#Annals of Ulster otherwise Annala Senait, Annals of Senat #### Corpus of Electronic Texts Edition ### Background details and bibliographic information Annals of Ulster otherwise Annala Senait, Annals of Senat ========================================================= Author: [unknown] ----------------- ### File Description Electronic edition compiled by Donnchadh Ó Corráin , Beatrix Färber Funded by University College, Cork and Professor Marianne McDonald via the CELT Project. 2. Second draft, revised and corrected.Proof corrections by Philip T. Irwin, Bart Jaski Extent of text: 96000 words;#### Publication CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College Cork College Road, Cork, Ireland (2003) Distributed by CELT online at University College, Cork, Ireland. Text ID Number: G100001CAvailability [RESTRICTED] Available with prior consent of the CELT project for purposes of academic research and teaching only. #### Notes [In this digital edition we have used Mac Airt & Mac Niocaill's edition (1983) of the annals for volume 1. We have omitted their edition (pp 2–36) of the Pre-Patrician or Irish World-Chronicle which is best treated as a separate text. Their edition extends from AD 431 to AD 1131.2 when both manuscripts become lacunose. For the remainder of the text (AD 1155 to the end) we have had to use Mac Carthy's very unsatisfactory edition. His codicological information is obscure, his citation of variants is patchy, and he makes many unnecessary or wrong-headed attempts at emendation. It is not, however, possible to produce a satisfactory digital edition from Mac Carthy's ragged apparatus. The current edition contains the text from AD 1379 to AD 1588.] #### Sources **Manuscript sources**2. Dublin, Trinity College Library, MS 1282, olim H. 1. 8, siglum H, earlier A; vellum; s. xv 2/xvi in; for a description of the MS see Abbott and Gwynn, Catalogue of Irish manuscripts in Trinity College Library (Dublin 1921) 20 and B. Mac Carthy, Annals of Ulster iv (Dublin 1901) ii-iii; scribe Ruaidhri Ó Luinín (to AD 1489), additional hands to 1504, 1510 (?); ends imperfect). There are lacunae for the years 1102-8, 1115.4-1162.3, and 1374-8. The first lacuna may be supplied from MS (ii); part of the second, viz. from 1115.5 to 1131.2 and from 1155 to 1162.3, may again be supplied from MS (ii); but for 1131.3 to late 1155 both MSS are lacunose. Literature: TCL Ir Cat 20; B. Mac Carthy (ed.) Annals of Ulster, iv (Dublin, 1901) pp. ii-iii. 3. Oxford, Bodleian Library, Rawlinson B 489, siglum R, earlier B; vellum; s. xvi 1; patron Ruaidhrí Mac Craith of Termonmagrath. There are two main scribes: (i) Ruaidhrí Ó Casaide, archdeacon of Clogher (died 1541) who wrote from the beginning to f. 32ra9 (AD 952); and (ii) Ruaidhri Ó Luinín, ollam to Maguire (died 1528) who continued the work to f. 107vb12 (AD 1507). A third scribe, whose name is not known, began on f. 107vb (the annal for 1507) continued, alternating from time to time with a fourth. Many hands appear in later folios, among them that of Matha Ó Luinín (died 1588) grandson of Ruaidhri Ó Luinín. MS (ii) is a fair copy of MS (i) but with supplementary entries, and it preserves some text lost by mutilation in MS (i) as detailed above. Lacunae: 1131.3-1155, 1307-15. Literature: Oxford Cat i 153-63; B. Mac Carthy (ed.) Annals of Ulster, iv (Dublin, 1901) pp. iv-vi; Francis John Byrne, 1000 years of Irish script (Oxford: Bodleian Library 1979) paragraph 19. 4. (a) London, British Library, Additional 4795, olim Clarendon xlix; paper; s. xvii; many hands. The text extends from AD 431 to 1132.1 and 1156 to 1307. (b) London, BL, Additional 4789, olim Clarendon xliii, 318a-321b; paper; s. xvii?. The text extends from AD 1486 to 1504. The siglum for these two MSS is C. This is a translation into English of the greater part of the Irish text. Where original Latin occurs, it is retained. This text has some notice of events not recorded in the Irish original. Literature: B. Mac Carthy (ed.) Annals of Ulster, iv (Dublin, 1901) pp. vi-vii. 5. London, British Library, Additional 4784, olim Clarendon xx, ff. 21a-32b, siglum D; paper. This is a translation into Latin of the Irish text, AD 1200-96, with some material from other sources. Literature: B. Mac Carthy (ed.) Annals of Ulster, iv (Dublin, 1901) pp. vi-vii. **Editions**2. W. M. Hennessy & B. Mac Carthy, Annala Uladh: Annals of Ulster otherwise Annala Senait, Annals of Senat: a chronicle of Irish affairs from A.D. 431 to A.D. 1540. 4 vols. (Dublin, 1887-1901, repr. [with fresh introduction and bibliography, ed. Nollaig Ó Muraíle] Dublin, 1998). Volume i, AD 431–1056; volume ii, 1057–1378; volume iii, 1379–1588; volume iv, introduction and indexes. W. M. Hennessy edited volume 1; B. Mac Carthy edited volumes 2-3, and compiled volume 4 (the introduction and index). MS 1 (excluding the so-called Pre-Patrician Annals, f. 12r–14v) is printed with intermittent distinction of hands (by parentheses, brackets, textual footnotes) and omission of some interlinear interpolations; readings from MS 2 are sometimes cited in text or in footnotes, and text lost in MS 1 is supplied from MS 2. MSS 3 and 4 are occasionally cited in footnotes, in the translation (s.a. 1132 for example), and in the text. Expansions of manuscript abbreviations are not indicated. 3. Seán Mac Airt & Gearóid Mac Niocaill, (ed. & trans.) The Annals of Ulster (to A.D. 1131) (Dublin 1983). Text from MS 1 (including f. 12r–14v, the so-called Pre-Patrician Annals) with distinction of the main hand and the hands of successive interpolators and glossators; additional material from MS 2 is printed and distinguished. Expansions of manuscript abbreviations are indicated. **Translations**2. Hennessy & Mac Carthy (1887–1901) 3. Mac Airt & Mac Niocaill (1983)–to 1131 **Literature**2. Trinity College Library Ir Cat 20. 3. Oxford Cat i 153-63. 4. Henri d'Arbois de Jubainville (notice of Hennessy, vol. i) Revue Celtique 8 (1888) 402-406. 5. Whitley Stokes, 'Notes on the Annals of Ulster', Academy 36 (1889) 207-8, 223-5, 240-1; 50 (1896) 182-3, 223-4 [criticism of, and corrigenda to, the edition of Hennessy & Mac Carthy, vols i and iii]. 6. Whitley Stokes, 'The Annals of Ulster', Revue Celtique 18 (1897) 74-86 [reviews of the edition of Hennessy & Mac Carthy, ii-iii, with numerous corrections]. 7. Tomás Ó Máille, The language of the Annals of Ulster (Manchester, 1910). 8. Seán Ó Catháin, 'Some studies in the development from Middle to Modern Irish, based on the Annals of Ulster', Zeitschrift für Celtische Philologie 19 (1933) 1-47. 9. Paul Walsh, 'The dating of Irish annals', Ir Hist Stud 2 (1941) 355-75. 10. T. F. O'Rahilly, Early Irish history and mythology (Dublin, 1946) 235-59, 501-12. 11. Vernam Hull, 'The Middle Irish preterite passive plural in the Annals of Ulster', Language 28 (1952) 107-8. 12. Aubrey Gwynn, 'Cathal mac Maghnusa and the Annals of Ulster', Clogher Rec 2 (1958-9) 230-43, 370-84, repr. (with introduction [1-25], corrections and annotations [53-57] and bibliography [59-61]) in Nollaig Ó Muraíle (ed.) Aubrey Gwynn, Cathal Óg mac Maghnusa and the Annals of Ulster, (Enniskillen, 1998). 13. Gearóid Mac Niocaill, 'Annála Uladh agus Annála Locha Cé, 1014-1220', Galvia 6 (1959) 18-25. 14. John Bannerman, 'Notes on the Scottish entries in the early Irish annals', Scott Gaelic Stud 11 (1968) 149-70, repr. in John Bannerman, Studies in the history of Dalriada (Edinburgh & London, 1974) 9-26. 15. Isabel Henderson, 'North Pictland', in Edward Meldrum (ed.) The Dark Ages in the Highland (Inverness, 1970) 37-52. 16. Kathleen Hughes, Early christian Ireland: introduction to the sources (London & Ithaca NY, 1972) 99-159. 17. A. P. Smyth, 'The earliest Irish annals: their first contemporary entries, and the earliest centres of recording', Proc Roy Ir Acad (C) 72 (1972) 1-48. 18. Marjorie O. Anderson, Kings and kingship in early Scotland (Edinburgh & London, 1973) 1-42. 19. Alfred P. Smyth, 'The Húi Néill and the Leinstermen in the Annals of Ulster, 431-516 A. D.', Études Celtiques 14, (1974) 121-43. 20. Gearóid Mac Niocaill, The medieval Irish annals (Dublin, 1975). 21. Francis John Byrne, 1000 years of Irish script (Oxford, 1979) [sect ]19. 22. A. D. S. MacDonald, 'Notes on monastic archaeology and the Annals of Ulster, 650-1050', in Donnchadh Ó Corráin (ed.) Irish antiquity: essays and studies presented to Professor M. J. O'Kelly (Cork, 1981) 304-19. 23. A. D. S. MacDonald, 'Notes on terminology in the Annals of Ulster, 650-1050', Peritia 1 (1982) 329-33. 24. David N. Dumville, 'Latin and Irish in the Annals of Ulster, AD 431-1050', in Dorothy Whitelock, Rosamond McKitterick & David N. Dumville (eds.) Ireland in early medieval Europe: studies in memory of Kathleen Hughes (Cambridge, 1982) 320-41. 25. Dáibhí Ó Cróinín, 'Irish annals from Easter tables', Peritia 2 (1983) 74-86. 26. David N. Dumville, 'On editing and translating medieval Irish chronicles: The Annals of Ulster', Cambridge Medieval Celtic Studies, 10 (1985) 67-86. 27. Richard Sharpe, 'Saint Mauchteus, discipulus Patricii', in Alfred Bammesberger & Alfred Wollmann (eds.) Britain 400-600: language and history (Heidelberg, 1990) 85-93. 28. Daniel P. Mc Carthy, 'The computus and the Annals of Ulster', Peritia 8 (1994) 46-79. 29. Daniel P. Mc Carthy, 'The Chronological Apparatus of the Annals of Ulster AD 431-1131,' Peritia 8 (1994), 46-79. 30. Michael Meckler, 'The Annals of Ulster and the date of the meeting of Druim Cett', Peritia 11 (1997) 44-52. 31. Bart Jaski, 'Additional notes to the Annals of Ulster', Ériu 48 (1997) 103-52. 32. Daniel P. Mc Carthy, 'The chronology of the Irish annals', Proc Roy Ir Acad (C) 98 (1998) 203-55. 33. Nollaig Ó Muraíle, 'Cathal Mac Maghnusa: his time, life and legacy', Clogher Rec 16/2 (1998) 45-64. 34. Francis John Byrne, 'Chiasmus and hyperbaton in the Annals of Ulster', in Michael Richter & Jean-Michel Picard (eds.) Ogma: essays in Celtic studies in honour of Próinséas Ní Chatháin (Dublin, 2002) 54-64. 35. Daniel P. Mc Carthy, on his website at http://www.cs.tcd.ie/misc/kronos/chronology/synchronisms/annals-chron.htm offers comprehensive information on two traditions of dating used in the Irish Annals, together with two ancillary articles, 'Chronological synchronisation of the Irish annals', and 'Collation of the Irish regnal canon'. 36. Daniel P. Mc Carthy, 'The original compilation of the Annals of Ulster', Studia Celtica 38 (2004) 77-84. 37. Daniel P. Mc Carthy, The Irish Annals: their genesis, evolution and history (Dublin 2008). **The editions used in the digital edition**2. Annala Uladh. Annals of Ulster, otherwise, Annala Senait, Annals of Senait; a chronicle of Irish affairs A.D. 1379-1541.. B. Mac Carthy (ed), First edition [637, plus four pages of Corrigenda and Addenda] Lord Commissioner of Her Majesty's Treasury under the direction of the Council of the Royal Irish Academy (Her Majesty's Stationery Office)Dublin (1895) ### Encoding #### Project Description CELT: Corpus of Electronic Texts #### Sampling Declaration The present electronic text represents pages 2-636 of vol. iii of Mac Carthy's edition, with entries from AD 1379 to 1588. All the editorial preface, list of contents, introduction, historical notes, codicological notes, and inconsequential variants have been omitted. Editorial corrigenda are integrated into the electronic edition. Missing text supplied by the editors in the body of the work is tagged *SUP*. Editorial and scribal corrections entered in the body of the work are tagged *CORR* and the original reading is kept in the *SIC* attribute. In the case of some unusual forms not commented by the editors of the hard copy the manuscript reading is tagged *SIC*, without further comment by the makers of the electronic edition. Because of the unsatisfactory nature of Mac Carthy's edition, additions by hands other than the main hand are simply marked with *ADD* or *ADDSPAN* and the attribute *late*. Strictly codicological annotations in the apparatus criticus that do not appear to affect the meaning have been ignored. #### Editorial Declaration ##### Correction Text has been thoroughly checked and proofread twice. It is very difficult to create an electronic edition of a text as long, as complex, and as varied as the Annals of Ulster. There will be errors and ambiguities in this text as there are in the original editions. Readers are invited to submit corrections and emendations both of this electronic edition and of the editions on which it is based. Improved manuscript readings and corrections of scribal errors and errors of transcription and interpretation that may have escaped previous editors are also sought. Any improvements will be credited to the scholars who submit them. ##### Normalization The electronic text represents an edited version of the hard-copy editions, with some minor conventional changes. In the electronic text, "idon" is rendered .i. In Roman numerals, especially common in AD dates, the suprascript o has not been retained. Otherwise, normal CELT conventions have been applied in regard to text divisions, word segmentation, and capitalization in proper names. ##### Quotation There are no quotations. ##### Hyphenation Soft hyphens are silently removed. When a hyphenated word (hard or soft) crosses a page-break or line-break, the page-break or line-break is marked after the completion of the hyphenated word. ##### Segmentation DIV0=the whole work; DIV1=the individual annal (the text for a given year); DIV2=the individual entry in an annal, whether these are numbered in the edition (Mac Airt & Mac Niocaill) or not (Mac Carthy). Passages of verse occurring within text paragraphs or within marginalia are treated as embedded texts and, where relevant, stanzas are enumerated in the structural mark-up. The page-breaks of the printed texts and the manuscript folio numbers are marked. From 1379 to 1541 the folio and column numbers for MS H (earlier A) and R (earlier B) are given. ##### Interpretation Names (of persons, groups, dynasties, peoples, lineages, places) are tagged. Social roles, offices and titles (king, lord, abbot, erenagh, coarb, sage, etc.) are tagged. Some numbers are tagged. Terms (including astronomical and meteorological events) are tagged. #### Canonical References This text uses the DIV1 element to represent the Year. Refs: EVENT (DIV2)This text uses the DIV1 element to represent the Year. ### Profile Description Created: By mostly unknown authors in Irish monastic scriptoria and medieval Irish clerics. Date range: c. 550-c. 1588, various and mostly unknown.#### Use of language ##### Language: [LA] A large portion of the earlier part of the annals is in Latin. ##### Language: [EN] The witness list and some titles are in English. ##### Language: [GA] Most of the later annals are in Old, Middle, and Early Modern Irish with very many Latin words and formulae. #### List of hands **H** [main] Ruaidhri Ó Luinín **H1** [interpolator/glossator] unknown **H2** [interpolator/glossator] Cathal Mac Maghnusa **H3** [interpolator/glossator] unknown **H4** [interpolator/glossator] unknown **LATE** [otherwise unidentified interpolator/glossator (vols 2-3)] unknown ### Revision History * (2008-09-25) Beatrix Färber (ed.) * Keywords added; file validated; additions to bibliography and new wordcount made. * (2005-08-25) Julianne Nyhan (ed.) * Normalised language codes and edited langUsage for XML conversion * (2005-08-04T14:53:58+0100) Peter Flynn (ed.) * Converted to XML * (2005-04-13) Beatrix Färber (ed.) * Additions to bibliography and new wordcount made. * (2003-08-26) Beatrix Färber (ed.) * File parsed; markup of whole text checked for consistency, additional markup applied. * (2003-06-16) Beatrix Färber, Ruth Murphy, Julianne Nyhan (ed.) * Names markup continued. * (2003-06-06) Beatrix Färber (ed.) * Names markup begun. * (2003-05-02) Beatrix Färber (ed.) * Mac Carthy's addenda and corrigenda integrated; MS foliation marked up; file re-parsed. * (2003-04-25) Marcos Balé (ed.) * File parsed using nsgmls. * (2003-03-27) Emer Purcell (ed.) * Apparatus criticus integrated for pp. 3-353. * (2003-03-27) Marcos Balé (ed.) * Apparatus criticus integrated for pp. 355-637. * (2002-09-24) Beatrix Färber (ed.) * Additions to bibliography made; file converted to ASCII and parsed; header modified. * (1997-01-14) Philip T. Irwin (ed.) * Proofing and structural markup of volume 3 (rest of file). * (1994-95) Bart Jaski (ed.) * Proofing and structural markup of volume 3 (first third). * (1994) Bart Jaski, Margaret Lantry (Data capture) * Scanning/keyboarding of pp. 244-636. * (1993) Bart Jaski (Data capture) * Scanning using OPTOPUS, of pp. 2-242. --- #### Corpus of Electronic Texts Edition: G100001C ### Annals of Ulster otherwise Annala Senait, Annals of Senat: Author: [unknown] ### List of witnesses * **H**: Dublin, Trinity College, MS 1282 (alias H. 1. 8) * **R**: Oxford, Bodleian Library, Rawl B 489 * **C**: London, British Library, Additional 4795 and Additional 4789 * **D**: London, British Library, Additional 4784, f. 21a–32b --- p.2 #### 1379.0 Kal. Ian. uii. f., *l. x.*, Anno Domini M. ccc. lxx. ix. #### U1379.1 In **Dalatunach (.i. Pilib)** d'eg. #### U1379.2 **Firbisigh Mac Firbisigh** d'eg in bliadhain-si, .i. **senchai** maith. #### U1379.3 **O Duinn, .i. taisech **O Riagan****, do marbadh a fell da **braithribh** fein. #### U1379.4 **Ricard Mac Cathmail** do marbadh la **Pilib Mag Uidhir, .i. rí **Fer Manach**** & la **Domnall h-Ua Neill**. #### U1379.5 Maidm na **Dreiche** do tabairt do h-**Ua Neill (.i. do Niall Mhor)** ar **Pilib Mag Uidhir** & ar **Domnall h-Ua Neill**, du i trochair **Tadhg Mag Uidhir** & da mac **Maghnusa** & **Toirrdhelbach, mac Donnchada Meg Uidhir** & **Brian, mac Mic Raith Meg Uidir** & **Muircertach, mac Milchon** et alii, pridie Kalendas Iuni. #### U1379.6 h-**Ua h-Eilidhe d'eg, .i. Brian h-Ua h-Eilidhe**. #### U1379.7 **Mac in Caich h-Ui Raighillaigh** do marbadh la mac **Annaidh h-Ui Raighillaigh**. #### U1379.8 **Cu Mara Mac Conmara, .i. taisech **Clainne Cuilen****, do marbadh a feall da **braithribh** fein. #### U1379.9 **Cu Chonnacht, mac Pilib Meg Uidhir**, do marbadh le **Clainn Domnaill** **Clainni Ceallaigh**, .i. **adbur righ** **Fer Manach** ar uaisli & ar einech. #### U1379.10 **Finnghuala, ingein Ui Cheallaigh, .i. bean **Mic Uilliam Burc****, d'eg. #### U1379.11 **Semus h-Ua Conghalaigh, prior **Daiminnsi**, obiit pridie Nonas Ianuarii.** --- p.4 #### U1379.12 **Flaithbertach h-Ua Mongan, aircinnech **Rosa Oirrtir****, mortuus est Kalendis Maii. #### U1380.0 Kal Ian. i.f., *l. xxi.