-éithig > > do Chaisil ard [uathaib](app114.html) > > 160] míle bó sin port [X](app115.html) > > míle torc ó thuathaib. > > > --- > > p.14 > > 5. Céd bó for cnuc fri ham [n-asdair](app116.html) > > cét muc thall dia taiscid > > cét ndam [dont sluaigthreib do thoirsin](app117.html) > > 165] ó Uaithnib a n-aiscid. > 6. Dá chét molt ón dáim [adbearaid](app118.html) > > céd torc in cháin chanaid > > céd bó [ro](app119.html) [theand](app120.html) buaili ac brugaid > > cét [leand](app121.html) n-uaine a hAraib. > 7. 170] Ó Chorco [Laígde](app122.html) co laechaib > > cét bó ac [taidle](app123.html) is tuachail, > > sesca dam ndonn nocho díchaid > > cét torc trom ó thuathaib. > 8. {MS page 195c}Míli dam isí in breath bearma > > 175] [nír íc](app124.html) creach rem chuimni > > míle bó [ní](app125.html) mar bú baidbi > > do brú Dairbri ó Duibni. > 9. Ó [Chiarraige](app126.html) cláir na claideb > > deich cét bó, [is caín](app127.html) cuman, > > 180] deich cét torc [uathaib](app128.html) cen anad > > [a](app129.html) Luachair na [lubar](app130.html) . > 10. Ó Baiscnib dá chét [mbó](app131.html) ar [baethair](app132.html) > > [da rath](app133.html) cró tar críchaib, > > don ríg ro char díne ndúthaig > > 185] míle dam, ní díthaig. > 11. Míli dam, míle bó beanaim > > don dún iar ló i lloigim > > míli reithi arna n-at d'olaind > > míli brat a Boirind. > 12. 190] Sloind cáin [Seachtmaide](app134.html) na Sindach, > > ní [dleachtaidi](app135.html) dreandach ; > > cét [crán](app136.html) [nochar](app137.html) chró cen cheandach > > cét ndam, cét [mbó mbeandach](app138.html) . > > > --- > > p.16 > > 15. Dá míli torc iarna toga > > 195] cusin cnoc mar cheara, > > míli bó 'na [n-éisib ana](app139.html) > > ó Désib [ci ad-beara](app140.html) . > 16. Cís sin tar ceand tíri ar tosaig > > —saí rími ro [thaisig](app141.html) — > > 200] ní ar daíre [don dáim](app142.html) [dia ndeissid](app143.html) > > acht saíri chláir Chaisil. > 17. An [cís sin](app144.html) Muman co martaib > > co ria bunad [brechtaig](app145.html) ; > > Pádraic in phuirt ósna portaib > > 205] a ré Chuirc ro cheartaig. Cert. > #### 3 Is iad so beos tecusca [Benén](app146.html) meic Sescnén [sailmchétlada](app147.html) Pádraic, [&](app148.html) do Chiandachta [Gleanna](app149.html) Gemin do shíl Taidc meic Cén a [Mumain máir dó](app150.html) .i. corab ceand coitchenn [cáich](app151.html) comarba Caisil feib is ed comarba Pádraic, & in tan nába [rí](app152.html) [for](app153.html) Érind [rí](app154.html) Caisil is ed [as 210] dír](app155.html) dó [forlámus](app156.html) for leith Érind .i. ó Thig [Duind](app157.html) [iar nÉrind](app158.html) co hÁth Cliath Laigen. Díles tuaristail & comaideachta ríg Caisil do grés .i. Síl [X](app159.html) Bric .i. [Osraige](app160.html) . Dleagaid [Laigin ar](app161.html) báig [aenlaithi](app162.html) teacht la báig ríg Caisil i cend Chuind nó allmarach. [Dliged](app163.html) [di*diu*](app164.html) ó Gallaib Átha Cliath & ó deoradaib [Érind](app165.html) dula lais i cend catha 215] ar [telgud](app166.html) a [tír](app167.html) , & dligid aiscid ar [coicrích](app168.html) ó Chondachtaib. Is ed dano foruair sin troscad do naebaib imdaib i Temair & [sí ade](app169.html) fa tulach thigernais do Laignib co cath Droma [Dergaidi](app170.html) , ar is and do-bath forro a cuid do [Muig Breg](app171.html) conad díleas Cloindi Néill ó sin i lle. --- p.18 #### 3 Iss ead immorro [rod báidi](app172.html) [flaith](app173.html) [Temrach](app174.html) troscad Pádraic cona 220] muinter for Laegairi mac Néill, ocus troscad Ruadán Lothra m*ei*c Aengusa [co](app175.html) naebaib Érind for Diarmaid mac Cerbaill & for ceithri finib na Temrach ; & ro gellsad na naeib sin na biad tech i Temair ó Laegaire ná ó Síl Néill co mbeith ó Síl nAililla Úlaim. Trí ríg da*no* i lLeith Moga nach turgnad [cís](app176.html) do ríg Caisil .i. [rí 225] Osraigi](app177.html) & rí Raithleand & rí Lacha Léin. De quibus [Benén](app178.html) mac Sescnén in sailmchétlaid: > 1. Benén, beandacht forin ngein, > > do-rad so a Saltair Chaisil{MS page 195d}senchas cach ríg is a rath > > 230] is deach [im-thét](app179.html) tír Muman. > 2. Rí Caisil [do](app180.html) chind os cách > > is ead fil sunn co tí in bráth, > > fuigell beandachtan Dé duind > > altóir Pátraic m*ei*c [Calpraind](app181.html) . > 3. 235] Caisil do chind ós cach cind > > acht Pádraic is Rí na rind > > Airdrí in domain is Mac Dé, > > [acht maid sin dligid uaisle](app182.html) . > 4. An tan nach rí [ar](app183.html) Éirinn áin > > 240] airdrí Caisil cona cháin > > is leis [ferann](app184.html) Ébir uill > > [óthá](app185.html) Áth Cliath co [Tech](app186.html) nDuinn. > 5. As díleas dia dliged de > > fine álaind [Osraige](app187.html) , > > 245] uair tucaid a n-éraic áin > > do ríg Caisil cona cháin. > 6. Dliged do [ríg](app188.html) Laigen lond > > [eich](app189.html) is cuirn co Caisil [corr](app190.html) , > > ór & indmas tar muir > > 250] is ead [dleagar](app191.html) ó Laignib. > > > --- > > p.20 > > 9. Dleagaid Laigin dula leó > > i n-agaid Gall fri gach [ngleó](app192.html) ; > > dia [tístar](app193.html) chucu [co fír](app194.html) > > la ríg Caisil a [cor díb](app195.html) . > 10. 255] Dligid féin rí Caisil chain > > trí cét n-édach ar Samain, > > caeca each ndubgorm [ndatha](app196.html) > > [fo chomair cach prímchatha](app197.html) . > 11. Co feasad*u*r meic is mná > > 260] uair is ina [leath](app198.html) itá > > dliged do [ríg Gall iar fír](app199.html) > > [sin](app200.html) ara [telcad](app201.html) 'na [tír](app202.html) . > 12. An tan [fa](app203.html) sídach fris leath > > indsi móiri Mac Mílead, > > 265] dligid cáin Connacht cen [cleith](app204.html) > > ara telgad ['na trén-leith](app205.html) . > 13. [Isí](app206.html) [in cháin dligid](app207.html) , ní gó > > caeca dam, trí [caecait bó](app208.html) , > > caeca ech, [is amra a](app209.html) faill, > > 270] cét mbrat do brataib Umaill. > 14. Ó ra thraisceadur na naím > > [for Temair](app210.html) [sochluta](app211.html) saír, > > do-riacht do [ríg](app212.html) Caisil chruind > > [bennacht Phátraic meic Calpraind](app213.html) > 15. 275] Ní bia teach i [Temair](app214.html) Fáil > > gid mór [ind ail d'Éirinn áin>](app215.html) > > ic Laignib nach ac Síl Chuind > > co ndearntar la [Síl nÓluim](app216.html) . > 16. Cid maith in senchas fors [tú](app217.html) .[1](javascript:footNote('G102900/note001.html')) > > 280] ní leasaigther [la](app218.html) Laigniu ; > > ní coimétar la Leath Cuinn > > seanchas [Oilella Óluim](app219.html) . > > > --- > > p.22 > > 19. Coimédfad-sa i Caisil cháid > > [prímthacair](app220.html) [ind](app221.html) [imarbáig](app222.html) > > 285] [dá](app223.html) chóicead fail sund for leath > > is a turgnom i [n-aenteach](app224.html) . > 20. Is hé in teach sin Mumu mór, > > [is é in dá chúiced in slóg](app225.html) ; > > is a Mumain mín, méd geall, > > 290] is chóir[sup1 ] ardflaithius Érenn. > 21. Ro bbé ith is meas is maith > > [i](app226.html) Mumain mín co méd raith ; > > mid is cuirn is cuirm is ceól > > [do fearaib Muman is eól](app227.html) . > 22. 295] Fil [trí ríga](app228.html) [i](app229.html) Mumain móir > > a cáin do Chaisil ní cóir, > > rí [Gabrán](app230.html) [ná](app231.html) gabthar géill, > > rí Raithleand, rí Lacha Léin. > 23. No fríth i saltair Dé déin > > 300] seach ní [thuilliub](app232.html) ní deidél > > ó Init co Cáisc ní chél > > a Caisil ro baí Benén. Benén. > 24. Dál Cais ní [robad](app233.html) i llén > > ro [gabat](app234.html) [fri](app235.html) frais [ferén](app236.html) ; > > 305] [dos-rat](app237.html) co hilarda [hér](app238.html) > > tigerna ['cá](app239.html) mbaí in Benén. Benén. > 25. Leasaiged Sealbach in saí[2](javascript:footNote('G102900/note002.html')) > > & Aengus ar aenchaí > > sochar Muman mar adbér > > 310] am*al* [forácaib](app240.html) [Benén](app241.html) > B. > > --- p.24 #### 4 Císa Muman ar meadón beos [and so](app242.html) do Chaisil [& is cach bliadna do-bearar](app243.html) .i. smacht & biathad & [turgnam](app244.html) & faesam. Trí cét mart chéadamus [a](app245.html) [Múscraige](app246.html) & trí cét torc & trí cét bó Trí cét torc & {MS page 196a} trí cét leand & cét lulgach ó Uaithnib [and sin](app247.html) . Cét bó & 315] trícha torc & trícha mart & trícha brat a hAraib [ind sin](app248.html) .Lx. dam & .lx. molt & .lx. bó ónt Seachtmad [sin](app249.html) . Caeca bó & caeca dam & caeca mart a [hOrbraigib](app250.html) [inn sin](app251.html) . Trí [chét](app252.html) dam, trí chaeca lulgach ó Dáirfine beos. Trícha bó & trícha dam & trícha brat a Corco Duibne. [X.c. bó .x.c. dam .x.c. cráin a Ciarraige](app253.html) . Seacht cét brat, seacht cét 320] molt, seacht cét bó, seacht cét cránad ó Chorco Baiscind. Céd caerach & cét cránad & deich cét dam & deich cét brat a Corcam- ruad. Míli dam & míli caerach & míli brat & míli lulgach óna Désib. Céd bó a [hOrbraigi](app254.html) & cét brat find & cét cránad. Ní [ícat](app255.html) Eóganacht [nach](app256.html) cís ar is leó na [fearinda](app257.html) [fogniad](app258.html) Caisil. Ní [ícat](app259.html) Clanda Cais 325] ná [Raithlind](app260.html) ná [Glennamain](app261.html) ná [Lén](app262.html) ná [Huí](app263.html) Figinnti ná [Áine](app264.html) Cliach. Conad airi sin [adbeart in bár buada Benén in duain](app265.html) : > 1. Cís Caisil in cualabair > > dá churaid ó chách, > > a buidni [co mbuanfodail](app266.html) > > 330] cach bliadna co bráth. > 2. Trí cét mart a [Múscraigi](app267.html) > > ar gurt nocho gó, > > trí cét torc nach [túscbuidi](app268.html) , > > cét brat is cét bó. > 3. 335] Trí chét torc a [trom-Uaithnib](app269.html) > > do Chaisiul can choll, > > trí cét leand, is [lomsuaithnid](app270.html) , > > la cét lulgach lond. > > > --- > > p.26 > > 6. Trícha torc, ná torgabaid, > > 340] trícha [mart](app271.html) is mór, > > trícha [brat](app272.html) ó borb-Araib, > > cét n-ógbó dia n-ól. > 7. Seasca dam fri daigseachtmain, > > seasca corrmolt ciar, > > 345] seasca glanbó ón glan-[tSheachtmaid](app273.html) > > do Chaisil na cliar. > 8. Caeca ánbó a [hOrbraigi](app274.html) , > > caeca mart [fria](app275.html) mes, > > caeca dam cen [dodbuidi](app276.html) > > 350] do Chaisil cen ches. > 9. Trí chéd dam ó Dáirfine, > > ón dáim sea [dá tor](app277.html) , > > [sé cét](app278.html) lulgach lánbuidi > > ó chlandaib Meic Con. > 10. 355] Trícha casbrat [cetluaitte](app279.html) — > > [is](app280.html) corcair [nos](app281.html) cum, > > trícha dagbó a Duibnechaib, > > trícha dam [ó Drung](app282.html) . > 11. Seacht cét cráin a [Ciarraigi](app283.html) , > > 360] seacht cét bó, ní brég, > > seacht cét dam [gan diamaire](app284.html) > > do Chaisil na cét. > 12. Seacht cét brat ó Baiscneachaib > > seacht cét molt nach mael > > 365] seacht cét bó [ó baistechaib](app285.html) > > seacht cét [cráin](app286.html) nach cael. > 13. [Dleagair](app287.html) a [crích Corcamruad](app288.html) > > cét caerach, cét crán > > deich cét dam [a donn-Boirind](app289.html) > > 370] míle brat nach bán. > > > --- > > p.28 > > 16. Deich cét dam a Déisechaib, > > míli caerach caem, > > míli brat co mbánchosair, > > míli bó ar mbreith laeg. > 17. 375] Cét ó fhearaib [Orbraigi](app290.html) > > do buaib [berar](app291.html) dó, > > cét brat find co find-Chaisil, > > cét cránad [fri](app292.html) cró. > 18. Ní dleagar do Eóganacht > > 380] cís ná bés co bras > > air is leó na fearinda > > [fogniat](app293.html) Caisil cas. > 19. [Do Chlainn Chais ní dlegait-som](app294.html) [3](javascript:footNote('G102900/note003.html')) > > cís Cais*il* na cuan ; > > 385] ní dlegar a Glennomain > > [ná ó](app295.html) Raithlenn ruad. > 20. Ní dleagar ó laechaib Léin > > [nach](app296.html) a Gabair gairg, > > ní dlegar d'[Uíb Fidginnti](app297.html) > > 390] [nach a](app298.html) Áine aird. > 21. Sochar maiseach mór-Chaisil > > [meabraig](app299.html) leat cach mís ; > > ní [macflaith ar Mór-Mumain](app300.html) > > nech [ná](app301.html) [coingne](app302.html) cís. Cís. > 22. 