#Goire Conaill Chernaig i Crúachain ocus Aided Ailella ocus Conaill Chernaig #### Corpus of Electronic Texts Edition ### Background details and bibliographic information Goire Conaill Chernaig i Crúachain ocus Aided Ailella ocus Conaill Chernaig =========================================================================== Author: Unknown --------------- ### File Description Kuno MeyerElectronic edition compiled by Beatrix Färber , Seosamh Mac Muirí Funded by University College, Cork, School of History 1. First draft.Extent of text: 1730 words#### Publication CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of the Department of History, University College, Cork College Road, Cork, Ireland—http://www.ucc.ie/celt (2015) Distributed by CELT online at University College, Cork, Ireland. Text ID Number: G301019Availability [RESTRICTED] Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only. #### Sources **Manuscripts**2. National Library of Scotland, Edinburgh MS. XL, p. 3--5. (Edited here by Meyer.) 3. Dublin, Trinity College Library, MS 1319, olim H. 2. 17, p. 475b. (Edited by Meyer in a footnote on p. 104ff.) **Edition**2. See below. **The edition used in the digital edition**2. **Kuno Meyer**, Goire Conaill Chernaig i Crúachain ocus Aided Ailella ocus Conaill Chernaig in Zeitschrift für Celtische Philologie. volume 1, Halle/Saale, Max Niemeyer (1897) page 102–106 ### Encoding #### Project Description CELT: Corpus of Electronic Texts #### Sampling Declaration The present electronic text covers Kuno Meyer's edition on pp. 102–106. #### Editorial Declaration ##### Correction Text has been proof-read twice. ##### Normalization The electronic text represents the edited text. Footnotes indicating corrections are integrated into the markup using sic corr resp="KM". Text supplied by the editor is tagged sup resp="KM". ##### Quotation Direct speech is marked q. ##### Hyphenation CELT practice. ##### Segmentation div0=the tale; p=the paragraph; page-breaks are numbered; manuscript pagination is marked. ##### Interpretation Names are not tagged, nor are terms for cultural and social roles. ### Profile Description Created: By (an) unknown Irish author(s). Date range: 13th century (?).#### Use of language ##### Language: [GA] The text is in Middle Irish. ##### Language: [EN] The Introduction is in English. ##### Language: [LA] Two words in the Introduction are in Latin. ### Revision History * (2015-07-23) Beatrix Färber (ed.) * File converted from Nota Bene to XML, file proofed (2), markup updated and added to. Introduction added and proofed (1). TEI header created; file parsed; new SGML and HTML versions created. * (pre-1998) Seosamh Mac Muirí (ed.) * Text captured and proof-read (1). --- #### Corpus of Electronic Texts Edition: G301019 ### Goire Conaill Chernaig i Crúachain ocus Aided Ailella ocus Conaill Chernaig: Author: Unknown --- p.102 ### Goire Conaill Chernaig i Crúachain ocus Aided Ailella ocus Conaill Chernaig The following tale is here edited and translated for the first time from the only two MSS in which it has come down to us, the Edinburgh codex XL, pp. 3–5 and H. 2, 17, pp. 475b–476b. As the two MSS do not agree so closely as to allow the construction