*, Anno Domini M. ccc. lxxx. #### U1380.1 **Seaan h-Ua Domnaill **ri* **Tiri *Con*aill***** & **Mail Sechlainn Dubh**, a mac, do marbadh a **Mainistir** **Esa Ruaidh** la **Toirrdelbach, mac Neill h-Ui Domnaill** & la clainn **Cathail Oig h-Ui Concobuir** & la **Muinntir Duirnin**. #### U1380.2 Maidm mor do thabairt ar **Gallaibh** & ar **Oirrteraibh** le **Mag Aengusa (.i. Art)**. & h-**Ua h-Anluain do marbadh ann, .i. ri **Oirrter**** et alii multi. #### U1380.3 **Tadhg, mac Muircertaigh h-Ui Briain**, do marbadh la **Brian h-Ua m-Briain**. #### U1380.4 **Ruaidhri, mac Aedha Breifnigh h-Ui Concobuir**, do thecht as greis ar **Muinntir Ruairc** & e fein do marbadh uírre. #### U1380.5 An **Moirtimerach** do thecht a n-Erinn in bliadhain-si & uaisli **Gaidhel** do techt ina thech fa adhbur **righ **Erenn**, .i. fa Ni[acute ]all h-Ua Neill**. **Art Mag Aengusa, .i. ri O **n-Eathac** **Uladh****, do gabail a feall a tigh in **Moirtimeraigh** & do ghabadur **Gaidhil** **Erenn** ecla {fol. A 78b} roime o sin amach, indus gur' sechnadur e & **Gaill** **Erenn** archeana. #### U1380.6 **Art, mac Gérailt Caemanaigh**, do marbadh le **Gallaibh**. #### U1380.7 Maidm do thabairt leis h-**Ua n-Domnaill** & le **Henri h-Ua Neill** ar h-**Ua n-Dochartaigh** & ar **Conchobur Óg h-Ua n-Domnaill** & ar **Clainn t-Suibhne**. & do gabadh ann, maille re' r' marbadh, **Eoin Mac Suibne** & **Murchadh Mac Suibne**, .i. da **brathair** **Mic Suibne**. #### U1380.8 **Art, mac Gerailt, mic Tomais Fhinn**, do marbadh la ***Mac* Murchadha, ri **Laighen****. #### U1380.9 Sluagh --- p.6 la **Pilib O Raighillaigh** & la ****Clainn Muircertagh**** cona coimtinol a m-**Breifne** **Ui Ruairc** & **Tomas Mac Dorchaidh** do marbadh leo. **O Ruairc** do breith orra & a cur ar sibal dó & eich & daine do milliudh umpo don turus-sin. #### U1380.10 **Art Mac Murchadha** *d'éc* i sext Kallann Iuni. #### U1380.11 **Domnall h-Ua Leannan, prioir **Lesa Gabail****, d'eg i sext Kallann Aprilis. #### 1381.0 Kal. Ian. iii. f., l. ii., Anno Domini M. ccc. lxxx. i. #### U1381.1 **Toirrdelbach, mac Risderd h-Ui Raighillaigh**, d'eg. #### U1381.2 **Dubchablaigh, ingen Mic Diarmata, ben **Meg Raghnaill Ruaidh****, d'eg. #### U1381.3 **Lasairfina, ingen Toirrdelbaigh h-Ui Concobuir, ben **Meg Raghnaill Duibh****, d'eg. #### U1381.4 **Cathal Dubh, mac Con Muidhe h-Ui Cathain**, d'eg. #### U1381.5 **Uilliam, mac Donnchadha Muimnigh h-Ui Cheallaigh, .i. ri h-**Ua Maine****, d'eg & a mac do righadh ina inad, .i. **Mailechlainn**. #### U1381.6 **Diarmait Mag Carrthaigh, .i. adbur righ **Desmuman**** do marbadh do **Ibh Mathgamna** in **Fhuinn Iartharaigh** a fheall. #### U1381.7 **Caislen** **Atha Luain** do ghabail don **Moirtimerach** & mac **Ricaird an t-*S*onnaigh** do marbadh ann. #### U1381.8 **Ruaidhri h-Ua Concobuir, .i. ri **Connacht****, do dhul co h-**Ath Luain** & a meic righ do dhul uadh a n-**Iarthar Midhe** & crecha mora do gabail doib. **Gaill** do breith orro & maidm do thabairt orra & **mac Ui Conchobuir do marbadh ann, .i. Seaan Laighnech** & **Aedh Caech h-Ua Concobuir** do ghabail ann & **Uilliam, mac Donncadha, mic Ruaidhri h-Ui Ceallaigh**, do marbadh ann & moran aile nach airmither sunn. #### U1381.9 **Raghnailt, ingen Meg Bradaigh, .i. ben **Meg Dhorchaidh****, d'eg. #### U1381.10 Sluagh mor la **Niall h-Ua Neill** a --- p.8 n-**Oirghiallaibh** & creacha mora do denum doibh. & breisim {fol. A 78c} do thabairt ar deredh an t-sluaigh & **Donnchadh, mac Maghnusa Meg Mhathgamna**, do marbadh ann. #### U1381.11 Delbh **Muire** **Celle Moire** a **Tir Briuin** do labairt co h-ingantach an bliadhain-si. #### U1381.12 An **Moirtimerach** d'eg, .i. an dara bliadhain ar techt a n-**Erinn** dó & tar eis fhill **Meg Aengusa** do dhenum do. #### U1381.13 **Cathal, mac Ruaidri h-Ui Concobuir, .i. mac **aird-righ** **Connacht****, do ghabail le clainn mic **Fheidhlimthe h-Ui Concobhuir**, an bliadhain-si. #### U1382.0 Kal. Ian. iiii. f., *l. x.iii.*, Anno Domini M. ccc. lxxx. ii. #### U1382.1 **Labras Diuid** do marbadh do clainn h-**Ui Ferghail**. #### U1382.2 **Ferghal, mac Donnchadha Meg Eochagain, taisech **Cenel Fiachaigh Mic Neill****, do marbadh do **Feraib Ceall**. #### U1382.3 Taisigh **Connacht** do ghabail do **righ** **Connacht** ina oirechtus fein, .i. do **Ruaidhri h-Ua Conchobuir**: .i. h-**Ua h-Ainlidhe** & h-**Ua Birn** & **Mac Ceithernaigh** & **Imur h-Ua h-Ainlidhe**: .i. fis fuair sé orru, co rabadur ag denum raínn & comaenta ina adhaigh le slicht mic **Feidhlimthe h-Ui Concobuir**. #### U1382.4 **Mac Ualann** do marbadh la **Muínntir Raghallaigh** & araile. #### U1382.5 **Diarmait h-Ua Domnaill d'eg, .i. adbur righ **Thire Conaill****. #### U1382.6 **Rughraidhe, mac Seaain, mic Briain h-Ui Ferghail**, d'eg. #### U1382.7 **Muircertach, mac Mathgamna h-Ui Briain, .i. mac righ **Tuadhmuman****, d'eg a prisun & **Domnall**, a derbrathair, d'eg fós. #### U1382.8 **Toirrdelbach, mac Diarmata h-Ui Briain**, d'eg. #### U1382.9 **Brian, mac Diarmata h-Ui Briain**, do clainn **Briain Ruaidh**, d'eg. #### U1382.10 **Aine, ingen Echmarcaigh, mic --- p.10 Magnusa, .i. airdbiatach & **cenn fine** a cinidh fein**, ben in **Maighistir Moir h-Ui Eogain, .i. Matha, mac Concobuir h-Ui Eogain** (.i. in aircidheochain, & do bi in **Matha**-sin ceithri bliadhna deg i n-**Oxanphort** co contineidech ag denum leighinn), a h-eg in bliadhain-si, pridie Nonas Seibtimbris. #### U1382.11 **Bean Midhe, ingen Mic Maghnusa, .i. in Caillech Dubh**, d'eg Nonis Marcii. #### U1383.0 Kal. Ian. u. f., *l. xx.iiii.*, Anno Domini M. ccc. lxxx. iii. #### U1383.1 **Ruaidhri, mac Airt Meg Uidhir**, do marbadh la **mac Donnchadha Meg Uidhir (.i. la Domnall, mac Donnchadha Docair**, quinto Kalendas Ianuarii). #### U1383.2 **Finnguala, ingen Airt Meg Uidhir**, obiit. #### U1383.3 **Tadhg Mac Donnchaid, rí **Tire h-Oilella****, d'eg, .i. Aine in Cesta. #### U1383.4 **Diarmait, mac Concobuir Mic Diarmata, .i. adbur righ **Muighi Luirg****, d'eg. #### U1383.5 **Seaan, mac Domnaill h-Ui Ferghail, .i. taisech na h-**Angaile****, d'eg. #### U1383.6 **Epscop h-Ua Mochain** do eg an bliadhain-si, 1383. #### U1383.7 {fol. B 75a}Sluaighedh mór {fol. A 78d} la **Niall h-Ua Neill** cona clainn & co **maithibh** in Coicidh uime. An Tuaiscert uile do mhilliudh & do loscadh & do creachadh leo. **Aedh Og h-Ua Neill** & **Raibilin Sabais** do tegmail da cheile ar imruagadh & da buille da craiseachaibh do thabairt ar a ceile doibh. **Raibilin** do dhul beoloiti da thigh & mac **Eoin Bised** da athmarbadh & **Aedh Óg** do testail aco ar tres trath iardain & araile. **Seinicin Finn, .i. mac Eoin Bised**, do marbadh do --- p.12 muinntir **Raibilin** i n-oirechtus in t-**Shabhaisigh**. #### U1383.8 **Muircertach h-Ua Flannacain, taisech **Tuaithi Ratha**** & **Maghnus, mac Dauith** & **Cormac, mac Airt Meg Uidhir** & **Seaan, mac Gaffraigh**, **brathair** abbad **Lesa Gabail**, arna marbadh Nonis Aprilis. #### U1383.9 **Murchadh h-Ua Briain** d'eg in bliadhain-si, .i. Anno Domini 1383. #### U1383.10 (**Iohannes de Lygnano** obiit hoc anno, die 16 mensis Februarii et sepultus est in ecclesia Sancti Dominici in **Bononia**.) #### U1384.0 Kal. Ian. ui. f., *l. u.* Anno Domini M. ccc. lxxx. iiii. #### U1384.1 **Pilib h-Ua Raghallaigh (.i. mac Gilla Isa Ruaidh h-Ui Raigillaig, ri **Breifne**)** do eg. #### U1384.2 **Uilliam, mac Sar Emaind A Burc**, d'ec. #### U1384.3 **Mailir, mac Mic Uilliam**, do marbadh d'escur. #### U1384.4 Oirechtus do ghabail do h-**Ua Flaithbertaigh** & do h-**Ua Maille** re ceile & **Eogan h-Ua Maille** & **Cormac Cruinn** do marbadh ann. #### U1384.5 Nert mor do ghabail do h-**Ua Neill** ar **Gallaibh** in bliadhain-si. #### U1384.6 **Diarmait, mac Mailechlainn Meg Raghnaill, taisech **Muinntire h-Eoluis****, do marbadh do clainn **Raghnaill Meg Raghnaill** i feall. #### U1384.7 **Ruaidhri h-Ua Mail Muaidh, .i. ri **Fer Cell****, d'éc. #### U1384.8 **Muircertach, mac Muircertaigh h-Ui Concobuir, ri h-**Ua Failghi****, d'ec. #### U1384.9 **Ruaidhri, mac Toirrdelbaigh, mic Aedha, mic Eoghain h-Ui Concobuir, .i. aird-righ **Connacht**** ar einech & ar eghnum & ar deilb, d'eg. & da h-**Ua Concobuir** do dhenum i **Connachtaibh** --- p.14 ina diaigh in bliadhain-si: .i. **Toirrdelbach Óg, mac Aedha, mic Toirrdelbaigh, mic Aedha, mic Eogain** & **Toirrdelbach Ruadh, mac Aedha, mic Feidhlimthe, mic Aedha, mic Eogain**. #### U1384.10 **Lucia, ingen h-Ui Taichligh, ben **Muiris Meg Raith, .i. comarba **Termuinn Dabeog******, d'ég. #### U1384.11 **Ioseph (no Oisep) Mag Sgoloigi** mortuus est. #### U1384.12 **Maighister Seoan Mac Gille Coisgli, aircinnech & persun **Airigh Brosga****, **leghtoir** sollumanta gacha dlighidh & co h-airighe an dlighid canonta, mortuus est decimo Kalendas Iulii. #### U1384.13 (Losgadh **Chairge Ferghusa** le **Níall h-Ua Neill** hoc anno, a uighil na Casg.) #### U1385.0 Kal. Ian. i. f., *l. xui.*, Anno Domini M. ccc. lxxx. u. #### U1385.1 **Daibith, mac Emaind, mic Hoiberd**, do ghabail la h-**Aedh h-Ua Concobair**. #### U1385.2 **Magh Lúirg** do loscadh la **Clainn Donnchaidh** & la h-**Ua Ruairc** in bliadhain-si. #### U1385.3 **Concobur Óg, {fol. A 79a} mac Donnchadha Mic Diarmata**, do ghabail ar cin aidhche do-rinni fein ar **Clainn Donnchaidh** & **Cathal Cairbrech Mac Donnchaidh** do marbadh la **Concobur**. #### U1385.4 Crecha mora la **Clainn Donnchaidh** a **Cera**. Clann **Cathail Oig Ui Concobuir** do breith orra & **Sdondunaigh** & moran aile leo. A creacha do marbadh doibh & a cur fein a **Cill Conduibh**. #### U1385.5 Maidm la h-**Ua Conchobuir Failghi** ar **Ghallaibh** in bliadhain-si, .i. la **Murchadh h-Ua Concobhuir** & **Seirriam** na **Midhe** do marbadh ann et alii multi. #### U1385.6 **Gilla Crist Mac Gilla Fhinnen, taisech **Muinntire Peodachain****, *obiit* pridie Kalendas Iuini. #### U1385.7 **Tomas --- p.16 h-Ua Corcrain, .i. mac in Espuic h-Ui Corcrain**, noiteir coitchenn o udaras Imper, obiit Nonis Nouimbris. #### U1385.8 **Donn Mag Uidir, mac in righ, .i. mac Flaithbertaigh**, d'eg Kalendis Iuili. #### U1386.0 {fol. B 75b} Kal. Ian. ii. f., *l. xx. uii.*, Anno Domini M. ccc. lxxx. ui. #### U1386.1 Sluagh mor la **Domnall, mac Muircertaigh h-Ui Concobuir**, a crich **Mic Baitin** & a mílliudh uile leo. Ocus **Mac Roiberd **Duinn Domnainn**** do marbadh ann & moran aile nach airmither sunn. #### U1386.2 **Aine, ingen Mic Donnchaidh, d'eg, .i. ben h-**Ui Ruairc****, **sai mna**. #### U1386.3 **Niall Mag Eochagain** do marbadh do mac **Uilliam Dalatun**, .i. **adbur taisigh** **Cenel Fhiachaigh**. #### U1386.4 **Eirimon h-Ua Mailechlainn** do marbadh do **Dalatunachaibh** & do **Mag Amhalghadha**. #### U1386.5 **Domnall Mag Cochlain, .i. ri **Delbna****, do ég. #### U1386.6 Maidm le **Mac Murchadha, .i. ri **Laighen****, ar **Gallaibh **Osraighi****, dú i torchair moran do **Ghallaibh**. #### U1386.7 **Fíngin, mac Ruaidhri Meg Eochagain** & **Donnchadh, mac an t-shacairt Megdem,do marbadh.** #### U1386.8 **Concobur, mac Taidhg h-Ui Briain**, do marbadh ar cagadh **Clainni Uilliam**. #### U1386.9 **Caislen** **Milís Dalatun** do ghabail do clainn **Concobuir, mic Cathail --- p.18 h-Ui Ferghail** & a thabairt do **Tomas, mac Cathail h-Ui Ferghail**. #### U1386.10 Clann **Sheaain h-Ui Ferghail** & **Dalatún** do dhenum pairti cogaidh a n-aghaidh clainni **Murchadha h-Ui Ferghail**. **Longport** h-**Ui Ferghail** d'innsaighidh do **Clainn t-Sheaain** & **ingin **Mic Uilliam** do ghabail ann, .i. ben h-**Ui Ferghail****. #### U1386.11 **Raghnall Mac Con Uisgi** d'eg. #### U1387.0 Kal. Ian. iii. f., *l. ix.,* Anno Domini M. ccc. lxxx. uii. #### U1387.1 Indsaighidh le Clainn t-**Sheaain h-Ui Ferghail** ar **Tomas, mac Cathail h-Ui Ferghail** & ben **Tomais** do ghabail, .i. **Nualaith, ingen h-Ui Ferghail** (**Murchadha, mic Gilla na Naem, mic Braein h-Ui Fergail**), ben rob' ferr einech & crabadh do bí i comghar dhi. #### U1387.2 Tech do dhenum a n-**Emhain Macha** la **Níall {fol. A 79b} Óg h-Ua Neill** do dhil dam **Erenn** ann. #### U1387.3 **Sadbh, ingen Aedha h-Ui Neill, ben **mic Eoin Bised****, do eg iar m-breith buadha o domun & o dhemhun. #### U1387.4 **Mac Uilliam Uachtarach, .i. Ricard Og**, d'eg in bliadhain-si. #### U1387.5 **Goffraigh Find h-Ua Dalaigh, .i. ollam **Erenn** re dán**, d'eg in bliadhain-si. #### U1387.6 **Ruaidhri h-Ua Cianain** d'eg, .i. **sai sheanchaidh** gan uiresbaidh. #### U1387.7 **Eoin Mac Domnaill, rí **Innsi Gall****, d'ég. #### U1387.8 **Finemain, ingen h-Ui Eogain**, d'eg. #### U1387.9 **Domnall mac Donnchadha Docair Meg Uidhir** & **Matha Mac Conlega** do marbhadh i **Cill Naaile** i quint Kallann Marcii. #### U1388.0 Kal. Ian. iiii. f., *l. xx.,* Anno Domini M. ccc. lxxx. uiii. #### U1388.1 **Domnall h-Ua Concobuir** do dhul ar **Macaire Connacht** & **Ard in Caillin** & **Innsi Locha Caircin** --- p.20 do loscadh leis. & **Domnall Óg, mac Mic Domnaill**, do marbadh don toisc-sin. #### U1388.2 Clann h-**Ui Cuirnin** do marbadh do **Ghallaibh** **Cundae Osraidhe**, .i. **Sigraidh** & **Cairpri** & **Gilla Padraig, meic Adaimh**. Esbaidh mor don eladhain in bas-sin **Sigraidh**. #### U1388.3 Crecha fill do denamh la h-**Ua Concobuir Ruadh** & la **Mac n-Diarmata** ar h-**Ua Concobair n-Donn**. **Mac Donnchaidh Thire h-Oilella** do dhul uime sin, sluagh mor, a coínne h-**Ui Concobuir Dúinn** co **Magh Luirg** & **Magh Luirg** do loscadh leo, eter tighibh & arbur, don turus-sin. **Cormac Mac Donnchaidh** do marbadh la **Mac Diarmata** & le clainn **mic Fheidhlimithe h-Ui Conchobuir/**, .i. in t-en mac righ rob' ferr einech & eghnum do bi ina aimsir. #### U1388.4 **Muircertach {fol. B 75c} Bacach, mac Domnaill, mic Muircertaigh h-Ui Concobuir**, do dul a **faslongport** **Mic Donnchaidh** fa fhaslongport h-**Ui Domnaill** a **Mainistir** **Esa Ruaidh**. Daine imda do marbadh leo fa clainn h-**Ui Baighill** cona **braithribh**. **Mac Suibhne** & a mac do ghabail ann don turus-sin. #### U1389.0 Kal. Ian. ui. f., *l. i.,* Anno Domini M. ccc. lxxx. ix. #### U1387.1 **Niall Og h-Ua Neill** do ghabail le **Gallaibh** in bliadhain-si. #### U1389.2 **Muiris Mael h-Ua Concobuir** do marbadh d'en urchur soighde Dia Domnaigh ic **tempoll** **Cluana Da Thorc** le h-**Ib Cellaigh** **Leighi**. #### U1389.3 **Maelechlainn Cam h-Ua Lochlainn, rí **Corcu Mruadh****, do marbadh da derbrathuir fein h-i fell 'sa Domnach re feil **Míchíl**. #### U1389.4 **Gilla Isu --- p.22 Mag Uidhir, taisech **Muinntire Pheodachain****, obiit quarto Idus Decembris. #### U1389.5 {fol. A 79c}**Pilib, mac Gilla Isu Meg Uidhir**, do marbadh i tert Kallann Februarii. #### U1389.6 **Nemeas h-Ua h-Eogain, bicair **Innsi Cain** for **Loch h-Erne****, mortuus est quarto Kalendas Februarii. #### U1390.0 Kal. Ian. uii. f., *l. x.ii.,* Anno Domini M. ccc. xc. #### U1390.1 Cogadh mor in bliadhain-si eter **Thigernan h-Ua *Ruairc*, .i. rí **Breifne**** & **Tomas, mac Mathgamna h-Ui Raighillaigh, .i. ri **Muinntiri Mail Mordha**** & **Maghnus h-Ua *Ruairc*** do beth in trath-sin i l-laim ag h-**Ua Raghallaigh** a **Cloich** **Locha h-Uachtair**. An rath-sin i l-laim ag h-**Ua Raghallaigh** a **Cloch** do tholludh dó & a elodh aisti & a dhul co **caislen** **Locha in Sguir** & Clann **Muircertaigh h-Ui Concobuir** da leanmuin & a marbadh leo ag fagbail in **Locha**. #### U1390.2 h-**Ua Ruairc** do leanmuin clainni **Muircertaigh** a **Teallach n-Dunchadha** & maidm caeraidhechta do buain eistib & a **Teallach Dunchadha**, .i. o **Ath Daire Dubain** co **Sliabh Cairbri**. #### U1390.3 **Ferghal h-Ua h-Eaghra, ri **Luighne****, d'eg. #### U1390.4 **Tomas h-Ua Raighillaigh, .i. ri **Breifne****, d'eg in bliadhain-si fa buaidh ongtha & aithrighe & **Seaan, {fol. B 75d} mac Pilib h-Ui Raighillaigh**, do ghabail righi na **Breifne** i n-diaidh **Tomais** & araile. #### U1390.5 **Brian Mac Aedhagain, ollam breithemhnuis na **Breifne****, quieuit in Christo. #### U1390.6 **Niall h-Ua Taichligh, cananach coradh **Clochair** & comorba **Daím Innsi****, d'eg. #### U1390.7 **Petrus h-Ua h-Eogain, deganach **Locha h-Eirne****, obiit sexto Kalendas --- p.24 Nouembris. #### U1390.8 **Parrthalon h-Ua Conghaile, cananach & sacrisda **Mainistrech** **Lesa Gabail****, d'eg Nonis Iulii. #### U1391.0 Kal. Ian. i. f., *l. xx. iii.,* Anno Domini M. ccc. xc. i. #### U1391.1 h-**Ua Ruairc, .i. Tigernan Mor**, do dhul a coinde h-**Ui Raighillaigh, .i. Sheaain**, co **Druim Lethan** & fer ar fichit a lin. Clann **Muircertaigh h-Ui Concobuir**, mar do chualadur h-**Ua Ruairc** do dul, becan daine, h-i coinde h-**Ui Raighillaigh**, iad fein do dhul roime, coicer ar fichit, ar **Belach in Crinaig**. Do bris h-**Ua Ruairc** le n-a rath an **Bealach** ar **Clainn Muircertaigh** & do marbadh annsin **Seaan, mac Mathgamna h-Ui Conchobuir** & mac mic **Aedha in Chleitigh** & drem da lucht leanmana ina farrudh & an cuid aile do dhul a maidm dibh. #### U1391.2 **Tadhg h-Ua h-Uigind, ollam dingmala re dán**, d'eg. #### U1391.3 **Domnall Og Mág Carrthaigh,{fol. B 76a}.i. rí **Desmuman****, d'eg & a mac do rigadh ina inadh for **Dhesmumain**, {fol. A 79d} .i. **Tadhg Mag Carrthaigh**. #### U1391.4 **Mac Gille Muire, .i. ri h-**Ua n-Derca Cein****, do marbadh da **brathair** fein. #### U1391.5 h-**Ua h-Anluain** do marbadh da **brathair** fein i feall. #### U1392.0 Kal. Ian. ii. f., l. *iiii.,* Anno Domini M. ccc.xc.ii. #### U1392.1 **Diarmait Mag Eochagain, .i. taisech **Chenel Fiachaigh****, d'eg. #### U1392.2 **Enri (Aimreidh), mac Neill Mhoir h-Ui --- p.26 Neill, .i. adhbur aird-righ **Erenn****, d'eg fa fheil Brenaind. #### U1392.3 **Domnall, mac Enri h-Ui Neill**, do ghabail la **Toirrdhelbach h-Ua n-Domnaill, .i. ri **Cenel Conaill****. #### U1392.4 Sluagh mor la **Niall h-Ua Neill** co **maithibh** in Coicidh uime cum **Gall** an t-**Sradbhaile** & nert **Gall** do ghabail do don turus-sin & **Seifin Fait** do marbadh don turus-sin. #### U1392.5 **Finnghuala, ingen Maghnusa, mic Cathail h-Ui Conchobuir**, do eg in bliadhain-si. #### U1393.0 Kal. Ian. iii*i.