395] Mise Benén bindfoclach[4](javascript:footNote('G102900/note004.html')) > > bár buada mar bís. > > Fuaris atreib ingantaig. > > Do Chaisil a chís. > [5](javascript:footNote('G102900/note005.html')) #### 5 {MS page 196b} Tuarastla ríg Caisil do rígaib a thuath: a leathlám [chéadus](app303.html) & 400] deich n-eich & deich [n-errid](app304.html) & dá falaig & dá fichthill do ríg Dáil Chais, & tosach lais a crích anechtair & lorg iar cách. Deich n-eich --- p.30 #### 5 & deich cuirn & deich claidib & deich scéith & deich sgingi & dá falaig & dá fithchill do ríg Gabráin ind sin. Deich n-eich & deich [mogaid](app305.html) & deich mná & deich cuirn do ríg Eóganacht in tan nach rí 405] Caisil. Ocht [mogaid](app306.html) & ocht mná & ocht claidim & ocht ngabra & ocht scéith & deich longa do ríg na [nDési](app307.html) . Cóic eich & cóic matail & cúic cuirnn & cúic claidib do ríg [Hua Liatháin](app308.html) . Deich n-eich & deich cuirn & deich scéith & deich claidib & deich lúireacha do ríg Raith- leand. Seacht n-eich & seacht n-inair & secht coin & secht lúireacha 410] do ríg [Múscraigi](app309.html) . Seacht claidim & seacht cuirn & seacht lúireacha & secht longa & secht n-eich do ríg Dáirfine. Seacht coin & secht n-eich & seacht cuirn do ríg Dáirfine int [sléibi](app310.html) . Seacht n-eich & seacht cuirn & seacht claidib & secht scéith & seacht coin do ríg Lacha Léin. Seacht mná & seacht matail co n-ór & seacht cuirn & secht n-eich do 415] ríg [Ciarraigi](app311.html) Luachra. Seacht n-eich & secht scéith & secht claidib & secht longa & secht lúireacha do ríg Léimi in Chon. Deich n-eich [do ríg Hua Conaill Gabra & deich scéith & deich claidib & deich cuirn & gan giallu](app312.html) uad acht lugu fo láim ríg Caisil. Secht n-eich [do ríg Hua Cairpri & seacht cuirnd & seacht claidim & secht ngilla & secht 420] mogaidh](app313.html) . Ocht cuirnn do churaid Chliach & ocht claidim & ocht n-eich, dá falaig & dá fithchill. Seacht n-eich & seacht cuirnn & secht scéith & secht [claidim](app314.html) do ríg Gleandamnach. [Ocht](app315.html) n-eich & ocht claidim & ocht cuirn la grádaib flatha & airdríg do ríg na nUaithni. Ocht n-eich [do ríg Éili, ocht scéith & ocht claidim & ocht cuirn & 425] ocht lúireacha](app316.html) . It é sin [tuaristal na ríg amal adféd in fili Benén](app317.html) : [6](javascript:footNote('G102900/note006.html')) #### 5 > 1. A eólaig Muman móiri > > [másat](app318.html) [cuimneach](app319.html) canóine, > > éirig is leasaig 'na [thig](app320.html) > > cert ríg Caisil [ó](app321.html) a chríchaib. > 2. 430] Tosach lais i tír n-aili > > la [ríg Dál Cais, ní ceile](app322.html) > > lorg na ríg [Dál](app323.html) Cais in cheóil > > ic taidecht [a tír aineóil](app324.html) . > > > --- > > p.32 > > 5. Deich n-eich do ríg Gabráin guirm > > 435] ó ríg Dala & deich cuirn > > deich claidim, deich scéith, deich scing, > > dá falaig is dá fichthill. > 6. Deich [mogaid](app325.html) , deich mná móra > > & deich cuirn chomóla, > > 440] m*an*ib leis Caisil na cacht, > > deich n-eich do ríg Eóganacht. > 7. Ocht [mogaid](app326.html) , ocht mná donda > > do ríg Dési is deich longa, > > ocht scéith, ocht claidim re guin > > 445] is ocht ngabra tar glasmuir. > 8. {MS page 196c}Cúic eich, cúic matail co n-ór > > & cúic cuirn re comól, > > cúic [claidim](app327.html) re cor cach áir > > do ríg laechda Hua Liatháin. > 9. 450] Deich n-eich do ríg Raithleand ruaid, > > deich cuirn ó ríg Caisil chruaid, > > deich scéith, deich claidim [chalma](app328.html) , > > [deich lúireacha lánbadba](app329.html) . > 10. Seacht n-eich, seacht n-inair derga > > 455] secht coin re caithim selga, > > seacht lúireacha i lló [gaili](app330.html) > > don fir fá mbiad [Múscraigi](app331.html) . > 11. Seacht claidim, secht cuirn [chroma](app332.html) , > > secht lúireacha, secht longa, > > 460] seacht n-eich fri [fáidfine](app333.html) [f*eir*t](app334.html) > > do ríg Dáirfine [in](app335.html) [deisceirt](app336.html) . > 12. Seacht coin fri corad [n-aigi](app337.html) , > > seacht n-eich [int áirem aile](app338.html) app>, > > secht cuirn fri caithem séri > > 465] do ríg Dairbre in daigsléibi. > > > --- > > p.34 > > 15. Seacht n-eich do ríg Lacha Léin, > > secht cuirn, secht claidim do chén > > secht scéith a n-áirem [n-uathaid](app339.html) > > seacht coin áille a nIrrluachair. > 16. 470] Seacht matail co mbuindib d'ór > > & seacht cuirnd fri comól, > > seacht n-eich, ní [hiarmairi](app340.html) daill, > > do ríg [Ciarraigi](app341.html) in chomlaind. > 17. Seacht n-eich do laech in Lémi > > 475] seacht scéith co scáth na gréni > > seacht [claidmi](app342.html) croma catha, > > seacht longa, seacht lúireacha. > 18. Sé heich do ríg Corcamruad, > > sé [claidmi](app343.html) re cirrad sluag, > > 480] sé cuirn, sé scéith [fo-geba](app344.html) , > > sé coin áille aengela. > 19. Deich n-eich do ríg [Hua](app345.html) nGabra, > > deich scéith, deich claidim chalma, > > deich cuirn 'na dún [fo deme](app346.html) > > 485] [cen géill](app347.html) uad cen [eiteri](app348.html) . > 20. Seacht n-eich do ríg Broga Ríg, > > seacht cuirn asa n-eba fín, > > secht [claidmi](app349.html) , is cor soraid, > > seacht ngilla, secht mban-mogaid. > 21. 490] Seacht cuirn do churaid Áine, > > seacht claidmi, ní cor táidi, > > secht n-eich don laech sin re lind, > > dá falaig is dá fithchill. > 22. Seacht n-eich, seacht cuirnn [don laech luath](app350.html) > > 495] do [ríg](app351.html) [ruireach](app352.html) na Forthuath ; > > seacht scéith, secht claidim i cath > > berar do ríg Gleandamnach. > > > --- > > p.36 > > 25. Seacht n-eich do [ríg](app353.html) na nUaithni > > seacht claidim, [is cor](app354.html) [tuaichli](app355.html) , > > 500] seacht cuirn dia ndámaib dá ndíl > > beith a ngrádaib [in](app356.html) airdríg. > 26. Ocht n-eich do ríg Éle in óir, > > ocht scéith, ocht claidim is cóir, > > ocht cuirn nos congaib [ac fleid](app357.html) , > > 505] ocht lúireacha i lló gaiscid. > 27. Ac sin tuaristal cach ríg > > ó ríg Caisil co cét sním: > > lám Beneóin [ro](app358.html) thaisig sin, > > leasaig [acad](app359.html) , a eólaig. A eólaig Muman. > #### 6 510] Dligead ocus fodail na tuarostal sin beós andso ó ríg Caisil do rígaib tuath & [mór-thuath](app360.html) iar sochar a forba & a ceneóil, a feib dligid & [dúchusa](app361.html) , & ar sochar grád & dílmaine, [ar](app362.html) [méit](app363.html) a nirt & a forlámais, ar línmairi a fechta & a slóigid, & ar soirbi & ar sobraidi & ar sindseri & [comairim](app364.html) fond & [febsa](app365.html) . Is foithib sin [midithir](app366.html) a [tuaristla](app367.html) 515] dóib ar slicht suad & [senchad](app368.html) amal asbert Benén [andso](app369.html) : > 1. {MS page 196d}Atá sund seanchas, suairc sreath, > > [bis ainfis minab eólach](app370.html) : > > tuaristal ríg Caisil chóir > > dá rígaib caema a chétóir. > 2. 520] [Tráth](app371.html) nach bia [rígi](app372.html) ac Dáil [Chais](app373.html) > > for clandaib Eógain [amnais](app374.html) , > > [leathguala ríg Caisil chain](app375.html) > > [leó gid imda d'aigedaib](app376.html) . > 3. Deich cuirn co n-ór cach Samna > > 525] trícha claideam, [cor amra](app377.html) , > > trícha each álaind [álaind i lle](app378.html) > > do [ríg](app379.html) [Dáil](app380.html) Chais chúlbuide. > > > --- > > p.38 > > 6. Dligid rí [Osraigi](app381.html) ém > > ó dib rígaib a [ro-réir](app382.html) > > 530] in cach [bliadna](app383.html) [dá baile](app384.html) > > dá thuaristal togaide. > 7. Dligid ó ríg Themra [tuaid](app385.html) > > rí [Osraigi](app386.html) co n-ard-buaid > > deich scéith & deich claidim > > 535] is deich n-eich tar [mór-moigib](app387.html) . > 8. Dligid ó ríg Caisil [chruaid](app388.html) > > [rí Osraige co n-ard-uaill](app389.html) > > deich [scéith](app390.html) , deich cloidim [iar](app391.html) cóir > > & dá falaig derg-óir. > 9. 540] Tuaristal ríg na nDési > > ó ríg Caisil [adglé-si](app392.html) > > claideam co n-ór, each [co mblad](app393.html) > > & long fa [láin-seólad](app394.html) . > 10. [Dligid](app395.html) tuaristal [can](app396.html) [tár](app397.html) > > 545] rí lán[laechda](app398.html) Ua [Liathán](app399.html) > > sciath ríg Caisil, claideam [coin](app400.html) , > > each is errid tar ard-moir. > 11. [Dligid](app401.html) [oirrí](app402.html) Muigi [Fian](app403.html) > > each o ríg Caisil is [srian](app404.html) ; > > 550] dligid sciath is cloideam coin > > rí Fear Muigi co mór-goil. > 12. Cland Chairpre Músc, mór a mblad, > > dligid a [rí](app405.html) tuaristal, > > sciath [ríg](app406.html) Caisil co [ndéni](app407.html) > > 555] a each 's a chú [coin-éilli](app408.html) . > 13. Dligid rí Raithleand co rath, > > is trén-mór in tuaristal, > > deich claidim & deich cuirn, > > deich mbruit chorcra, deich mbruit guirm. > > > --- > > p.40 > > 16. 560] Dligid rí Dáirfine duind > > ó [ríg](app409.html) Caisil in chomlaind > > trí claidmi [cosnuid creacha](app410.html) > > trí longa, trí lúireacha. > 17. Tuaristal ríg Druing nach dis > > 565] ó ríg Érind, ní [dímis](app411.html) , > > trí cloidmi [cama](app412.html) caela > > is trí [longa](app413.html) lán-chaema. > 18. Tuaristal ríg Lacha Léin > > ó ríg Érind co n-[aird-méin](app414.html) > > 570] deich ngabra, donna [a ndatha](app415.html) , > > deich longa, deich lúireacha. > 19. Tuaristal ríg Feórna Floind > > ó huíb Aililla Ólaim, > > deich n-eich arna nglés [don](app416.html) [graig](app417.html) > > 575] ['s a](app418.html) chochall seang sróll-étaig. > 20. Tuaristol ríg Lémi in Chon > > ó ríg Caisil, is caem-chor, > > a long dingbála dathach, > > each, claideam, corn [comrumach](app419.html) .[7](javascript:footNote('G102900/note007.html')) > 21. 580] Tuaristol ríg Gabráin gloin > > ó ríg mór Muman [medair](app420.html) > > [céin](app421.html) [foraeli](app422.html) 'na [thig](app423.html) thruim > > dligid [in rí](app424.html) a leathgualainn. > 22. Isin tráth téid [dia thig](app425.html) fén > > 585] dligid each is errid éim, > > & in lín do-théid soir > > each is errid cach énfir. > 23. Tuaristol ríg Broga Ríg > > ó ríg Erind can imsním > > 590] deich n-inair donna derga > > is deich [ngoill](app426.html) can Gaedelga. > > > --- > > p.42 > > 26. Tuaristol ríg Áine aird > > ó ríg Caisil chlaidim-gairg > > a sciath is a chlaideam [glé](app427.html) , > > 595] trícha bó cach Bealltaine. > 27. Tuaristol ríg na nUaithne > > ó ríg [Caisil](app428.html) , is [tuaichle](app429.html) , > > [sé](app430.html) scéith, [is sé](app431.html) claidim chain > > [is sé](app432.html) heich ina [ragnaib](app433.html) . > 28. 600] Dligid [rí](app434.html) Arad co n-aíb > > ó ríg Érind aiged-chaín > > [sé](app435.html) cloidim, sé scéith molta > > [is sé](app436.html) leanda lán-chorcra. > 29. Tuaristol ríg Éli in [óir](app437.html) > > 605] ó ríg Caisil in chom-óil{MS page 197a}[sé](app438.html) scéth [is sé](app439.html) claidim chain, > > [sé](app440.html) [mogaid](app441.html) , [sé](app442.html) ban-mogaid. > 30. Bid saí nó bid ollam án, > > [atá fris](app443.html) Mac Cuilindán, > > 610] [ní fer bec-indmi re lá](app444.html) > > cach aen gá mbia [so mar tá](app445.html) . Atá. > #### 7 Do Phortaib ríg Caisil [annso](app446.html) .i. Brug Ríg & [Muilchead](app447.html) & [Seanchua chaín](app448.html) & [Ros Raeda](app449.html) & Cluain Uama & Cathair Chnuis & Cathair Findabrach, Cathair Thuaigi, Cathair Glennamnach, Cathair 615] Chind Chon, Dún [Fir](app450.html) Aencholca, [Dún nGair](app451.html) , Cathair Methais, Teamair Shuba, [Airbili](app452.html) , Aenach mBearráin, Mag Cailli, Ard Conaill, Ard [Meic Conaing](app453.html) , Ard Ruidi, Tuaiscert Maigi, Mag Saíre, Na Trí [hÁirne](app454.html) ar muir [máir](app455.html) , Aenach Cairpri, Druim Mór, Druim Caín, Cathair Chuirc, Murbolcan, Geibtine, Grafann, Aill 620] M*ei*c [Cuirr](app456.html) , Mag nAí, Mag [nEtarbaine](app457.html) , [Huachtmag](app458.html) , [Caechán](app459.html) --- p.44 #### 7 Boirne, Murmag, Mag nEnaig, Tuaim [nEtain](app460.html) , Mag nAsail, Eibliu, Ucht na Rígna, Cuilleann, Cua, Cláiri, Indeoin, Áine, Ordd, Uilleand Etan, Loch Ceand, Ceand Nathrach, Rafand, Druim Caín, Druim Fíngin, [Treda](app461.html) [8](javascript:footNote('G102900/note008.html')) na Ríg, Ráith [Eirc](app462.html) , Ráith Faelad, 625] Ráith Arda, Ráith Droma Deilgi, Benntraigi, [Crecraigi](app463.html) , [Orbraigi](app464.html) & [Huí](app465.html) Chuirb, conad dóib ro chét in breó Benén: > 1. Ara [fesadar](app466.html) a [ngair](app467.html) > > éraic Feargusa Scandail > > táthud [adbar](app468.html) a fesa > > 630] ó Eóraid co [Dún](app469.html) nDreasa. > 2. Éric Feargusa in ríg > > itir seóta & tír > > nírbo beg [leó](app470.html) ina guin > > Laigin Deasgabair co [muir](app471.html) . > 3. 635] Do chirt Chaisil cona bríg > > Brug Ríg & [Muilchead](app472.html) már, > > [Senchua chaín](app473.html) , Rus [Raeda](app474.html) réil > > [& leis](app475.html) Cluain Uama án. > 4. Cathair Chnuis, Cathair Findabrach, > > 640] Cathair Thuaigi cona bail, > > Cathair Gleandamnach, Cathair Chind Chon, > > Dún [Fir](app476.html) Aencholga, Dún nGair. > 5. Cathair Meathais, Temair Suba, > > Airbili mármaíneach ruad, > > 645] Aenach [mBearrán](app477.html) , Mag Cailli cain, > > Ard Conaill [fa chomair chuan](app478.html) . > 6. Ard M*ei*c [Conaing](app479.html) la hArd Ruidi, > > Tuaiscert Maigi, muineach clár, > > Mag Saíri ro-segad áirme > > 650] la teóra Áirne ar muir már. > 7. Aenach Cairpri, Druim Mór, Druim Caín, > > Cathair Chuirc foraici muir, > > Murbbolcan, Geibtine, [Grafand](app480.html) Grafand > > is les uili Aill M*ei*c [Cuir](app481.html) . > > > --- > > p.46 > > 10. 655] Mag [nAí](app482.html) , Mag nEdarba, [Uachtmag](app483.html) , > > Caechán Boirni, [buan](app484.html) don ríg, > > Murmag már, Mag nEnaig Rosa, > > Tuaim [nEidin](app485.html) abra [do](app486.html) thír. > 11. Asal, Eibleo, Ucht na Rígna, > > 660] in [muir ima lína](app487.html) lorg, > > [Culleand &](app488.html) Cua & Cláiri, > > Indeoin & Áine [is](app489.html) Ord. > 12. Huilleand Etan is Loch Cend, > > Ceand Nathrach [alta](app490.html) Rafann [is](app491.html) fír, > > 665] Druim Caín, Druim Fíngin feda, > > is leis cid Treda na Ríg. > 13. Ráith Eirc, Ráith Faelad, Ráith Arda, > > [is](app492.html) Ráith [Droma Deilge](app493.html) thes, > > Beandtraigi, [Crecraigi](app494.html) , [Orbraigi](app495.html) > > 670] & [Uí](app496.html) Chuirp a [ro-feas](app497.html) . Ar.