of a critical text, they are both printed in extenso. The Edinburgh version has an introduction containing what is sometimes referred to as the *Gaire Conaill* (LL 211b, 8 in the versified *dindshenchas* of Mag Luirg), or the *Goire Conaill Cernaig i Crúachain* 'The Cherishing of Conall Cernach in Crúachu' (Rev. Celt. 15, p. 473, line 2). It is illegible in several places. The story here told belongs to the heroic cycle of Irish Legend. It is mentioned in the list of tales of that cycle in the Book of Leinster, p. 189c, 36. But the oldest form of the tale has not reached us; for the versions here printed were evidently rewritten from older materials at a later age (13th century?), a fact apparent both from the language and from the general tenor of the narrative. Still there is no reason to assume that the older version differed materially in its contents from these later ones. {MS page 3} Bai fer amnus do Ult*aib*, Conn*all* Cernach mac Aimairgin, loech is dech ro bai *ina remis* a n-Erinn. Ba mor a crodatu .i. --- p.103 f*er* na dech*aid* asa n-aindin riam erat ro bai gai ina laim gon cenn Connachtaig lais. Do rala fri Connacht co mór, oir do marbsat-som a braithri. Ocus ni raibi do Connachtaib im*morro* f*er* na ro marb-som a m*a*c *nó* a brath*air* *nó* a ath*air*. Ocus ro marb-som tri m*ai*c Oil*ella* & Med*ba* & is e di*no* ro marb Bélcu Brefne & a tri m*ai*c & is e ro marb secht m*ac*cu Mág*ach* do Connachtaib .i. Anl*úan* mac Mag*ach* & Docha mac Mag*ach* & Mag Curp mac M*ágach* & Find mac M*ágach* & Scannl*án* mac M*ágach* & Cet & Ail*ill* mac M*ágach*. Ocus is e ro marb Ail*ill* mac Mata M*uir*sci do Connachtaib, oir ba h-í a math*air*-som Mata M*ur*esc, & m*a*c son im*morro* Rosa Ruaid do Laignib. Ocus do cosn*u*m rige Laigin do cuaid-sim siar & ro gab-som rige Connacht fo deigh *a máthar* thiar & sl*oinn*ed in m*ai*c a tir a mat*har* t*u*cad fa*i*r-sim tiar. Do rorc*hair* im*morro* lupra & truaigi fo deoigh for Conn*all* C*er*n*ach* iar marbad a c*u*malt*a* .i. Conc*hobair* & Con C*u*l*aind* *co* torc*hair* *cu*mha & troige & claime mor fa*i*r-sium, *co* *n*-na rabi nert 'na cosaib do imt*hecht*. Ocus ro imraidh sim aici cia tegl*ach* a rachad dia gaire & dia bethug*ud*. ‘Ailill & Medb am’, ar sé, ‘is iat sin lanemain dia ticfa mo lesug*ud*-sa. Acht is mor mo faltan*us* friu cena, ocus; cid mor ch*en*a, bid eigin a imdol ann’, ar se. Luid iar*um* a aenor co rainic Raith Cr*uach*an & luid isin raith ait a m-bai Ailill & Medb. Ocus feraid Ailill failti fris. ‘Is moch*en* duit’, ar Medb, ‘a Conn*aill*, *acht* cena {MS page 4} ar si . . . . . . . . ar Conall, maith do denum form . is . . . . . . . . di*diu* don ti do ni f*or*m. Ra-t-fia am failti’, ar Medb. ‘Denth*ar* tech fo leith . . . . . . f*or* m*ur* na ratha’. Do nith*er* t*ech* dó & b*er*or muc & ad & fuig*ell* Med*be* & Ail*ella* & da bargin d*éc* & molt & in cori anbr*ui*thi, & caith-sium sin uili a n-ainf*echt*. Do ni-sium toch*ailt* co m*ur* na ratha & do nid-sium a dait*hin* g*ach* n-oidci a Connachtaib & tic*edh* ria matin dia tig. Bl*iadan* lan doip ac a biath*ad* fon alt sin & in co*m*bfeith cétnai do denum do-s*o*m fris-sin. Is ed *no* arf*i*t*edh* Connachtai gach lai eisin ac a