*, f., *l. x.u.,* Anno Domini M. ccc.xc.iii. #### U1393.1 **Aedh, mac Conchobuir Mic Diarmata, ri **Muighi Lúirg****, d'eg & **Cathal**, a mac, do bathadh ag **Inis Daighre** for **Loch Ce**. #### U1393.2 **Emonn Mag Raghnaill, .i. adbur ard-taísigh **Muinntiri h-Eoluis****, d'eg. #### U1393.3 Indsaighidh do dhenum do clainn **Mic Diarmata** ar **Mac Diarmata Og** & troid do thabairt doibh da cheile & **Domnall Dubh Mac Diarmata** do marbadh ann & **Concobur Mac Diarmata** do ghabail ann & **Ruaidhri Dub Mac Diarmata** do gabail ann & **Ferghal, mac Donnchadha Riabaigh** & a cur a **caislen** **Baile in Tobair** & a elogh ass in bliadhain cetna. #### U1393.4 **Aedh Mac Aedha, .i. saer**, d'h-eg. #### U1393.5 **Matha h-Ua h-Eogain, .i. caipellan **Innsi Cain****, d'h-eg in bliadhain-si quinto Idus Octobris. #### U1393.6 **Brian, mac Mhailechlainn h-Ui Cheallaigh, .i. adhbur righ h-Ua Maine**, d'eg. #### U1393.7 **Ferghal Mag Shamradhain, .i. taísech **Teallaigh Eathach****, .i. sai coitcenn do chliaraibh & do dhamaibh **Erenn**, a dul d'eg eter Caisc & Bealltaine in bliadhain-si. & fa {fol. B 76b} --- p.28 cumthach, brónach dama on bás-sin. #### U1393.8 **Raghnailt, ingen Aedha, mic Feidhlimthe h-Ui Conchobuir, .i. **sai mna****, d'eg in bliadhain-si. #### U1393.9 **Edain, ingen Cathail Óig Ui Conchobair, ben **Briain, mic Mailechlainn h-Ui Chellaigh****, d'eg in bliadhain-si. #### U1393.10 **Domnall** & **Emonn**, .i. da mac **Mailechlainn h-Ui Ceallaigh**, d'eg in bliadhain-si, .i. **righ** h-**Ua Maine**. #### U1394.0 {fol. A 80a} Kal. Ian. u. f., *l. xx.ui.,* Anno Domini M. ccc. xc. iiii. #### U1394.1 **Brian Mac Caba, Consabla **Oirgiall****, d'eg. #### U1394.1 **Tadhg h-Ua Flannagain, **taisech** **Thuaithi Ratha****, do marbadh do clainn **Daibeid h-Ui Fhlannagain**. #### U1394.2 **Ri **Saxan** (.i. **Ricardus**)** do thecht a n-**Erinn** a Foghmur na bliadhna-sa & **Iarla Maireis** do thecht leis. #### U1394.3 **Mac Siurtan, .i. tigherna baile **Atha Leathain****, do marbadh do clainn **Sheaain d'Eisetra** a feall. #### U1394.4 **Gilla Domnaigh h-Ua h-Eoghain, oiffitsel **Locha h-Eirne** (.i. in t-Oifficel Riabach) & persun & aircinnech **Innsi Cain****, do eg in bliadain-si. #### U1394.5 **Matha Mac Gilla Coisgli, bicair **Clain Innsi****, obiit septimo Kalendas Maii. #### U1394.6 **Lucas Mac Sgolóigi, bicair **Achad Lurchaire**** per quadraginta quatuor annos, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1394.7 **Tomas Og Mag Uidhir (.i. ri **Fer Manach**), .i. mac an Gilla Dhuibh**, natus est hoc anno. #### U1395.0 Kal. Ian. ui. f., *l. uii.,* Anno Domini M. ccc. xc. u. #### U1395.1 **Pilib Mag Uidhir (.i. Pilib na Tuaigi) do eg in bliadhain-si: .i. ri **Fer Manach**** (re h-en bliadhain deg ar fichid), .i. fer einigh & eghnuma & cosanta a --- p.30 criche ar comursunnaibh. Ocus fa lan **Eire** & **Alba** da chlu & da airium. A eg fa buaidh ongtha & aithrighi decimo septimo Kalendas Aprilis. #### U1395.2 h-**Ua Maile Duin **Luirg**, .i. Domnall**, do ghabail do clainn **Airt Meg Uidhir** a feall a **Termonn **Dabeoig**** & a thoitim isin laimdeochus-sin leo. #### U1395.3 **An Gilla Dubh Mag Uidhir, .i. Tomas, mac Pilib Meg Uidir**, do ghabail **righi** **Fer Manach** an bliadhain-si. #### U1395.4 **Concobur Ruadh, mac AedhaRuaidh Meg Uidhir**, do ghabail leisin n-**Gilla n-Dubh Mag Uidhir** & le h-**Aedh Mag Uidhir**, .i. derbrathair in **Gilla Duibh**. **Concobur Ruadh** d'elogh uatha in bliadhain cetna. #### U1395.5 **Domnall, mac Muircertaigh h-Ui Concobuir, .i. tigerna **Sligigh** & **Ichtair {fol. B 76c} Connacht** uile**, d'eg in bliadhain-si a **caislen** **Sligigh**, .i. sechtmain ria Nodluig, iar m-buaidh ongtha & aithrighe. #### U1395.6 [**Cablaigh Mor (.i. Port na Tri Namat), ingen Cathail h-Ui Conchobuir, .i. ingen righ **Connacht****](app001.html) .i. ben toictheach, tromconaigh h-i, do bi ag feraibh uaisli, .i. **Niall h-Ua Domnaill, rí **Tire Conaill**** & **Aedh h-Ua Ruairc, ri **Breifne**** & **Cathal, mac Aedha Breifnigh h-Ui Concobuir, ridamna **Connacht**** & fir aili nach airmhither sunn — a h-eg in bliadhain-si, ar m-buaidh n-aithrighi & a h-adhlacudh a **Mainistir** na **Búille**. --- p.32 #### U1395.7 {fol. A 80b}**Una, ingen Taidhg h-Ui Conchobuir**, .i. ben **Aedha Meg Uidhir**, do eg in bliadhain-si. #### U1395.8 **Seaan, mac Airt Meg Uidhir**, do marbadh in bliadhain-si ar **Finntracht Droma Bairr** decimo nono Kalendas Septembris. #### U1395.9 **Pilip, mac an Gilla Duibh Meg Uidhir**, natus est hoc anno. #### U1396.0 Kal. Ian. uii. f., *l. x. uiii.,* Anno Domini M. ccc. xc. ui. #### U1396.1 **Irial h-Ua Lochlainn, .i. tigherna **Corcu Mruadh****, do marbadh i feall le mac **Mic Girr an Adhasdair** da oirecht fein, a n-dighail a derbhcomalta, .i. **Mailechlainn h-Ua Lochlainn**, do marb san roime-sin. #### U1396.2 **Concobur, mac Eogain h-Ui Maille**, do dhul ar innsaighi*dh* a n-**Iarthur Connacht**, lucht luinge: an long do línadh doibh do mainibh na h-echtra-sin & a m-bathadh eter **Erinn** & **Araind**. #### U1396.3 **Matha h-Ua Luinin, .i. aircinnech na h-**Arda****, .i. fer cerdach, ealadhnach eter dhan & shenchus & sheinm & leighinn & ealadhnaibh ailibh, a ég í sext Idus Februarii. #### U1397.0 Kal. Ian. ii. f., *l. xx.ix.,* Anno Domini M. ccc. xc. uii. #### U1397.1 **Ricard, mac Ricaird A Burc**, do eg a tus Erraigh na bliadhna-sa. #### U1397.2 Sluaghadh mor le **Mac Donnchaidh **Thire h-Oilella**** co **Machaire Chonnacht** do chungnum le h-**Ua Conchobuir n-Donn** & do ghabadur **longport** a **Cuirrech Cinn Eitigh** uile cona caeraidecht. Mar do cualadh h-**Ua Concobuir Ruadh** sin & **Mac Uilliam Burc** — **Mac Donnchaidh** cona chaeraidhecht do dhul co **Cuirrech Cinn Eitigh** — do cruinnighedur a n-ein inadh, .i. h-**Ua Concobuir Ruadh** & **Mac Uilliam (Burc), .i. Tomas** & --- p.34 clann **Cathail Oig h-Ui Conchobuir** & clann **Aedha Mic Diarmata** {fol. B 76d} & coimtinol **galloglach** **Connacht** faru. Tucadur innsaighidh ar **longport** h-**Ui Concobuir Duinn** & ni raibe h-**Ua Concobuir** fein ann in tan-sin. Nir' mhothaidh imorro **Mac Donnchaidh** an sluaigh-sin noco tainic h-**Ua Concobuir Ruadh** sonn, mor marcsluagh, chuigi 'san inadh a roibhe 'na **longport**. Do marbadh imorro **Mac Donnchaid** annsin & **Aedh Caech, mac Aedha, mic Toirrdelbaigh h-Ui Concobuir** & **Diarmait Mac Donnchaidh, .i. adhbur righ **O n-Oilella**** & da mac **Ruaidhri, mic Mail Ruanaigh Mic Donnchaidh** & **Art, mac Cathail Cleirigh Mic Donnchaidh** & **Cu Aithne, mac Con Aithne h-Ui Concobuir** & **Mac Suibhne, .i. Consdabla **Connacht**** o shliabh sis & **Donnchadh Mac Suibhne** & **Donn Sleibe Mac Suibne**, .i. da derbraithair **Mic Suibhne**, & **Concobur Mac Suibhne** & echta imdha aili nach fetur a n-airim ar a linmuirecht. & ni fetur rim no airimh ar na h-edalaibh frith ann do buaibh & d'echaibh & d'eidedh. Mur do cualadh **O Concobuir Donn** in maidm do thabairt & **Mac Donnchaidh** do marbadh & a **faslongport** fein do dul da treoir, do-cuaidh fa chaeraidhecht h-**Ui Concobuir Ruaidh** & clainni mic **Fheidhlimthe** & ni fetur airimh na creich-sin do-righne, ar a linmuirecht. & ar troscadh na cet fheile **Muire** d'Fhogmur do-ronadh na gnima-sa. **Feidhlimidh, mac Cathail {fol. A 80c} h-Ui Concobuir** & **Dubhghall Mac Domnaill** do thecht tareis in mhadma-sin co tech **I Domnaill** & sgela in mhadhma d'indisin do & h-**Ua Domnaill** --- p.36 d'iaraidh leo i **Cairpri**. h-**Ua Domnaill** cona tinol do thecht le clainn **Cathail Óig**. **Cairprigh** & **Oilellaigh** do tinol ina n-aghaidh. h-**Ua Domnaill** cona shluaigh do dhul co h-ictar **Tire h-Oilella** & gusan **Aenach**. Tighi & arbanna do loscadh leo ann & mac **Cormaic, mic Ruaidhri**, d'argain doibh. **Mael Ruanaigh Mac Donnchaidh** do ghabail tighernu*i*s **Thire Oilella** in tan-sin. Cor & cengal do dhenum do **Mac Donnchaidh** & do h-**Ua Domnaill** re ceile & do clainn **Cathail Oig** & d'h-**Ua Dubhda** & do h-**Ua Eaghra**. h-**Ua Domnaill** do dhul da thigh fein don turus-sin & clann **Cathail** do techt a **Cairpri** ar a cor-sin & **Muinnter Duirnin** & **Mac Domnaill Galloglach** cona clainn. **Muircertach Bacach, mac Domnaill**, do beth a **Fasa Caille** in tan-sin & an meid tainig do **galloglachaibh** **Mic Shuibhne** beo o mhaidm **Cuirrigh {fol. B 77a}**Cinneitigh**** faris annsin, fa **Domnall Mac Suibne** & fa h-**Ua n-Eaghra** iartharach. Indsoighidh do dhenum do **Muircertach Bacach** & doibh-sin uile ar clainn **Cathail Óig** co **Lis in Doill** & co **Bun Brenoigi**. h-**Ua Domnaill** do thecht, becan buidhne, a cenn clainni **Cathail** & troid do thabairt doibh fa **Bun Brenoigi** & an troid do brisedh ar clainn **Chathail**. & **Marcus Mac Domnaill** do marbadh innti & a mac, .i. **Dubghall Mac Domnaill** & **Eoin Mac Sithig** do marbadh ann fos & moran do ghalloglachaibh nach airmither --- p.38 annso. Crecha mora do dhenum do clainn **Domnaill, mic Muircertaigh h-Ui Concobuir**, ar clainn **Cathail Oig h-Ui Concobuir** & clann **Cathail** do cur tar **Eirne** anunn aris. Ar troscadh na feile **Muire** moire do-ronadh na gnima-sa uile. #### U1397.3 **Niall (Niall Mor h-Ua Neill), mac Aedha Mhoir h-Ui Neill, aird-righ **Uladh**** & imcosnumach *Erenn*, do ég in bliadhain-si, iar m-buaidh onghta & aithrighe. & a mac do righadh 'na inadh, .i. **Niall Og h-Ua Neill**. #### U1397.4 (**Art (.i. Art Cuile), mac Philib na Tuaidhe Mheg Uidhir**, do mharbadh d'urchur shaighde septimo Kalendas Ianuarii, .i. la fheile **Stephain**, 1397 Anno Domini, le cloinn **Mheg Shamhragha*i*n**.) #### U1398.0 Kal. Ian. iii. f., *l. x,* Anno Domini M. ccc. xc. uiii. #### U1398.1 **Daibith h-Ua Duibgenna*i*n, ollam uasal re seanchas**, do eg a tosuch Erraigh na bliadhna-sa. #### U1398.2 Sloghadh mor le **Niall Óg h-Ua Neill, .i. ri **Uladh****, docum h-**Ui Domnaill** & nir' an don turus-sin no gu rainig **Mainistir** **Esa Ruaidh** & do airg siad an **Mainistir** fa na h-innmus & fa na h-ellaighibh & **Tir {fol. A 80d}Aedha** do mhilliudh leis don turus-sin. Drem do muinntir h-**Ui Domnaill** do thabairt tochair don t-shluagh & **Aedh, mac Ferghail h-Ui Ruairc**, do gabail don turus-sin. & h-**Ua Neill** do thecht da thigh. #### U1398.3 Sluaghadh le **Mac Uilliam Burc, .i. Tomas A Burc** & leis h-**Ua Concobuir Ruadh** & le clainn **Cathail Oig** & le clainn **Mic Diarmata** & techt a crich **Mic --- p.40 Donnchaidh** doibh & an tir do mhilliudh co leir leo. **Conchobur Og Mac Diarmata** & a **brathair** do dhul do chuartachudh a **Muigh Luirg** on t-sluagh-sin. **Mac Diarmata** do techt an oidhci-sin co **Mainistir** na **Buille** & a fuair se do biadh innti do chur ar **Carraig Locha Ce**. Lorg na fedhna d'fhagail do clainn **Mic Diarmata** & a lenmuin doibh ar a lorg co h-**Ech {fol. B 77b}Druim Tire Briuin** & tempoll **Ech Droma** do loscadh leo ar **Mac n-Diarmata**. & a **brathair** do marbadh ann, .i. **Concobur Mac Diarmata** & moran do muinntir **Mic Diarmata** do marbadh leo & a n-eich & a n-eidigh do buain dibh. & a n-imthecht tar a n-ais mar aroibe in sluagh cetna & araile. #### U1398.4 Indsaighidh do dhenum do **Muircertach h-Ua Concobuir** ar h-**Ua n-Domnaill** a **Tir Aedha** & ni ruc se ar edail in tan-sin. & a n-inntodh, o nach rucadur, co h-**Es Ruaidh**. **Aedh h-Ua Duirnin** do breith orra ann sin & imruagadh do thabairt doibh fa **Bel Atha Senaigh** co crodha, cosgarach. Do loitedh each **Aedha** ann sin & do leagadh e fein & ruc tiubh an t-sluaigh air ann sin & do marbadur e. #### U1398.5 **Murchadh ban h-Ua Ferghail, .i. sai mic taisigh**, d'eg in bliadhain-si ina tigh fein, air buaidh n-aithrighe. #### U1398.6 **Iarla **Desmuman** d'eg in bliadhain-si, .i. Geroid** & fa lan **Eire** da egaine. #### U1398.7 **Ruaidhri, mac Aedha Meg Uidhir**, d'eg. --- p.42 #### U1399.0 Kal. Ian. iiii. f.,*l. xx. i.,* Anno Domini M. ccc. xc. ix. #### U1399.1 **Ri** **Saxan** do thecht a n-**Erinn** an bliadhain-si. #### U1399.2 Indsoighidh do dhenum le h-**Ua Concobuir Ruadh** & le **Mac n-Diarmata** ar ****Clainn Donnchaidh** **Tire h-Oilella**** & a n-dula co **Mag Tuiredh**. Crecha mora do dhenum doibh andsin. Clann **Donnchaidh** do breith orra & **Muircertach, mac Domnaill h-Ui Concobuir** & maidm mor do thabairt forro (.i. for h-**Ua Concobuir**) andsin & **Somairle Buidhe Mac Domnaill** do marbadh ann cona muinntir. #### U1399.3 **Iarla **Desmuman** do bathudh, .i. Seoan Iarla**, isin **Siuir**. #### U1399.4 **Tomas, mac Cathail h-Ui Ferghail**, do marbadh 'na baile fein le **Gallaibh** & le **Barun **Dealgna** (no, **Delbhna**)** & araile. #### U1399.5 **Cathal, mac Ruaidhri Meg Uidhir**, do marbadh la h-**Eogan, mac Neill Oig h-Ui Neill**, in bliadain-si, duodecimo Kalendas Augusti. #### U1400.0 {fol. A 81a} Kal. Ian. u. f. *l. ii.*, Anno Domini M. cccc. #### U1400.1 **Brían h-Ua Bríain, .i. rí **Tuadhmuman****, d'eg in bliadhain-si. **Toirrdelbach, mac Murchadha h-Ui Briain,** .i. lethtroman **Tuadhmuman**, d'eg isin Samhradh-sa. #### U1400.2 **Aedh h-Ua Donnchadha, d'eg, .i. rí **Eoganachta** **Locha Lein****. #### U1400.3 **Toirrdelbach, mac Mail Muire Mic Shuibhne, .i. tigherna **Fanat**, d'ég**. #### U1400.4 {fol. B 77c}**Cu Uladh h-Ua Neill, .i. mac Neill Moír, mic --- p.44 Aedha h-Ui Neill**, d'eg i Foghmur na bliadhna-sa. #### U1400.5 **Feidhlimidh, mac Cathair h-Ui Conchobuir, d'eg, .i. adbur righ h-**Ua Failghi****, .i. a tigh h-**Ui Raighillaigh**, 'sa bliadhain-si. #### U1400.6 **Domnall, mac Gilla Isu Ruaidh h-Ui Raighillaigh**, d'eg. #### U1400.7 **Seaan, mac Briaín, mic Murchadha h-Ui Ferghail, .i. taisech **Muinntire h-Anghaile****, d'eg. #### U1400.8 **Seann h-Ua Ciana*i*n, aircinnech ferainn **Muinntiri Cíana*i*n** i **Clain Inis** **Locha h-Erne**** & senchai*dh* onorach, d'h-eg. #### U1400.9 **Amhlaim, mac Pilib, mic Amhlaim, mic Duinn Charraigh Meg Uidhir, .i. taisech **Muinntire Peodacha*i*n****, d'eg pridie Nonas Maii. #### U1400.10 **Eua, ingen in comarba h-Ui Taichligh**, nobilis puella, obiit. #### U1400.11 **Domnall, mac Seainn, mic Domnaill h-Ui Ferghail**, do ghabail taisighechta na h-**Anghaile** in bliadhain-si. #### U1400.12 **Tadhg h-Ua Cerbaill** do ghabail d'**Iarla **Urmuman**** an bliadhain-si. #### U1401.0 Kal. Ian. ui*i*. f., *l. x.iii.,* Anno Domini M. cccc .i. #### U1401.1 **Aedh h-Ua Mail Muaidh d'eg in bliadhain-si, .i. ri **Fer Ceall****. #### U1401.2 **Ruaidhri, mac Airt Meg Aengusa, .i. rí h-**Ua n-Eathach** **Uladh****, do marbadh le clainn **Con Uladh h-Ui Neill** & le *a* derbrathair fein, .i. **Catbharr Mag Aengusa**. #### U1401.3 **Tadhg h-Ua Cerbaill, .i. ri **Eile****, do elogh o **Iarla **Urmuman**** a **Belach Gabrain**. #### U1401.4 Sluagh mor le **Niall Og h-Ua Neill, .i. le righ Uladh**, a **Tir Conaill**, gur' mill se moran d'arbannaibh an tire. & eich & daine do buain de don turus-sin. --- p.46 #### U1401.5 [**Mac Maghnusa Meg Uidhir, .i. Gilla Patraig (& da n-goirthi in Gilla Buidhe)**, d'eg do chuslinn do ligedh n-deredh lai: .i. sai coitcenn, ciallconaigh sin dob' fherr einech bidh & dighi do bhi ina aimsir & araile.](app002.html) #### U1401.6 **Seaan, mac Pilib, mic Gilla Isa Ruaidh h-Ui Raighillaigh, .i. ri **Breifne****, .i. fer {fol. A 81b} einigh & eghnuma & a uaisli fein do conngbail, a eg ina imdaigh fein a **Tulaigh Mongain** do bidhg & a adlacudh in aidhci cetna isin **Caban**. Sechtmain ar mhis ria Nodluic sin. #### U1402.0 Kal. Ian. i. f., *l. xx.iiii.,* Anno Domini M. cccc. ii. #### U1402.1 Coinne do denamh do h-**Ua Neill**, .i. do **Níall Og** & d'h-**Ua Domnaill** ar **Cael Uisci** & sith do denum etorra. & h-**Ua Domnaill** do thabhairt {fol. B 77a} umla do h-**Ua Neill** don dul-sin. #### U1402.2 **Maileachlainn, mac Uilliam h-Ui Cellaigh, .i. ri h-**Ua Maine****, .i. fer lan d'einech & d'aithne & d'fhirinne, a eg iar m-buaidh n-aithrighi. Sith do dhenum do **Sil Cellaigh** re ceile an tan sin & tighernus h-**Ua Maine** do thabairt do **Concobur h-Ua Cellaigh**. #### U1402.3 **Cormac Mac Brana*i*n, .i. taisech **Corco Achlann****, do marbadh da **braithribh** fein a fell. #### U1402.4 Cogadh mor eter **(Toirrdelbach) h-Ua n-Domnaill, ri **Tiri Conaill**** & **Brian, mac Enri h-Ui Neill**. **Brian** do chur sluaigh i --- p.48 n-ein inadh & indsoighidh do thabairt for **foslongport** h-**Ui Domnaill** & maidm do thabairt a tosach lai ar h-**Ua n-Domnaill** do & mac **Neill, mic Neill h-Ui Domnaill**, do marbadh ann & moran do **Chonallchaibh** & **Mailechlainn, mac Flaithbertaigh h-Ui Ruairc**, do marbadh ann. h-**Ua Domnaill** & a clainn & **Muinntir Duirnin** do tinol 'sa lo cetna & **Brian h-Ua Neill** do thegmail doib, becan fedhna, a n-diaigh a muinntiri d'inntogh on mhaidm & crech **Enrí h-Ui Gairmleghaidh** roime & **Enri** fein do marbadh roime-sin leis. **Brian** do beith, uathadh daine, annsin & h-**Ua Domnaill**, cona clainn & cona muinntir do marbadh **Briain** annsin & araile. #### U1402.5 **Mac Uilliam** do dhenum d'**Uilliuc A Burc** in bliadhain-si & **Mac Uilliam** aile do denum do **Baiter A Burc**. & tighernus uadha do **Mac Uilliam Uachtarach**. #### U1402.6 **Carrag Locha Ce** do ghabail do clainn **Ferghail Mic Diarmata** & daine imda do marbadh & do bathudh 'na timcell. #### U1402.7 **Donnchadh, mac Maghnus*a* Meg Uidhir**, d'eg (septimo Kalendas Marcii). #### U1402.8 **Mac Raith, mac Maghnusa**, d'eg pridie Idus Marcii. #### U1403.0 {fol. A 81c} Kal. Ian. ii. f., *l. u.,* Anno Domini M. cccc. iii. #### U1403.1 Cogadh mor eter **Iarla **Urmuman**** & **Iarla **Desmuman**** isin bliadhain-si & da mac **Uilliam Burc** cona coimtinol do thecht do chungnum le h-**Iarla **Urmuman****. #### U1403.2 **Fergal, mac Aedha h-Ui Ruairc, .i. mac righ **Breifne** --- p.50 & adbur righ **Breifne**** — .i. fer beodha, deigh-einígh — do marbadh 'na tigh fein do clainn **Mic Caba** cona muinntir: .i. caicidhis ria Casc do-ronadh an gnim-sin. #### U1403.3 **Muircertach, mac Donnchadha h-Ui Dubhda**, do ég 'sa Samradh-sa. #### U1403.4 **Niall Og h-Ua Neill, aird-righ **Uladh**** & fer crodha, cumachtach, .i. fer do shaileadur damha & deoraigh Erenn do ghabail righi **Erenn** ar crodhacht a lamh & ar uaisli a fhola, .i. fuil **Neill Noighialláigh** & ingine **righ** **Saxan** & ar febhus a {fol. B 78a} einígh fos, a eg isin Foghmur iar m-buaidh ongtha & aithrighi. **Brian, mac Neill h-Ui Neill, .i. adbur righ Coigidh **Uladh****, d'eg in bliadhain cetna. #### U1403.5 **Pilib, mac Briain Moir Meg Mathgamna, .i. aird-righ **Oirgiall****, do eg in bliadhain-si & **Ardghal Mag Mhathgamna** do rigadh ina inadh. #### U1403.6 **Mac Cinaith **an Triucha**** do marbadh da **brathair** fein i feall. #### U1403.7 **Cu Connacht, mac Maghnusa h-Ui Raighilligh**, d'ég. #### U1403.8 **Mac Raith, mac Maghnusa**, mortuus est pridie Idus Marcii. #### U1404.0 Kal. Ian. iii. f., *l. x.ui.,* Anno Domini M. cccc. iiii. #### U1404.1 **Maghnus h-Ua Catha*i*n** d'eg in bliadhain-si. #### U1404.2 **Tadhg, mac Cathail Óig h-Ui Concobuir**, .i. mac **righ** crodha, lan d'einech & d'egnum co la a bais, do marbadh do mac in **Ab*b*aidh** h-**Ui Concobuir** & do clainn h-**Ui Concobuir Duinn**. #### U1404.3 **Concobur h-Ua Ceallaigh, .i. rí h-**Ua Maine****, d'eg i Samhrad na bliadhna-sa. #### U1404.4 **Finnguala, ingen h-Ui --- p.52 Concobuir, .i. ingen aird-righ **Connacht****, .i. **Toirrdelbach, mac Aedha, mic Eoghain h-Ui Concobuir**, d'ég in bliadhain-si: .i. ben **Mailechlainn h-Ui Cheallaigh, ri h-**Ua Maine****; .i. feichemh coitchenn mna do damaibh **Erenn** h-i. A eg fo buaidh onghta & aithrige & araile. #### U1404.5 Sluaghadh do denum do h-**Ua Concobuir Donn** & do **Muircertach, mac Domnaill h-Ui Concobuir**, a n-**Ibh Maine** & a **Sil n-Anmcadha** do ghabail tighernu*i*s h-**Ui Madaghain** ar eigin. h-**Ua Madaghain** do thecht astech cuca & a thighernus do tabairt do h-**Ua Conchobuir** don dul-sin. & do-cuadur as sin a **Clainn Ricaird** do chungnum le **Mac Uilliam** & do chocadh ar h-**Ua Cellaigh**. {fol. A 81d} Do ghabhadur tren h-**Ui Cheallaigh** don dul-sin & do-chuadur imshlan da tighibh. #### U1404.6 **Muircertach Bacach, mac Domnaill, mic Muircertaigh h-Ui Concobuir**, d'eg in bliadhain-si a **caislen** **Sligigh** iar m-buaidh aithrighi & **Brian, mac Domnaill, mic Muircertaigh h-Ui Concobuir**, do ghabail a ínaid. #### U1404.7 **Domnall, mac Enri h-Ui Neill**, do ghabail **righi** **Uladh** in bliadhain-si. #### U1404.8 {fol. B 78b}**Enri Mac Gille Fhinnein, taisech **Muinntire Peodacha*i*n****, do eg in bliadhain-si, sexto Kalendas Ianuarii. #### U1404.9 **Gilla Patraig, mac in Espuic Mic Cathmhail, .i. mac Airt Mic Cathmhail**, d'eg pridie Kalendas Iulii. #### U1405.0 Kal. Ian. u. f., l. *xx.uii.