[9](javascript:footNote('G102900/note009.html')) > Do sochar Chondacht andso sís amal ad-féd Benén ----------------------------------------------- [10](javascript:footNote('G102900/note010.html')) #### 1 {MS page 197b} Císa acus [tuaristla](app498.html) Condacht .i. [mór-chís](app499.html) Condacht itir biathad & coimideacht céadamus co Cruachain. A hUmall dano eirnigther císa Condacht co Cruachain [*prius*](app500.html) : cóic fichit bó & cóic fichit torc 675] & cóic fichid leand a hUmall [sin](app501.html) . Cóic fichit dam & cóic fichit lulgach & trí fichit [muc](app502.html) & [.lx.](app503.html) brat ó [Cregraigi](app504.html) andsin. Ceathracha ar dá chéd brat & [dá chéd bó](app505.html) ; & fichi ar chéd muc ó Chonmaicnib sin. Céd bó & cét ndam ó [Chiarraigib](app506.html) indsin. [Seasca](app507.html) [brat dearg](app508.html) & seasca torc o [Chiarraigib](app509.html) beos andsin. [Seacht caeca](app510.html) lulgach, [trí chaeca](app511.html) torc, 680] trí chaeca brat óna Luignib cacha bealltaine & trí chaeca dam ; & ní --- p.48 #### 1 [ar daíri](app512.html) [na fineadach](app513.html) sin acht [ar daíri féir](app514.html) & fearaind. Ceathracha ar chéd bó & [seacht caecait caer iaraind](app515.html) , caeca ar trí cét muc & caeca ar trí céd dam óna Corcaib indsin. Caeca ar chéd brat [nderg](app516.html) & caeca ar chét torc & caeca ar chét ndam ó na Dealbnaib indsin [ara tealgad 685] na tír](app517.html) . Seachtmoga brat, seachtmoga torc a [Huíb](app518.html) Maine tar cend a tíri. Hua Briúin & Síl [Muireadaig](app519.html) & Huí [Fiachra](app520.html) & Cenél nAeda saorthuatha indsin & [comsaera](app521.html) fri ríg, & ní thiagat feacht na sluaiged acht ar crod, & ní [thiagat](app522.html) i cath la ríg acht ara lóg, & dia [mb*er*t*ar*](app523.html) & curo marbt*ar*, [dligid in rí a n-éric do íc ón ríg](app524.html) ; & in tan nách bia 690] rígi la Síl [Fiachra, nó](app525.html) ; Aeda nó Guairi, [is leó guala](app526.html) deas ríg Condacht [lasin fer is fearr díb. Mádá tegma ar deóraideacht a crích n-aili, is leó guala ríg Caisil nó ríg Náis nó ríg Emna Maichi](app527.html) . Conad dóib sin ro chachain in bili buada [Benén](app528.html) : > 1. [Éistid](app529.html) re seanchas nach suaill > > 695] airdríg Condacht claideam-[ruaid](app530.html) > > do neoch dliges ['na](app531.html) thír thall > > ['na eineach, 'na einiccland](app532.html) . > 2. Mór-chís Condacht co Cruachain > > cen [dímeas ó](app533.html) ; deg-thuathaib > > 700] cach [aen](app534.html) dia ndlig, dílsi smacht, > > [biathad](app535.html) & coimideacht. > 3. Cóic fichit bó, buan a mblad, > > cóíc fichit torc taeb-leathan > > cóic fichit leand lígda gart > > 705] a hUmall do [ríg](app536.html) Condacht. > 4. Airdchís [Creagraigi](app537.html) [ní chél](app538.html) > > do [ríg](app539.html) > > Condacht, dáig [adgén](app540.html) > > : > > cúic fichid dam cona ndath > > [do ríg Condacht is Cruachan](app541.html) . > > > --- > > p.50 > > 7. 710] Trí fichit muc, mór in smacht, > > & trí fichit ríg-brat, > > [cóic fichit loilgeach anall > > ó Chrecraigi na caemchrand](app542.html) . > 8. Dá fichit déc brat co mbríg, > > 715] dá chét bó cen [imarrím](app543.html) , > > [sé fichit torc, tenn in ail](app544.html) > > [dleagar](app545.html) dona Conmacnib. > 9. Cóic fichit bó mór co mblaid, > > [cóic fichit dam do damaib](app546.html) > > 720] ó [Chiarraigib](app547.html) , [cruaid](app548.html) in smacht, > > do thabairt do ríg Condacht. > 10. Trí fichit brat dearg gan dub{MS page 197c}trí fichit torc taeb-lebar > > ó Chiarraigib, cruaid in breath, > > 725] 's a [tacar](app549.html) uili [ar oen-leath](app550.html) . > 11. Dleagar [do Luignib](app551.html) cen locht > > a turgnom frisin longphort, > > seacht caeca lulgach i lle > > [do](app552.html) thobairt [cach](app553.html) belltaine. > 12. 730] Trí chaeca torc, is [tarba](app554.html) , > > a torachtain cach samna, > > trí caeca brat cona mblad > > do ríg Condacht is Cruachan. > 13. Is don cháin chétna [ro clos](app555.html) > > 735] can [ainfír](app556.html) , can ainbflaithus, > > trí caeca dam ar ló i lle > > [do](app557.html) fritháileam threbairi. > 14. [Cé](app558.html) [doberat](app559.html) Luigne i lle > > a cáin tar cend a [tíre](app560.html) , > > 740] [nochan iad Luigne](app561.html) is daer and > > acht in fér is [a](app562.html) ferand. > > > --- > > p.52 > > 17. Airdchís na Corc [cen chruaidi](app563.html) > > do thobairt [cach aen-uairi](app564.html) > > do ríg Maigi hAe na n-each, > > 745] seacht fichit bó, ní [hainbreath](app565.html) . > 18. Seacht [caeca](app566.html) [do chaeraib iairn](app567.html) > > seacht caeca muc [co mór-gliaid](app568.html) , > > seacht [coeca](app569.html) dam, dílsi smacht, > > [do-bearar](app570.html) do [ríg](app571.html) [Condacht](app572.html) . > 19. 750] Trí chaeca brat corcra, ad-clos, > > can [ainfír](app573.html) , cen [imarbus](app574.html) ,[11](javascript:footNote('G102900/note011.html')) > > is do Delbnaib [dleagar](app575.html) sin > > do ríg Connacht co Cruachain. > 20. Trí chaeca torc cen tacha, > > 755] trí chaeca dam ndeg-datha > > ó Dealbnaib amáin, ní brég, > > dlegar a cáin do chomét. > 21. Nochon ar daíri na fear > > menbad hé in fearann [férmar](app576.html) : > > 760] ní thibraidis cáin i lle > > menbad [dar](app577.html) ceand a tíri. > 22. Mór-cháin Ua Maine don Maig > > is mebair le cach senchaid ; > > [sechtmoga](app578.html) brat, nocho brég, > > 765] [sechtmoga torc](app579.html) , is tromthrét. > 23. Gé do-berar in cháin [X](app580.html) > > ó [hUíb](app581.html) Maine [don mór-maig](app582.html) , > > is tar cend a tíri thall > > [dleagur](app583.html) in cháin [do chomall](app584.html) . > 24. 770] Saerthuatha Condacht [na clann](app585.html) > > ní dleagar díb cáin [chomlann](app586.html) , > > Huí Briúin ['na longaib tar lear](app587.html) > > Síl Muredaig na muinter. > > > --- > > p.54 > > 27. Huí Fiachrach in moigi móir, > > 775] Cenél nAeda, ní hécóir, > > ní dleagar díb [cáin](app588.html) ná [smacht](app589.html) > > do thobairt do ríg Condacht. > 28. Na clanna sin can chís [cain](app590.html) , > > [mad áil sloinded a sochair](app591.html) , > > 780] comdúthaig dóib ima le > > cebé díb dá ró in ríge. > 29. Gebé díb [deach lais](app592.html) i cath, > > le ríg Condacht [is Cruachan](app593.html) , > > dia marbthar [do](app594.html) gaíb ['san](app595.html) gleic, > > 785] [dleagar](app596.html) a íc 'sa éreic. > 30. [Uair](app597.html) nocho dlig neach díb sin > > dul i cath [nó comlondaib](app598.html) > > la [ríg](app599.html) Condacht [chaíme cruid](app600.html) > > minab [ar](app601.html) cend tuaristuil. > 31. 790] An tráth nach bia rígi thuaid > > ac Síl [Aedha](app602.html) is Guairi gluair, > > [is ead dleagaid, ní gráin gart, > > leath-guala airdríg Connacht.](app603.html) > 32. Dá tecmad do deigfear díb > > 795] a thír d'fácbáil re hainfír, > > guala cach ríg chúicid cain > > dligid cach rí dá rígoib. > [12](javascript:footNote('G102900/note012.html'))34. Maith [foruair](app604.html) Benén co beacht > > [int eólus so](app605.html) , ní hégcert: > > 800] sloindfed-sa [mar atá sin](app606.html) , > > a daíne ána, [éistid](app607.html) . Éistid re senchus. > #### 2 {MS page 197d} Do [thuarustlaib](app608.html) tuath Condacht andso [ó airdríg Cruachan](app609.html) , ar is tar cend [fearaind](app610.html) & tuaristail ícait [seo](app611.html) [in cís](app612.html) & nochon ar daíri cheneóil, ar id [bráthair](app613.html) a [n-urraid](app614.html) dib línaib [i suidiu.](app615.html) . Fo bíth conid --- p.56 #### 2 805] de imsaí cach flaithis & cach rígi ón gabail co sétchi mina fallaig fál fingaili [nó](app616.html) [forbrecht](app617.html) [for naebu](app618.html) nó díultad baisti, conid de imsaí flaith uaidib & conad íarum [fogniat](app619.html) cís & [gabaid](app620.html) tuaristol ó thellach ná fill & ná della Dia. Dligid dano flaith Síl Mureadaig [fail](app621.html) & errid ríg Condacht & a 810] sciath & a chlaideam & a lúireach. Cúic eich & cúic claidim & cúic longa & cúic lúireacha do ríg Umaill. Sé [scéith](app622.html) & sé claidim & sé [heich](app623.html) & sé hinair & sé cuirnd do ríg [[Delbna. Sé hairm & sé hinair & sé mogaid & sé mná & sé lúirecha do ríg]](app624.html) [13](javascript:footNote('G102900/note013.html')) [Crecraigi](app625.html) . Dá falaig & dá fichthill & deich cuirn & deich n-eich do ríg Conmaicne. Seacht 815] mbruit & seacht n-inair & seacht n-eich & seacht coin do ríg Hua Maine. Deich n-eich & deich mbruit & deich cuirn & deich coin do ríg Luigne. Cúic eich & cóic matail & cúic claidmi & deich cuirn & deich mogaid & deich fichthilla do ríg Hua mBriúin. .U. eich, .u. m*a*tail .u. cl*aidim* .u. luir*ech*a do ríg*h* na Corc. [14](javascript:footNote('G102900/note014.html'))Trí cuirn & trí 820] claidmi & trí heich & deich failgi & deich fichthilla do ríg Hua Fiachrach in [tuaiscirt](app626.html) . Seacht mogaid & seacht mná daera & seacht cuirn & [trí](app627.html) claidmi & [trí](app628.html) coin do ríg Ceneóil nAeda. [Trí hinair & trí cuirn & trí heich do ríg Partraigi](app629.html) . Is amlaid sin [midigther](app630.html) febsa ríg tuath *Condacht*, conid dóib [ro chéad in Benén so](app631.html) : > 1. 825] [Tuaristlu](app632.html) cúicid Chondacht > > i [lliubur](app633.html) chaem [atchonnarc](app634.html) , > > [a](app635.html) tabair [dia](app636.html) thuathaib tuaid > > rí Condacht, cend in [mór-sluaig](app637.html) . > 2. Dligid in fer is fearr díb > > 830] do Síl Muireadaig ón ríg > > fail & errid is each, > > sciath, claideam [&](app638.html) lúireach. > > > --- > > p.58 > > 5. Dligid rí Umaill cen acht > > cóic eich 'na thír cen tromdacht, > > 835] cúic claidim chorra chatha, > > cúic longa, cúic lúireacha. > 6. Dligid rí Delbna ó Druim Léith > > sé [claidim](app639.html) & sé scéth, > > sé heich, sé hinair co n-ór > > 840] & sé cuirn [fri](app640.html) comól. > 7. Dligid rí [Crecraigi](app641.html) [cain](app642.html) > > [sé hairm & sé hinair](app643.html) , > > [sé mogaid, sé mná daera, > > sé lúireacha lán-chaema](app644.html) . > 8. 845] Dligid rí Conmaicne cóir > > deich cuirn ar ndul 'na thech n-óil > > deich n-eich luatha fora [ling](app645.html) , > > dá falaig is dá fichthill. > 9. Dligid rí Hua Maine [in meand](app646.html) > > 850] seacht mbruit, seacht ngabra [tar gleann](app647.html) , > > secht coin fri [corad](app648.html) sealga, > > is seacht n-inair urrderga. > 10. Dligid rí Luigne na laech > > deich n-eich, deich mbruit nocho baeth, > > 855] deich cuirn fri [caithim](app649.html) meada, > > deich coin [chaema chnes-gela](app650.html) . > 11. [15](javascript:footNote('G102900/note015.html')) Dligid rí Hua mBriúin [co mblaid](app651.html) > > [cúic eich & cúic matail, > > cúic claidim](app652.html) , deich cuirn chama, > > 860] deich mogaid, deich fichthella. > 12. Dligid rí na Corc [ón choill](app653.html) > > [cúic](app654.html) [mairc &](app655.html) [cóic](app656.html) mataill, > > cúic claidmi [nár](app657.html) [chlaí](app658.html) fri cnáim, > > cúic lúireacha fri lom-gaíb. > > > --- > > p.60 > > 15. 865] Dligid rí [Partraige](app659.html) in phuirt > > trí cuirn, trí claidmi no chait,{MS page 198a}trí hinair & trí heich > > ó ríg Cruachan cen chain-chleith. > [16](javascript:footNote('G102900/note016.html'))17. Trí cuirn do ríg Hua Fiachrach, > > 870] trí cloidim [fri](app660.html) clód [cliathach](app661.html) , > > trí heich [i nAidne in lenna](app662.html) , > > deich failgi, deich fichthilla. > 18. Dligid rí Ceneóil Aeda > > .uii. mogaid, .uii. mná daera, > > 875] [trí cuirn is trí cl*aidim* cain > > trí coin fria dumha a ndairibh](app663.html) , > [17](javascript:footNote('G102900/note017.html'))20. Is ead sin dleagaid tuatha > > chóicid Chondacht is Cruachna > > ó ríg Muigi Hae na n-ag > > 880] do neoch dliges tuaristal. > Císsa ríg Ailig acus a [thuaristal](app664.html) andso [.i.](app665.html) a chísa-son ó thuathaib & a [thuaristal](app666.html) -son dóib-seom. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ #### 1 Céd caerach & cét [brat](app667.html) & cét bó & cét torc dó ó [Chuilennraigi](app668.html) . Trícha torc & trícha bó & trícha molt ó Thuaith Rátha. Trí cét torc, 885] trí cét bó, trí cét molt ó [Fearuib Luirg. Trí cét bó, trí cét mart, cét tinne ó](app669.html) ríg Hua Fiachrach. Cét mart & [caeca](app670.html) bó & céd torc & caeca brat a Huíb M*ei*c Caírthaind. Trí chét torc, trí cét bó, trí cét mart ó Chiandachta [Glenna Gemin](app671.html) . [Deich](app672.html) cét lulgach, [cét mart](app673.html) , caeca dam, caeca torc ó Fearaib Lí. Céd lulgach, caeca torc, caeca brat ó 890] Huíb Tuirtri. Céd mart, cét lulgach, caeca brat ó Fearaib Muigi --- p.62 #### 1 Ítha. Saerthuatha Ailig .i. Tulach Óg & Craeb & Mag nÍtha & Inis Eógain & Cenél Conaill, conid dóib ro [chachain](app674.html) int eólach .i. Beinén mac Sescnén: > 1. Ceart ríg Ailig [éisdid](app675.html) [ris](app676.html) > > 895] itir dairib nach dímis: > > dligid crod, ní cís [n-uathaid](app677.html) , > > ó finib, ó forthuathaib. > 2. Céd caerach, céd brat, céd bó > > & céd torc tobair dó > > 900] ó [Chuilennraige](app678.html) in chocaid > > do ríg Ailig iar n-obair. > 3. [Trícha](app679.html) torc a Tuaith Rátha, > > [trícha](app680.html) bó co mblicht [blátha](app681.html) , > > trícha molt a mís [buidi](app682.html) > > 905] dligid ríg Ailig uili. > 4. Trí chét torc ó Fearaib Luirc, > > trí chéd bó, ní bec in chuird, > > trí chéd molt 'na [mbeathaid](app683.html) > > do ríg Ailig [ailt-leathain](app684.html) . > 5. 