indisi doip am*ail* *no* marbad-s*o*m a m*ai*c & a --- p.104 m-br*aith*ri & a n-ait*hri*. Do b*er*tis Connacht*a* a n-gai do dia n-i*m*sn. & dia sn*aid*e & ro i*m*sn*ad* resiu ro eirg*edh* g*ach* bo. Mor tra c*u*machta & armitin & ord*an* inti Med*ba* & ba mor a h-acob*ur* im g*ach* ní .i. *tricha* f*er* ca*ch* lai do cl*aem*clodh di *nó* tagall F*er*g*us**a* aonf*echt*. Ba c*o*maosa di-si *immorro* a ceili .i. Ailill, fer cin ainim .i. cin ed, cin om*un*, cin neoid. Ba maith a c*hru*t*h* & a brig & a br*eth* an fir sin .i. in f*er* *no* bith ac imirt fri h-Ailill, *no* tic*ed* gilla M*eidb*i dia gairm do c*o*mr*ac* fria. Ocus is *ed* ad*er*ad Ailill: ‘An bh*ic* co tair in cl*u*ithi’. Do c*o*mr*ai*c*ed*-s*o*m fria mnaib aili dia cind si & ba h-ét le-sium anní sin, g*u* *r*-ro gab si Conall Cernach ina teg*us* f*or* Ailill na d*er**n*ad aní sin t*ar* a cet. Laa n-oen ann matin moch a cetem*ain* bai Ailill a c*o*m-ria*cht*ain fri mnai a taib in lis. Bai d*iu* Conall ac i*m*sn. gai f*or*san raith. Do luid do*no* M*edb* am*ach*, oir do fit*ir* si in c*et*lud. Ro bui craeb cuill fri taob na lanamn*a* for gluas*acht*, co facc*a* Medb aní isin. ‘Maith, a *Chonaill*’, ar Medb, ‘Conall Cernach t' ainm-si cus aniu. Conall Cl*oen*truag t' ainm f*est*a. An t-an rob-s*o*m Cernach-s*o*m, ni lemtha t*echt* *t*ar do ráth*aigecht*. Aniu is foc*us* duit in sarug*ud* ut.’ Ro imr*aid* iar*um* Conall, ‘bai dig*al* Fergusa ann am!’ ar se, ocus n*u*-*s*-c*er*toigenn in gai cuca, co tarla a n-Oilill on taob co araill, *nó* c*o*mad a fastig no-t-guin tria n-a tuighi suas. Luid cá*ch* cuci & do b*er*ait leo anunn h-e. ‘Cia do roine?’ ar cá*ch*. ‘Conall do roine.’, ar Ailill. ‘Amai! ni fir om’, ar Conall. ‘Is fir’, or Medb. ‘Mas fir do*no*’, ar se, ‘ata dig*al* F*er*g*us**a* ann.’ ‘Olc duit a n-d*er*n*ais*, a Con*aill*’, ar Ailill, --- p.105 ‘olc do denum frim-sa. No-t-b*er* em as dom' inch*aib*, resiu ba marb-s*o*m. Ar no-t-muirbfet Connachta iarm' ecuib-s*o*m.’ ‘Lor lem’, or Conall, ‘co n-dech*ur* am' carp*at* a n-dorus in lis.’ ‘Ni ba marb-som frisin’, or Ailill. Luid ina carp*at*. Marb Ailill tall fo c*ét* oir. Iarsin tra ro dibr*ai*csit Connachta c*o*m-mor eisim. Marb*aid*-som soch*aid*i mor dib-s*o*m. Ba geis do-s*o*m dol a n-ath ga*n* sithl*od* ina diaigh. Batar mianaigi ac nide mianaigh isin abaind leth fuas de & *no* tic*edh* a buad*re*d sin cuici, conid ed sin do f*us*t re cac*h*, co torc*ha*i*r* leo iarsin ar cur air Connacht. Na {MS page 5} *trí Rúadchoin* Martine do F*er*aib *M*uigi *i*s iat ro be*n**sat a chenn* de *.i.* do Ern*aib* d*óib*-so*m & i tegluch* Ail*ella* ro bat*ar* & asin dig*ail* Conraig r*u*csat a cenn de. Ocus in tan ro bat*ar* ac a airl*ech*, is and tan*ic* Medb isin iarm*óracht*. M*edb*: ‘a c*enn* ban b*er*rtha & rl.’ R*u*cs*a*t sein leo c*end* Con*aill* a n-ag*aid* (?) *Con*r*oi*. R*u*csat Ul*ai*d leo fo th*úaid* & ata tiar fós in c*enn*. Toill*ed* c*ét* rigghamna ann *nó* cethr*ar* ac imirt fi*d*ch*ill*i *nó* lanamain a cosair. Ata --- p.106 a tarng*ir*e do Ult*aib* a br*eth* bud th*es* aris & doicf*a* a n*er*t c*ét*na intib aris acht co n-ebat as as & is de sin ata: dith Ul*ad* le dith Ul*ad*. Adaid Ail*ella* & Con*aill* C*er*n*aig* co n-nuici sin.