* Anno Domini M. cccc. u. #### U1405.1 **Gilla Duibin Mac Cruitin do eg in bliadhain-si: .i. ollam h-Ui Briain**, .i. **sai re sheinm & re senchus** & re h-oirrdercus **Erenn**. #### U1405.2 **Cerball h-Ua Dalaigh, .i. ollam **Corco Mruadh****, d'eg. #### U1405.3 **Uilliam h-Ua Deoradha*i*n, .i. --- p.54 ollam **Laighen** re breithemus**, do éc. #### U1405.4 **Fingin, mac Eogain Meg Carrthaigh**, d'eg in bliadhain-si: .i. sai cinnfheadhna. #### U1405.5 **Donnchadh Ban h-Ua Mail Conaire, .i. ollam **Sil Muiredhaigh** re seanchus**, do eg in bliadhain-si. #### U1405.6 Innsoighid do denum do **Mac Diarmata **Muighi Luirg**, .i. do Tadhg Mac Diarmata**, ar h-**Ua Concobuir n-Donn**. h-**Ua Concobuir** cona ghalloglachaibh do breith orra & eich & daine do marbadh atorra & **Mac Diarmata** do lot do shoighit don turus-sin & a eg dhe. #### U1405.7 **Mac Cathmail, .i. taisech **Cenel Feradhaigh****, do marbadh le **Feraibh Manach**. #### U1406.0 Kal Ian. ui. f., l. *ix.,* Anno Domini M. cccc.ui. #### U1406.1 **Ferghail, mac Cormaic Mic Donnchaidh, .i. adbur righ **Thire h-Oilella****, d'eg in bliadhain-si. #### U1406.2 **Gilla na Naem, mac Ruaidhri h-Ui Ciana*i*n, .i. sai shenchaidh**, d'eg in bliadhain-si i m-**Bealach Caille Finntain** 'sa n-**Enghaile** & a adhlucadh a n-**Inis Moir Locha Gamna**. #### U1406.3 **Mael Ruanaigh, mac Taidhg Mic Donnchaidh, .i. ri **Thire h-Oilella****, d'ég in bliadhain-si. #### U1406.4 **Toirrdelbach, mac Aedha h-Ui Concobuir, .i. lethri **Connacht****, .i. cenn cogaidh & crodhachta **Connacht** uile, a marbadh 'sa bliadhain-si a **Clainn Connmaigh**, ag techt o thigh **Mic Fheorais** le **Cathal n-Dubh h-Ua Conchobuir** & le **Seaan, mac mic {fol. A 82a}Hoiberd**. & do marb h-**Ua Conchobuir** **Seaan** ar in lathair cetna {fol. B 78c} d'aen buille cloidhim. Caicidhis ria Nodlaig sin. --- p.56 #### U1407.0 Kal. Ian. uii. f.,*l. xx.,* Anno Domini M. cccc. uii. #### U1407.1 **Seaan, mac Taidhg h-Ui Ruairc, .i. adbhur righ **Breifne****, d'eg a **Muigh Luirg** & a thabairt as sin co **Druim Leathan** & a adhlucadh indti. #### U1407.2 Maidm mor do thabairt an bliadhain-si le **Gallaibh** a **Callaidh** ar **Uater A Burc, .i. mac mic Iarla **Uladh**** & ar **Thadhg h-Ua Cerbhaill**: dú inar' marbadh **Tadhg** fein, .i. feichemh coitchenn dob' ferr do bi i n-**Erinn** ina aimsir fein. & do gabadh **Uater** isin maidm-sin. #### U1407.3 Maidm do thabairt do h-**Ua Conchobuir Ruadh** & do **Thadhg h-Ua Ceallaigh** & do **Ruaidhri Mac Diarmata** ar **Mac Uilliam **Clainni Ricaird**** & ar **Cathal h-Ua Conchobair**. **Cathal** fein do ghabail ann & daine imdha do ghabail & do marbadh ann. #### U1407.4 **Aedh Mag Uidhir (.i. mac Pilib na Tuaighi), .i. tanusti **Fer Manach****, do ghabail a m-baile **Cathail Buidhir h-Ui Ruaisc** i feall & **mac Maghnusa Mheg Uidhir, .i. Conchobur**, do gabail faris ann & moran do dainibh maithi*bh* ailibh. & le **Conallchaibh**, ar tarraing **Breifneach**, do-righnedh in ghabail-sin & de sin goirter Aidh*igh*echt na Duibe o sin anuas. #### U1408.0 Kal. Ian. i. f., l. *i.,* Anno Domini M. cccc. uiii. #### U1408.1 **Cathal h-Ua Conchobuir, .i. adbur righ h-**Ua Failghi****, do marbadh le ****Clainn Fheorais****. --- p.58 #### U1409.0 Kal. Ian. iii. f., l. *x.ii.,* Anno Domini M. cccc. ix. #### U1409.1 Cos **Risderd A Burc** do brisedh le coin do bi ina rith ar mil & a eg de sin. #### U1409.2 Sluaghadh mor in bliadhain-si {fol. B 78d} le clainn **Domnaill, mic Muircertaigh h-Ui Concobuir** & le **Clainn Donnchaidh** **Thire h-Oilella** do chur bidh a **caislen** **Rosa Comain** d'ainndeoin **Connacht** & siat tinoilti a timcell an **caislein**. & do-cuiredar an biadh annsin d'aindeoin & do-cuadur fein dia tighibh don turus-sin. #### U1410.0 {fol. A 82b} Kal. Ian. iiii. f., l. *xx.iii.,* Anno. Domini M. cccc. x. #### U1410.1 **Raghnall Mag Raghnaill, .i. taisech **Muinntiri h-Eolu*i*s****, d'eg in bliadhain-si. **Cumhsgrach Mag Raghnaill** do ghabail taisighechta 'na dhiaigh & a ec a cinn caicidhisi ann sin. #### U1410.2 **Domnall h-Ua Neill, .i. ri Coicidh **Uladh****, do gabail do **Brian Mag Mhathgamna** & **Brian** da thabairt d'**Eogan h-Ua Neill** in bliadhain-si. #### U1410.3 **Tadhg, mac Mailechlainn, mic Uilliam, mic Donnchadha Muimnigh h-Ui Ceallaigh, .i. ri h-**Ua Maine****, d'eg in bliadhain-si. #### U1411.0 Kal. Ian. u. f., l. *iiii.,* Anno Domini M. cccc. x. i. #### U1411.1 **Siuban, ingen **Iarla **Desmuman****, .i. ben **Meg Carrthaigh Moir, .i. Tadhg Mag Carrthaigh****, d'eg in bliadhain-si. #### U1411.2 **Domnall, mac Concobuir h-Ui Briain, .i. adbur h-Ui Briain**, do marbadh don **Barrach Mhor**. #### U1411.3 **Eogan, mac Murchadha h-Ui Madaghain, .i. ri **Sil n-Anmchadha****, d'eg. #### U1411.4 **Cobthach h-Ua Madaghain, .i. adbur righ & espuic ar a dhuthaidh**, d'h-ec in bliadhain-si. #### U1411.5 **Muircertach, mac Con --- p.60 Uladh h-Ui Neill, d'eg in bliadhain-si: .i. adbur righ **Uladh****. #### U1411.6 **Iarla **Desmuman**** d'innarbadh da brathair fein, .i. do **Shemus, mac Geroid** & gur' chuir se an t-**Iarla** a h-**Erinn** amach: .i. **Tomas, mac Seaoin Iarla**. #### U1411.7 h-**Ua Suillabhain Mor** do gabail in bliadhain-si & a mac do marbadh le **Domnall n-Dubh h-Ua Suillabhain** a feall. #### U1411.8 **Mael Mordha h-Ua Raghallaigh (.i. mac Con Connacht, mic Gilla Isu Ruaidh), .i. ri ***Breifne*****, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1411.9 **Mailechlainn, mac Briain Meg Tigernain, d'h-eg in bliadhain-si: .i. adhbur taisigh **Tellaigh Dunchadha****. #### U1411.10 {fol. B 79a}**Concobur h-Ua Cathusaigh, aircinnech Ferainn **Muinntiri Cathusaigh** i n-**Daim Inis****, d'h-eg. #### U1411.11 **Iohannes Mag Sgoloigi, aircinnech a ferainn fein i **Ros Oirrthir****, obiit. (Croch Naomh **Ratha Both** d'ferthainn fhola da chrechtaibh an bliadhain-si & teghmanna & eslainti imda d'fhoiridhin di.) #### U1412.0 Kal. Ian. ui. f., l. *x.u.,* Anno Domini M. cccc. x. ii. #### U1412.1 **Ricard Baired** do techt ar creich i **Cuil Cernu** & daine uaisli in tire do breith air & a chur cum na **Muaidhe** & a bhathudh uirre & moran da muinntir do bhathudh & do marbadh. #### U1412.2 **Tigernan Og, mac Tigernain Moir, mic Ualga*i*rg h-Ui Ruairc**, d'h-eg: {fol. A 82c} .i. sai mic **righ** & **adbur righ** **Breifne** gan *fh*rasabra. & a adlucadh a **Sligeach**. #### U1412.3 **Domnall, mac Neill h-Ui Domnaill**, d'h-eg. #### U1412.4 **Cu Connacht Mag Tighernain, .i. taisech **Theallaigh --- p.62 Dunchadha****, do marbadh d'**Feraibh Manach** ina tigh fein ar **Cruachan**, ar greis aidhce. & tucadur ár ban & fer & leanam and & do loiscedar baile **Meg Tigernain** don dul-sin & tangadur dia tighibh slan on turus-sin. #### U1412.5 Cocadh mor ag h-**Ua Ferghail, .i. Domnall h-Ua Ferghail** & a *g* **Gallaibh** na **Midhe**. & **Fabur** do loscadh leo & daine imda do ghabail & do marbadh leo. #### U1412.6 h-**Ua Catha*i*n** & clann **Sheaain h-Ui Domnaill** do dhenum innsaighidh*i* ar h-**Ua Domnaill** & ceithri fir deg do muinntir *h-**Ui Domnaill** do marbadh*. #### U1412.7 Dealbh **Muire **Atha Truim**** do dhenum mirbuile mor 'sa bliadhain-si. #### U1412.8 **Aedh, mac Enri h-Ui Neill**, d'elogh a h-**Ath Cliath** arna bheith deich m-bliadhna a laim ann & tuc moran do **braighdibh** ailib leis. #### U1412.9 **Eda Leis** & **mac Iarla **Cille Dara**** do thecmail le cheile a **Cill **Mo Chello*i*g**** & a toitim le cheile. #### U1412.10 Sluaighedh mor le **Brian, mac Domnaill h-Ui Concobuir**, a n-**Gailengaibh** & a **Cera** & a **Clainn Cuain** & a **Conmaicne**. & ruc leis **Clainn Muiris** cona **caeraidhecht** annsa crich. & do tinoileadur **Clann **Uilliam A Burc**** & h-**Ui Flaithbertaigh** & **Muinnter {fol. B 79b} Maille**, eter **Gall** & **Gaidhel** & **Clann Goisdelbh** & Clann **Shiurtain d'Eisreta** & **Bairedaigh** a n-aghaidh **Briain** & a sluaigh. --- p.64 & do loiscedh leis a m-bailti puirt, .i. **Caislen in Bharraigh** & in **Leth Innsi** & **Loch Mesca** & do gherr a n-guirt uile & do chuir **Clainn Muiris** tar a n-ais 'na tir fein. & do ben **Brian** sidh a **Gallaibh** & a **Gaidhelaibh Connacht** don turus-sin. #### U1412.11 **Donnchadh, mac Domnaill, Mac Gille Finnein**, d'h-eg. #### U1413.0 Kal. Ian. i. f., l. *xx.ui.,* Anno Domini M. cccc. x. iii. #### U1413.1 **Hannri Baired** do ghabail le **Mac Baitin** a **tempoll** **Airigh** & a breith ar eigin as & in baile do sharughadh do. & ni roibhe **Mac Baitin, .i. Roibert Mac Baitin**, en aidhchi nach tarfas **Tigernan **Oiridh**** do, .i. naem an baile, ag tabhach na braighed air, no co fuair a h-aiseg. & tuc **Mac Baitin** cethroime ferainn do **Thigernan **Oirigh**** a n-eraic a sharaighthi & araile. #### U1413.2 **Conchobur h-Ua Dochartaigh, .i. taisech **Arda Midhair** & tigherna **Indsi Eoghain****, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1413.3 **Cathal, mac Eogain h-Ui Madagh{fol. A 82d}ain, tigherna **Sil n-Anmchadha****, d'h-eg. #### U1413.4 **Muinnter Raighillaigh** & **Clann Caba** do dul ar innsoighidh 'sa **Midhe** in bliadhain-si & loiscti mora do denum doibh. & **Goill** do breith orra annsin & **Mathgamain Mac Caba** do marbadh ann & **Lochlainn Mac Caba** & moran da muinntir do marbadh an & **Tomas Og h-Ua Raighillaigh** do lot & a beith bacach osin ale. #### U1413.5 **Tuathal h-Ua Maille** do dhul a Coicidh **Uladh** ar buannacht & a beith bliadhain ann & a techt ar ais, lucht secht long. Gaeth mor d'eirghi doibh & m-breith budh tuaidh laim re h-**Albainn**. & **Donnchadh, mac Eogain Connachtaigh Mic Suibhne**, {fol. B 79c} --- p.66 do be*i*th ann & **Domnall Ballach, mac Suibne Ghirr**. & a m-bathudh uile cona muinntir, eter mnai & fher. & da mac **Thuathail** cona muinntir & **Tuathal** fein do thecht a tir ar eigin i n-**Albainn** don turus-sin. #### U1413.6 **Be Bind, ingen Ruaidhri, mic Tomaltaigh Mic Donnchaid**, .i. ben **Eogain, mic Domnaill h-Ui Concobuir**, d'h-eg. #### U1413.7 *Hoc anno natus est **Carolus iuuenis, filius Caroli magni, Mac Magnussa**, scilicet, *A.D.* 1413.* #### U1414.0 Kal. Ian. ii. f., l. *uii.,* Anno Domini M. cccc. x. iiii. #### U1414.1 Indsoighidh do dhenum do clainn **Enri h-Ui Neill** ar **Eogan h-Ua Neill** & **Eogan** do ghabail doibh a n-gill ris h-**Ua Neill** do bi ag **Eogan** i l-laim roime-sin. & do leigedh amach iad araen. #### U1414.2 Maidm mor do thabairt do h-**Ua Concobuir Fhailghi (.i. don Calbhach)** ar **Ghallaibh** in bliadhain-si, & **braighdi** imda do ghabail doibh & ár mor do thabairt leis. #### U1414.3 Cogadh mor eter **Mac Murchadha** & **Goill** na **Cunntae Riabcha** & **mac Mic Murchadha do ghabail doibh, .i. Geralt Caemanach** & h-**Uí Droghna** do loscadh & d'argain doibh. & **Donnchadh Caemanach** do tabairt ruaga don Chunntae & **braighdi** imda do ghabail do. #### U1414.4 **Iarla **Desmuman**** do thecht a n-**Erinn** an bliadhain-si & nert **Saxanach** do thecht leis do milliudh na **Muman**. #### U1414.5 **Mag Carrthaigh Cairbrech do eg in bliadhain-si, .i. Domnall**. #### U1414.6 **Mainister** **Shligigh** do loscadh a n-Errach na bliadhna-sa co lom le coinnill. #### U1414.7 **Mael Ruanaigh, mac --- p.68 Ferghail Mic Diarmata, .i. righ **Muighi Luirg****, arna athrighadh do clainn **Aedha Mic Diarmata** roime-sin & arna innarbadh. #### U1414.8 **Domnall h-Ua h-Eogain, deaganach **Locha h-Eirne** & bicair **Insi Cain**, .i. in Deganach Mael**, d'eg in bliadhain-si, tertio Nonas Octobris. #### U1415.0 Kal. Ian. iii. f., l. *x.uiii.,* Anno Domini M. cccc. x .u. #### U1415.1 **Saxanaigh** do thecht a n-**Erinn** in bliadhain-si, .i. **Loard **Furnumal****. & do airg se {fol. A 83a} moran d'aes dana **Erenn**, .i. h-**Ua Dalaigh **Mídhe**** & **Aedh Og Mac Raith** & **Dubthach Mac Eochadha** & **Muir{fol. B 79d}gis h-Ua Dalaigh**. #### U1415.2 Crecha mora do dhenum do h-**Ua Maille** in bliadhain-si ar **Diarmait h-Ua Maille**. **Diarmait** do gabail oilein h-**Ui Maille**. h-**Ua Maille** do dhul a n-iarmhoracht ar **Diarmait**: **Diarmait** do thegmail doibh & brisedh leis ar h-**Ua Maille**. & a marbadh annsin le **Diarmait** & **Concobur h-Ua Maille** & **mac Tomais h-Ui Maille** & **Domnall, mic Diarmata h-Ui Maille**. h-**Ua Maille** do dhenam do **Dhiarmait h-Ua Maille** annsin. #### U1415.3 **Bean Midhe, ingen h-Ui Glenna*i*n, ben **Gilla Tigernaigh Mic Gilla Martain****, obiit tertio Idus Nouembris. #### U1416.0 Kal. Ian. iiii. f., l. *xx.ix.,* Anno Domini M. cccc. x. ui. #### U1416.1 **Seaan Mac Goisdelbh** do dhul ar creich cum **Emaind in Mhachaire** & e fein do marbadh d'en urchur shoighdi. #### U1416.2 **Tuathal h-Ua Maille** do marbadh in bliadhain-si do clainn **Dubghaill h-Ui Maille**, .i. do clainn a derbrathar fein. #### U1416.3 Cocadh mor d'eirghi eter **Muinntir --- p.70 Ruairc** & **Fheraibh Manach** fa cuis **Cathail, mic Aedha h-Ui Ruairc**. & tucadh ruaig do muinntir **Aedha Mheg Uidhir** & do **Cathal h-Ua Ruairc** le **Tadhg h-Ua Ruairc** & le **Domnall h-Ua Ruairc**, d'ar' marbadh **Tadhg, mac Ferghail** & nonmur d'****Feraibh Manach****. Indsoighidh aile le h-**Aedh h-Ua Ruairc** & le **Tadhg h-Ua Ruairc** & le **Mac Caba** a **Muinntir Pheodachain**. & **Fir Mhanach** o **Loch** siar do breith orra & clann h-**Ui Ruairc** do beith a n-eigin mhor ar **Sliabh Da Chon** & do fhuilngeadur an anbhuain-sin no co rangadur a n-edurnaigh. & do inntodur clann h-**Ui Ruairc** & **Clann Caba** ar in toraigh & tucadur ruaig d'**Feraibh Manach** d'ar' marbadh ochtar ar fichit dibh. & do marbadh da mac **Mailechlainn, mic Flaithbertaigh h-Ui Ruairc**, .i. **Donnchadh Ruadh** & **Seaan**. & do marbadh echta {fol. B 80a} **maithi** eile do **Mhanchachaibh** ann. #### U1416.4 **Domnall, mac Tigernain Moir h-Ui Ruairc, .i. adbur ri*gh* **Breifne****, d'h-eg in bliadhain-si don **galur breac**. #### U1416.5 **Mac Fheorais** do ghabail d'**Emainn A Burc**. #### U1416.6 **Ingen Muircertaigh, mic Cathail, mic Aedha Breifnigh, d'h-eg: .i. ben **Ruaidhri Mic Diarmata****. #### U1416.7 Cocadh mor d'eirghi eter **Clainn Donnchaidh** **Tire h-Oilella** fein in bliadhain-si fa ferann & fa creachaibh mora*ibh* do-rinnedur ar {fol. A 83b} a cheile. **Mac Donnchaidh** cona chlainn & **Cormac Mac Donnchaidh** do beith d'en taibh & **Tomaltach Mac Donnchaidh** & clann **Mail Ruanaigh Mic Donnchaidh** don taebh aili. Imruagadh do tegmail atorra & da mac **Mail Ruanaigh Mic Donnchaidh** do marbadh ar in imruagadh, --- p.72 .i. **Muircertach** & **Aedh**. & **Cormac Og Mac Donnchaidh** do marbadh in la cetna. #### U1416.8 Maidm mor do thabairt do **Mac Murchadha, .i. Art Mac Murchadha**, ar **Ghallaibh** na **Cunndae Riabcha** in bliadhain-si, d'ar' marbadh & d'ar' gabadh secht fichit dibh. #### U1416.9 **Cu Meadha, mac Seaain Me*c* Con Mara, d'h-eg in bliadhain-si: .i. adhbur taisigh **Clainni Cuilein****. & cenn cogaidh & imresna na **Muman** h-e. #### U1416.10 **Ardghal, mac Briain Moir Mheg Mathgamna, .i. ri **Oirgiall****, d'h-eg in bliadhain-si & a mac do ghabail a ínait ina dhiaigh, .i. **Brian**. #### U1416.11 **Gormlaith, ingen Neill Moir h-Ui Neill, .i. ben **Seaain h-Ui Domnaill****, d'h-eg, .i. **sai mhná**. #### U1416.12 **Cormac Dubh Mac Branain, .i. adbur taisigh **Corc*o* Achlann****, do marbadh da **brathair** fein a fell a n-**Oil Finn**. #### U1416.13 **Cu Connacht, mac Mic Raith Meg Uidhir**, d'h-eg in bliadhain-si (i n-Id Ianuarii). #### U1416.14 **Aedh Bacach, mac in Aircinnich, .i. mac Nícoíl Fhinn, mic Conchobuir**, .i. in Arcideochain, fer daennachta moire do **Muinntir** **Innsi Cain** **Locha h-Erne**, d'h-eg in bliadhain-si, octauo Kalendas Septimbris. #### U1417.0 Kal. Ian. u*i*. f., l. *x.,* Anno Domini M. cccc. x. uii. #### U1417.1 **Mac Murchadha, .i. ri **Laighen**, .i. Art, mac Airt Caemanaigh**, .i. in coicedhach dobh' ferr einech & eaghnum & derc do bi ina aimsir fein, d'h-eg ina **longport** fein in bliadhain-si, iar m-buaidh ongtha & aithrighe. #### U1417.2 **Ruaidhri, mac Domnaill h-Ui Dubhda, .i. ri h-**Ua Fiachrach****, d'eg ina longport fein iar m-buaidh aithrighe. #### U1417.3 **Diarmait Laimderg, mac Airt Caemanaigh, --- p.74 .i. mac righ **Laighen****, d'h-eg. #### U1417.4 **Ruaidhri, mac Murchadha h-Ui Fhlaithbertaigh, {fol. B 80b} .i. mac righ **Iarthair Connacht** & mac Diarmata Duibh h-Ui Flaithbertaigh** do bathadh & se fir deg d'**Uib Flaithbertaigh** do bathadh faru ar **Cuan Umaill**. #### U1417.5 **Maighister Seoan, mac in Airchideochain Móir, .i. persun **Daim Innsi** **Locha h-Erne****, d'eg in bliadhain-si, sexto Kalendas Octobris. #### U1418.0 {fol. A 83b}Kal. Ian. uii. f., l. *xxi.,* Anno Domini M. cccc. x. uiii. #### U1418.1 **Tigernan, mac Ualgairc h-Ui Ruairc, .i. ri **Breifne****, d'éc in bliadhain-si: .i. fer do cosain a dhuthaidh ar na coicrechaibh & dob' ferr einech & eghnum & derc do bi ina aimsir. & a adlucadh a **Mainistir** **Shligigh**. #### U1418.2 **Brian Ballach, mac Aedha, mic Fheidhlim*the* h-Ui Conchobuir, .i. adhbur righ **Connacht**** — an mac **righ** nar'ér duine riam im duais, no im derc — a eg ina **longport** fein. #### U1418.3 **Tadhg, mac Cathail, mic Taidhg Meg *Fh*lannchadha, .i. taisech **Dartraighi****, d'h-eg. #### U1418.4 **Eogan, mac Tigernain h-Ui Ruairc, .i. adbur righ **Breifne****, do bathadh ar **Loch Finnmhuighe** in bliadhain-si. **Aedh Buidhe h-Ua Ruairc** do ghabail **righi** na **Breifne** a n-diaigh a athar, .i. **Tighernain Moir h-Ui Ruairc**. #### U1418.5 Crecha mora do dhenum do **Ghallaibh** na **Mídhe** ar **Aedh, mac Airt Meg Aenghusa**. Innsoighidh do denum do **Mhag Aenghusa** & do **Mac h-Ui Neill Buidhe** ar lorg **Gall** & na creach-sin. & ni h-urusa a rim, no a airim, a med do gabadh & do marbadh do **Ghallaibh** ar a*n* toraidhecht-sin. & --- p.76 a toidhecht fein dia tigh don turus-sin fa buaidh testa & n-edala & araile. #### U1418.6 **Caislen na Mallacht** do dhenum la h-**Uilliam h-Ua Ceallaigh** in bliadhain-si ar aghaidh **caislein** móir **Rosa Comain**, do chur re n-a ghabail. Sluagh mor le clainn **Domnaill, mic Muircertaigh h-Ui Concobuir** & le h-**Ichtur Connacht** uile do chur bidh a **caislen** mór **Rosa Comain** & do-cuiredur lon ann d'ainndeoin a roibe 'na n-aghaidh. & do-rinnedur **faslongphurt** a timcell an **chaislein** big & nír' fhedadur ní do don turus-sin. #### U1418.7 **Risderd, mac Tomais (mic Mathgamna), mic Gilla Isa Ruaidh h-Ui Raighilligh, .i. ri **Breifne****, do dhul a coiti ar **Loch Sighleann** a coinne **Gall** & a bathadh don turus-sin & a mac og, .i. **Eogan** & da maighistir da muinntir & a bean, .i. **ingen Meg Raghnaill, .i. Finnguala**. & tainig si as ar toradh a snama. **Eogan, mac Seaain, mic Pilib h-Ui Raighilligh**, do ghabail **righi** na **Breifne** a n-diaigh **Risderd**. #### U1418.8 **Eogan, mac Con Connacht Meg Thigernain, .i. adhbur taisigh **Thellaigh Dunchadha****, d'eg. #### U1418.9 **Tomas Og, mac Tomais eile Meg Uidhir (.i. in Gilla Dubh)**, do ghabail in bliadhain-si ar **Baile h-Ui Grada** le **Brian Og, mac Briain, mic Enrí h-Ui Neill** & le **Seaan, mac Pilib {fol. B 80c} na Tuaidhe Meg Uidhir**. #### U1418.10 **Augustin h-Ua Conghaile** d'h-eg in bliadhain-si, pridie Kalendas Iuni*i*. --- p.78 #### U1419.0 {fol. A 83d} Kal. Ian. i. f., *l. ii.