910] Dligid do [ríg](app685.html) Hua Fiachrach > > trí chét bó, ní [bág](app686.html) briathrach, > > céd mart is céd tindi trom > > do ríg Febail na [faen-long](app687.html) . > 6. Céd mart a Huíb M*ei*c Caírthaind > > 915] & cét torc, [ní sáirthim](app688.html) , > > caeca bó, [cid dál dligid](app689.html) , > > caeca brat co [mbán-bilib](app690.html) . > 7. Trí chéd torc [fris](app691.html) [tuillter](app692.html) [thuaid](app693.html) > > trí [chéd](app694.html) bó fri biathad sluaig, > > 920] trí chéd mart, is maín chocaid > > ó Chiandachta in [trom-thocaid](app695.html) . > > > --- > > p.64 > > 10. Deich cét lulgach ó lucht Lí > > [cét mart, is breath fírindi](app696.html) , > > is caeca dam do damaib > > 925] la caeca torc [trom-tharaid](app697.html) . > 11. Céd lulgach ó thuathaib Tort, > > caeca tindi, caeca torc, > > la caeca brat ndatha dó > > ó Dún na Huidri a n-aen-ló. > 12. 930] Céd mart ó Fearaib Muigi > > is cét lulgach [lán-buidi](app698.html) , > > caeca brat, is breath chána, > > do ríg Ailig imdána. > 13. Ní [dlegur](app699.html) a Tulaig Óg > > 935] cáin do ríg Febail na fót, > > dáig gabthar asa tír [thend](app700.html) > > [rígi for fearaib Érind](app701.html) . > [18](javascript:footNote('G102900/note018.html'))15. Nocho dleagar [asin](app702.html) Chraíb > > cís do ríg Ailig co n-aíb ; > > 940] ní dleagar a Muig Ítha > > cáin [ná](app703.html) cacht tar [caem-chrícha](app704.html) . > 16. Ní dleagur d'Inis Eógain > > cís don aird-ríg [nach](app705.html) [deólaid](app706.html) ; > > ní dleagar do Chloind Chonaill > > 945] cís ná bés ná bán-olaind. > 17. {MS page 198b}[Iat so cána](app707.html) ríg Ailig ; > > ní saí neach [nachas airig](app708.html) : > > ní dligend [rígi](app709.html) ná reacht > > in rí nach coingéba [a chert](app710.html) . C. > #### 2 950] [At eat and so](app711.html) [odra acus tuaristla](app712.html) ríg Ailig dia thuathaib & dia aicmib ar biathad & ar choimideacht. Dligid di*diu* [rí](app713.html) Ailig fodesin in tan nach [fa](app714.html) [rí](app715.html) for [Érind](app716.html) [leath-láim](app717.html) ríg Érind ac ól & ac aenach [& remimthús ríg Érind](app718.html) [i coraib](app719.html) i comairlib & impidib. Dligid ó ríg --- p.66 Érind caeca claideam & caeca sciath & caeca [mogad](app720.html) & caeca errid & 955] caeca each. [Do ríg Ailig in](app721.html) . Fodlaid-[seom](app722.html) didiu a thuaristol *sic*: cóic scéith, cóic claidim & cóic cuirnd & cóic mná & cóic [mogaid](app723.html) & cúic eich do ríg Cairpri Droma Cliab. Cóic scéith, cóic mogaid, cóic mná, cóic claidim do ríg [Cenéil Aeda](app724.html) [Easa Ruaid](app725.html) . Sé heich, sé [scéth](app726.html) , sé claidim, sé 960] cuirnn, sé bruit gorma & sé bruit uaine do ríg [Chenéil](app727.html) Bógaine. Cóic eich, cóic [scéith](app728.html) , cóic [claidim](app729.html) , cúic bruit, [cúic lúireacha](app730.html) do ríg [Chenéil nÉnda](app731.html) . Seacht mná, seacht mogaid, seacht n-eich, secht claidim do ríg [Ceneóil](app732.html) Lugdach. Seacht mogaid, seacht mná, seacht claidmi, seacht cuirn do ríg Indsi Heógain. Sé heich, [sé](app733.html) ; 965] cuirn, [sé claidim](app734.html) , sé scéith, sé coin do ríg Muigi Ítha. Trí heich, trí [X](app735.html) , trí claidim, trí cuirn do [ríg](app736.html) [Hua Fiachrach Arda Sratha](app737.html) . [Trí heich, trí scéith, trí claidim, trí cuirn](app738.html) do [ríg](app739.html) Fear Luirg. Trí heich, trí [scéith](app740.html) , trí claidim, trí bruit uaine do [ríg](app741.html) na Craíbi. Trí mná, trí matail, trí hinair do ríg Hua Meic [Caírthaind](app742.html) . Trí heich, 970] trí [scéith](app743.html) , trí cuirn, trí claidmi do ríg Ciannachta Glenna Gemin. Sé mogaid, sé gabra, [sé claidim](app744.html) , sé [scéith](app745.html) do [ríg](app746.html) [Fear](app747.html) Lí. Trí mná, trí mogaid, trí heich do [ríg](app748.html) Hua Turtre. Caeca mogaid & caeca errid & [caeca brat](app749.html) & caeca lúireach do [ríg](app750.html) Thulcha Óg. Conad don [fodail](app751.html) sin & don chomroind ro [chachain](app752.html) [Benén](app753.html) : > 1. 975] A fir dá [ndeachais](app754.html) fo thuaid > > [tar](app755.html) Mag nÍtha n-imilchruaid, > > indis tuaristal cach aín > > ó ríg Ailig abrad-chaín. > 2. An tan nach [rí](app756.html) d'Érind áin > > 980] rí Ailig co n-adbal-cháin, > > dligid leath-[gualaind](app757.html) cen locht > > ó ríg Ér*enn* na n-ard-phort. > 3. [19](javascript:footNote('G102900/note019.html'))Caeca claideam, caeca sciath, > > caeca mogad, is mór-fiach, > > 985] caeca errid, caeca each, > > do ríg Ailig na n-ard-[breath](app758.html) . > > > --- > > p.68 > > 6. [Dligid](app759.html) a [rígrad](app760.html) co rath > > ó ríg Ailig na n-arm-chath > > iar scís cruad[astair](app761.html) ro cluin > > 990] tuar*astail* is tidnocail. > 7. {MS page 198c}Cúic scéith, cúic [claidim](app762.html) , [cúic](app763.html) cuirn, > > cúic eich, cóic mná, [mór a muirnn](app764.html) , > > do ríg Chairpri Droma Cliab > > ó ríg Ailig na n-[óir](app765.html) -shrian. > 8. 995] Dligid rí [Ceneóil Aeda](app766.html) > > cóic scéith, cóic claidmi caela, > > cóic mogaid tar moing mara, > > cóic mná finda fír-glana. > 9. [Rí](app767.html) Ceneóil Bógaine buain, > > 1000] dligid [sé](app768.html) eochu marc-sluaig, > > sé scéith, sé claidim, sé cuirnd, > > sé bruit uaine, sé bruit guirm. > 10. Dligid rí [Ceneóil Énna](app769.html) > > cóic eich áilli im-thréna, > > 1005] cóic scéith, cóic cloidim chatha, > > cóic [leanna](app770.html) , cóic lúireacha. > 11. Dligid rí Ceneóil [Lugdach](app771.html) > > secht claidmi [re cruad-urbach](app772.html) , > > [seacht](app773.html) mná, seacht mogaid co moch, > > 1010] seacht n-eich ána [don ánroth](app774.html) . > 12. Dligid rí Indsi hEógain > > [seacht](app775.html) mogaid, ní mór-[deólaid](app776.html) > > seacht n-eich, seacht mná tar muir [mór](app777.html) > > secht cuirn [chaema](app778.html) fri comól. > 13. 1015] Dligid rí Muigi Ítha > > [sé](app779.html) heich chaema tar crícha, > > [sé cuirn, sé claidim, sé coin, > > sé scéith finda tar froigthib](app780.html) . > > > --- > > p.70 > > 16. Dligid rí Hua Fiachrach [find](app781.html) > > 1020] [trí](app782.html) heich áilli ['cá deiglind](app783.html) , > > trí scéith, trí cuirn, trí claidim > > ó ríg échtach Ard-Ailig. > 17. Dligid [rí](app784.html) Fear Luirg, [in](app785.html) laech, > > trí heich [áilli](app786.html) tar ard-fraech, > > 1025] trí scéith, trí cloidim [chorra](app787.html) > > & trí cuirn [chom-donna](app788.html) . > 18. Dligid rí na Craíbi crod, > > trí heich thenda a thuaristol, > > trí scéith, trí claidmi catha, > > 1030] trí bruit uaine aendatha. > 19. Dligid rí Hua M*ei*c Caírthaind > > trí hinair co n-órfáithim, > > trí matail chaema chána, > > trí mná daera dingbála. > 20. 1035] Dligid rí [Glindi](app789.html) Gemin > > trí heich donda co demin, > > trí scéith, trí cuirn, trí claidim > > cach bliadna [a](app790.html) lláim ríg Ailig. > 21. Dligid rí Fer Lí in lacha > > 1040] sé scéith, sé cloidmi catha, > > sé gabra [senga](app791.html) [sotla](app792.html) > > [is sé](app793.html) mogaid [mór-obra](app794.html) . > 22. Dligid rí [Hua](app795.html) Tuirtre [thuaid](app796.html) > > trí gabra mera marc-sluaig, > > 1045] trí mná co cendaib caema > > is trí mogaid mór-daera. > 23. Dligid [rí tend](app797.html) Tulcha Óg > > caeca mog rathmar ós ród, > > caeca claidem, caeca each, > > 1050] caeca [leand](app798.html) , caeca lúireach. > > > --- > > p.72 > > 26. Atá sund senchas Síl Néill > > fácbaim i [llibur](app799.html) co lér: > > lám [Beneóin](app800.html) cen [dímeas](app801.html) ndil > > [is sí](app802.html) [scríb*as*](app803.html) ann, a fir. > 1055] Do seanchas Airgiall andso -------------------------- #### 1 Ní [dlegat](app804.html) trá [Airgialla](app805.html) acht slóiged trí [coícthigis](app806.html) cach treas bli*adain* la hairdríg Érind, & ní [thiagait](app807.html) and sin mad earrach [&](app808.html) mad [fogmar](app809.html) & secht [cumala](app810.html) cach fir díb [i ndon int slóigid sin, & seachtmad cacha](app811.html) haithgena uaidib, & ní [ícat](app812.html) in gait dogniad acht [luga](app813.html) merlig & ní 1060] gabthar a n-eiteri i nglas nó i slabrad acht luga fo láim ríg & [má {MS page 198d} théis](app814.html) ass íarum [*noco* gaib](app815.html) foirb thalman nó nime. Dleaghait dano trian gach tabhuigh ó rígh Ailigh & trian in [trín](app816.html) sin la Síl Colla Me*n*d & forudh rígh Airgiall fria forudh rígh Taillten & issed a thomus co ma-rua cl*aidem* rígh Airgiall co hind lámha in 1065] [dáilimh](app817.html) , & is lais [tidnocul](app818.html) gach treas cuirn daró gu rígh Temra. A ríghan [in cumat](app819.html) cédna. Conad dóib ro [chéad](app820.html) Benén [and so](app821.html) : [20](javascript:footNote('G102900/note020.html')) > 1. [Éistid](app822.html) cáin cluinebair > > seanchas [ad-féidim](app823.html) , > > aenta ard Airgiallach > > 1070] [fri rígraid](app824.html) Érind. > > > --- > > p.74 > > 4. Dleagar ó Airgiallaib > > iar reachtaib riagla > > slógad tri [coícthigis](app825.html) > > [cind](app826.html) teóra bliadna. > [21](javascript:footNote('G102900/note021.html'))6. 1075] Ní i n-earrach thiagaid-seom, > > iss ed [ro](app827.html) chuala, > > [nach](app828.html) [ar](app829.html) chind fogamair > > fri [bruinne](app830.html) [buana](app831.html) . > 7. [Seacht](app832.html) cét a [tochamlad](app833.html) > > 1080] iar ndul ó thuathaib, > > [seacht](app834.html) cét dóib [atharrach](app835.html) > > do sédaib [sluagaid](app836.html) . > 8. Sluagad dar [Airgiallu](app837.html) > > can iasacht n-árach, > > 1085] seacht cumala dóib-seom > > ind iarna [bárach](app838.html) . > 9. Dia marbad indili > > [i laithib sluaigid](app839.html) > > [seachta](app840.html) cach aithgena > > 1090] [dobrontar](app841.html) uaidib. > 10. Mad [liud](app842.html) [líthear](app843.html) -som > > in ngnímaib [geimlig](app844.html) , > > [nocho](app845.html) dleagar díb-seom > > acht [luigi](app846.html) merlig. > 11. 1095] Aiteri in [Airgiallaig](app847.html) > > cia théis as [samlaid](app848.html) , > > acht luigi an aiteri > > cen glas cen tslabraid. > 12. Dia n-[éla](app849.html) int aideri, > > 1100] feib eolas daerda, > > [ní](app850.html) [talman](app851.html) togaidi, > > [ní](app852.html) nimi naemda. > > > --- > > p.76 > > 15. [Dligid](app853.html) rí [Airgialla](app854.html) > > fo Érind n-[oraig](app855.html) > > 1105] [do rígaib reachtma*raib*](app856.html) > > trian cacha [tobaig](app857.html) . > 16. A thrian in [triain](app858.html) -sin > > [co fír nís fonna](app859.html) , > > la Colla [Mórmenda](app860.html) > > 1110] macflaith na Colla. > 17. Ó [theclait Éireannaig](app861.html) > > [co forum n-anteam](app862.html) , > > forad ríg [Airgialla](app863.html) > > for deis ríg Tailltean. > 18. 1115] Tomas an foraid-sin, > > co fír ní [hainfis](app864.html) , > > co ria a chruad-[chlaideam](app865.html) > > [in](app866.html) dáileam [daiglis](app867.html) . > 19. Dligid [rí](app868.html) [Airgialla](app869.html) > > 1120] [seach](app870.html) cach triath trebdach > > cach threas corn [deigleanda](app871.html) > > for deis ríg Temrach. > 20. Dligid a rígan-som > > cen [bréic](app872.html) , cen baili > > 1125] in [cumad](app873.html) cétna-sin > > ón rígain aili. > 21. Aitchem in [Dúileamoin](app874.html) > > na n-uili n-éscid, > > int [airdrí](app875.html) adamra, > > 1130] [oirdnidi](app876.html) , éistid. Éistid. > #### 2 Tuarastol ríg Airgiall ó ríg Érind [in so](app877.html) & tuaristol tuath [Airgiall](app878.html) ó ríg Airgiall fodesin. Dligid di*diu* [rí](app879.html) Airgiall cédamus ó ríg Érind {MS page 199a} saergéillsine fora giallaib & a n-aithni i lláim ríg Temrach, & a --- p.78 #### 2 n-éited [& a mbiathad](app880.html) dóib, & a mbeith [a rúinib](app881.html) ríg, & meath dóib- 1135] seom má [fos-luíset](app882.html) [asa](app883.html) ngéillsine. Dligid rí Hua Niallán [chéadamus](app884.html) trí scéith & trí claidim & trí cuirnn & trí heich, ó ríg [Éirind](app885.html) [insin](app886.html) . Cóic bruit chorcra & cóic claidim & cóic eich do ríg Hua mBreasail. Sé bruit & sé scéith & sé claidim & sé cuirn & sé heich do ríg Hua nEachach. Ceithri cuirnn 1140] & ceithri claidmi & ceithri scéith, [ceithri bruit](app887.html) do ríg Hua Méith. Trí bruit & trí scéith & trí claidmi & trí lúireacha do ríg Hua nDorthain. Sé heich, sé mogaid, sé mná do ríg Hua mBriúin ar Choill. Ocht mbruit & ocht n-eich & ocht scéith & ocht claidim & ocht cuirn & ocht mogaid do ríg Leamna & Hua Creamthaind & Síl nDuibthíri. Trí 1145] heich, trí scéith, tri claidim, trí bruit, trí lúireacha do ríg Léithreand. Ceithri heich, ceithri mogaid, ceithri cloidmi, ceithri scéith do ríg [Dartraige](app888.html) . [Sé](app889.html) cuirn, sé scéith, sé claidmi, sé mná, sé fichthilla do ríg Fearnmuigi. Cóic bruit, [cóic](app890.html) scéith, cóic claidmi, cóic longa, [cóic lúirecha](app891.html) do [ríg](app892.html) Fer Manach. Sé mogaid, sé scéith, sé claidmi, sé 1150] cuirn, dá brat déc do ríg Mugdorn is [Ros](app893.html) . Conid do choiméd na [cána sin & int *s*ochair sin ros fig Benén and so](app894.html) : > 1. In cheist sea for chloind Cholla > > for sluag luchair Liathdroma > > can fis a tuarastail tall > > 1155] ó ríg Fuaid na find-fearand. > 2. Atá sund, [sloindfed-sa daíb](app895.html) > > senchos cloindi [Cairpri chaím](app896.html) : > > [cluinid](app897.html) , a [lucht](app898.html) Fáil na fian, > > tuaristla áilli [Airgiall](app899.html) . > 3. Dligid rí Airgiall co n-aíb > > 1160] [ó](app900.html) ríg Hérind [aiged-chaín](app901.html) > > [saer-géllsine, saer a chor](app902.html) , > > tuaristol is [tidnocol](app903.html) . > > > --- > > p.80 > > 6. Nae ngéill do [ríg](app904.html) Fótla ar feacht > > 1165] [do deóin](app905.html) ríg Airgiall aenfeacht: > > a n-aithni ac ríg Thlachtga thair > > cen charcra & cen [cheangail](app906.html) . > 7. Errad a ndingbála dóib, > > each, claideam co n-eltaib óir, > > 1170] cocor [cubaid](app907.html) , cumdaig niam > > d'aitirib áilli Airgiall. > 8. Meath dóib-seom dia n-[élad](app908.html) as, > > [mesa](app909.html) don ríg [gebeas glas](app910.html) ; > > acht sin ní [dlig neach](app911.html) ní de > > 1175] do [ríg](app912.html) Airgiall [oirdnide](app913.html) . > 9. Trí scéith, trí claidmi, trí cuirn, > > trí heich, trí mná, mór a muirn, > > do [ríg](app914.html) Hua Niallán, niam cloth > > [ó ríg](app915.html) [Érind](app916.html) na n-uar-loch. > 10. 1180] Tuaristol ríg Hua mBreasail > > [cóic](app917.html) bruit chorcra is caemchasair, > > cóic scéith, cóic claidmi catha, > > cóic eich diana deag-datha. > 11. Dligid rí Hua nEachach [æib](app918.html) > > 1185] [sé](app919.html) bruit chorcra [chorrtharchæin](app920.html) , > > [sé](app921.html) scéith, [sé](app922.html) cloidim, [sé](app923.html) cuirn, > > [sé](app924.html) eich [glasa, gabal-guirm](app925.html) . > 12. Dligid rí Hua Méith in mál > > ó ríg Macha na mór-dál > > 1190] ceithri cloidim, ceithri cuirn, > > ceithri [heich](app926.html) , ceithri [bruit](app927.html) guirm. > 13. [Tuaristol ríg Hua](app928.html) nDorthain > > trí bruit chorcra [co corrthair](app929.html) , > > trí scéith, trí claidim chatha, > > 1195] trí lenda, trí lúireacha. > > > --- > > p.82 > > 16. Dligid rí Hua mBriúin ar Choill, > > [sé heich bus triúin re togroim, > > sé mogaid nach caela a gcáin > > sé mná daera dá ndingbháil.](app930.html) [22](javascript:footNote('G102900/note022.html')) > 17. 1200] {MS page 199b}Dligid rí [trí tuath](app931.html) [23](javascript:footNote('G102900/note023.html')) is tír > > tuaristol aili don ríg, > > Fir Leamna is Huí Chreamthaind chais, > > Síl Duibthíri triath-amnais. > 18. Ocht n-eich donna [dleagar](app932.html) dó, > > 1205] ocht mbruit chorcra bus caem-ló, > > ocht scéith, ocht claidim, ocht cuirn, > > ocht mogaid diana deag-duirn. > 19. Dligid rí [Léithrind](app933.html) na laech > > trí heich áilli, ní hingaeth, > > 1210] trí scéith, trí claidmi [catha](app934.html) , > > trí leanna, trí lúireacha. > 20. Dligid rí [Dartraigi](app935.html) , in daig, > > ceithri mogaid mórastair, > > ceithri claidim [chruaidi](app936.html) i cléith, > > 1215] ceithri heich, ceithri hór-scéith. > 21. Dligid rí Fearnmuigi [find](app937.html) > > sé cuirn [lánglana](app938.html) im lind, > > sé scéith, sé claidim chama, > > sé findmná, sé fichthilla. > 22. 1220] Dligid rí Fer Manach mór > > [cóic](app939.html) bruit co corrtharaib d'ór > > [cóic](app940.html) scéith, [cóic](app941.html) claidmi catha, > > [cóic](app942.html) longa, [cóic](app943.html) lúirecha. > 23. Dligid rí Mugdorn is [Ros](app944.html) > > 1225] sé mogaid [co mórdóchos](app945.html) , > > sé claidim, sé scéith, sé cuirn, > > sé bruit chorcra, sé bruit guirm. > > > --- > > p.84 > > 26. Atá sund senchas na slóg > > [dá](app946.html) tuc grád co bráth Beneón ; > > 1230] acht int í bus treórach [teist](app947.html) > > ar cach n-eólach is [ard-cheist](app948.html) . IN. > Do othraib *et* do thuaristalaib Ulad [inn](app949.html) so ----------------------------------------------------------- #### 1 Dligid [rí](app950.html) Ulad chédamus in tan nach rí for Érind hé féin .i. leathlám ríg Hérind & corob hé bus [túisci beas 'na chocar & chaeimtheachta 1235] in comairead](app951.html) beas i fail ríg Erind. Acus in tan [muscérad](app952.html) , caeca claideam & caeca each & caeca brat & caeca cocholl & caeca sging & caeca lúireach & trícha falach & dech mílchoin & deich matail & deich cuirn & deich [longa & fichi glac losa & fichi ug faílind do ríg Ulad, sin uili](app953.html) cach thres bliada*n*. 1240] [Fodlaid di*diu* rí Ulad tuaristol dá rígaib](app954.html) .i. fichi corn & fichi claideam & fichi mílchon & fichi [mogaid](app955.html) & fichi each & fichi brat & fichi matal & fichi cumal ó ríg Ulad do ríg Dál nAraidi. Trí heich, trí mogaid, trí mná, trí longa do ríg [Dál](app956.html) Riata. Ceithri longa, ceithri mogaid, ceithri heich do ríg [in](app957.html) Airrthir. Sé [mogaid](app958.html) , sé heich, 1245] sé cuirn, [sé claidim](app959.html) do ríg [Hua nEarca Chéin](app960.html) . Ocht [cuirn](app961.html) , ocht [n-eich](app962.html) , ocht mogaid do ríg [Dáil Buinne](app963.html) . Ocht mogaid, ocht n-eich co n-[allaib](app964.html) argaid do [ríg](app965.html) Hua mBlaithmeic. Dá falaig & deich longa & deich n-eich & deich srén & deich scingi do ríg [Duibthrín](app966.html) . Ocht longa & ocht mogaid & ocht n-eich & ocht cuirn & ocht mbruit do 1250] ríg na Harda. Ocht mogaid & ocht mná & ocht n-eich & ocht longa do ríg Leithi Cathail. Trí heich & trí matail & trí cuirn & trí coin do --- p.86 #### 1 [ríg](app967.html) Boirchi. Deich cuirn & deich claidim & deich longa & deich mbruit do ríg Coba. Sé cuirn {MS page 199c}& deich longa & deich [n-eich](app968.html) & deich n-inair do ríg Murthemne. Conid do thaiscid na sochar sin 1255] [fogní](app969.html) Benén [ann so](app970.html) : > 1. Atá sund sochor Ulad > > cen dochor, cen drochbunad, > > mar [ícthair](app971.html) [tuaristail](app972.html) thair > > ó [ríg](app973.html) Boirchi [bennachtaig](app974.html) . > 2. 1260] [Tráth](app975.html) nach rí d'Érind uili > > rí Ulad na [hurlaidi](app976.html) , > > dligid i [Temraig](app977.html) na treb > > lám ríg Banba na [mbuailead](app978.html) . > 3. [Caeca claideam, caeca sciath, > > > 1265] > caeca brat, caeca ech liath, > > caeca cochall, caeca scing > > is caeca lúireach lángrind.](app979.html) [24](javascript:footNote('G102900/note024.html')) > 4. {MS page 199c}Trícha falach, is fír sin, > > deich mílchoin is deich matail, > > 1270] deich cuirn drolmacha deasa, > > [is](app980.html) deich longa [lándeasa](app981.html) . > 5. Fichi ug faílind fearrda, > > fichi glac losa learrda, > > fichi srian sreathach sotal > > 1275] do chruan is do charrmogal. > [25](javascript:footNote('G102900/note025.html'))7. Is hé sin tuaristal tair > > dliges [rí](app982.html) Cuailnge chétaig > > cach threas bliadan, ní [báig](app983.html) baeth, > > ó ríg Fódla na [fiadfraech](app984.html) . > 8. 1280] Fichi cornn, fichi claideam, > > fichi mílchon is murer, > > fichi mogaid, muirn n-uabair, > > fichi gabar [gnáth-sluagaid](app985.html) . > > > --- > > p.88 > > 11. Fichi brat [breac, ní bec ní](app986.html) , > > 1285] fichi matal, maeth a llí, > > fichi corn, fichi caili > > do [ríg](app987.html) échtach Araidi. > 12. Tuaristal ríg [Dáil](app988.html) Riata > > trí heich duba daigriata, > > 1290] [trí mná, trí mogaid móra > > is trí longa lánchróda.](app989.html) > 13. Tuaristal ríg an Airthir > > ceithri mogaid nach [mairbfit](app990.html) , > > ceithri heich donda deasa, > > 1295] ceithri longa [lándeasa](app991.html) . > 14. Dligid rí Hua [nEarca Chéin](app992.html) > > [sé](app993.html) gabra [glana re](app994.html) [gréin](app995.html) , > > [sé claidim chocaid, sé cuirn > > is sé mogaid re mórmuirnd.](app996.html) > 15. 1300] Dligid rí [Dáil Buindi báin](app997.html) > > ocht cuirn & ocht [copáin](app998.html) , > > ocht mogaid, ocht mná [mesa](app999.html) , > > is ocht ngabra glantreasa. > 16. Tuaristal ríg Hua mBlaithmic > > 1305] ocht mogaid chaema [chaithmid](app1000.html) , > > ocht n-eich a sliabaib, ní [slat](app1001.html) , > > [co srianaib do sean-arcad](app1002.html) . > 17. Tuaristol ríg Duibthrín déin > > dá falaig, deich n-eich, deich [sréin](app1003.html) , > > 1310] deich scingi nach [scaitheann](app1004.html) sluag > > is deich [longa](app1005.html) for [Loch Cuan](app1006.html) . > 18. Tuaristol ríg na hArda > > ocht ngaill, ocht ngabra garga, > > ocht cuirn, ocht mbruit co [mbennaib](app1007.html) , > > 1315] ocht longa [do laidengaib](app1008.html) . > > > --- > > p.90 > > 21. Dligid rí Leithi Cathail > > ocht mogaid [can mórfachaid](app1009.html) , > > ocht mná,[ocht n-eich donda](app1010.html) ac dún, > > ocht cuirn chroma fri [caemchlúd](app1011.html) . > 22. 1320] Dligid rí Boirchi in bili > > [trí](app1012.html) gabra móra ar miri, > > trí matail, trí cuirn [cheana](app1013.html) , > > trí coin áilli [æingeala](app1014.html) . > 23. Tuaristol ríg Coba [chuib](app1015.html) > > 1325] deich cuirn, deich claidim [othair](app1016.html) , > > deich longa dá leanann slóg, > > deich mbruit cona [mbordaib](app1017.html) d'ór. > 24. Dligid rí Murthemne in mind > > sé cuirn [asa n-eabar](app1018.html) lind, > > 1330] deich longa do laech elga, > > deich n-eich, deich n-inair dearga. > 25. Seanchas ríg Cuailnge is Boirche > > cuimnig cach lá is cach n-oidche ; > > [Benén](app1019.html) ro leasaig [ria](app1020.html) lá > > 1335] in sochar sin mar atá. Atá sund sochar. > {MS page 199d} ### Biata ocus císa tuath nUlad and so .i. [i rRáith](app1021.html) Móir Muigi Line [chéadamus](app1022.html) a [chéd](app1023.html) biathad. Trí chét mart & trí chéd brat a lLine ind sin. Trí chaeca dam a [Dál](app1024.html) Riata, & trí chaeca torc & trí chaeca bó & trí chaeca brat a Semne. [26](javascript:footNote('G102900/note026.html'))Dá chét 1340] torc & dá chét bó a [Lathairnib](app1025.html) . Céd bó & cét brat & cét molt a [Crotraige](app1026.html) . [Céd bó](app1027.html) cét molt & cét torc asin Brétaig. Céd mart & céd molt & cét torc ó Forthuathaib [ind sin](app1028.html) . Trí chaeca mart & trí chaeca torc [óna](app1029.html) [Monchaib](app1030.html) . Trí chét dam & trí chét bó asin [Duibthriun](app1031.html) . Trí chét torc & trí chét brat a Leith Chathail. It é sin a [biata](app1032.html) ó --- p.92 1345] saerthuathaib [cenmothát](app1033.html) a daerthuatha. Is [lais-side](app1034.html) immorro turgnom loma & leanda & [uamai](app1035.html) [can tacha uaidib](app1036.html) . Conad dóib sin ro chachain in suí Benén and so: > 1. Dligid [ríg](app1037.html) Eamna [acus](app1038.html) [Ulad](app1039.html) , > > ard in scél, > > 1350] [i](app1040.html) Muig Macha [fora](app1041.html) chatha > > nocho chél. > 2. Sé chaecaid mart a Muig Line, > > ní luad mir, > > sé chaeca bó, breath cean [bine](app1042.html) , > > 1355] bearar lib. > 3. Trí chaeca dam a [Dál](app1043.html) Riata > > nos dlig díb, > > & trí chaeca muc mbiata > > can breith síl. > 4. 1360] Trí chaeca sárbrat a Semne, > > [sloind](app1044.html) do chách, > > is trí chaeca sárbó selbe > > [rodath ráth](app1045.html) . > 5. Dligid a Lathairnib loma, > > 1365] ní luad ngó, > > dá chéd torc [co fiaclaib croma](app1046.html) , > > dá chéd bó. > 6. Dleagar a [Crotraigi](app1047.html) in choblaig, > > cumnig lat, > > 1370] céd molt, [céd bó](app1048.html) , nárbo [dograig](app1049.html) , > > is cét [brat](app1050.html) . > 7. Céd molt, cét bó asin Brédaig, > > borb in scél, > > & cét torc [ina trédaib](app1051.html) > > 1375] mar adbér. > > > --- > > p.94 > > 10. Céd molt [a](app1052.html) Forthuathaib arda > > is cét [mart](app1053.html) > > & cét torc [dianos](app1054.html) [tarda](app1055.html) > > la cét mbrat. > 11. 1380] Trí chaeca mart óna [Monchaib](app1056.html) , > > nírbo mall, > > trí chaeca caemthorc [co](app1057.html) corrthair > > nocho cham. > [27](javascript:footNote('G102900/note027.html'))13. Trí chéd [degdam](app1058.html) asin [Duibthriun](app1059.html) > > 1385] dleagar díb, > > is trí chét bó cona [nuithbriug](app1060.html) > > cosin ríg. > 14. [Trí chét torc a tuathaibh](app1061.html) Cathail, > > nocha cruaidh, > > 1390] trí chét degbrat cona ndathaib > > dlegar thuaidh. > 15. Ac sin a chísa dia chobair, > > cluinid lib, > > [cenmothát](app1062.html) daerchlanda an domain > > 1395] ina ndlig. Dl*igid*. > Do dligead ríg Theamrach and so ------------------------------- #### 1 [In](app1063.html) tan nach [rí](app1064.html) for Érind [rí](app1065.html) Temrach, is ed [dliges](app1066.html) céd claideam & céd sciath & céd n-ech & céd n-édach ndatha & céd lúireach. [Ó ríg Érind do ríg Themrach ind sin](app1067.html) . Ó ríg Themrach dano [dá rígaib & do 1400] thuathaib na Midi](app1068.html) : fichi corn, fichi claideam, fichi mog*ad*, fichi mílchon do ríg Breag. Cóic scéith, cóic claidim, & cóic bruit & cóic --- p.96 #### 1 eich & cóic coin do ríg Muigi Lacha. Deich n-eich, deich mogaid, [deich mná](app1069.html) , deich cuirn do ríg Laegairi. Seacht scéith & seacht n-eich & seacht mogaid & seacht mná & seacht coin do ríg Ardgail. 