* Anno Domini M. cccc.x. ix. #### U1419.1 Cocadh mor eter h-**Ua Neill, .i. Domnall, mac Enri h-Ui Neill**, in bliadhain-si & **Eogan, mac Neill Oig h-Ui Neill, .i. adhbur aird-righ **Uladh****. h-**Ua Neill** d'innarbadh ar ín cocadh-sin le h-**Eogan** & le **Toirrdelbach h-Ua n-Domnaill, .i. rí **Tire Conaill**** & le **Brian Mhag Mhathgamna, .i. ri **Oirghiall**** & le **Tomas Mag Uidhir, .i. ri **Fer Manach****. Sluagh mór le **Brian, mac Domnaill h-Ui Conchobuir** cona **caeraidhecht** & **Murbach** do loscadh leis, .i. **longport** h-**Ui Domnaill** & **Tir Aedha** uile do milliudh leis don tur*us*-sin. #### U1419.2 **Tómas Bacach mac mic Iarla **Urmuman****, do dhul do congnum le righ **Saxan** in bliadhain-si & moran d'**uaislibh** **Erenn** do dhul leis 'sa **Fraíngc** ar an cocadh-sin. #### U1419.3 **An Calbach h-Ua Conchobuir, .i. ri h-**Ua Failghi****, do ghabail a fell la mac **Libined A Freimne** & a reic dó re **fer-ínaid righ** **Saxan**, .i. **Loard **Furnumal****. & in trath do gabadh é, in duine do bi a n-glas an **Calbaigh** d'elogh leis dia thigh fein. #### U1419.4 **Feircert h-Ua h-Uigind** d'h-eg: .i. **sai fhir dána** & fer tighi n-aidhedh co coitcinn d'feraibh **Erenn**. #### U1419.5 **Mac Murchadha, .i. rí **Laighen**, .i. Donnchadh Caemanach**, do ghabail do **Ghallaibh** in bliadhain-si & a breith a **Saxanaibh** dhoibh. #### U1419.6 **Muircertach, mac Briain h-Ui Fhlaithbertaigh, d'h-eg in bliadhain-si — .i. feichemh coitcenn do chliaraibh & do dhamaibh **Erenn**, .i. ri **Iarthair Connacht**** — fa buaidh o doman. #### U1419.7 **Seaan, mac Cathail Meg Uidhir**, do marbadh in bliadhain-si, decimo quarto Kalendas Iuini. #### U1419.8 **Aedh h-Ua Flannagain, prioir --- p.80 **Daim Innsi****, obiit i feil **Martain** na bliadhna-sa. #### U1419.9 Sluagh mor leis h-**Ua Cellaigh** **Maine** in bliadhain-si & le h-**Uilliam h-Ua Ceallaigh** & le **Mac Uilliam Búrc** & le **Cathal n-Dubh h-Ua Conchobuir** & le **Mac Diarmada **Muighi Luirg**, .i. Tomaltach**. & a **ceitherna** **galloglach** do breith leo, .i. **Mac Dubgaill** & **Toirrdelbach Mac Domnaill** & a n-dula don turus-sin a **Clainn Ricaird** da milliudh & d'innarbadh **Mic Uilliam** a **Clainn Ricaird** amach. Sluagh mor eile do beith ag **Mac Uilliam **Clainni Ricaird**** ar a cinn, .i. **Tadhg, mac Briain** & a **braithrecha** & **maithi** **Tuadhmuman** uile & **Domnall Mac Suibne**. Tarrla imorro in da shluag-sin ar a ceile a m-bel **Atha Lighean** a n-**Uachtar Clainni Ricaird** & tucadur troid da ceile {fol. B 80d} annsin. & do marbadh **Mac Dubgaill** annsin & a dhis mac & a **galloglaich** uile. **Toirrdelhach Mac Domnaill** & a mac do dhul asa*n* troid-sin slan & a muinnter do marbadh ann uile. & do gabadh h-**Ua Ceallaigh**, .i. **Donnchadh h-Ua Ceallaigh** & **Uilliam Garbh, mac Daibith, tigherna {fol. A 84a} **Clainni Connmaigh****. & **Uilliam h-Ua Ceallaigh** do dhul 'n-a aenur asan maidm-sin & moran do **maithibh** h-**Ua Maine** do marbadh & do gabail 'sa n-ár. & ni fetur cinnedh na comairim ar med an mhadma-sin, na ar med edala **Clainni Ricaird** & na **Muimnech**, d'echaibh & d'eidedh & do **braighdibh** maithi*bh* & araile. #### U1419.10 **Aedh Buidhe, mac Tigernain h-Ui Ruairc**, d'h-eg in bliadhain-si a tus a ratha 'na **longport** fein. **Tadhg, mac Tigernain h-Ui Ruairc**, do righadh ina inad ar in m-**Breifne** in bliadhain --- p.82 cetna. #### U1419.11 **Diarmait Ruadh h-Ua Conchobuir** d'h-eg. #### U1419.12 **Cathal, mac Aedha, mic Philib Meg Uidhir**, d'eg in bliadhain-si (quarto Nonas Decimbris): .i. ogmacamh dob' ferr clú & einech & airemh do bhí da dhuthaidh ina aimsir fein. & a adlucadh a **Lis Gabhail**. #### U1419.13 **Tomas Bacach Buitiller** d'h-eg in bliadhain-si: .i. mac **Iarla **Urmuman****, ar m-breith buadha airme & oirrdercu*i*s. #### U1419.14 **Domnall, mac Enri h-Ui Neill, .i. ri Coicidh **Uladh****, d'innarbadh in bliadhain-si do comairle **Uladh** fa **Eogan h-Ua Neill** & a chur ar Galltacht **Uladh** fa esonoir mhóir. #### U1419.15 **Finemhain, ingen h-Ui Manchain**, ben genmaich, duthrachtach, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1419.16 **Aine, ingen Henri Mic Caba**, mathair clainni abbad **Leasa Gabail**, .i. **Tomas, abb, .i. mac in Airchideochain Moir** *d'eg in bliadhain-si*. #### U1419.17 Anno Domini M. cccc. x. ix.; alias, Anno Domini M. cccc. xx. #### U1419.18 Clann **Airt Meg Uidhir** do marbadh le h-**Aedh Og Mag Uidhir** in bliadhain-si a n-**Inis Cain** **Locha h-Eirne**. #### U1419.19 Maidm Machaire h-**Ua n-Dama*i*n** in bliadhain-si le h-**Aedh Mag Uidhir** ar clainn in **Ghilla Dhuib Meg Uidhir, .i. Pilib**, & **Tomas Og**, du inar' marbadh **Domnall Carrach, mac Aedha Meg Uidir**, le **Tomas Og Mag Uidhir** (.i. a frithguin). #### U1419.20 In Samradh te & Foghmur na cno n-imdha in bliadhain cetna & araile. #### U1420.0 Kal. Ian. ii. f., l. *x.iii.,* Anno Domini M. cccc. xx. #### U1420.1 **Caislen** **Bona Drobaisi** do dhenum in bliadhain-si le **Brian, --- p.84 mac Domhnaill h-Ui Conchobair**. Sluagh in Coicidh do thecht an tan-sin do bhacail na h-oibri. Do cruinnigh **Brian** sluagh aile 'na n-aghaidh-sin fa *a* **bra*i*thribh** & fa **Mac Donnchaidh** & fa h-**Ua Ruairc, .i. Tadhg**. & nír' lamh in sluagh **Ulltach** dul tar an **Ursgathaigh** siar cuca don dul-sin. **Conallaigh**do be*i*th, moran daine, fa cuan **Easa Ruaidh** an tan-sin. **Clann h-Ui Domnaill** do thecht, marcshluagh, ar in magh, .i. **Niall** & **Domnall** & **Nectain**. **Clann **Brian h-Ui Conchobuir**** do dhul, marcshluagh mor cuartaigh*th*i, in tan-sin co **Bel Atha Seanaigh** & imruaghadh mor d'eirghi atorra. **Conallaigh** do breith orra annsin & ruaig do thabairt atorra ann do **Chairbreachaibh**, d'ar' marbadh **Seaan, mac Briain h-Ui Concobuir** & **Aedh Buidhe Mac Donnchaidh** & **Cathail, mac Diarmata, mic Cormaic, mic Ruaidhri** {fol. B 81a} & **Eogan h-Ua Dubhda**. **Brian h-Ua Conchobuir** do dhul & **Cairbrigh** ar **Magh Eine** in tan-sin fa na sgelaibh-sin. **Eogan h-Ua Concobuir** & **Toirrdelbach Carrach** {fol. A 84b} do dhul a cenn coic n-oidhce iar sin co h-**Es Ruadh**. Clann h-**Ui Domnaill** do beth don taebh tall don **Es**, a **Port na Long**, iar n-ol fina. & a fhis-sin d'fhaghbail d'**Eogan** & a n-índsoighidh doibh & **Domnall h-Ua Domnaill, .i. adbur righ **Thire Conaill****, do marbadh leo & daine eile nach airimter annso. & **Niall h-Ua Domnaill** do dhul uatha a luing **Saxanaigh** do bhi ar an cuan in tan-sin. & **Eogan** d'inntogh don turus-sin co **Drobhais** cetna & araile. #### U1420.2 **Tadhg, mac Fergail h-Ui Eaghra, .i. lethri **Luighne****, d'h-eg. #### U1420.3 Clann t-**Sheaain h-Ui Eaghra** do thecht ar sluaighedh cona cairdibh d'innsoighidh clainni h-**Ui Eaghra Oirrtheraigh**. --- p.86 Do bí **Eogan, mac Domnaill h-Ui Concobuir**, 'na fhir comairce & coimeda ag clainn **Taidhg h-Ui h-Eaghra**. Crecha mora & marbtha daine do denum do clainn t-**Sheaain** in tan-sin. **Eogan** do breith orra annsin & na crecha d'iaraidh orra do do thoradh comaind, & do coimed a éinígh. & ní fhuair &, o nach fuair, do cumnigh ar a uaisli fein & do-chuaidh a toraidhecht na creichi. Clann t-**Sheaain** & **Clann Muiris** do madhmachadh le h-**Eogan** & le mac **Mic Donnchaidh** & le clainn **Taidhg h-Ui Eaghra**. & **Mac Muiris** do ghabail ann & **Emann Mac Muiris** do marbadh ann & **Seaan, mac Ricaird Mic Muiris** & **Uilliam, mac Seaain Oig h-Ui Eaghra** & **Tadhg h-Ua Eaghra** & moran eile nach airmither sunn. & creacha do buain dibh annsin le h-adh **Eogain**. #### U1420.4 **Uilliam, mac Mailechlainn h-Ui Cheallaigh, .i. adbur aird-righ h-**Ua Maine**** & in t-aen mac **uirrigh** ro bo mó tren & test & dob' ferr d'fher chogaidh & do bo mhó cuíd oidhchi do bí i n-**Erinn** ina aimsir fein, a ég ina **longport** fein iar m-buaidh aithrighe. #### U1420.5 Comfhuaslúcudh do dhenum in tan-sin ar **Chathal h-Ua Conchobuir** do bhi i l-laim ag **Mac Ulliam** re ré fhada d'{fol. B 81b} aimsir a n-gill re **caislen** **Rosa Comain** & ar h-**Ua Ceallaigh** do bí ag **Mac Uilliam **Clainni Ricaird**** & ar h-**Ua Conchobuir** do bí i l-laim **Uilliam**. #### U1420.6 **Fergus (no, Gilla Fergusa) h-Ua Congalaigh**, duthchusach do **Muinntir** **Rois Oirrthir** & fer daenachtach, d'h-eg. #### U1420.7 **Maighistir Matha h-Ua Bana*i*n, persun & oirchinnech --- p.88 **Daire Maela*i*n****, d'h-eg 6 Idus Septimbris. #### U1420.8 **Goffraigh h-Ua Daimhin** d'h-eg 13 Kalendas Iulii & a adhlucadh ag cuirr cle altora **Mainistrech** **Lesa Gabail**. #### U1421.0 {fol. A 84c}Kal. Ian. iiii. f., l. *xx.iiii.,* Anno Domini M. cccc. xx. i. #### U1421.1 **Tomas Og h-Ua Raighilligh** d'h-eg. #### U1421.2 **Murchadh h-Ua Concobuir, .i. ri h-**Ua Failghi****, d'eg in bliadhain-si. #### U1421.3 **Ruaidhri, mac Aedha Mic Diarmata, .i. rí **Muighi Luirg****, .i. an **rí** nar' diult re daim, na re deoraidh & nar' eithigh nech um ní riam, a eg ina longport fein iar m-buaidh aithrighi. #### U1421.4 **Nicol Mag Bradaigh, .i. espuc na **Breifne****, d'h-eg: .i. sai a crabadh & a n-einech. #### U1421.5 Cocadh mor d'eirghi an bliadhain-si eter h-**Ua Ruairc** & **Mac Donnchaidh**. h-**Ua Ruairc** do tinol sluaigh moir a n-ein inadh, .i. **Connallaigh** o **Eas Ruaidh** co **Daire** & **Aedh, mac Pilib Meg Uidhir**, cona tinol & **Breifnígh** fein. & a n-dul a **Tir Oilella** don turus-sin & moran don tír do loscadh leo & **Cathal, mac Mic Donnchaidh**, do marbadh doibh & a toighecht dia tighibh fa buaidh coscair. #### U1421.6 **Eogan, mac Ruaidhri h-Ui Conchobuir, .i. mac righ **Connacht****, d'eg in bliadhain-si i **caislen** **Rosa Comain**. #### U1421.7 **Mor, ingen Briain h-Ui Briain, .i. ingen {fol. B 81c} righ **Tuadhmuman**, ben Baiter A Burc** & do bi 'na mnai ag **Tadhg h-Ua Cerbhaill**, .i. an eín ben dob' ferr aithne & einech, ciall & crabadh do bi a n-**Erinn** ína h-aimsir fein, a h-eg an bliadhain-si fo buaidh ongtha & aithrighe & araile. --- p.90 #### U1421.8 **Cormac na Coille Mag Carrthaigh** do marbadh le clainn **Eogain Meg Carrthaigh**: .i. an t-en mac **righ** dob' ferr einech & eghnum do bi do **Mumneachaibh** 'n-a aímsir fein. #### U1421.9 [Meic mic **Airt Meg Uidhir** do marbadh in bliadhain-si le h-**Aedh Og Mag Uidhir** a n-**Inis Cain** **Locha h-Eirne**: .i. **Eogan Cam** & **Tadhg Riabhach** & **Ruaidhri Buidhe**, maille re moirseisiur laech dia muinntir, an la roimh feil **Brenainn**.](app003.html) #### U1421.10 [*(Maidm **Machaire O n-Daman** in bliadhain-si a Faghmur na cno n-imda ria n-**Aedh Meig Uidhir** ar clainn **Tomais Moir Meig Uidhir, .i. Tomas Occ** & **Filib**, du inar' marbadh **Domnall Carrach, mac Aedha**, a frithguin le **Tomas Og**.)*](app004.html) #### U1421.11 **Gilla Patraig h-Ua h-Eogain, prioir **Leasa Gabhail****, mac in oirchinnigh d'ar' bo comainm **Nicol Finn, mac Conchobhuir, .i. mac in Aircideochain**, obiit[§](app005.html). #### U1422.0 Kal. Ian. u. f., *l. u.,* Anno Domini M. cccc. xx. ii. #### U1422.1 **Eogan, mac Neill Oigh Ui Neill**, do fhuaslucudh da clainn fein & da mhnai o **Mac h-Ui Neill Buidhe** an bliadhain-si. --- p.92 #### U1422.2 h-**Ua Conchobuir **Corcu Mruadh**, .i. Rughraidhe h-Ua Concobuir**, do marbadh da **braithribh** fein, .i. do clainn **Feidhlimthe h-Ui Concobuir**, a n-dorus **Caislein na Damcha**, .i. a m-baile h-**Ui Concobuir** fein. #### U1422.3 **An Cosnaighi Og Mac Aedhagain, .i. ollam h-Ui Concobuir **Failghi** re **breithemnus****, do marbhadh d'en urchur soighdi le clainn h-**Ui Mailechlainn**. #### U1422.4 Sluagh mor le h-**Eogan, mac Neill Oig h-Ui Neill** & leis h-**Ua n-Domnaill** & le **Mac h-Ui Neill Buidhe** & re **maithibh** an Coicidh o sin amach a **Connachtaibh**. & **Cairpri** do loscadh leo don turus-sin. Ruaidhrigh mor do thabairt d'**Eogan, mac Concobuir**, doibh a **Sligech** & do **Thoirrdelbach {fol. A 84d} Carrach h-Ua Concobuir** & do h-**Ua {fol. B 81d} Ruairc**. Seisur do marbadh doibh don t-shluagh don ruaig-sin. An sluagh do dul assin a **Tir Oilella** & millti mora do dhenum doibh innti. & a m-be*i*th aidhchi a **caiseal** **Locha Derga*i*n** & a techt iar sin tridh an m-**Breifne** do ched h-**Ui Ruairc** dia tighibh. #### U1422.5 **Mac Maghnusa Meg Uidhir, .i. Concobur, mac Gilla Padraig, mic Matha, mic Gilla Padraig, mic Maghnusa**, .i. fer saidhber, daenachtach, a eg in bliadhain-si 7 Idus Iuilii. #### U1422.6 (**Iohannes de Platea, famosissimus legis Doctor**, obiit hoc anno decimo tertio die mensis Maii et sepultus est in ecclesia Sancti Dominici in **Bononia**.) #### U1423.0 Kal. Ian. ui. f., *l. x.ui.,* Anno Domini M. cccc. xx. iii. #### U1423.1 **Caislen** **Atha Senaigh** do dhenum in bliadhain-si le **Niall, mac Toirrdelbaigh h-Ui Domnaill**. #### U1423.2 **Toirrdelbach, mac Neill Gairbh h-Ui Domnaill, .i. ri **Tire Conaill****, d'eg in bliadhain-si, a m-bert manaigh, iar --- p.94 m-buaidh ongtha & aithrighi. #### U1423.3 Sluaghadh mor do dhenum leis h-**Ua Neill, .i. Domnall** & le h- **Eogan h-Ua Neill** & leis h-**Ua n-Domnaill, .i. Níall** & le **Gaidhelaibh** **Uladh** archena cum **Gall**. & do-cuadur co **Lughmadh** an tan-sin & assin cum an t-**Sradbhaile** & tucadur troid don dul-sin do **Gallaibh** na **Midhe** & do **Gallaibh** **Mhachaire Oirgiall** & an t-**Sradbhaile** & d'**fher-ínaid righ **Saxan****. Maidm mor do thabairt leo ar **Ghallaibh** an tan-sin & do marbadur in ridere do bo cenn troda do **Ghallaibh** annsin & moran do **Ghallaibh** ailibh maille fris. & fuaradur edala mora don turus-sin & do-ronadur sith re **Gallaibh** fós don dul-sin & do fhaghbadur an **Sradbaile** & **Gaill** uile fa chis & fa comtachaibh o sin amach & araile. #### U1423.4 **Muiris, mac Matha, mic Osgair Meg Uidhir, .i. airchideochain **Clochair** (an t-Aircideochain Mor) & persun **Achaid Urchaire** & tigherna **Claín Indsi** & **Rossa Oirrter****, obiit 6 Kalendas Maii. #### U1423.5 **Mag Raith **Termoinn Dabheo*i*g**, .i. Marcus, mac Muiris Meg Raith**, d'h-eg in bliadhain-si & {fol. B 82a} comorba do dhenum da brathair ina inadh, .i. do **Sheaan Mhor Mhag Raith**. #### U1424.0 Kal. Ian. uii. f., *l. xx.uii.,* Anno Domini M. cccc. xx. iiii. #### U1424.1 **Gilla Isa, mac Briain Meg Tigernain, .i. adhbur taisigh **Teallaigh Dunchadha**** & fer einigh do dhamaibh & do dheoraidhaibh e, & a ég fa buaidh on t-saegal. #### U1424.2 **Ri h-**Ua Maine**, .i. Donnchadh, mac Mailechlainn h-Ui Ceallaigh**, do marbadh d'en urchur shoighde, ag edraín a muinntire fein ar a cheile. #### U1424.3 Cocadh mór eter **Muinntir --- p.96 Ruairc** a n-diaigh **Aedha Buidhe h-Ui Ruairc: .i. Tadhg, mac Tigernain h-Ui Ruairc** do denum sidha re **Muinntir Raighilligh**, .i. re h-**Eogan, mac Seaain h-Ui Raighilligh** & righi na **Breifne** do **Thadhg** co h-imshlan. #### U1424.4 **Mailechlainn Mac Caba, .i. Consabla in da **Breifne** & **Fer Manach** & **Oirgiall****, d'h-eg in bliadhain-si don **plaidh**. & sgel adh{fol. A 85a}bul, mhor é d'aes ealadhan **Erenn**. #### U1424.5 **Gilla Crist h-Ua Feradaigh (.i. mac in Cerda)** obiit. #### U1424.6 **Mael Padraig h-Ua h-Eogain, .i. mac in Maighistir Moir, .i. Matha, mac Conchobuir h-Ui h-Eogain**, obiit. #### U1425.0 Kal. Ian. ii. f.,*l. ix.,* Anno Domini M. cccc. xx. u. #### U1425.1 An **Mortimer do thecht a n-**Erinn** an bliadhain-si: .i. Iarla o **Mairsi**** & moran do **Shaxanachaibh** do thecht leis. & is ag an Iarla-sin do bí coimed **righ** **Saxan** & urmhoir na **Fraíncci** & na n-**Gall** **Erennach** uile. Uair is 'n-a leanm ro fagadh **ri** **Saxan** & is ag **Iarla o **Mairsi**** do bí a cosnum & a coiméd. Tangadur dino moran do **maithibh** **Erenn** co tech in Iarla-sin & tangadur uadha fa aenta & fa onoir mhoir. Do-cuadur imorro **maithi** in Coicidh Ulltaigh co tech in **Iarla**-sin: .i. h-**Ua Neill** & **Eogan h-Ua Neill** & **Nechtain h-Ua Domnaill** & **Mac h-Ui Neill Buidhe, .i. Brian Ballach**. & do-cuaidh **Mac Uibhilín** ann ar leth leis fein. Ar n-denum a n-**uírighill** risin Iarla, do eg in t-Iarla don **plaidh** ni is luaithi ina thangadur san asa **Mídhe**. **Goill** na **Mídhe** --- p.98 & **Saxanaigh** do lenmuin na n-**Gaidhel**-sin & n-gabail uile & daine maithi eile da n-oirechtaibh araen ríu. h-**Ua Neill** & **Mac h-Ui Neill Buidhe** & **Mac Uibilin** do dhul fa breith **Gall** & a légan amach. Innlach imdha & aimlesa mora do breith ar **Eogan** & ar mac h-**Ui Domnaill** & a congbail a laim trid-sin. & dob' adbur cogaidh moir a Coicedh **Uladh** uile na gabhala-sin. #### U1425.2 **Ruaidhri Ruadh h-Ua h-Uiginn** d'h-eg in bliadhain-si: .i. **sai fhir dána**. #### U1425.3 {fol. B 82b}**Tadhg h-Ua Fallamain, .i. taisech **Clainni h-Uadach****, do marbadh a fell 'na **caislen** fein le mac derbrathar a athar fein. #### U1425.4 **Gormlaith, ingen Domnaill h-Ui Conchobuir, .i. ben **Tighernain h-Ui Ruairc****, .i. in ben dob' ferr delb & aithne da fine fein, d'h-eg do bhas aithrighi in bliadhain-si. #### U1425.5 **Doinenn** mor 'sa bliadhain-si & a beith ann o Samain co Belltaine, co taraing ár mor ar buaibh & dith trebtha ar **Erinn** uile & dith daine. #### U1425.6 **Muiredach Sdibhard, .i. prinnsa na h-**Alban****, do mhilliudh & a mac, .i. **Ualtar** & a mac eile & **Mormaer** **Leamna** do milliudh a fell lé **righ** **Alban**. & **Semus Sdibhard** d'ínnarbadh a n-**Erinn**. #### U1425.7 **Brian (.i. Brian Ballach) Mac h-Ui NeillBuidhe**, .i. in t-en mac **righ** dob' ferr einech & aithne ar {fol. A 85b} gach uile ealadhain da cluinedh, a marbadh in bliadhain-si a feall a **Carraig Fhergusa** le bathlachaibh anuaisli*b* na **Cairgi** fein. & **Seaan, mac Enri h-Ui Neill**, do marbadh ar in lathair cetna a fochair **Mic h-Ui Neill** (no, gumadh ar an m-bliadhain-so t-shuas budh choir **Brian Ballach** do beith.). --- p.100 #### U1425.8 **Matha h-Ua Leanna*i*n**, .i. **cananach** do bhi o **Lis Gabail** i **Ros Oirrthir**, obiit 3 Kalendas Maii. #### U1425.9 **Eogan h-Ua Diarmata, **saer** **cananach** **Lesa Gabail****, obiit Id*ib*us Ianuarii. #### U1426.0 Kal. Ian. iii. f., *l. xx.,* Anno Domini M. cccc. xx. ui. #### U1426.1 **Feidhlim, mac Muircertaigh h-Ui Concobuir**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1426.2 h-**Ua Concobuir Ruadh** d'h-eg in bliadhain-si: .i. **Toirrdelbach, mac Aedha, mic Fheidhlimthe h-Ui Conchobuir**: cocthoir & cosantach **Connacht** é ar conghleachaibh & ar cathruagaibh & ar aithne & ar eolus; a ég fa buaidh aithrighe. #### U1426.3 [**Concobur h-Ua Briain (.i. mac Ma*thgam*na, mic *Muir*cherta*igh*, *mic* Thoirrdhel*baigh*, *mic* Thaidhg, *mic* *Con*chubhair **n*a* Sibhda*ine*** *h*-Ui Bhriain) d'eg in bliadain-si, ri **Tuadhmuman****. & **Tadhg, mac Briain h-Ui Briain**, do righadh 'na inadh.](app006.html) #### U1426.4 **Mac Mathgamna Bodhur, .i. rí **Corco Baiscinn**, .i. Toirrdelbach**, do marbadh & do loscadh lena **brathair** fein ar greis oidhci. #### U1426.5 **Concobur Crom, mac Taidhg h-Ui Ruairc**, d'h-eg. #### U1426.6 **Ruaidhri, mac Aedha Meg Aenghusa**, do marbadh 'na tigh fein a feall do **Brian Mag Aengusa**. #### U1426.7 **Enri Mac h-Ui Neill Buidhe** do dhalladh le clainn **Mic h-Ui Neill Buidhe**. #### U1426.8 h-**Ua Duibgeanna*i*n **Cille Ronain** d'h-eg: .i. Pilib h-Ua Duibgeanna*i*n**. #### U1426.9 **Brian, mac --- p.102 Taidhg h-Ui Eogain, .i. mac in Oiffidsel**, *obiit* 5 Kalendas Nouembris. #### U1426.10 **Lucía, ingen Mic Donnagain**, d'eg. #### U1426.11 **Gilla Tighernaigh h-Ua Fiala*i*n** d'h-eg Kalendis Marcii. #### U1426.12 **Tadhg Og Mac Gilli Finnein** & a mac (.i. **Aedh**) do marbadh 'na tigh fein le h-**Art, mac Eogain h-*Ui* Neill**, 15 Kalendas Ianuarii. #### U1427.0 {fol. B 85c} Kal. Ian. iiii. f., *l. i.,* Anno Domini M. cccc. xx. uii. #### U1427.1 **Gillebert h-Ua Flannagain, tigherna ar trian **Tuaithi Ratha****, fer clumar, deighbesach, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1427.2 **Caislen** **Edain Daire** i n-**Uíb Failge** do brisedh le **Gallaibh** in bliadain-si. #### U1427.3 **Murchadh, mac Toirrdelbaigh h-Ui Briain**, do marbadh a feall da derbrathair fein. #### U1427.4 **Diarmait h-Ua Mathgamna, .i. rí an **Fhuind Iartharaigh****, .i. **sai** deighéinígh nar' eitig nech riamh, a eg an bliadhain-si fa buaidh aithrighi. #### U1427.5 **Cormac *Og* Mac Diarmata** d'h-eg in bliadhain-si. #### U1427.6 {fol. A 85c}**Una, ingen Aedha Megh Uidhir, .i. bean h-Ui Ruairc, .i. Taidhg** — .i. an ben dob' ferr eineach & crabadh & derc do bi i n-**Ichtur Connacht** ina h-aimsir fein — a h-eg iar m-buaidh aithrighe. #### U1427.7 **Aine, ingen Cormuic h-Ui Birn, .i. ben **Meg Raghnaill, .i. t-Sheffraigh****, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1427.8 **Loard Graidhe** do thecht a n-**Erinn** & **Mac *Murchadha*, .i. ri **Laighen****, do thabairt leis a **Saxanaibh** da fhuaslughadh. #### U1427.9 **Ferghal Mac Tigerna*i*n** d'h-eg in bliadhain-si: **adbur taisigh** **Tellaigh Dunchadha**. #### U1427.10 **Brian, mac Ferghail Meg Samradhain, .i. mac taisigh **Tellaigh Eathach****, .i. **sai** --- p.104 daennachtach, deigheinigh, d'h-eg in bliadhain-si fa buaidh aithrighi. #### U1427.11 **Sibhan, ingen in Espuic Mic Cathmhail, ben **Muiris, .i. in Airchideochain Mhoir, Mheg Uidhir****, obiit 13 Kalendas Februarii; [noch ig a raibh tech aidhedh](app007.html) ic **Clain Inis** & i **Ros Oirrtir** re se bliadhna deg & da fichit co nosmur, daenachtach, dercech. #### U1427.12 **Brian h-Ua Daimín, taisech **Thire Cennfhada****, obiit 8 Idus Ianuarii. #### U1427.13 **Caiterfhina, .i. ingen Ardghail Mheg Mathgamna, ben h-**Ui Neill, .i. Eogain, mic Neill Oig h-Ui Neill****, d'h-eg in bliadhain-si i n-Noin Iuin. #### U1428.0 Kal. Ian. u. f. *l. x.ii.,* Anno Domini M. cccc. xx. uiii. #### U1428.1 **Comhorba **Caíllín** d'h-eg in bliadhain-si: .i. Roiberd**, comorba. #### U1428.2 **Mac Con Mara d'h-eg in bliadhain-si: .i. taisech **Clainni Cuilein****; .i. sai derchec, deigheinigh ; .i. mac **Con Mic Con Mara**. & is e in mac Con-sin tuc sogh & sith a **Clainn Cuile*i*n** ar tus & do coisc sladaighecht & droch chuinghill 'na dhuthaidh & araile. #### U1428.3 **Aedh, mac Pilib Mheg Uidhir**, do dhul da **oilithri** co **cathair San Sem**, .i. mac urrigh dob' ferr einech {fol. B 82d} ína aimsir fein & is mo adubradh a n-**Erinn**. & a eg in bliadhain-si ar n-glanadh a pecadh a **cathair San Sem**. & an aidche thainig a n-**Erinn** fo thir, a eg a **Cinn t-Shaile**, fa bhuaidh n-aithrighe, 3 Idus Augusti. & **Tomas Og, mac Meg Uidhir**, do bi faris, da breith assin co **Corchaigh** & a adlucadh leis innti. #### U1428.4 **Cormac h-Ua Birn, --- p.106 .i. taisech **Thire Briuin****, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1428.5 **Aedh Og Mhag Uidhir** do marbadh le clainn **Donnchadha Ballaigh Meg Shamradhain** a tigh **Mic Gilli Finnein** in bliadhain-si. #### U1429.0 Kal. Ian. uii. f., *l. xx.iii.,* Anno Domini M. cccc. xx. ix. #### U1429.1 h-**Ua Flannagain **Tuaithi Ratha**, .i. Gilla Isu**, dho marbadh in bliadhain-si le clainn **Aedha Meg Uidhir** 'n-a thigh fein, ar greis aidhce. #### U1429.2 Cocadh mor d'eirghi in bliadhain-si eter h-**Ua Ruairc, .i. Tadhg** & h-**Ua Raighilligh, .i. Eogan**. & clann **Mathgamna h-Ui Raighillaigh** & **Gaill** na **Midhe** d'eirghi a n-aghaidh h-**Ui Raighilligh** & baile h-**Ui Ra{fol. A 85d}ighilligh** do loscadh leo. h-**Ua Raighilligh** do thabairt h-**Ui Neill** chuige & **Oirgiall** & **Fher Manach**. & a **caeraidhecht** do gluasacht do leis h-**Ua Neill** & leisna **maithibh**-sin co h-**Achaidh Cille Moire**. h-**Ua Ruairc** & clann **Mathgamna** & **Barun **Dealbhna**** & **Mac Caba** do thecht, sluagh mor, cucu ar **Achaidh Cille Moire**. An da shluagh do dhul a coinne a cheile ar in Achaidh-sin. h-**Ua Neill** & a clann & a galloglaich & **Fir Mhanach** & h-**Ua Raighilligh** & a braithri do dhul chuca annsin co sona, senamhail & maidm **Achaidh Cille Moire** do thabairt orra. & **Barun **Delbhna**** do ghabail ann & **Mac Caba** & **Enri Mac Caba** & **Diarmaid h-Ua Ruairc** & daine aili nach airmiter sunn do ghabail & do marbadh ann. h-**Ua Neill** & na **maithi**-sin do thoighecht co cosgurach dia tighibh don turus-sin. #### U1429.3 **Donnchadh Mac Gille Fhinnein** obiit pridie Kalendas Decimbris. --- p.108 #### U1429.4 (Hoc anno natus est, ut fertur, h-**O Dhomnaill, rí **Thire Conaill**, .i. Aedh Ruadh, mac Neill, mic Toirrdealbaigh, mic Neill Ghairbh h-Ui Dhomnaill**. #### U1429.5 **Pol, mac Gilla na Naem, mic Gilla Caba h-Ui Caiside**, .i. liaigh clumar, athasach do bhigh ag **Conchubhar Ruadh Mhag Uidir** & ag **Rugraidhe Mhag Mhathghamhna** gu h-onorach, rimhiadhach & fear subhaltach, suairc, d'h-eg an bliadhain, scilicet, 1429 Anno Domini.) #### U1430.0 Kal. Ian. i. f., *l. iiii.,* Anno Domini M. cccc. xxx. #### U1430.1 Sluagh mor le h-**Eogan, mac Neill Oig h-Ui Neill**, co **Gallaibh** **Machaire Oirgiall**. Ro h-airgedh imorro & ro lom{fol. B 83a}radh & ro loiscedh Galltacht **Machair*i* Oirgiall** leis & ro loisc an **Sradbhaile** don turus-sin. & ro fhagaibh in **Sradbhaile** fo chis co h-umail do & tainig fein dia thigh co m-buaidh cosgair & araile. #### U1430.2 Sluagh mor la **Eogan cetna, mac Neill Oig**, co **maithibh** an Coicidh uime 'sa n-**Anghaile** & a dola gus an Senlongport & a thoighecht iar sin co Caill Salaigh & a m-beith sealad ann ina comhnaighi & do-chuaidh co Fremhainn **Midhe**. Ro bai imorro comdhail mor ag **Gaidhelaibh** in Deisce*i*rt, .i. h-**Ua Concobair Fhailghi**, .i. in **Calbach** & h-**Ua Mail Mhuaidh** & h-**Ua Madaghain** & **Mag Eochagain** & h-**Ua Mailechlainn**, a coinne an **Eogain**-sin. & tangadur sin uile co **Fremainn** do ghabhail tuarustail an **Eogain**-sin. & do loisgedh Iarthar Midhe uile leisna sluaghaibh-sin fa Cill Bhisgidh. Tainig dono **Barun Delbhna** & **Pluingcedaigh** & **Oiribertaigh** & **Goill** Iarthair Midhe co --- p.110 comcoitcinn a coinne an **Eogain**-sin, dia reir & dia onorughadh tar cenn a tirthedh fein. **Eogan** do thoighecht dia thigh don turus-sin iar m-buaidh cosgair. & mac **Domnaill Buidhe h-Ui Ferghail, .i. mac h-Ui Fherghail**, do breith leis co **Dun n-Gennainn** do braghaid, tar cenn tighernu*i*s h-**Ui Ferghail** & araile, — .i. **Emann, mac h-Ui Ferghail**. #### U1430.3 **Mag Uidhir** do eg in bliadhain-si (.i. Id*ib*us Nouembris); .i. **ri **Fer Manach**, .i. Tomas (.i. in Gilla Dubh ), mac Pilib, mic Aedha Ruaidh**: .i. fer einigh & eaghnuma Iarthair **Eorpa** {fol. A 86a} an **Tomas**-sin & fer do cumdaigh reiglesa & tempaill & mainistrecha & crocha naemdha & dealba **Muire** co meinic & tuc sith a ceallaibh & a tuathaibh & do chosain a crich ar a comursannaibh. & do bhi se bliadhna deg ar fichit a righi **Fer Manach**. & ro badar sruithi & senoraigh tuatha & eclusa 'ga adhradh & 'ga onorughadh ar a fhebhus ro fhollamhnaigh fein a righi & a fhlaithus. & a eg iar m-buaidh ongtha & aithrighi. & a mac do righadh ina ínadh, .i. **Tomas Og**, dho thoil De & le tuathaibh **Fer Manach** & le ceallaibh & le sruithibh & le h-ollamnaibh & le brugadhaibh & le biatachaibh co h-aentadhach & araile. #### U1430.4 {fol. B 83b}**Niall, mac Enri h-Ui Neill**, mortu*u*s est. #### U1430.5 Cocadh mor in bliadhain-si iter **Mag Carrthaigh Riabach** & in t-**Iarla**. Caisdel **Cille Brita*i*n** do ghabail lesin **Iarla, .i. Semus**, ar **Mag Carrthaigh Riabach** & tuc an t-**Iarla** e do **Dhonnchadh Ma*g* Carrthaigh**, .i. derbrathair **Mheg Carrthaigh**, do bhi faris fein ag toghail --- p.112 in **chaisdeil**-sin & araile. #### U1430.6 Sluaghadh la **Mac Uilliam **Clainni Ricaird**** & la **Mac Donnchaidh **Thire h-Oilella**** & la **mac Domnaill, mic Muircertaigh h-Ui Conchobuir**, a **Conmaicne Cuile**. Loiscthi mora do denum leo & **Aedh, mac h-Ui Concobuir Ruaidh**, do marbadh leo & **Cairbri, mac Briain h-Ui Birn**. & a toighecht dia thigh iar m-buaidh choscair. #### U1430.7 **Caislen** **Tuillsgi** do ghabail do **Chathal, mac h-Ui Conchobuir Ruaidh**, ar clainn **Toirrdelbaigh h-Ui Conchobuir** in bliadhain-si. #### U1430.8 **Brian, mac Tighernain Oig h-Ui Ruairc**, do marbadh le clainn **Mailechlainn Megh Raghnaill** a **Maethail **Mhanchain****. & **Donnchadh, mac Tighernain**, do chur don ruaig-sin a **Mainistir** **Mhaethla** co **maithibh** a muinntiri uime. **Donnchadh** fein do thoighecht amach tar cenn a muinntire a richt **Meg Radhnaill**. Sith do dhenum atorra & eraic **Briain** do íc. #### U1430.9 **Gilla na Naem h-Ua Leanna*i*n, cananach & sacrista **Mainistrech** **Leasa Gabhail****, d'h-eg *pridie* Kalendas Septimbris. #### U1431.0 Kal. Ian. ii. f., *l. xu.,* Anno Domini M. cccc. xxx. i. #### U1431.1 **Mac mic Iarla **Cille Dara**** do crochadh & do tharraing la **Gallaibh** **Atha Cliath** in bliadhain-si. #### U1431.2 **Barrdubh, ingen h-Ui Ruairc (.i. ben h-**Ui Raighilligh, .i. Eogain**)**, .i. ben eínígh & crabaidh, do eg iar m-buaidh aithrighe. #### U1431.3 **Mag Raghnaill do eg in bliadhain cetna: .i. Seffraigh**, fer einigh & egnuma. #### U1431.4 **Aine, ingen h-Ui Ru{fol. A 86b}airc, .i. ben h-**Ui Fergail****, mortua est. #### U1431.5 **Seaan, mac Con Connacht, mic Pilib Meg Uidhir**, do marbadh le **Tellach n-Eathach**: idon, fer eínígh & egnuma & crabaidh & tighi --- p.114 aidhedh do bochtaibh & do dhamaibh & do dheoradhaibh. & a dul chuca ar a n-icht fein ina tir fein. **Brian Caech, mac Meg Samradhain**, do fhell air & **Brian** fein do thoitim an la-sin le **Seaan** & sochaidhe da muinntir a n-digail a n-drochcuingill. & ní roibhe **Seaan** ann sin act moirsheisur & do bi **Brian**, da fichit, no tri fichit, ann. **Mag Uidhir** do dhul, sluagh mór, a **Tellach n-Eathach**, .i. **Tomas, mac Tomais**, do dighail a brathar forra. Do h-innradh & do loisgedh tra in tir co toirtemhail leis & do loiscedh baile **Meg Samradhain** don turus-sin leis & daingnecha ín tire fós. & do marbadh moran do **maithibh** in tire don turus-sin le **Mag Uidhir**. **Mag Uidhir** do inntogh dia tir fein don dul-sin, iar m-buaidh cosguir & comaidhmhe & araile. #### U1431.6 Crecha mora & ár daine le **Maghnus Mag Mhathgamna** ar **Ghallaibh** in bliadhain-si. #### U1431.7 h-**Ua Concobuir **Corcu Mruadh**, .i. Muircertach**, do marbadh do clainn a derbrathar fein. #### U1431.8 **Conn h-Ua Mailechlainn, .i. adbur righ **Midhe****, do marbadh le h-**Anghailechaibh** & le **Gallaibh** **Iarthair Midhe** in bliadhain-si. #### U1431.9 **Geralt Caemanach, .i. fer eínígh & eghnuma & adbur righ **Laighen**** gan *fh*rasabra, d'h-eg. #### U1431.10 **Uáter Mac Fheorais** do eg in bliadhain-si. #### U1431.11 Sluagh mor le h-**Eogan h-Ua Neill** & le h-**Oirgiallaibh** & le **Mag Uidhir** & le h-**Ua Raighilligh** cum **Mic Uibhilin** dia indradh. Crich **Mic Uibhilin** do creachad & do loscadh leo. **Eogan** & a sluagh do beith co cenn caicidhisi ar mís annsa **Rúta** & a chaeraidhecht faris, ag milliudh a n-arbhann & ag loscadh a m-bailtedh. **Eogan** do thoighecht dia tigh don turus-sin & araile. #### U1431.12 {fol. B 83c}**Enrí, mac Eogain h-Ui Neill**, do ghabail le **Nechtain h-Ua n-Domnaill**. Coinne do gabail d'**Eogan h-Ua Neill** & do **Nechtain** fria ceile & sith do dhenum doibh --- p.116 & **Enrí** do legan amach. #### U1431.13 **Plaidh** do thoidhecht a **Feraibh Manach** in bliadhain-si. & **Aughustin h-Ua Carmaic d'h-eg di: .i. ollamh sairsi **Fer Manach** uile** & fer tighi aidhedh co coitchenn. **Mathgamain h-Ua Carmaíc** do eg don **plaidh** cetna. #### U1431.14 **Marcshluagh** **Gall** do thoidhecht d'iaraidh creichi a Clainn in **Caich h-Ui Raighilligh**. **Maghnus Mag Mhathgamna, .i. mac Ardghail**, do dhul in la cetna d'iaraidh creichi ar **Ghallaibh** & fis an **mharcshluaigh** **Ghall** d'fhaghail do. **Maghnus** da lenmhuin asa lorg & a faghbail ar sgur do, oc foraire {fol. A 86c} forsan creich. **Magnus** do dhul futha co sona, senamail & a **maithi** do ghabail do & an chuid aile do marbadh dib. & **Magnus** do thoidhecht dia thigh don turus-sin fa buaidh cosgair & araile. #### U1431.15 **Nechtain h-Ua Domnaill** do dhul co **caistel** **Locha Laeghuiri** ar indsoigidh & a ghabail ar **Thoírrdelbach h-Ua n-Domnaill** & a fuair ann do mainibh do breith leis dia tigh & araile. #### U1431.16 Sluaghadh do dhenum do **Mac Uilliam **Clainni Ricaird**, .i. Uileag**, co comaentaidh moir leis, a **Conmaicni Chuile**. & anbhain innti caic*idh*is, og loscadh a n-arbann & a m-bailtedh & a thoighecht dia thigh don turus-sin & araile. #### U1431.17 **Tadhg h-Ua h-Eogain, .i. Oifidhsel **Locha h-Erni****, .i. fer lan d'egna & do leighinn, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1431.18 **Eogan h-Ua Fialain**, saí fhir dana, d'eg in bliadhain cetna. #### U1431.19 **Gillibert h-Ua Duibhgenna*i*n** d'h-eg in bliadhain-si. #### U1431.20 **Domnall, mac Daibith h-Ui Tuathail**, .i. feichemh coitcenn do damaibh & do cliaraibh **Erenn** co la a eca, mortuus est. #### U1431.21 **Domnall Mac Gilla Patraig, .i. mac righ **Osraighi****, mortuus est. #### U1431.22 **Domnall Riabach, mac Briain, Mac Maghnusa** obiit 8 Idus Ianuarii. #### U1431.23 **Mag --- p.118 Carmaic **Fer Manach**, .i. Gilla Patraig** & **Muircertach, mac Pilib Mic Carmuic**, do marbadh co lochtach le **Donnchadh Ma*g* Carmuic** & lena companachaibh mailisecha*ibh*, 6 Nonas Iulii. #### U1431.24 **Simon Mag Archa*i*n, cananach & grainseoir do **Muinntir** **Lesa Gabail****, d'h-eg 9 Kalendas Marcii. #### U1432.0 Kal. Ian. iii. f., *l. xxui.,* Anno Domini M. cccc. xxx. ii. #### U1432.1 h-**Ua Neill** do marbadh in bliadhain-si la h-**Oirecht h-**Ui Cathain****, .i. iter da Nodlaic do shonnradh: .i. **Domnall, mac Enri h-Ui Neill**, .i. a dul cuca ina tir fein; **Domnall h-Ua Catha*i*n** & **Aibne h-Ua Catha*i*n**, .i. da mac **Diarmata h-Ui Chathain**, do gabail tighi for h-**Ua Neill** & {fol. B 83d} a marbadh ann don turus-sin & sochaidhe dia muinntir. **Eogan, mac Neill Oig h-Ui Neill**, do rigadh 'sa Coicidh co comaentadhach. & a dola co **Tulach Og** & a rigadh ar leic na **righ** ann do dheoin De & daine, aespoc & olloman. #### U1432.2 Crecha mora, meinci & ár daine le **Maghnus Mag Mhathgamna** ar **Gallaibh** in bliadhain-si & no beredh leis cin*n* **Danur** & escarad gusan **Lurgain**, [.i. co **longport** **Maghnusa**. & do berthi na cinn-sin for garrdha in bhaile, indus gur' adhuathmur le damaibh & le deoradhaibh **Erenn** beith ag fegain garrdha baile **Magnusa**, ar a mhed do bhidh do chennaibh a namad & a escarad fair.](app008.html) #### U1432.3 Coinne do ghabail do {fol. A 86d} h-**Ua Neill, .i. do Eogan**, --- p.120 ar **Chael Uiscii** re clainn **Domnaill**, mic **Muircertaigh h-Ui Conchobuir**. h-**Ua Domnaill** do chur a muinntire do choimed an Chail, ar egla na coinne do rochtain a cheile. h-**Ua Neill** & **Mag Uidhir**, do dol ar in Cael. Muindter h-**Ui Domnaill** do thegmail doibh & soighdeoracht do be*i*th atorra. **Fir Manach** do dul a tir forro: ruaig **Mibuilg** do buain astu & daine imda do lot & do marbadh dibh. Clann **Domnaill** do thoigecht an la-sin mur aroibhe h-**Ua Neill** & a lama do thabairt ína laim & araile. #### U1432.4 **Domnall h-Ua Neill, .i. mac d'Eogan, mic *mac* Neill Oig h-Ui Neill**, do eg don fhilun i cinn caicidhisi iar feil **Patraig** in bliadhain-si: .i. **adbur righ** **Uladh** ar einech & ar eghnum é. #### U1432.5 **Eogan, mac Meg Carrthaigh Riabaigh**, do dhul ar creich ar **Cinn Saile**. **Eogan** do marbadh do lucht **Cinn t-Shaile** d'en urchar dho ga & araile. #### U1432.6 Cogadh mor in bliadhain-si eter h-**Ua Neill** & h-**Ua n-Domnaill**. **Mac h-Ui Neill, .i. Enri**, do dhul co **Sligech** ar cenn clainni **Domnaill**, mic **Muircertaigh h-Ui Concobuir**. h-**Ua Domnaill** & h-**Ua Ruairc** & clann **Aedha Mheg Uidhir** do be*i*th a foraire rompo re h-edh na coic sechtmain do bi **Enri** th-*sh*iar. **Enrí** & **Cairbrigh** do toighecht for **Magh n-Eíne**. **Mag Uidhir, .i. Tomas Og**, do dola, coblach, for **Cael Uisgi** a coinne **Enri** & **Chairbrech** & a toighecht slan dia tig don turus-sin. #### U1432.7 Sluaghadh mor do denamh d'**Ua Neill** & da *do* **Mag Uidhir** & do **Mac h-Ui Neill Buidhe** i **Ceinel Moghain** for bru h-**Ui Domnaill**. Echta imda & loiscti mora do denum leo for **Thir Conaill** & baile h-**Ui Domnaill** & baile Nechtaín do loscadh leo & guirt ímdha do --- p.122 mhilliudh leo. & do badur o fheil Cros co Lughnusadh for an toisg-sin & a toighecht dia tigh gan sith do dhenum & araile. #### U1432.8 **Mag Mathgamna, .i. Brian, mac Ardghail**, do dhul a n-aghaidh h-**Ui Neill** & a n-aghaidh a braithrech fein, .i. **Rughraidhe** & **Maghnus**. **Mag Mhathgamna** do dhul guna caeraidhecht ar Galltacht. Sluagh **Gall** do tinol & a toighecht le **Mag Mathgamna** a n-**Oirgialla**. & **Dartraighi Coinn Innsi** do losgadh leo & a n-dol don turus-sin co **Machaire Arda Macha** & imenna **Arda Macha** do buain asna templaibh doibh & a loscadh ar faighthi in baile. Comadha mora do buain do sruithibh an baile doib do cinn gan a da loscadh. **Gaill** & **Mag Mathgamna** do dhul dia tighibh don turus-sin. #### U1432.9 **Espuc **Clochair** do eg in bliadhain-si, .i. Art Mac Cathmail**, .i. la **Sant Labras** do shonnradh: .i. fer einigh & crabadh & tighi aidhedh do bochtaibh & do damaibh & do dheoradhaibh. & a dhola fa buaidh o domhain & o demhon & araile. #### U1432.10 {fol. A 87a}**Mailechlainn Mainech Mac Con Mara, .i. taisech **Clainni Cuilein****, mortuus est. #### U1432.11 **Tadhg Mac Mathgamna, .i. adbar righ **Corco Baiscind****, mortuus est. #### U1432.12 **Maol Mordha Óg h-Ua Raighilligh** mortuus est. #### U1432.13 Sluagh **Gall** do thoighecht a n-**Eilibh h-**Ui Cherbaill**** & **caislen** **Baile an Britaigh** & **cais{fol. B 84a}del** **Cluain h-**Ui Cínaith**** do loscadh & do brisedh leo don turus-sin & araile #### U1432.14 Ingnadh mor do fhaghhail a **Feraibh Manach** in bliadhain-si: .i. gobur do breith uain ghil & an cetna a n-uraidh. #### U1432.15 **Grighair, mac Seaain h-Ui Mail Conaire**, .i. adbur suadh re senchus, d'h-eg in bliadhain-si a tigh **Mic Aedhagain --- p.124 Urmumhan**, & se for sgolaidhecht. #### U1432.16 **Uater A Búrc, .i. mac mic Iarla **Uladh****, do eg ín bliadhain-si: .i. Gallmacamh dob' ferr eínech & eghnum & aithne ar gach uile cerd da roibe ina aimsir. #### U1432.17 **Toirrdelbach, mac Seaain h-Ui Raighilligh**, mortuus est. #### U1432.18 **Cathal, mac Tomais h-Ui Ferghail**, mortuus est. #### U1432.19 h-**Ua Duibgennain Cilli Ronain, sai ollaman a senchus, mortuus est.: .i. Matha Glas, mac Ferghail Muimnigh**. #### U1432.20 **Cíthruadh Mac Rithbertaigh** do marbadh in bliadhain-si, 12 Kalendas Augusti. #### U1432.21 **Gormlaith, ingen h-Ui Seghannain**, mortua est. #### U1433.0 Kal. Ian. u. f., *l. uii.