1405] Seacht n-eich, seacht claidmi, seacht cuirn, seacht mbruit do ríg [Fear Cell](app1070.html) . Sé heich, sé claidim, sé scéith, sé mogaid do ríg Fear Tulach. Ocht scéith, ocht claidim, ocht cuirn, ocht n-eich do ríg {MS page 200a} Fer Teathfa. Sé scéith, sé gabra, sé bruit, sé mogaid, sé cuirn do ríg Cuircne. Cóic eich, cóic claidmi, cóic bruit do ríg Hua mBeccon. 1410] Cóic mná, cóic eich, cóic cuirn, cóic scéith do ríg [Chailli Fallamain](app1071.html) . Ocht mogaid & ocht mná & ocht n-eich & ocht scéith & ocht clai- dim do ríg Dealbna [Móiri](app1072.html) . Conid dóib sin ro chachain Benén: > 1. [Dligid](app1073.html) ríg Teamra tuirim, > > ro indis Benén [builid](app1074.html) ; > > 1415] ina ndligend i [Temraig](app1075.html) > > saí [laidne](app1076.html) ro lán-[meabraig](app1077.html) . > 2. Céd claideab & céd sciath > > dliges rí Temra na triath, > > céd n-errad & cét n-each, > > 1420] céd [leand](app1078.html) & céd lúireach. > 3. Dligid find-ríg flatha Breag > > fichi corn, fichi claideam, > > fichi mílchon, fichi mog > > ó ríg Themra i tuaristol. > 4. 1425] Dligid rí Muigi Lacha > > cóic scéith, cóic claidmi catha, > > cóic bruit chasa & cóic eich, > > cóic coin gela 'na nglan-sreith. > 5. Dligid rí Laegairi luaith > > 1430] deich n-eich theanda dó 'na thuaith, > > dech mogaid, deich mná móra, > > deich [coin](app1079.html) , deich cuirn chomóla. > 6. Tuaristal [ríg áin](app1080.html) Ardgail > > *secht* scéith, *secht* n-eich a hAlbain, > > 1435] [*secht*](app1081.html) mná móra, [*secht*](app1082.html) mogaid > > & [*secht*](app1083.html) coin do [chonaib](app1084.html) . > > > --- > > p.98 > > 9. Dligid rí Cailli [Eachach](app1085.html) > > [*secht* n-eich](app1086.html) tréna don trebthach > > secht claidim re [cor](app1087.html) catha, > > 1440] seacht cuirn, secht mbruit [dergdatha](app1088.html) . > 10. Dligid [tend-ríg](app1089.html) Fear Tulach > > sé heich a [craesaib](app1090.html) curach, > > sé claidim, sé scéith derga, > > [is](app1091.html) sé [gaill](app1092.html) cen gaeidealga. > 11. 1445] Tuaristol [ríg](app1093.html) Fear Teathfa > > ocht scéith, ocht claidmi [deabtha](app1094.html) , > > ocht cuirn, ocht leanna 'na láim, > > ocht mná daera dá dingbáil. > 12. Dligid ríg Curcne in chalaid > > 1450] sé scéith & sé gabair, > > sé bruit & sé [bachlaig](app1095.html) , > > sé cuirn dála dian-athlaim. > 13. Tuaristol ríg H*ua* mBeccon > > cóic eich luatha re [lecon](app1096.html) , > > 1455] cóic bruit breaca, [buan a ndath](app1097.html) , > > & cóic claidim [i cath](app1098.html) . > [28](javascript:footNote('G102900/note028.html'))15. Dligid rí [Cailli](app1099.html) [In](app1100.html) Ollaim > > cóic scéith, cóic cuirn nos congaib, > > cúic eich a longaib lána, > > 1460] cóic mná daera dingbála. > 16. Dligid ríg Dealbna na ndám > > ocht claidim, ocht scéith tar sál, > > [ocht n-eich gu](app1101.html) cosaib caela, > > ocht mogaid, ocht [mná](app1102.html) daera. > 17. 1465] [Hé sin senchas](app1103.html) ríg Temrach > > ní fidir cach bard belgach ; > > ní dír baird acht dír filead > > fis cach ríg [is a](app1104.html) dliged. Dligid. > --- p.100 #### 2 [Tuarastla](app1105.html) ríg [tuath](app1106.html) Midi [ro ráidseam](app1107.html) . Císa di*diu* & bésa & biata 1470] ríg Temrach ó thuathaib andso feib ro [hernit](app1108.html) & ro [hícait](app1109.html) fri Cond & fri Cormac & fri Cairpri conid díb gabsad rígi iar suidiu. [Coimmes](app1110.html) cána & coimíca cen tórmach ar dáig saidbri cen easnam ar [daidbri](app1111.html) acht mina theagaim díth for [finib](app1112.html) nó pláig nó [núna](app1113.html) nó duinebath. A thobach iar [coimméit](app1114.html) & iar [comlagat](app1115.html) in cach bliadain. Trian 1475] [tobaig](app1116.html) na cána sin do foirbfinib na Temrach i llón & i llongad dóib & ar taiscid co huain, a [thairic](app1117.html) iar [n-uain](app1118.html) . Conid [dóib atbert Benén](app1119.html) : > 1. Cís tuath Midi, mór in scél, > > ro indis fili [fír-thrén](app1120.html) {MS page 200b} mar [fognaid](app1121.html) do Them*air* thair > > 1480] ó aimseir Chuind Chétchathaig. > 2. Dligid rí Temrach na tuath, > > saí [no sealba](app1122.html) co [sársluag](app1123.html) , > > caeca dam [ón](app1124.html) dáim Dési, > > caeca crán, caeca céisi. > 3. 1485] Trícha dam a Dáil [Máthar](app1125.html) , > > trícha cráin, [ní](app1126.html) cís [bráthar](app1127.html) , > > trícha molt, maith an [áirim](app1128.html) , > > [do](app1129.html) [ríg](app1130.html) Midi [mórfáilid](app1131.html) . > 4. Trí chéd dam óna Dealbnaib > > 1490] do thorachtain co [Temraig](app1132.html) , > > trí chét torc, trí chéd tindi, > > trí chét molt [ón](app1133.html) mór-fine. > 5. Trí chaecaid leand a Luignib, > > trí chaecaid torc [nos](app1134.html) tuirmid, > > 1495] trí chaeca mart cen mebail > > do thobairt co trom-Themair. > > > --- > > p.102 > > 8. Céd mart ó Fearaib Arda, > > céd findmolt minas [farcba](app1135.html) , > > cét torc, is trom in cumne, > > 1500] [ó bráithrib na mborb-Luigne](app1136.html) . > 9. Cét [sárbrat](app1137.html) [óna](app1138.html) [Saithnib](app1139.html) , > > céd [crána](app1140.html) , is crod [fírthaicid](app1141.html) > > & céd [mart](app1142.html) ar [moigib](app1143.html) > > [is](app1144.html) cét molt dia [móroigid](app1145.html) . > 10. 1505] Céd torc a Cuircne in chocaid, > > céd mart, is mór an obair, > > & cét lulgach [loma](app1146.html) > > do [ríg](app1147.html) [láidir](app1148.html) [Liattroma](app1149.html) . > 11. Trí chéd torc a tír Gaileang, > > 1510] trí céd molt, trí chét ralenn, > > trí chéd dam, dian in chobair, > > don Chlaenráith [do](app1150.html) chualabair. > 12. Céd molt [a](app1151.html) Fearaib Tulach, > > céd torc don dún nach dubach, > > 1515] céd lulgach cona laegaib, > > céd dam, [nocho beart baegail](app1152.html) . > 13. Trícha molt a Muig Lacha > > do ríg Claenrátha in chatha, > > [trícha lulgach buidi bláith, > > > 1520] > trícha dam isa deag-ráith](app1153.html) . > 14. Seasca brat a Huíb Beccon, > > seasca mart, mór int [egor](app1154.html) , > > la [sescaid](app1155.html) cránad cubaid, > > seasca [molt don](app1156.html) mórthulaig. > 15. 1525] Is ead sin dliges do chrua > > rí Midi cen mór-[fordul](app1157.html) ; > > i [Temraig](app1158.html) buidi mar bís > > is [ead](app1159.html) sin uili [a](app1160.html) ardchís. Cís tuath. > --- p.104 [29](javascript:footNote('G102900/note029.html')) #### 1 > 1. Ceart ríg Laigean ro luaid Benén > > 1530] a mbreith [ugdair uarustar](app1161.html) ; > > ina ndligend [rí](app1162.html) cach thuaithi > > tria [thuaichle](app1163.html) 'na [thuaristol](app1164.html) . > 2. An tráth nach rí [d'Éirind](app1165.html) uili > > [airdrí](app1166.html) Laigen lind-uaine, > > 1535] leis tosach in cach thír thréin-[eng](app1167.html) > > [ó](app1168.html) ríg Éirind ind-uaire. > 3. Deich mogaid do [laechríg](app1169.html) Laigen, > > deich coin tsolma súileacha, > > deich scingi forscibset [tonda](app1170.html) , > > 1540] deich longa, deich lúireacha. > 4. Trícha falach, coíca claideam, > > cét n-each ndond [co](app1171.html) ndínbrataib, > > caeca cochall, nírbat [athfuidb](app1172.html) , > > deich [rachuirn](app1173.html) , deich rígmatail. > 5. 1545] Sé cuirn, sé failgi d'Íb Faeláin > > sé leanna arin láthair-[si](app1174.html) , > > sé [heich](app1175.html) luatha cona láithrib, > > [gia](app1176.html) báigthir [ní](app1177.html) bráthairsi. > 6. Céd n-each uad-som do thurc Thomair > > 1550] céd mbó ar tuilleam tuaristail, > > trícha ban, re méd is muirear, > > céd claideam, is cruad-ascaid. > 7. Ocht longa ón laech do flaith Chualand > > co seólaib co [srólbrataib](app1178.html) , > > 1555] ocht cuirn, ocht claidim co cinaid, > > ocht n-inair, ocht n-órmatail. > > > --- > > p.106 > > 10. Seacht scéith, seacht n-eich do ríg Forthuath > > iar n-ól [fína](app1179.html) [an airidig](app1180.html) , > > seacht cuirn cona mid don [mairig](app1181.html) , > > 1560] seacht claidim [ná cairigid](app1182.html) . > 11. Sé hinair do ríg an [Indbir](app1183.html) , > > sé doim luatha [léimnecha](app1184.html) , > > sé lúireacha & sé longa, > > sé heich donna déinmecha. > 12. 1565] Seacht n-eich d'Uíb [Feilmeada](app1185.html) finda, > > fir diana co [ndemnaigi](app1186.html) , > > cóic cuirn chama la cóic brataib, > > cóic matail cia [mebraigi](app1187.html) . > [30](javascript:footNote('G102900/note030.html'))14. Céd mbó d'Íb Cendselaig calma > > 1570] céd n-each ar tuaith tromaigthear, > > deich longa, deich srén, deich [saidle](app1188.html) , > > deich failgi [nach folaigthear](app1189.html) . > 15. {MS page 201a}[Sé](app1190.html) failgi [a rraind](app1191.html) do [ríg](app1192.html) [Raírenn](app1193.html) > > [is sé](app1194.html) ríg-eich [rímid-si](app1195.html) , > > 1575] sé matail ar cae don churaid, > > sé [mugaid](app1196.html) don [mílid-si](app1197.html) . > 16. Ocht claidim, ocht cuirn fri comól > > ó ríg Carman [cosnamaig](app1198.html) , > > ocht n-eich cen each díb [ar](app1199.html) drochfolt > > 1580] do ríg Fothart [osnadaig](app1200.html) . > 17. Ocht n-eich d'Íb Drona [ac Dind Gabra](app1201.html) > > a [glaic](app1202.html) ríg co [rath-solad](app1203.html) , > > ocht coin re cor áir ar [aigib](app1204.html) > > ocht claidim re [cathugud](app1205.html) . > 18. 1585] Ocht n-eich d'Íb Bairrchi ara mbeódacht — > > [bec d'feraib a n-engnama](app1206.html) — > > ocht cuirn, ocht mná [nírus](app1207.html) mudaig > > is ocht mugaid [meanmara](app1208.html) . > > > --- > > p.108 > > 21. Ocht n-eich d'Uíb Buidi na mbriathar > > 1590] borba, bláithi, bircheanda, > > dligid a [rí](app1209.html) ó ríg Gaibli > > trí failgi, trí [fidchealla](app1210.html) . > 22. Ocht n-eich dliges laech-rí [Laígsi](app1211.html) , > > ocht coin solma súileacha, > > 1595] ocht scéith ima [scaílid](app1212.html) renna, > > ocht leanda, ocht lúireacha. > 23. Sé heich d'Íb [Crimthandán](app1213.html) cindid, > > sé doim ina [ndeagsomal](app1214.html) , > > sé cuirn [is beiti](app1215.html) ['na](app1216.html) nglacaib, > > 1600] sé matail cen mearugud. > 24. Deich [scéith](app1217.html) , deich cuirn is deich claidim, > > deich failgi cen merugud, > > do [ríg](app1218.html) Hua Failgi m*ei*c Cathaír > > [cen](app1219.html) tathaír, [is](app1220.html) deagsolad. > 25. 1605] Iat sin tuaristla [laech](app1221.html) Laigen > > [a láim](app1222.html) gloin mar [geltorad](app1223.html) > > ó airdríg Gaibli & Gabrán, > > is comlán in certugud. Ceart. > [31](javascript:footNote('G102900/note031.html')) ### Do chísaib ocus do biataib Laigen andso 1610] For Gallaib céatamus tús na cána sa .i. seacht cét tinne, seacht cét torc, seacht cét molt, seacht cét dam, seacht cét bó, seacht cét brat, ó Gallaib inn sin. Dá chéd lulgach & cét torc & cét brat ó Forthuathaib Laigen. Ní [ícad](app1224.html) Síl [Fiachach](app1225.html) *ná* Síl Rosa Failgi acht biathad aidchi do ríg Laigen má théis a ndáil fri [Gallu](app1226.html) sair nó fri 1615] [Huí](app1227.html) Néill fo thuaid nó fri Mumain fo deas. Cét mart immorro & --- p.110 céd bó & céd torc & céd tindi ó daerfinib a [ferann](app1228.html) . [Dá chéd bó](app1229.html) & dá chéd [brat](app1230.html) & dá chéd dam óna *secht* Fothartaib. Seacht cét bó & [seacht céd torc](app1231.html) & [seacht céd](app1232.html) molt & [seacht céd](app1233.html) céd mart, óna [seacht céd](app1234.html) Laígsib Laigin ind sin. Dá chéd mart & dá [chét bó](app1235.html) & dá chét brat 1620] [ó](app1236.html) [Osraigib](app1237.html) . [Ó soerthuathaib Laigen](app1238.html) ind sin. [Néimid & úrad & únach & folcad immorro ó chocartaib na ngrád Féini ata hísleam leó](app1239.html) . Corcair & [ruu](app1240.html) & snáth dearg & glas & oland find & blaán & bindén ón lucht ata fearr do [chocartaib](app1241.html) . [Má frepait nó má theichit ind sin dá chuibeis forro](app1242.html) [32](javascript:footNote('G102900/note032.html')) 1625] [Cach](app1243.html) treas [bliadan](app1244.html) di*diu* [ícthar](app1245.html) na císa sin anuas cenmothá mórchís ríg Érenn ut supra d*i*x*imus*. Conid dóib sin ro chan in suí .i. Benén: > 1. [Coistid](app1246.html) , a Laigniu na laech,{MS page 201b}risin seanchas nach sírbaeth > > 1630] [ara ndlig](app1247.html) do chís chalma > > rí Cualann is [congabla](app1248.html) . > 2. Seacht cét tindi, secht cét torc, > > secht cét dam, seacht céd ndeagmolt, > > seacht cét brat is secht céd bó > > 1635] ó thuathaib Gall a n-aenló. > 3. [Dligid cét brat, nocha bréc](app1249.html) , > > [céd do thorcaib, trom in tréd](app1250.html) , > > & dá chét lulgach luath > > ó [foirbfinib](app1251.html) na Forthuath. > 4. 