* Anno Domini M. cccc. xxx. iii. #### U1433.1 Cocadh mor d'eirghi eter **Mag Raghnaill ín **Magha** in bliadhain-si, .i. Concobur** & cla*i*nn **Mailechlainn Meg Raghnaill**. Clann **Mailechlainn** do thabairt clainni **Mathgamna Mic Caba** chuca ar buanacht & a n-dola ar indsoighidh 'sa **Magh** & baile **Cathail Meg Raghnaill** do loscadh leo. Toír mhor do breith orra ag a fhagbail. Clann **Mathgamna** & a n-gallóglaich d'anmuin ar deredh na fedhna. Toír mor do breith orra gan fis da fedhain. Triur do clainn **Mathgamna** do marbadh an la-sin & fer do ghabail & sé lethmharbh, .i. **Eogan**, a sinnser. **Rossa** & **Donnchadh** & **Brian** do marbadh—.i. sechtmain re feil Cros sin — co sochaidhibh da muinntir maille ríu. Clann sin arna n-gabail a m-bel a n-**Erinn** ar a febhus do clainn athar & mathar—.i. **Una, ingen **t-Sheaain h-Ui Raighilligh****, a mathair—& ar febhus a ne*i*rt & a n-eínigh & a n-egnuma & a n-ínill gusan la-sin. An coicedh mac do thoighecht slan an la-sin --- p.126 dibh, .i. **Toirrdelbach Ballach** & araile. #### U1433.2 Cocadh mor eter h-**Ua Neill** & h-**Ua n-Domnaill, .i. Níall Garb, mac Toirrdelbaigh**. h-**Ua Neill** & **Eogan** do dhol, {fol. A 87b} sluagh mór, a lenmuin h-**Ui Domnaill** & **Mic Uibilin** 'sa **Duibh Trian**. **Mac Domnaill na h-Alban** do thoighecht, coblach mor, a n-**Erinn** a comdail h-**Ui Neill** do cumnum leis. h-**Ua Domnaill** & **Mac Uibilin** & **Roiberd Sabhais** do lenmuin doibh 'sa **Duib Trian** & an caeraidhecht do buain dib uile & a marbadh leisna h-**Albanchaibh**. Ar dermair & dith daine do thabairt leo ar **Mac Uibilin**, gu nach terna *acht* a beg leis dia muinntir asa*n* **Duib Trian**: an meid terna, ro thoitset ag fersait an **Caisdeil Núa**. h-**Ua Neill** & **Enri, .i. mac h-Ui Neill** & **Mac Domnaill na h-Alban** cona sluaghaibh do dhula co h-**Aird Glais** & a loscadh leó don turus-sin. **Mac Domnaill** & a sluagh do dul ína longaibh o **Aird Glais** co h-**Inis Eoghain** & h-**Ua Neill** do thir ina airrchis, do innradh **Thire Conaill** . **Nechtain h-Ua {fol. B 84b}Domnaill** & **ingen h-**Ui Conchobuir Failghi**, .i. ben h-Ui Domnaill** & meic **righ** **Conallaigh** olceana do toighecht ina comdhail co h-**Inís Eoghain** & sith do denum atorra gan ched do h-**Ua Domnaill**. h-**Ua Domnaill** & **Mac Uibhilin** do dhul ar Galltacht na **Midhe** & rann do dhenum ríu a n-aghaidh h-**Ui Neill**. & **fer-ínaid in righ** do tabairth shluaigh moir leo co **Machaire Arda Macha** & a n-dola fa **Mainistir** na m-**Brathar m-Bocht** a n-**Ard Macha**. Ro inntódur dia tighibh don turus-sin gan nert do ghabail. **Mac Uibhilin** do choinnmedh le **Gallaibh** **Machaire Oirgiall** iar na innarbadh d'**Ua Neill**. h-**Ua Domnaill** do dhola timcell --- p.128 na **Midhe** siar co h-**Ath Luain** & a dol assin a n-**Ibh Maine**. Sibhal oidhche do dhenum dó tarrsna ín **Machaire** a cenn **Mic Diarmata **Muighi Luirg**** & assin a cenn h-**Ui Ruairc** h-**Ua Ruairc** da innlacudh tar **Eirne** anunn. h-**Ua Neill** & **Mag Uidhir** do dol ar **Cael Uisci** a coinne h-**Ui Domnaill** & sith do denum leis. #### U1433.3 Da ghairm coitcenna do thabairt do **Mhairgreig, ingen h-Ui Cerbaill, an bliadhain-si — .i. ben an **Calbaigh h-Ui Concobuir, .i. rí h-**Ua Failghi****** — do damaibh **Erenn** & do chliaraibh & araile. #### U1433.4 **Mac Maghnusa Meg Uidhir, .i. Cathal Mor Mac Maghnusa (mac an Ghille Buidhe)**, do eg an bliadhain-si, .i. la fheili **Michil** do shonnradh: .i. fer tighi aidhedh coitcinn do dhamaibh & do dheoradhaibh & do chliaraibh **Erenn** & **Alban**, gur' lin clu an Chathail-sin **Eire** & **Alba**. & a mac do thogha*dh* ina inadh, .i. --- p.130 **Cathal Og**, do h-**Ua Neill** & do **Mhag Uidhir** & araile. #### U1433.5 **Eigneacan {fol. A 87c} h-Ua Domnaill** do dol ar creich ar a derbrathair fein, .i. ar **Donnchadh h-Ua n-Domhnaill**. **Donnchadh** do dul a toraidhecht na creiche & **Eignechan** do marbadh don turus-sin & araile. #### U1433.6 Samhradh gortach do techt an bliadhain-si, .i. Samradh na Meraithne do goirthi dhe; uair ni aithned neach caem, no cara, ann la med na gorta. #### U1433.7 **Aedh h-Ua Corcrain, .i. sai cruitire**, do eg in bliadhain-si. #### U1433.8 **Mac h-Ui Concobuir Ruaidh .i. Cathal Dubh**, do eg in bliadhain-si: .i. **adhbur righ** **Connacht** ar crodhacht & ar uaisle fhola & araile. #### U1433.9 **Gilla Crist h-Ua Droma**, .i. sgolog maith do bi i n-onoir mhoir ag **Cathal mor Mac Maghnusa**, obiit 5 Kalendas (alias, Nonas) Maii. #### U1434.0 Kal. Ian. ui. f., *l. x.uiii.,* Anno Domini M. cccc. xxx. iiii. #### U1434.1 h-**Ua Brain **Laighen**** do eg in bliadhain-si. #### U1434.2 **Mac Cruitin** d'h-eg in bliadhain-si: .i. **Sencha Mac Cruitin, .i. ollamh h-**Ui Briain** re senchus**. #### U1434.3 h-**Ua Neill** do dhul, sluagh mor, in bliadhain-si do milliudh **Gall** na **Midhe**, .i. sechtmain re feil **Michil** & h-**Ua Domnaill** guna sluagh faris h-**Ua Neill** don toisc-sin & sluagh an Coicidh {fol. B 84c} uile coleir faris. **Gaill** an t-**Sradbaile** do thoighecht a coinne h-**Ui Neill** & a cis do thabairt do & moran aile do comthachaibh d'fhaghbail do don turus-sin. **Sliabh Breagh** do loscadh leo & **Machaire Oirgiall** uile. & do-chuaidh iarum clann h-**Ui Neill** do loscadh --- p.132 na h-**Oibri**, .i. **Enri** & **Aedh**. in tan iarum ro badur oc a loscadh, beris **fer-inait ín righ** forro & ro ghabh ag toraidhecht forra. Anais **Enri** & **Aedh** ar deredh a muinntire & rucadur leo iad co sona, senamail an la-sin. Ro-cuaidh iarum h-**Ua Domnaill** & a mac, .i. **Toirrdelbhach, .i. adhbur righ **Tire Conaill**** & **Mac Cathmhail** d'iarraidh edala in la cetna. Marcshluagh **Gall** do thegmhail doibh & cumusc do thabairt da cheile doibh & h-**Ua Domnaill** do ghabail le **Gallaibh** in la-sin & **Mac Cathmhail** & **Toirrdelbach h-Ua Domnaill** do marbadh doibh & **Aedh, mac in Espuic Mic Cathmhail**. h-**Ua Neill** do inntogh an la arna mharach dia thigh & araile. #### U1434.4 **Cathal Bodhar h-Ua Ruairc** mortuus est. #### U1434.5 h-**Ua Ruairc** d'h-eg in bliadhain-si: .i. **Tadhg, mac Tigernain Moir h-*Ui Ruairc***, .i. fer einigh & egnuma. #### U1434.6 Sicc mor do tinnsgna*dh* a n-deredh na bliadhna-sa (bliadhain na seici moire): .i. coic sechtmuine ria Nodlaig & a beith co cenn secht sechtmuine ina diaigh. & no imthighdis tainti bo & eich ímdha & daine & capaill primhlochanna **Erenn**. {fol. A 87d} & tucadh ar mor for enlaith **Erenn** forsan sic sin & araile. #### U1434.7 **Donn Cathanach Mag Uidhir** d'h-eg 8 Kalendas Marcii. #### U1434.8 **Maighister Deinis Mac Gilla Choisgle** obiit 5 Idus Maii. #### U1434.9 **Lucas h-Ua Leanna*i*n, prioir **Leasa Gabail****, mortuus est 15 Kalendas Nouembris. #### U1434.10 (**Matha O Congaile, oircinneach **Rosa Oircis****, saoidh mic leighinn *d'h-eg*.) --- p.134 #### U1435.0 Kal. Ian. uii. f., *l. xx.ix.,* Anno Domini M. cccc. xxx. u. #### U1435.1 h-**Ua Neill** do dhul, sluagh, a **Feraibh Manach** in bliadhain-si & longport do gabail do for **Craibh h-**Ui Fhuadachain**** & a bei*th* tri h-oidhci forri. **Fir Manach** do chor a n-imirced for **Loch** siar & ni rabhadur arrtraigh*i* aco, acht en leac-oidhredh for an Loch. & do-chuadur a m-ba uile & a capaill marclaigh for **Loch** siar. **Mag Uidhir** do tinol shluaigh moir re h-aghaidh h-**Ui Neill** & sith do dhenum atorra fa deredh & **Mag Uidhir** do dhol a cenn h-**Ui Neill**. h-**Ua Neill** do dul assin a **Tir Conaill** da h-innradh. Loisgthi mora do denum doibh don turus-sin & **Seaan, mac Domnaill h-Ui Domnaill**, do marbadh leo d'en urchur soighde. h-**Ua Neill** do thoighecht dia thigh don turus-sin. #### U1435.2 **Domnall, mac Eogain Meg Carrthaigh**, .i. feichemh coitcinn rob' ferr do bi a n-**Erinn** ína aimsir, do thoitim le **Tadhg, mac Cormaic, mic Diarmata Me*g* Carrthaigh**. #### U1435.3 **Cundais **Desmumhan** do eg in bliadhain-si: .i. ingen Mic Uilliam Burc, .i. ben **Shemais Iarla****. #### U1435.4 **Donn, mac Con Connacht Meg Uidhir**, do eg in bliadhain-si {fol. B 84d} iar m-buaidh aithrighi: .i. fer eínigh & eghnuma. & a dhol a n-**Ord Chananach** **Cluana Eois**, ar cur an t-shaeghail de ar gradh an Coimdhegh & araile. #### U1435.5 Comaenta cogaidh do dhenam do **Brian Og h-Ua Neill** & do **Nechtain h-Ua Domnaill** a n-aghaidh h-**Ui Neill (.i. Eoghain**), & a clainni. h-**Ua Neill** — & a clann (.i. **Henri** & **Aedh**) do gluasacht a caeraidhechta — do dhol a --- p.136 **Cinel Moein** a coinde **Briain** & **Nechtain**. **Longport** h-**Ui Neill** do ghabail isna **Rasaibh** an tan-sin. Mur do chuala **Nechtain** & **Brian Og** sin, do tinoiledur a sluaigh a n-ein inadh do thabairt amais longpuirt for h-**Ua Neill** & tangadur rompo, no co rangadur na **Rasa**. h-**Ua Neíll** do chor asa **longport** da aindeoin doibh an oidhci-sin & **longport** do ghabail doibh fein an oidhci-si*n* isna **Rasaibh**. h-**Ua Neill** & a clann & **Mac Domnaill Galloglach** do dhol a comairle cidh do dhendaís an oidhci-sin. Is i imorro comuirle do ronsadur {fol. A 88a} .i. innsoighidh **longpuirt** do thabairt for an sluagh. **Enri h-Ua Neill** do denum tengtha maithi re **Mac n-Domnaill** & rena **braithribh** fein & rena lucht leanamna, .i. meanma maith do beith acu cum a namad. Ni dubadh oidhche & ní banadh gnuise do-ronsat no h-uaisle fa' n aithesg-sin & do gluaisedur rompo as a aithle-sin co tai, tosdadhach, no co rangadur an **longport**. Do-cuaidh imorro **Enri h-Ua Neill** rompo co crodha, cosgurach & co laidir, lancalma, co rangadur ar lairmedhon a namad. Do buail imorro **Mac Domhnaill Galloglach** & **Mac Suibne **Fanad**** ar a cheile annsin. --- p.138 [& do badur laich ag a leadragh atorra ar gach leith dib. Ni aithnighdis dono na caraid & na namaid a cheile isin gleo-sin, tre dhorchacht na h-oidhce & tre dlus na laechraidhe. Do sgeinndis dono caertha teinedh do cheinnbertibh na curadh & do luirechaibh na laech. Tarrla dono **Aedh h-Ua Neill** & **Brian Og h-Ua Neill** 'sa n-irghail-sin fri a cheile. **Aedh** do thabairt buille sleighi ar **Brian**, gur' tromloit h-e. **Brian** & **Nechtain** do elogh rompo an oidhci-sin & a n-galloglaich d'fhagbail doibh tareis na toraind-sin. Ni roibe iarum fis a n-esbadha ag fedain dhibh an oidhchi-sin. Mar fuair **Mac Suibne** fis **Nechtain** & **Briain Oig** da fhagbail fein, 's edh imorro comuirle do-roine: sgiath tar lorg do ghabhail & elogh gan fhis d'h-**Ua Neill**. **Enri** & a braithri d'fhaghail a fesa-sin & **Mac Suibne** do lenmuin doibh & Maidm **Shleibe Truím** do buain asdu. **Mac Suibhne** fein do gabail ann co sochaidhe dia muinntir. h-**Ua Neill** don turus-sin co cosgurach & araile.](app009.html) #### U1435.6 **Neachtain h-Ua Domnaill** do thabairt **caisdeil** **Atha Senaigh** do **Brian Og h-Ua Neill** air comaentaidh cogaidh a n-aghaidh h-**Ui Neill**. **Brian** imorro do fhell ar **Nechtain** & dul do cum h-**Ui Neill** dori*dh*isi & barda*i* do fhagbail h-i c-**caislen** **Atha Senaigh**. #### U1435.7 h-**Ua Neill** do ghabail **Briain Oig h-Ui Neill** in bliadhain-si & cos & lamh do buain de & dias mac do **Brian** (.i. **Aedh**[*...*]) do cirrbadh leis fos & araile. #### U1435.8 h-**Oiberd, mac Uilliam h-Ui Ferghail**, do marbadh in bliadhain-si: .i. sai chinn-fheadhna, le **Mailir, mac h-Oiriberd** & araile. #### U1435.9 **Mag Raith **Termainn Dabeo*i*g**** do eg in bliadhain-si: .i. **Seaan Mor Mag Raith**, .i. fer tighi aidhedh co coitchinn --- p.140 & araile. #### U1435.10 **Toirrdelbach Mac Domnaill**, sai **galloglach**, {fol. A 88b} mortu*u*s est. #### U1435.11 h-**Ua Ferghail do eg in bliadhain-si, .i. Domnall h-Ua Ferghail, .i. taisech na h-**Anghaile****. #### U1435.12 h-**Ua Domnaill** do breith do **Ghallaibh** leo a **Saxanaibh** in bliadhain-si: .i. **Níall, mac Toirrdelbaigh h-Ui Domnaill**. #### U1436.0 Kal. Ian. i. f., *l. x.,* Anno Domini M. cccc. xxx. ui. #### U1436.1 {fol. B 85a}**Concobur, mac Seaain h-Ui Raighilligh, .i. mac righan da **Breifne****, do eg in bliadhain-si, .i. fer einigh & egnuma. #### U1436.2 **Niall, mac Eogain h-Ui Neill**, do mharbadh ar greis oidhci ina tigh fein do **Clainn Cinaith **in Triucha**** & moran dia muinntir & araile. #### U1436.3 Crannog **Locha Laeghairi** do ghabhail le clainn **Briain Oig h-Ui Neill** in bliadhain-si. h-**Ua Neill** & **Enri h-Ua Neill** do dol a timcell an Locha & fis do chur uatha ar cenn **Meg Uidhir, .i. Tomas Og Mag Uidhir, .i. ri **Fer Manach****. & do badur ag denum coitedh do ghabail na crannoigi for clainn **Briain Oig**. Is h-i imorro comuirle do-ronsad clann **Briain**: in crannog do thabairt d'h-**Ua Neill** & sith do denum. h-**Ua Neill** & **Mag Uidhir** do dul ar innsoighidh co **Tir Aedha**. Crecha mora & airgthi imdha & eachta daine do dhenum leo don turus-sin. **Seaan Mac Gilla Martain, .i. doirrseoir Meg Uidhir**, do marbadh don turus-sin lesin toraidh (.i. clann **Tuimilin h-Ui Ghallcobair**). h-**Ua Neill** & **Enri h-Ua Neill** & **Mag Uidhir** do thoighecht dia tigh don turus-sin & araile. --- p.142 #### U1437.0 Kal. Ian. iii. f., *l. xx.i.,* .Anno Domini M. cccc. xxx. uii. #### U1437.1 **Maeileachlainn h-Ua Mail Conaire** do eg in bliadhain-si. #### U1437.2 **Gilla Padraig h-Ua Carmuic, .i. mac Concubair h-Ui Carmuic**, mortuus est 13 Kalendas Decimbris. #### U1437.3 **Cathal h-Ua Tresaigh** do eg 6 Idus Octobris. #### U1438.0 Kal. Ian. iiii. f., *l.ii.,* Anno Domini M. cccc. xxx. uiii. #### U1438.1 **Concobur Mac Aedhagain do eg in bliadhain-si: .i. ollam **Clainni Ricaird**, .i. sai breithemnu*i*s** & araile . #### U1438.2 **Donnchadh, mac Sigraigh h-Ui Cuirnin**, do eg in bliadhain-si: .i. sai le sencus. #### U1438.3 **An t-espuc h-Ua Gallcobhuir (.i. Lochloinn)** do eg an bliadhain-si. #### U1438.4 **Pilib, mac {fol. A 88c} Tomais Mheg Uidhir (.i. mac an Gilla Duib)**, do ghabhail lena **braithribh** fein: .i. **Tomas Og, ri **Fer Manach**** & **Ruaidhri** & **Domnall** do dhenum comaenta chuigi & a ghabhail doibh a **caisdel** **Mheg Uidhir**. #### U1438.5 h-**Ua Dalaigh Breifne (.i. Aedh) do eg in bliadhain-si: idon, ollam h-Ui Raighilligh** re dan. #### U1438.6 **Prioir** **Chille Maighnenn** do eg in bliadhain cetna. #### U1438.7 **Aedh, mac in abaidh Mic Gillu Fhinnein (.i. Aengus)**, d'eg in bliadhain-si. **Gilla Patraig, mac ín abaidh Mic Gilla Fhinnein** & **Cathal Dub, mac Concobuir Mic Gilla Fhinnein**, id est, germani Abbatis, occissi sunt pridie Kalendas Maii. #### U1438.8 (Hic natus est **Carolus Iuuenis, filius Caroli *Iuuenis*, nepos, scilicet, Caroli Magni Mic Magnusa**, scilicet, Anno Domini 1438, mense Februarii.) --- p.144 #### U1439.0 Kal. Ian. u. f., *l. x.iii.,* Anno Domini M. cccc. xxx.ix. #### U1439.1 {fol. B 85b}**Mag Uidhir** do ghabail in bliadhain-si (.i. im fheil **Patraig**) le **Domnall m-Ballach Mag Uidhir**, a **caislen** **Meg Uidhir** fein & **Pilib Mag Uidhir** do légan amach an la cetna do **Domnall**. An tan iarum ad-chuala **Enri h-Ua Neill Mag Uidhir** do beith i l-laim, ro tinoil sochaidhe imdha & tainíc co **Port Abla Faelain** a coinne **Pilib** & **Domnaill** & **Mag Uidhir** a laim acu. **Mag Uidhir** do legan amach an la-sin & **braighdi** do thabairt as, .i. a mac fein, **Emann Mag Uidhir** & **ingen Meg Eochagain, .i. bean **Mheg Uidhir**** & **braighdi** imda eile. & **caislen** **Indsi Ceithlenn (.i. *Indsi* Sgeillenn)** do thabairt do **Domnall Ballach Mag Uidhir** & araile. #### U1439.2 h-**Ua Domnaill (.i. Niall)** d'h-eg ina laimdechus a*g* **Gallaibh** & a m-**Breatnaibh** testa se & **Nechtain h-Ua Domnaill** do righadh for **Tir Conaill** & araile. #### U1439.3 **Mor, ingen **Aedha Meg Samradhain**, .i. ben mic **Briain Mic Maghnusa****, obiit 4 Nonas Februarii. #### U1439.4 **Seaan Cam, mac Maighister Seoa*i*n Meg Uidhir, .i. nepos Air*chidiaconi* Magni Mheg Uidhir, persun **Chulmaine****, obiit 8 (alias, 5) Idus Ianuarii. #### U1439.5 **Gilla in Coimdegh h-Ua h-Eogain** obiit. #### U1439.6 **Henri Ruadh, mac Briain Mic Gilla Fhinnein (.i. taisech **Muinntiri Peodachain**, Brian)**, d'eg 7 Kalendas Aprilis. #### U1439.7 **Brian h-Ua Maelagain** obiit. #### U1439.8 **Sadhb, ingen h-Ui Corcra*i*n**, obiit. #### U1439.9 **Tadhg Caech, mac Aedha, mic Pilib na Tuaidhe Mheg Uidhir**, obiit. #### U1439.10 **Mailir, mac Mic Fheorais**, do eg in bliadhain-si don **teidm**: .i. oide eínígh & aesa h-eladhna & araile. #### U1439.11 **Feradhach, mac Duind, mic Con Connacht Meg Uidhir**, do marbadh in bliadhain-si le h-**Oirghiallaibh**. --- p.146 #### U1440.0 {fol. A 88d} Kal. Ian. ui. f., *l. xx.iiii.,* Anno Domini M. cccc.xl. #### U1440.1 **Mac Uilliam A Burc (.i. Uilliam)** d'eg in bliadhain-si. #### U1440.2 **Brian, mac Domnaill, mic Muircertaigh h-Ui Choncobuir**, d'h-eg. #### U1440.3 **Duibgenn Gruamdha h-Ua Duibhgenna*i*n** d'h-eg, .i. sai senchai*dhe*. #### U1440.4 **Domnall h-Ua Breislen, .i. sai breithemhan & adbur ollaman **Fer Manach****, d'h-eg. #### U1440.5 **Maghnus Eoganach Mag Uidhir (.i. mac Pilib na Tuaidhe)** do eg in bliadhain-si. #### U1440.6 **Caiterfhina, ingen Duinn, mic Con Chonnacht Meg Uidhir, .i. ben **Mic Magnusa Meg Uidhir****, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1440.7 **Art, mac Briain Mic Maghnusa**, obiit Nonis Aprilis. #### U1440.8 **Ros, mac Seaain Meg Uidhir** & **Feidhlim*i*dh Ruadh, mac Donnchadha Ruaidh Meg Uidhir**, do marbadh in bliadhain-si. #### U1440.9 **Mag Ra*i*th, comorba **Termoind Dabeo*i*g**, .i. Matha, mac Marcuis Mheg Ra*i*th**, d'h-eg in bliadhain-si & comorba do dhenum do **Seaan Bhuidhe, mic Seaain Mhoir Mheg Ra*i*th**, in bliadhain cetna. #### U1440.10 **Maghnus, mac Domnaill, mic Toirrdelbaigh in Fhina Ui Domnaill**, do marbadh in bliadhain-si. #### U1440.11 ([*gap: cut from MS*]**m-Bhallaigh, mic Aedha, mic Aedha, mic Duinn**, scilicet, 15 Kalendas Maii 1440.) #### U1441.0 Kal. Ian. i. f., *l. u.,* Anno Domini M. cccc. xl. i. #### U1441.1 **Mac Domnaill **Clainni Ceallaigh** (.i. Aedh)** do marbadh le clainn **Duinn, mic Con Chonnacht Meg Uidhir**, --- p.148 in bliadhain-si. #### U1441.2 Creacha mora do dhenum le **Mag Uidhir, .i. Tomas Óg**, for clainn **Annaidh Mic Domnaill** & mac do mac **Emainn Mic Domnaill** do marbadh leis don turus-sin. #### U1441.3 **Conchobur Óg Mhag Uidhir**, do eg in bliadhain-si, iar cur an t-saeghail de, fa buaidh o doman & o deman. #### U1441.4 {fol. B 85c}h-**Ua Mail Conaire** do eg in bliadhain-si: .i. **Mailín, mac Tanaidhe, ollam **Sil Muiredhaigh**** re senchus & cenn cadhais & onóra **Erenn** ína aimsir fein, a ég fa fheil **Beraigh** & araile. #### U1441.5 **Piarus Cam h-Ua Luinín d'h-eg in bliadhain-si: .i. sai senchaidhe & fer dana & oirchinnech na h-**Arda** & **Trin Airigh Maelain**** & fer cadhais & onora moire & fer da tuc Dia aibh & grasa co mór, a eg fa buaidh o doman & o dhemhon & araile. #### U1441.6 **Mac Donnchaidh **Thiri h-Oilella** do eg ín bliadhain-si iar m-buaidh aithrighe: .i. Concobur Mac Donnchaidh**, feichem coitchenn do cliaraibh **Erenn** ina aimsir fein e. #### U1441.7 **Gilla na Naem Mag Sgoloigi, biccair **Clain Innsi****, obiit 15 Kalendas Maii. #### U1441.8 **Brian Riabach Mac Gilla Fhinnein** & **Cathal h-Ua Maileigen** do eg 16 Kalendas Decimbris. #### U1441.9 **Medbh, ingen in **Abbaidh Mic Gilla Fhinnein****, d'eg. #### U1441.10 **Gilla Patraig h-Ua Mael Uidhir, abb ****Clochair******, do eg ii. Kalendas Ianuarii. #### U1441.11 **Isibél, ingen in Airchideochain Moir**, obiit 5 Kalendas Ianuarii. #### U1441.12 **Bean Muman, ingen Meg Dhorchaidh, bean **Meg Confraich****, obiit 5 Idus Ianuarii. #### U1441.13 **Muircertach (an t-Airchideochain), mac Cathail Moir Mic Maghnusa, .i. airchideochain --- p.150 **Clochair** & persun **Airigh Mhaelain****, cléirech maith & fer deigheinigh, daenachtach, *obiit* 12 Kalendas Marcii. #### U1441.14 (**Aine, ingen **Emainn Meg Samhradhain****, d'eg.) #### U1442.0 {fol. A 89a} Kal. Ian. ii. f., *l. xui.,* Anno Domini M. cccc. xl. ii. #### U1442.1 **Seaan Mag Uidhir** & **Donn Mag Uidhir**, .i. da mac do **Pilib Mag Uidhir, do righ **Fer Manach****, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1442.2 **Brian, mac Ardghail Meg Mathgamna, .i. ri **Oirghiall****, do eg in bliadhain-si iar m-buaidh aithrighe. #### U1442.3 **Mag Uidhir, .i. Tomas Og**, do thabairt **caislein** **Innsi Ceithlinn (Innsi Sgeithlinn)** do **Pilib Mag Uidhir** tareis **Emainn, mic Tomais Oig**, do legan amach. #### U1442.4 **Enri, mac Eogain h-Ui Neill**, do dhul ar Galltacht & **Gaill** do thabairt leis don turus-sin. & h-**Ua Neill**, .i. a athair, do toighecht, sluaigh linmura, a comdhail **Enri** & **Gall** co **caislen** na **Finne**. h-**Ua Domnaill do toighecht cuca, .i. Nechtain** & sith do dhenum ris h-**Ua Neill** dó & an **caislen** do thoirbert d'h-**Ua Neill** & **Cinel Moein** uile & cis **Indsi h-Eogain**. & **Enri** d'fhagbail **barda** 'sa **caislen**. h-**Ua Neill** & **Enri** co thoighecht dia tigh don turus-sin & araile. #### U1442.5 **Cerball h-Ua Corcra*i*n** do eg in bliadhain-si. #### U1442.6 **Donnchadh, mac mic Taidhg**, d'h-eg. #### U1443.0 Kal. Ian. iii.f.,*l. xx.uii.,* Anno Domini M. cccc. xl. iii. #### U1443.1 **Maghnus (.i. mac Ardghail) Mag Mathgamna d'h-eg in bliadhain-si: .i. adbur righ **Oirgiall**** ar einech & ar eaghnum & ar feicemhnus coitchend do