1640] Ní dleagar cís, comoll [ngloin](app1252.html) > > ó Uíb [cróda](app1253.html) Cendsealaig ; > > [acht ó](app1254.html) [foirbfinib](app1255.html) nach fand > > [chaithid](app1256.html) a fér 's [a](app1257.html) ferand. > > > --- > > p.112 > > 7. [Cumal & cís is cáin > > > 1645] > ní ícat Uí Failgi in áig](app1258.html) > > do ríg Laigen ma [laí ar](app1259.html) feacht > > acht cuid aidchi ar [aigideacht](app1260.html) . > 8. Céd mart ó cach thuaith nach díb > > la céd mbó berar don ríg, > > 1650] céd torc & cét tindi > > ó dámaib na [daerfine](app1261.html) . > 9. Óna Fothartaib uili > > dleagar dá chéd bó buidi > > & dá chéd brat [cána](app1262.html) , > > 1655] dá chéd [ngarg](app1263.html) dam ngabála. > 10. Dá chéd mart, is mór in [slicht](app1264.html) , > > dá chét [brat](app1265.html) , dá chét bó blicht, > > dá chéd molt, maith in chabair, > > óna Laignib Desgabair. > 11. 1660] Seacht cét bó a lLaígsib luatha, > > seacht céd torc tarna tuatha, > > seacht céd mart [co](app1266.html) mag Laigen, > > seacht cét molt tar mórgaineam. > 12. Ac sin císa tuath [na treab](app1267.html) > > 1665] [ó Laignib do ríg Laigen](app1268.html) : > > níba saí [nach sloindfea](app1269.html) in cert, > > is cóir do chách a [choistecht](app1270.html) . C. > 13. [Na saerchísa](app1271.html) , slicht adcuas, > > it é ro ráidsem anuas ; > > 1670] ó saerchlandaib [dlegar](app1272.html) sin > > [bíd](app1273.html) for [fearand](app1274.html) anechtair. > 14. Na daerchlanda, díth nach ceas, > > bíd fora fearann díleas, > > daerchís uaidib is é a fír > > 1675] do breith co dúinib airdríg. > > > --- > > p.114 > > 17. [Is](app1275.html) hé cis dleagar díb sin > > [cís duchunn is duibnéimid](app1276.html) > > úrad a brat, buan [in](app1277.html) mod, > > cís [d'únaig](app1278.html) & [d'folcad](app1279.html) . > 18. 1680] Dleagar don lucht is fearr díb > > ruu is corcair co caínbríg, > > snáth dearg, oland find, ní chél, > > blaan buidi & bindén. > 19. Na daerchlanda cen [deilm](app1280.html) n-oll > > 1685] teichid re cís [a ferond](app1281.html) , > > a dá chuibéis [dlegar](app1282.html) díb > > [na tucsad](app1283.html) ón atharthír. > 20. Nocho dligeand cuaird [co tend](app1284.html) > > ó ríg chóicid [na Héirind](app1285.html) > > 1690] fili [nach fiasara sin](app1286.html) > > [a chísa 's a thuaristail](app1287.html) . > 21. Dleagaid cátta is cuairt is crod > > ó gach ríg [cusa](app1288.html) [riacht-som](app1289.html) > > [fili](app1290.html) nos findfa co feib > > 1695] [tuaristol is cís](app1291.html) , [coistid](app1292.html) . Coistig a Laig. > Benén [ro](app1293.html) chachain [inso](app1294.html) do senchus Gall Átha Cliath: > 1. [33](javascript:footNote('G102900/note033.html'))[Atá sund seanchas suairc seang](app1295.html) > > is maith le [fearaib](app1296.html) Érind, > > sochar Átha Cliath, ní chél, > > 1700] amal [forfácaib](app1297.html) Benén. > 2. Dia táinic thuaid a [Temraig](app1298.html) > > Hua deochain in deigtheaglaig, > > d'apsdal Breatan & Breag > > nír chreit Laegairi lánmear. > > > --- > > p.116 > > 5. 1705] Luid deisil Banba buidi > > Hua deochain, in deagduine, > > co [toracht](app1299.html) dún na nGall [ngeal](app1300.html) > > do chobair Chland Mac Mílead. > 6. Is hé [ba](app1301.html) rí a nÁth Chliath chruaid > > 1710] dia táinic Pádraic atuaid > > Ailpín mac [Aeoil](app1302.html) [Ádaig](app1303.html) [34](javascript:footNote('G102900/note034.html')) > > do chloind Domnaill Dubdámaig. > 7. {MS page 201c}[In](app1304.html) lá táinic co hÁth Cliath > > Pádraic Macha na [mórfiach](app1305.html) > > 1715] is and ros fuc bás bágach > > aenmac Ailpín imnárach. > 8. [Adagar](app1306.html) co Ua ndeochain > > aenmac ríg Gall [gairg-Eochaid](app1307.html) , > > dia chrád & dia chelgad ; > > 1720] don apsdal rob imdeargad. > 9. [Dia tuca](app1308.html) [anmain](app1309.html) andsin, > > a chléirig cháid chumachtaig, > > sléchtfad [duit](app1310.html) 'con choill cheanaind, > > [sléchtfaid](app1311.html) Gaill in glaisferaind. > 10. 1725] Luid ina [deisiul](app1312.html) fo thrí > > int apsdal is [int airdrí](app1313.html) > > cora érig 'na beathaid > > [féinnid](app1314.html) álaind aird-Eachaid. > 11. Ar sin [adnagat](app1315.html) dó in slóg, > > 1730] screpall [cach](app1316.html) fir, unga d'ór, > > unga cacha sróna [ar](app1317.html) sin, > > [is screball óir](app1318.html) cach énfir. > 12. Trí [huingi](app1319.html) [forácbad](app1320.html) thall > > don cháin a ngarrdaib na nGall ; > > 1735] aircther fo thrí [ind](app1321.html) Áth Cliath > > [ó](app1322.html) Gaeidelaib na [nglainsciath](app1323.html) . > > > --- > > p.118 > > 15. 'Dianam tora m cach bliadain > > in cháin sea lib [ó](app1324.html) Liamain > > nochon [fétfad](app1325.html) fir thalman > > 1740] bar ndún-si do [díthfaglad](app1326.html) . > 16. [In dún i táid co dreaman](app1327.html) > > [nos scér-sa](app1328.html) [fri](app1329.html) duibdeman ; > > bid hé in treas [teine](app1330.html) nach tim > > bias fa deiread i nÉrind. > 17. 1745] Fácbaim [forsan](app1331.html) Áth uili > > buaid mban ar a mbanchuri, > > buaid ara nGallaib [geala](app1332.html) , > > buaid n-áilli ara n-ingena. > 18. Buaid snáma ar macaib a mban, > > 1750] buaid cocaid is buaid comrom, > > buaid dia [ndaltaib](app1333.html) co nóna, > > [im](app1334.html) luad chorn is chom-óla. > 19. Buaid ríg chaidchi i nÁth Cliath chruaid > > buaid n-amais, buaid [n-óclaig](app1335.html) [uaig](app1336.html) , > > 1755] buaid cádusa 'na chellaib, > > buaid n-árais is [naímchendaig](app1337.html) . > [35](javascript:footNote('G102900/note035.html'))21. [In](app1338.html) dún [asa tánac tuaid](app1339.html) , > > [ná roib ara ríg robuaid](app1340.html) ; > > is mór [gallacht](app1341.html) a gaili, > > 1760] mo mallacht ar Laegairi.' > 22. Is de nach bia síth na nGall > > re ríg Midi na mór[land](app1342.html) > > itir Theamair is Liamain > > cen debaid cach énbliadain. > 23. 1765] [Hé](app1343.html) sin senchas Átha Cliath > > [indisim daíb tar ceand fiach](app1344.html) ; > > biaid i llebraib co bráth mbras > > mar atá sund [sa](app1345.html) seanchas. Atá sund. > --- p.120 [Patricius benedictionem pro habitatoribus hibernie insule dedit,](app1346.html) [36](javascript:footNote('G102900/note036.html')) 1770] conid adbeart Pátric and so: Beandacht Dé foraib uili fearaib [Érenn](app1347.html) maccaib, mnáib sceo ingeanaib, flaithbeandacht, balbeandacht, buanbeandacht, slán- beannacht [sárbeandacht](app1348.html) sírbeannacht. Beannacht nime nélbendacht, beandacht mara mescbeandacht, 1775] beandacht thíri toradbennacht, beandacht drúchta, beannacht [daithe](app1349.html) , beandacht gaili, beandacht gaiscid, beandacht gotha, beandacht gníma, beandacht ordan, bennacht áine foraib uili laechaib cléirchib céin forcongraid beannacht fear nime is mó [eb*ex*ir*ex*t](app1350.html) ós bithbeannacht. Bendacht. 1780] Ní dlig cuaird a [cúiced](app1351.html) i nÉrinn fili [nach](app1352.html) fiasara [císa](app1353.html) & tuarastla in chóicid sin, amal [asbert](app1354.html) Dubthach mac Huí Lugair so: > 1. {MS page 201d}[37](javascript:footNote('G102900/note037.html'))Ní dlig cuairt *ná* ceandaigeacht > > ar ní [fili](app1355.html) fíreólach > > i feidm eólais ilchrothaig > > 1785] menib co féig feasara > > císa tenda is tuaristla > > corbad uili [eirneide](app1356.html) > > iar n-urd eólais ilchlandaig > > ó thosach co [déid](app1357.html) . > 2. 1790] Ní dlig cuairt a caínchóiced > > do chóiceadaib [cloth-](app1358.html) Banba > > [inas](app1359.html) imchuairt éntuaithi > > mad dia [fégthar](app1360.html) fírindi > > [fili](app1361.html) nach dron [deachraigfeas](app1362.html) > > 1795] sochar dochar dílmaine > > drécht cach thíri [thic](app1363.html) . > 3. Is and is saí senchada > > in tan légas lérgníma > > indsi [Ébir](app1364.html) uais. > > > --- > > p.122 > > > > 1800] Is and is ail ollaman > > amail oil cen indscuchad > > in tan tuiceas tuaristla > > la císa cen chunntobairt > > conus uili indisfea > > 1805] in cach aireacht ard. > 4. [Nárab](app1365.html) soitheach [seanáruisc](app1366.html) > > ar chrod ná ar [chairdine](app1367.html) > > air ní sluindfea senbretha > > fear co córus coindircle ; > > 1810] nírab nárach noísedach > > ar miad [ná](app1368.html) ar móraicme ; > > menip samlaid sainiges > > a [shochar](app1369.html) ní dlig. Ní dlig. > [38](javascript:footNote('G102900/note038.html')) > 1. Temair teach a [mbuí](app1370.html) mac Cuind > > 1815] [forad](app1371.html) na laech a [Liathdruim](app1372.html) ; > > atá limsa do mebair > > a [díre](app1373.html) [dá](app1374.html) [deigfearaib](app1375.html) . > 2. Cach rí gébus [Teamair theand](app1376.html) > > & [techtfas](app1377.html) [iath](app1378.html) nÉrenn, > > 1820] is é [as](app1379.html) saíre díb uili > > do sluag Banba [barrbuidi](app1380.html) . > 3. Mad [rí](app1381.html) díleas do Theamair > > bus deach dona deigferaib, > > [giallad](app1382.html) cách co [ruici](app1383.html) a theach > > 1825] [don ríg](app1384.html) fírén [fírbrethach](app1385.html) . > 4. Dleagar de-som réir na slóg > > acht co tísad 'na thinól: > > dlegar díb-seom [giall](app1386.html) cach fir > > [do breith dó-som](app1387.html) co Temair T. > > > --- > > p.124 > > 7. 1830] Temair nocho dír do-son > > minba senchaid [sár-fosud](app1388.html) > > [co n-innisea dia ruiri](app1389.html) > > tuaristal cach aenduine. > 8. Ná [tardad](app1390.html) [tar cert co neach](app1391.html) > > 1835] conách [ruca](app1392.html) > > féin gúbreath ; > > ná déntar debaid 'na [thaig](app1393.html) > > dáig is geis mór dá [geasaib](app1394.html) > > . > 9. [Conách](app1395.html) dearna cocad [cain](app1396.html) > > [re](app1397.html) slóg chóicid Choncobair ; > > 1840] ná falmaigthear Temair [the](app1398.html) > > do chocad cland [Rudraige](app1399.html) . > 10. Dligid beith i Temraig thréin > > & [cách](app1400.html) ica óigréir: > > mene [fergna](app1401.html) féin re goil > > 1845] ad [riaraig](app1402.html) dó a chúicedaig. > 11. Dligid [rí](app1403.html) Ulad [amra](app1404.html) > > flead dó cach sheachtmad Samna > > is a cur dó cen gaindi > > [ós](app1405.html) brú Lindi [Luathgainni](app1406.html) . > 12. 1850] Méd na fleidi [dlegar](app1407.html) and > > do ríg Themra [na trén-land](app1408.html) > > dá [dabaig](app1409.html) déc cach leanda > > cona [fuireac](app1410.html) fír-grema. > 13. Dul co [Temraig](app1411.html) 'na deagaid > > 1855] [a](app1412.html) thinól do deigfearaib, > > indmos dóib ara n-[astar](app1413.html) > > [co findtais](app1414.html) a tuaristal. > 14. Dligid rí Eamna Macha — > > dóig nocho mac [minflatha](app1415.html) > > 1860] gach flaith gébus [gart](app1416.html) ngaíne — > > [nába holc dó a shomaíne](app1417.html) . > > > --- > > p.126 > > 17. [Dligid](app1418.html) [39](javascript:footNote('G102900/note039.html')) leath in tigi [te](app1419.html) > > [in](app1420.html) slóg sin Eamna [Maichi](app1421.html) > > & gabaid, ní claen lind, > > 1865] [ceirt-leath](app1422.html) araen [re](app1423.html) Héirind. > 18. Fín do dáil [forro](app1424.html) [i Teamraig](app1425.html) > > [co médaiged a menmain](app1426.html) , > > cuirn breca [cona mbeandaib](app1427.html) > > foirni [cona fichthillaib](app1428.html) . > 19. 1870] Coimlethid a [haigthi](app1429.html) d'ór > > don [ríg](app1430.html) díreagra dímór, > > dá chét bó & dá chéd ech, > > dá chéd carbad, ní claen-breth. > 20. {MS page 202a}Dá luing déc ar choblach [cain](app1431.html) > > 1875] ó [ríg](app1432.html) Themra co treasaib, > > a cur do macaib flatha > > dóig is congaib [indlatha](app1433.html) . > 21. Dá sleig déc ara [mbia](app1434.html) nem, > > dá chlaideam dég mar [ealtain](app1435.html) , > > 1880] dá édach déc cach datha > > fa chomair [mac](app1436.html) n-ardflatha. > 22. Roga tochmairc a [Temraig](app1437.html) > > [do rígnaib](app1438.html) co ro-menmain > > a tobairt dó ['sa](app1439.html) toga > > 1885] [mad](app1440.html) dá [roib](app1441.html) a n-aentuma. > 23. Comairci gaei deirg [dámaig](app1442.html) > > do ríg Ulad ilbágaig, > > dá roib a [Temraig](app1443.html) na tor, > > ná lam neach a shárugud.[40](javascript:footNote('G102900/note040.html')) > 24. 1890] Gaileanga [fo chís a each](app1444.html) > > Fir Breag fa [foirnib 'ma seach](app1445.html) , > > [dá](app1446.html) roib a [Temraig thuathaig](app1447.html) , > > [ro](app1448.html) feas is dá [fírthuathaib](app1449.html) . > > > --- > > p.128 > > 27. A chuibrind a tig [Themra](app1450.html) , > > 1895] córaidi [dó](app1451.html) [mórmenma](app1452.html) , > > trí fichit mart, fichi muc, > > fichi tindi co trén-[lucht](app1453.html) . > 28. Fichi glac losa dar lim, > > fichi ug faílind [forfind](app1454.html) , > > 1900] fichi cliab [i mbítis](app1455.html) beich, > > is a tobairt dó ar én-leith. > 29. Ní dligend acht mad [sine](app1456.html) > > ó ríg Themra toinn[gile](app1457.html) > > & aderim fo dí > > 1905] ní hinand sin is [nemthní](app1458.html) . > 30. [Iar](app1459.html) sin téid roime [dia thoig](app1460.html) > > [rí](app1461.html) Cuailgni [cosna](app1462.html) cathaib, > > iar n-airisim [dia astar](app1463.html) , > > [do](app1464.html) [fodail](app1465.html) a thuarastal. > 31. 1910] Do [ríg](app1466.html) Rátha Móir Muigi > > [dligid](app1467.html) ro-chrud [rígraidi](app1468.html) > > [dáig](app1469.html) is é is uaisle [astar](app1470.html) > > is as túsca tuaristol. > 32. [Dligid](app1471.html) , ce [iarfaigid](app1472.html) sin, > > 1915] minba hé bus rí ar Ultaib > > ocht mbruit datha & dá luing > > co sciath ngel ar gach ngualaind. > 33. [Fidchell](app1473.html) & brandub bán, > > ocht cuirn & ocht [copán](app1474.html) , > > 1920] ocht mílchoin & ocht n-eich > > & ocht sleaga [ar éinleith](app1475.html) . > 34. Dligid rí Muigi Coba > > na n-arm n-édrom n-imthana > > [secht](app1476.html) mílchoin & [secht](app1477.html) n-eich > > 1925] [& secht slega for aeinleith](app1478.html) . > > > --- > > p.130 > > 37. Dligid Eógan sluaiged leis, > > [dligid](app1479.html) Conall cen [éisleis](app1480.html) ; > > [fair nochon fellaid a ndáil](app1481.html) , > > is ed dleagaid beith d'aenláim. > 38. 1930] Dligid rí Airgiall a each > > tar cend a giall, ní gú-breath, > > & dligid [Conall](app1482.html) cain > > suidi [cach](app1483.html) dú ara bélaib. > 39. Dligid rí Hua mBriúin miadach > > 1935] a each frangcach [fírmiadach](app1484.html) : > > dligid rí Conmaicne coin, > > each & [roga](app1485.html) n-édaig. > [41](javascript:footNote('G102900/note041.html'))41. Is airi do-beir sin dóib > > [rí Ulad an airm thrénmóir](app1486.html) > > 1940] co [mbet](app1487.html) a tresi 'na [thoig](app1488.html) > > co [tecat](app1489.html) leis co [Temair](app1490.html) . T. > 42. Geasa ríg [Ulad](app1491.html) Eamna > > & a land lán[meabra](app1492.html) > > [dula dó a cend doiri thuirc](app1493.html) > > 1945] [aenfeacht](app1494.html) [d'aicsin](app1495.html) dá fuabairt: > 43. Éitseacht re hénlaith nglindi > > Lacha Saileach [saerlinne](app1496.html) , > > fothrucad belltaine thair > > ar [findloch álaind](app1497.html) Febail. > 44. 1950] [Ac sin a gesa cruaidi > > airdríg cóicid Chraebruaidi;](app1498.html) > > [mádá](app1499.html) ndearna co gnáth sin > > ní géba co bráth Temair. T. > [42](javascript:footNote('G102900/note042.html'))46. [Do buadaib](app1500.html) ríg Ulad uill > > 1955] [coindmead a chásc](app1501.html) a Caendruim, > > a maír i Tailltin [tredoig](app1502.html) , > > Eamain [imma](app1503.html) [ingenaib](app1504.html) . > > > --- > > p.132 > > 49. Coblach aici for Loch Cuan > > cleamnas [re](app1505.html) ríg Gall [glanuar](app1506.html) , > > 1960] [Eanach](app1507.html) Caín do beith fa blaid > > & a [maír](app1508.html) a [Temair](app1509.html) .[43](javascript:footNote('G102900/note043.html')) T. > 50. Dligid rí Náis anosa > > flead adbal nach [urusa](app1510.html) , > > fichi dabach do cach lind > > 1965] cona fuireac ósa cind. > 51. Tuaristal ríg Laigen Luirc > > ó ríg Themrach in trén[phuirt](app1511.html) , > > a dream sa [atáid in bar taig](app1512.html) , > > [atá leam-sa](app1513.html) do meabair: > 52. {MS page 292b}Céd mac [uirríg is buan blad](app1514.html) > > 1971] [lesiun](app1515.html) co [tua na](app1516.html) Temrach, > > ingen aentuma cach fir > > édach taebthana i Temair. T. > 53. Seacht carbaid [ara](app1517.html) mbia ór > > 1975] neach beireas leis co comól, > > seacht fichit édach [ndatha](app1518.html) > > fo chomair mac n-ardflatha. > 54. [Ar](app1519.html) sin téid [roime](app1520.html) dá [thig](app1521.html) > > [rí](app1522.html) Laigen cusna [laechaib](app1523.html) [44](javascript:footNote('G102900/note044.html')), > > 1980] [co roich dún Náis iar n-astar](app1524.html) > > co fodail a [thuarastal](app1525.html) . > 55. Mad [ac](app1526.html) [Ceindsealaib](app1527.html) cróda > > [bes](app1528.html) [in flaithis fírmóra](app1529.html) , > > is leó [fodail](app1530.html) a cruid chain > > 1985] [dá macaib](app1531.html) ríg 's dá rígaib. > 56. Dligid rí Hua Faelán find > > [seacht](app1532.html) mbruit datha [im](app1533.html) cach deiglind > > & ceithri longa ar loch > > [co](app1534.html) mbed a corra [i](app1535.html) coblach > > > --- > > p.134 > > 59. 1990] Dligid rí [Húa](app1536.html) Failgi [fuar](app1537.html) > > ceithri scéith datha, is [deagluag](app1538.html) , > > ceithri cuirn [cacha datha](app1539.html) , > > [ceithri claidim chruad-chatha](app1540.html) . > 60. Dligid rí [Osraigi](app1541.html) [án](app1542.html) > > 1995] dá mílchoin déc co [ndegál](app1543.html) . > > Dá each déc [dó cen aife](app1544.html) > > co carbadaib [deagmaithe](app1545.html) . > 61. [Rí](app1546.html) Hua Cendsealaig na [creach](app1547.html) > > 2000] is é [seo](app1548.html) a fír in cach than > > uair is é teach ríg Laigen. > 62. Dligid rí Hua nGabla ngér > > fáindi óir im cach n-én-mér, > > & fail óir ón geal gual > > 2005] dligid [rí](app1549.html) find na Forthuath. > 63. [Geasa](app1550.html) ríg Laigen adchím, > > cath [do uagra](app1551.html) fair 'na [thír](app1552.html) , > > & Goill [d'aimréir](app1553.html) im [rind](app1554.html) > > & a [géill](app1555.html) [co](app1556.html) Duiblind. > 64. 2010] [Rí](app1557.html) ar [aíde](app1558.html) cen [fégad](app1559.html) , > > [Caeimgin](app1560.html) cana choimégad, > > cen [teacht co Nás](app1561.html) re lind láin > > do gesaib in ríg ro-náir. > 65. Brigid do réir ima rath > > 2015] [do buadaib na ríg Laigneach](app1562.html) ; > > [beth dó](app1563.html) fo chís ina [thaig](app1564.html) > > [dola cach](app1565.html) mís co [Temair](app1566.html) . T. > 66. Dligid rí Caisil na creach > > [dula co tua Temrach](app1567.html) > > 2020] da fichit [cairptheach](app1568.html) 'ma [le](app1569.html) > > do [thaisbénad](app1570.html) a flede. > > > --- > > p.136 > > 69. Dligid rí Temrach na tor > > [dul a choimlín sin leiseon](app1571.html) > > & cen mac athaig and > > 2025] do chaitheam fleidi Érann. > 70. Dligid a Temair Luachra > > [rí](app1572.html) Muman ['s a](app1573.html) mórthuatha > > deich ndabcha fichead ro feas > > cona [furec](app1574.html) , is [fír-leas](app1575.html) . > 71. 2030] Dligid sechtmain tiar [istaig](app1576.html) > > i Temair Luachra [Deagaid](app1577.html) , > > [&](app1578.html) can dula [ar astar](app1579.html) > > noco [fodla](app1580.html) a thuaristal. > 72. Is hé seo in tuaristol tend > > 2035] [dleagar](app1581.html) ó airdríg Éreand, > > ocht n-[eich](app1582.html) , ocht carbaid [fo chuing](app1583.html) , > > ocht failgi & ocht caemchuirn. > 73. Ocht fichid brat do brataib, > > ocht scéith gela [ós glan-glacaib](app1584.html) , > > 2040] [seacht sesrecha 'na sreith sláin](app1585.html) > > [is seacht](app1586.html) fichit [bó bennáin](app1587.html) . > 74. [Coiri uad do ríg Caisil > > ó ríg Themra in trén-taisic](app1588.html) , > > [a tabairt](app1589.html) mar dlegur thrá > > 2045] ['s a breith](app1590.html) i Temair Luachra. > 75. Ar sin fodlaid [rí](app1591.html) Muman > > na cath is na cét curad > > do lucht [a gníma co ngail](app1592.html) > > [itir ríg & rígain](app1593.html) . > 76. 2050] Ocht n-eich maithi ara mbia grád > > dligid rí na nDési nár,[45](javascript:footNote('G102900/note045.html')) > > [is](app1594.html) ocht mbruit uaine ['ma le](app1595.html) > > co n-ocht ndeilgib findroine. > > > --- > > p.138 > > 79. Dligid ríg Hua Liathán lir > > 2055] ocht cuirn & ocht claidim > > & ocht n-eich maithi dó > > ó ríg Caisil [can chlaechló](app1596.html) ; > 80. {MS page 202c}Dligid rí Hua nEachach n-oll > > [lúireach & ga](app1597.html) i comlonn, > > 2060] & dá falaig d'ór dearg > > [&](app1598.html) dá each [nach droch-beadc](app1599.html) . > 81. Dligid [rí Dáirine](app1600.html) duind > > ó [ríg](app1601.html) Caisil in chomlaind > > ocht claidim chorra chatha, > > 2065] ocht longa is ocht lúireacha. > 82. Do [ríg](app1602.html) Lacha Léin lebair > > dligid cumaín [chairdeamail](app1603.html) , > > fichi bó & fichi each, > > fichi long dó, ní droch-breath. > 83. 2070] Dligid rí [Ciarraigi](app1604.html) m chnuic > > fichi each, ní fáth ard-uilc, > > & trí fichid bó bán > > [& trí fichit copán](app1605.html) . > 84. Dligid rí Hua Conaill chain > > 2075] errid cásc ó ríg Caisil, > > a llann lígda co [lí ngloin](app1606.html) > > & a gaí 'na [deagaid](app1607.html) . > 85. Dligid rí Éile mar tá > > a thír saer co Sliab Bladma > > 2080] [acht](app1608.html) mina theachta cath [cain](app1609.html) > > [gan eachtra fair seach rígraid](app1610.html) . > 86. Is aire [dobeir sin](app1611.html) dóib > > rí Muman [an](app1612.html) [aignid](app1613.html) [móir](app1614.html) ; > > is de bus buideach na fir > > 2085] can a fuireach i [Temair](app1615.html) . T. > > > --- > > p.140 > > 89. Trí buada ríg Caisil cain > > rígan aici i Condachtaib, > > loingeas aici ar Sinaind sláin > > & Caisill do chongbáil. > 90. 2090] A thrí dimbuada [iar](app1616.html) sin > > cath d'fuagra uad ar Laignib, > > a choinmed a Caisil chain > > & gan dul co [Temair](app1617.html) . > 91. Dligid ó flaith Luimnig lir > > 2095] flead aireagda forbaílig, > > deich ndabcha fiched ro feas, > > cona fuireac re fír-leas. > [46](javascript:footNote('G102900/note046.html'))93. Rí Tuadmuman in toraid > > dligid cumaín chairdeamail, > > 2100] trí [deich](app1618.html) mbó & dá chét each, > > trí failgi [d'ór](app1619.html) , ní droch-breath. > 94. Ceithri longa re laíding, > > [gid](app1620.html) ead ní hord anaíbinn, > > dá sciath im cach luing díb sin, > > 2105] dá laind & dá lúirig. > 95. Ní dligend acht mad [saine](app1621.html) > > flaith Luimnig a Liathmune, > > [is é seo a fír imach](app1622.html) , > > & ingen ríg Temrach. T. > 96. 2110] Dligid rí Chorco Baiscind > > ó ríg [Thuadmuman](app1623.html) taistill > > corn & dá fichit each, > > édach [in ríg](app1624.html) , ní gú-breath. > 97. [Dligid uirrí Chorca Mruad](app1625.html) > > 2115] ó ríg Thuadmuman na tuath > > [a](app1626.html) roga luingi ar ló [ar feacht](app1627.html) , > > dá chét bó & a beandacht. > > > --- > > p.142 > > 100. Ingen ríg Tuadmuman [tinn](app1628.html) > > do ríg Chorco Mruad beirim > > 2120] [coma](app1629.html) hí a bean [ar cach leath](app1630.html) > > [ar tocht a tig ríg Temrach. t.](app1631.html) > 101. Geasa ríg Luimnig leathain > > [amimair ós](app1632.html) airdeachaib > > beith triur ina chocar chain > > 2125] & a [rún](app1633.html) re rígain. > 102. As iad a buada in ríg raith > > nónbar 'na chocar [chomaith](app1634.html) , > > raga [ndelba](app1635.html) air [iar tain](app1636.html) > > & a [menma](app1637.html) a Temair. t. > 103. 2130] Dligid flaith [Cruachan](app1638.html) , [ná ceil](app1639.html) , > > dá fichid dabach [ac](app1640.html) fleid > > & can dul [uathad](app1641.html) ann > > [ó](app1642.html) ríg uasal na Hérind. > 104. Dligid rí Gaela in gosa > > 2135] a chomaín [uad](app1643.html) anosa, > > [trí](app1644.html) fichid bó, dá chéd each, > > ceithri failgi, ní droch-breath. > 105. Ceithri cuirn ima [mbí](app1645.html) ór > > neach beireas leis co comól, > > 2140] is a fágbáil tiar ['na](app1646.html) thig > > do flaith [Chruachan](app1647.html) in [chinid](app1648.html) . > 106. Ceithri scéith dearga datha, > > ceithri cathbairr chomdatha, > > ceithri lúireacha 'na ndiaid, > > 2145] ceithri sleaga [ri](app1649.html) sár-gliaid. > 107. Geis dó [Cruachu](app1650.html) d'fás fo thrí > > buaid dó loingeas [for](app1651.html) Loch Rí > > mad dia ndearna [seach cách](app1652.html) sin > > [gébaid sé co gnáth Temair. T.](app1653.html) > > > --- > > p.144 > > 110. {MS page 202d}Dligid rí Hua Maine [mór](app1654.html) > > 2151] [ceithri cuirn díb re comól](app1655.html) , > > fichi [bó](app1656.html) & fichi each, > > édach dá chét, ní gú-breath. > 111. Dligid [rí](app1657.html) Hua Fiachrach find > > 2155] ceithri longa re laíding, > > deich mná fichet, aidbli duir, > > & trí cuirn do chornaib. > 112. Dligid rí na Tuath Teórach > > gen gu f*et*ir aneólach[47](javascript:footNote('G102900/note047.html')) > > 2160] fichi mart is fichi muc > > fichi tindi co [trén-lucht](app1658.html) . > 113. Dligid rí [Luigni](app1659.html) lagaid > > ceithri scéith co [comramaib](app1660.html) , > > ceithri hinair co n-ór [derg](app1661.html) , > > 2165] ceithri longa, ní droch-beadg. > 114. Ní dligend acht mad sine > > ó [flaith](app1662.html) Chruachna [cnesgile](app1663.html) > > [dleagaid dó cach dáil mar sin > > & a ndáil co Temair. T.](app1664.html) [48](javascript:footNote('G102900/note048.html')) > 115. 2170] Dligid rí Midi in marcaid > > ó ríg Érind co n-ardblaid > > seacht seisreacha threbus tír > > & seacht fichit ailbín. > 116. Dligid [rí](app1665.html) Breag in muirir > > 2175] fichi each, ní hardpudair, > > & ní cóir a séna, > > co n-édaigib n-imthréna. > > > --- > > p.146 > > 119. Dligid [rí](app1666.html) na Saidne só > > each & dá fichit bó, > > 2180] uair ní lugu a ngoiri amach, > > a choiri & a dabach. > 120. Dligid rí na nDési anocht > > fichi mart is fichi [molt](app1667.html) , > > is dligid rí Luigni ar sin > > 2185] fichi each co sadallaib. > 121. Dligid rí Gaileanga gaí > > cona hindsma d'órcheardai > > & fichi srian sotal > > do chruan is do charrmogal. > 122. 2190] Is amlaid sin dleagar de > > tuaristol maithi Mide, > > & gan a cleith re gail > > & a mbreith co Temair. T. > 123. Geasa ríg Eógain 'na thig > > 2195] rígan aici a Condachtaib, > > a síth re hAraidi anall > > & cacad re Conall. > 124. 'Na aenar théid soir ó thig > > [rí](app1668.html) [Laisi](app1669.html) cusna laechaib ; > > 2200] fichi ech dó ara astur, > > is é sin a thuaristol. > 125. Rí nime & talman [tréin](app1670.html) , > > co ndearnom uili a óigréir, > > co robam co [trén](app1671.html) 'na thig > > 2205] dáigh is aíbhni ná Temair. Team*air*. Finit. >