damaibh **Erenn** & **Alban**. #### U1443.2 **An t-ab (.i. Aengus) Mac Gilla Fhinnein do eg (15 Kalendas Octobris) an bliadhain-si: .i. ab **Lesa Gabail** for **Loch Eirne****. #### U1443.3 **Eimher Mag --- p.152 Mathgamna** do marbadh leis h-**Ua Neill an bliadhain-si, .i. Eogan h-Ua Neill**. #### U1443.4 **Solum h-Ua Diarmata**, saer, obiit. #### U1444.0 Kal. Ian. iiii. f., *l. ix.,* Anno Domini M. cccc. xl. iiii. #### U1444.1 **Mathgamain h-Ua Briain** do dhalladh an bliadhain-si & a athrighadh lena derbrathair fein, .i. **Toirrdelbach h-Ua Briain** & **Toirrdelbach** fein do righadh for **Tuadhmuman**. #### U1444.2 **Taisech **Clainni Cuilein** d'h-eg: .i. Sida Cam Mac {fol. B 85d} Con Mara**. #### U1444.3 **Aedh Buidhe h-Ua Neill** do marbadh in bliadhain-si: .i. feichemh coitchenn do damaibh **Erenn** & **Alban** e: .i. a lot a sechtmuin na Paisi & a eg in Estate huius anni. #### U1444.4 **Gilla Michil h-Ua Tresaigh** d'h-eg. #### U1444.5 {fol. A 89b}**Eoghan, mac Domnaill mic Muircertaich h-Ui Concubair**, do marbhadh um feil **Brenainn** na bliadhna-sa d'urchur do shaighid. #### U1444.6 Maidm **Bealaigh Curdhit** ar **Eogan, mac Neill Oig h-Ui Neill**, le cloinn **Mic h-Ui Neill Bhuidhe**, inar' marbadh **Mac Domnaill Galloglach, Consabla h-Ui Neill (Ballaigh), .i. Toirrdelbach, mac Mic Domnaill** & inar' gabad **braighde** imdha eile. #### U1444.7 **Graine, ingen **Domnaill h-Ui Daimin****, companach **Maigister Deinis Mic Gilla Coisgle**, d'h-eg, .i. cananach coradh **Clochair**, 5 Kalendas Iulii. #### U1444.8 **Dubchablaigh, ingen **Tomais Meg Uidhir, .i. ri **Fer --- p.154 Manach******, d'h-eg in bliadhain-si: .i. ben **Eogain Mic Cathmhail**, cenn derci & daenachta imorro in ben-sin #### U1444.9 **Matha Mac Gilla Lasair, .i. an Cleirech Ruadh**, d'h-eg 5 Kalendas Nouembris. #### U1444.10 **Cathal Garbh Mac Gille Fhinnein** obiit pridie Kalendas Nouembris. #### U1445.0 Kal. Ian. ui. f., *l. xx.,* Anno Domini M. cccc. xl.u. #### U1445.1 Sluaghadh mor do dhenum d'h-**Ua Domnaill** co **Sligech** & do **Pilib Mag Uidhir** & do clainn **Aedha Meg Uidhir** le clainn **Eogain h-Ui Concobuir**. **Sligech** do loscadh leo don turus-sin for **Toirrdelbach Carrach h-Ua Concobuir, .i. mac Domnaill, mic Muircertaigh h-Ui Concobuir** & **Mac Donnchaidh **Thire h-Oilella** do marbadh leo, .i. Tomaltach Mac Donnchaidh**, & a toighecht dia tigh don turus-sin fa buaidh cosgair & comaidhme. #### U1445.2 [**Ruaidhri, mac Tomais Meg Uidhir, .i. mac do righ **Fher Manach****, do eg in bliadhain si (.i. 4 Idus Februarii) do bidg.](app010.html) #### U1445.3 [**Taisech na h-**Anghaile** (h-Ua Fergail) d'h-eg in bliadhain-si: .i. Uilliam h-Ua Ferghail** & araile.](app011.html) #### U1445.4 **Donnchadh Ballach Mag Samradhain d'eg in bliadhain-si: .i. adbur taisigh **Thellaigh Eathach****. #### U1445.5 **Mac Gilla Finnein d'eg in bliadhain-si: .i. Brian Mac Gilla Fhinnein, taisech **Muinntiri Peodacha*i*n****, .i. fer einígh & egnuma & cosanta a tire ar a comu*r*sannaibh, obiit 8 Idus [*gap: illegible/extent: 1 word*] #### 1445.6 **Mac Goffraigh Ruaidh Meg Uidhir do eg --- p.156 an bliadhain-si: .i. Ardghal**, .i. fer beodha, deigheinigh, daenachtach & araile. #### U1445.7 **Tomas h-Ua Leanna*i*n, cananach & sacrisda **Mainistrech** **Lesa Gabail****, d'h-eg. #### U1446.0 Kal. Ian. uii. f., *l. i.,* Anno Domini M. cccc. xl. ui. #### U1446.1 **Rughraidhe (.i. mac Ardgail) Mag Mhathgamna, .i. ri **Oirghiall**** d'ég in bliadhain-si: .i. fer einigh & eghnuma. #### U1446.2 **Diarmaid Ruadh, mac Taidhg h-Ui Concobair**, do mharbadh le clainn **Toirrdelbaigh h-Ui Conchobuir** & araile. #### U1446.3 **Tadhg Mag Fhlannchadha** do marbadh la **Cormac, mac h-Ui Fhlannagain**. #### U1446.4 **Brian h-Ua Dubda** do marbadh le **Tír Amhalghaidh**. #### U1446.5 **Emonn, mac Mic Muiris Ciaraidhe**, do marbadh le **Cormac, mac Eogain Meg Carrthaigh**. #### U1446.6 {fol. A 89c}Greas do denum ar **Toirrdealbach Mag Uidhir** a **Muinntir Pheodachain** le cloinn **Mic Gilla Finnein** & **bean **Thoirrdhealbaigh**, .i. ingean **Tighernain, mic Taidhg h-Ui Ruairc****, do losgadh ann & **Colla, mac Con Chonnacht, mic Seaain, mic Con Chonnacht Meg Uidhir**, do mharbadh ann, 1446 Anno *Domini*. & cuid do Shlicht **Gilla Finnein** do crochadh le **Toirrdhealbach** trid-sin. #### U1446.7 **Feidhlim, mac Seaain h-Ui Ruairc**, do marbadh le cloinn **Lochlainn h-Ui Ruairc**. #### U1446.8 **Donnchadh, mac Airt Mic Diarmata**, do marbadh le **Branachaibh**. #### U1446.9 {fol. B 86a}Mac **Daibith Ruaidh Puidher** d'h-eg: .i. Gallmacamh dob' fherr eínech do **Muimnechaibh**. #### U1446.10 h-**Ua Cobhthaigh, .i. Domnall**, do marbadh le clainn mic **Airt h-Ui Mailechlainn** ar **Cro Ínis** **Locha h-Ainnind**: .i. sai fhir dana & saí cinn-fhedhna. #### U1446.11 **Adhamh[lt ], mac Matha (Moir) h-Ui Luinin**, --- p.158 do eg in bliadhain-si — .i. fer binn, ealadhnach — 3 Nonas Maii. #### U1446.12 **Fínemhain, ingen Mic Tomais**, **caillech dubh** craibdhech, d'eg. #### U1446.13 **Eoin h-Ui Leannain, prioir **Mainistrech** **Lesa Gabhail****, d'eg 4 Idus Septimbris. #### U1446.14 **Domnall h-Ua Mailigen**, .i. duine bocht, duthrachtach do Dhia, d'h-eg. #### U1446.15 **Gilla Patraig h-Ua Leanna*i*n** d'h-eg in bliadhain-si. #### U1447.0 Kal. Ian. i. f., *l.x.ii.,* Anno Domini M. cccc. xl.uii. #### U1447.1 **Domnall Ballach Mag Uidhir, .i. mac Tomais, mic Pilib Mheg Uidhir** do marbadh (.i. 4 Idus Februarii) le **Donn, mac Pilib (na Tuaidhe) Meg Uidhir** & le macaibh **Airt Mheg Uidhir** & le macaibh **Mic Oirghiallaigh** & le machaibh h-**Ui Daimin**, secht la roim fheil **Beraigh** na bliadhna-sa. & **Domnall** ag tect a **Breiffne h-Ui Raighilligh** & ní roibhe sé ann acht lucht coiti do macaibh mic **Daibheid Meg Uidhir** & do dainibh ailibh & se ag dul co baile **Enri h-Ui Neill** & sé i n-easaenta rena **braithribh** fein, .i. re **Tomas Óg, ri **Fer Manach**** & re **Pilib, .i. tanusti in tire**. & ro ghabsadur o **Loch** soir tre **Barr na Cuile** & tarrla **Donn** & clann **Airt** cuca & ro marbsat **Domnall** annsin do shoighdibh. & do bi an oidhci-sin a muigh & do h-adhlaiced arna mharach a **Mainistir** **Lesa Gabhail** h-é. #### U1447.2 **Aedh, mac Tomais --- p.160 Oig Meg Uidhir, .i. mac righ **Fer Manach****, d'h-eg don fhilun in bliadain-si. #### U1447.3 **Borgaill, ingen Mic Duarca*i*n**, d'h-eg 16 Kalendas Nouembris. #### U1447.4 **Mac Caba Breifnech d'h-eg in bliadhain-si: .i. Cormac, mac Gilla Crisd, Mac Caba** & **Enri Mac Caba**, a derbrathair, do thoga*dh* do **Shil Raighilligh** & do **Clainn Chaba** archena ina **Consdabla** 'sa **Breifne** & araile. #### U1447.5 **Comhorba** **Fidhnacha** do eg in bliadhain-si, .i. fer tighi aidhedh co {fol. A 89d} coitcenn. #### U1447.6 An bliadhain-si do cuiredh cenn Frangcach le **Tomas Óg Mag Uidhir, .i. ri **Fer Manach****, ar tempoll **Achaidh Urchaire** a n-onoir Dhé & **Tighernaigh** & **Ronain**. & as e do-roine an beann soir don tempoll ar a anmain fein & araile. #### U1447.7 **Feidhlim, mac Seaain, mic Pilib h-Ui Raighilligh, .i. adbur righ **Breifne**** ar einich & ar eaghnum, do ghabail a fell a m-baile **Atha Truim** le **Furnafal, .i. fer-inait righ **Saxan**** a n-**Erinn**, ar n-dul do ar a icht fein. & **plaidh** mor do thecht an tan-sin a m-baile **Atha Truim** & **Feidlim** do eg di iar m-buaidh ongtha & aithrighi: .i. tri sechtmuine re Samain & a adhnucal a **Mainistir** na m-**Brathar** a n-**Ath Truim** & araile. & mac mallacht ar urchoit & diabal ar olcaibh in **Furnafal** sin & as ed aderid eolaigh **Erenn** ris, nach tainic o **Iruath**, ler' cesadh Crist, anuas a comolc ar drocgnimradhaibh. #### U1447.8 **Eogan, mac Pedrais, mic Saerdalaigh h-Ui Breislen, .i. ollam breithemhan **Fer Manach** & ard airchinnech **Airigh Mhaelain****, do eg an bliadhain-si. --- p.162 #### U1448.0 Kal. Ian. ii. f., *l. xx.iii.,* Anno Domini M. cccc. xl. uiii. #### U1448.1 **Cu Connacht, mac Pilib Meg Uidhir**, do eg in bliadhain-si, .i. mí iar m-Belltaine, fo buaidh aithrighe & adhlacudh a tempoll **Achaidh Urchaire**. #### U1448.2 h-**Ua h-Uiginn d'eg an bliadhain-si: .i. Tadhg Og, .i. oide sgol **Erenn** & **Alban** a n-dan & a foghluim** & fer tighi aidhedh do cliaraibh & do dheoradhaibh **Erenn** co coitcenn. A eg iar m-buaidh aithrighi & **Tuathal h-Ua h-Uiginn** d'*fh*ollomnughadh ina inadh & araile. #### U1448.3 (**Brian Mac Gilla Coisgle** & **Caterina Inni Ceallaigh**, a companach, do bathadh ar purt **Arda Ui Luinin** an bliadhain-si, 8 Idus Februarii.) #### U1449.0 Kal. Ian. iii*i*. f., *l. iiii.,* Anno Domini M. cccc. xl. ix. #### U1449.1 **Eogan, mac Seaain h-Ui Raighilligh, .i. rí an da **Breifne****, do eg an bliadhain-si ím fheil **Patraig**: .i. fer do chosain a cricha ar a comursannaibh co comlan. A eg fo buaidh aithrighi & a adhnucal i **Mainistir** an **Chabhain**. Da righ do dhenum 'sa **Breifne** a n-aghaidh a cheile in bliadhain-si: .i. **Ferghal, mac Tomais Mhoir {fol. A 90a} h-Ui Raighilligh**, do righadh do **Ghallaibh** & do **Domnall, mac Seaain h-Ui Raighilligh**, & **Seaan, mac Ui Raighilligh**, do righadh d'**Ua Neill** & do **Mag Mathgamna** & araile. #### U1449.2 **Donnchadh, mac Tigernain h-Ui --- p.164 Ru{fol. B 86b}airc**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1449.3 **Brian Og h-Ua Neill** do eg in bliadhain-si. #### U1449.4 **Espuc** **Clochair** do shacrail in bliadhain-si le h-**airdespuc** **Arda Macha** a n-**Droiched Atha**: .i. **Rosa, mac Tomais Oig Meg Uidhir (.i. ri **Fer Manach**)**. & ider da Nodlaig do-ronadh & ni dernad co minic riam bainnsiughadh la h-espuc bud mo ina 'n bainnsiughadh-sin do-roine **Ros Mag Uidhir** a n-**Droiched Atha** & araile. #### U1449.5 **Mor, ingen Aedha, mic Pilib na Tuaidhe Mheg Uidhir, .i. ben **Airt, mic Eogain h-Ui Neill****, d'h-eg. #### U1449.6 **Emonn, mac Briain Bailbh, mic Osgair**, do eg Id*ib*us Maii. #### U1449.7 **Maghnus Buidhe, mac Cairpri, mic Duinn Mheg Uidhir**, obiit 5 Kalendas Iunii. #### U1449.8 [**Maghnus Buidhe, mac Gilla Phadraig, mic Mhatha Mic Maghnussa**, d'h-eg an bliadhain-*si*.](app012.html) #### U1450.0 Kal. Ian. u. f., *l. x.u.,* Anno Domini M. cccc. l. #### U1450.1 & bliadhain na n-Gras isin **Roim** h-i; .i. an Dorus Ordha d'fhoslugadh isin **Roim**. **Mag Uidhir** do dhul cum na **Roma** in bliadhain-si, .i. **ri **Fer Manach**, .i. Tomas, mac Tomais, mic Pilib na Tuaidhe**. & ba bronach damha & filedha & lucht uird **Erenn** ina diaigh. Uair nir' fhagaibh tar a eis a n-**Erinn** nech ro bo mo comain orra sín inás é & nech is mo ro cennaigh do --- p.166 dhán & d'eladhain. & mí re Lughnusadh do fhagaibh se a baile fein do dul as ín turus-sin. & sechtmuin a n-diaígh a imtechta, tainic **Donnchadh Dunchadhach Mag Uidhir, .i. mac athar do Mhag Uidhir**, d'innsoighidh **Cathail Meg Uidhir, .i. mac do Mag Uidhir (.i. do Tomas Og, in Cathal-sin)**. & do gabh se h-e ina thigh fein a **Cnoc Ninte** & ruc leis h-e & a crech on Cnoc co **Gort an Fheadain** & ro marb se an*n*sin e tre fhinghail. & ro-cuaidh fein a **Teallach n-Dunchadha** & ro boi a cocadh ar **Emonn Mag Uidhir** & ar **Donnchadh Mag Uidhir**. **Emonn** & **Donnchadh** do dhul a sort coinde re **Donnchadh Dunchadhach** & sith do denam doibh fri aroile. & **Emonn** do ghabail **Donnchadha Dunchadhaigh** a n-**Gabail Liuin** & tuc leis h-e co h-**Achaidh Urchaire** & do bean cos & lamh de a n-íc a drochcuingill fein, .i. marb{fol. A 90b}tha **Cathail Meg Uidhir**. Do moladh imorro an dighail-sin do-rinne **Emonn** a n-eraic na finghaile-sin do-rinne **Donnchadh Dunchadhach** & araile. #### U1450.2 h-**Ua Flannagain (.i. Muircertach) Tuaithi Ratha** do dhul cum na **Roma** in bliadhain-si & a eg isin **Roim** don **plaidh**, .i. sechtmain iar feil **Brighde**, fa buaidh aithrighe. & do-ronadh **taisech** da derbrathair for **Tuaith Ratha** ina inadh, .i. **Cormac h-Ua Flannagain** & araile. #### U1450.3 **Pearsun **Daim Innsi** **Loca h-Eirne** (.i. Nicolas), .i. in --- p.168 persun h-Ua Flannagain**, do eg isin **Roim** don turus-sin & araile. #### U1450.4 Sluaghadh do denamh d'**Enri h-Ua Neill** & d'**Art h-Ua Neill, .i. meic Eogain h-Ui Neill (.i. ri in Coiced)**, ar **Trian Conghail** do cumnam le **Mac Uibhilin**. #### U1450.5 **Niall, mac Enri, mic Eogain h-Ui Neill**, do dhul d'iaraidh creiche ar **Muircertach Mac h-Ui Neill Buidhe**. An creach do gabail do **Niall** & da muinntir. **Mac h-Uí Neill Buidhe** do breith ar **Niall** & **Eogan, mac Briain Oig h-Ui Neill**. Do cuiredh annsin a muinnter do cenn **Neill**. Tuc dino **Eogan, mac Briain Oig, mic Briain Moir, mic Enrí** aimreidh h-**Ui Neill**, da buille sleighi ar **Niall** & ro marb e & ro h-adhlaiced a n-**Ard Macha** an **Niall**-sin & araile. #### U1450.6 Sith do dhenum do **Sheaan, mac Eogain h-Ui Raighilligh**, & do **Domnall Ban h-Ua Raighilligh** re ceile. & **Ferghal, mac Tomais Moir h-Ui Raighilligh**, d'athrighadh doibh & righi na ***Breifne**,* uile do **Sheaan, mac Eogain** & **Ferghal** do ghabail tuarrustail **Seaain** & araile. #### U1450.7 **An t-espuc Mag Uidhir do eg in bliadhain-si (id est, in nocte **Sancti Nicholai**): .i. espuc **Clochair**, .i. Piarrus** a ainm & do cloinn **Osgair, mic Lachlainn Meg Uidhir**, do & a eg for **Oilen Locha Iamhrugan** a **Claín Inis** **Muinntiri Cianain** for **Loch Eirne** & a adlucadh a **Lis Gabhail**, mí ria Nodlaic & araile. #### U1450.8 **Tadhg, mac Pilib, mic Tomais Mheg Uidhir**, do marbadh le cloinn **Cormaic Meg Samradhain** mí ria Nodlaic & a adhlucadh a **Lis Gabhail**. #### U1450.9 **Gilla Patraig, mac in Airchideochain Moir Meg Uidhir, .i. mac --- p.170 Muiris, mic Matha**, obiit 5 Idus Nouembris. #### U1450.10 **Anrias h-Ua Droma, .i. mac Gilli Crisd h-Ui Droma**, do eg in bliadhain-si: .i. fer treidhech, cogusach, iar techt on **Roim** bliadhain na n-gras, in 55 anno sue etatis. #### U1450.11 h-**Ua Caiside **Cuile**, .i. Tadhg, mac Oisep, mic Taidhg Moir, mic Gilla na n-Aingel h-Ui Caiside, d'h-eg in bliadhain-si: .i. ollam **Fer Manach** re leighis** & araile. #### U1451.0 {fol. A 90c} Kal. Ian. ui. f., *l. xx.ui.,* Anno Domini M. cccc. l. i. #### U1451.1 **Mag Uidhir** do thoighecht on **Roim** i tosach na bliadhna-sa, .i. **Tomas Og, mac Tomais**. & ba failigh imorro **Gaill** & **Gaidhil** **Erenn** & dama & deoraidh archena tria na toighecht a n-**Erinn**. #### U1451.2 {fol. B 86c}**Mairgreg, ingen h-Ui Cerbaill, .i. ingen righ **Eile**, ben h-**Ui Concobuir Fhailghi, .i. in Calbach, mac Murchaidh h-Ui Concobuir****—bean is ferr tainíc ina h-aimsir í n-**Erinn** & tuc si da gairm coitcenna da roib re h-iaraidh spreidhe a n-**Erinn** & a n-**Albain**—a h-eg fa feil **Brigde** na bliadhna-sa fa buaidh n-aithrighe. & fuair a mac bas in sechtmain cetna, .i. **Feidhlim, mac h-Ui Conchobuir** & araile. #### U1451.3 [**Mainistir** in **Chabhain** do losgadh in bliadhain-si (.i. sa fheil **Brenainn**). [*gap: erasure/extent: 9 lines*]](app013.html) --- p.172 #### U1451.4 **Mairgreg, ingen Briain, mic Enri h-Ui Neill, .i. ben **Ruaidhrí Caich, mic Tomais Moir Mheg Uidhir****, d'h-eg 4 Nonas Iulii. #### U1451.5 **Mac taisigh **Muinntiri Peodachain**, .i. Eogan, mac Concobair Mic Gilli Fhinnein** & **Gilla Patraig, mac mic Cathail Buidhe Mic Gilli Fhinnein**, do marbadh le **Coin Connacht, mac Seaain, mic Con Connacht Meg Uidhir**, 6 Idus Februarii. #### U1451.6 **Brian Balbh, mac Osgair**, d'h-eg 5 Kalendas Aprilis. #### U1452.0 Kal. Ian. uii. f. *l. uii.,* Anno Domini M. cccc. l. ii. #### U1452.1 [Sgel mor do dhenum a **Tir Chonaill** in bliadhain-si, .i. h-**Ua Domhnaill, .i. Nechtain**, do marbadh (.i. oidci feil **Brenainn**) le clainn **Neill h-Ui Domnaill (.i. Domnall** & **Aedh Ruadh**), .i. clann a derbrathar fein (& le clainn **Aedha Ballaigh, mic Domnaill**), iar na n-innarbadh do a **Tir Conaill**. Cocadh mor d'eirghi eter **Enri, mac**](app014.html) **Eogain h-Ui {fol. A 90d} Neill** & **Ua Domnaill**. **Enri** do ghabail le clainn **Neill h-Ui Domnaill**. Clann **Neill** & cuit do muinntir **Enri** do dhul ar innsoighid a **Tir Conaill** --- p.174 & fuaradur brath ar **O n-Domnaill** do beth a n-**Dubhrun** an aidhchi-sin, .i. aidhci feil **Brenaind** do shonnrudh. Clann **Neill** do dhul fa 'n m-baile & h-**Ua Domnaill** do marbadh doibh, co sochaidhe dia muinntir maille fris & araile. Sluaighedh mor do dhenum iar sin d'**Enri h-Ua Neill**, co **mathaibh** an Coicid uime, a **Tír Conaill** le clainn **Neill h-Ui Domnaill**. **Rugraidhe h-Ua Domnaill** do tinól ína n-aghaidh, .i. **mac Nechtain**. Sith do dhenum d'**Enri** eter **Rughraidhe** & clainn **Neill**: .i. **O Domnaill do dhenum do Rughraidhe** & leth **Thire Conaill** do clainn **Neill h-Ui Domnaill**. **Cínel Móeín** & **caisdel** na **Finne** & cis **Innsi h-Eogain** do thabairt d'**Enri** don toisc-sin. **Enri** do thoighecht dia tigh don turus-sin & araile. #### U1452.2 **Fear-inaid righ **Saxan** a n-**Erinn** do eg in bliadhain-si, .i. Iarla **Urmuman****. #### U1452.3 **Mac Donnchaidh **Tire h-Oilella** d'eg, .i. Seaan, mac Concobuir Mic Donnchaidh**. #### U1452.4 [Sluaghadh do denum do h-**Ua Neill, .i. Eogan h-Ua Neill**, isna **Feadhaibh** do chocadh ar **Ghallaibh** **Machaire Oirghiall** & **Mag Uidhir** do dhul do cumnum leis h-**Ua Neill**. **Mac h-Ui Neill, .i. Eogan Óg h-Ua Neill** & muinnter](app015.html) **Meg Uidhir** do dhul d'iaraidh creichi ar **Ghallaibh** co **Cloich an Bodaigh** & an creach co thabairt leo --- p.176 ína longport. Toír mor da lenmhuin, .i. **Gaill** & muinnter **Meg Mathgamna** & a m-**braithri**. h-**Ua Neill** & a muinnter d'eirghi amach, .i. **Mag Uidhir** & **Mac Domnaill Gallóglach** & sochaidhe imdha aile leis. **Mac Domnaill** do marbadh don turus-sin, .i. **Somairle Mór** & moran da muinntir do gabail & do marbadh le **Gallaibh** & le muinntir **Meg Mathgamna**. **h-Ua Neill** do dul ina **longport** an oidhci-sin co ferg moir. **Enri, mac ~~do dul~~ Eogain, .i. mac h-Ui Neill** fein, do toighecht mur a roibh h-**Ua Neill** & **Mag Mathgamna** do thoighecht mur a roibe h-**Ua Neill** *&* a clann & sith do denum doibh fri aroile & eric **Mic Domnaill** do thabairt doibh & eric do h-**Ua Neill** ína esonoir & araile. #### U1452.5 **Fergal Ruadh, mac Ferghail Meg Eochagain**, .i. sai cinn-fedhna beogha, ceinnsealaigh, deigheinigh, do marbadh le **Barun** **Delbhna** & lena mac, .i. le **Semus** & le cuid do **Dhalatunachaibh**, scilicet, 13 Kalendas Ianuarii, (quam plura Do*min*i) exeunte & *9* pro Aureo Numero. #### U1452.6 Da mac {fol. A 91a} **Ruaidhri Anmhuind, mic Pilib Meg Uidhir**, do marbadh in bliadhain-si le h-**Oirghiallaibh**, .i. **Tadhg** & **Feidhlim**. #### U1452.7 **Sadhbh, ingen Mhic Gaffraigh, .i. ben **Cathail Moir Mic Magnusa****, .i. sai mna gan uiresbaidh, d'h-eg in bliadhain-si, 8 (alias, 7) Idus Maii. #### U1452.8 Maidm **Sgriboigi** in bliadhain-si le **Seffraigh, mac Emuind, mic Tomais h-Ui Ferghail**, ar **Laisech, mac Rosa** & ar cloinn h-**Ui Ceallaigh**, du in ro marbadh **Concobur, mac Conlaich Mic Muiris** & tri fir deg ar fichit maille ris. #### U1452.9 **Eogan, mac Domnaill Bain, mic Seaain h-Ui Raighilligh**, do eg in bliadhain-si. #### U1452.10 **Aedh, mac Aedha Big, mic Aedha, mic Pilib na Tuaidhi --- p.178 Meg Uidhir**, do marbadh i **caislen** h-**Ui Ruairc, .i. Tigernain, mic Taidhg, mic Tigernain h-Ui Ruairc**, le **Brian, mac Donnchaidh, mic Aedha Meg Uidhir**, 6 Idus Aprilis. #### U1452.11 **Concobur Mac Gille Fhinnein, *taisech* **Muinntire Peodacha*i*n****, mortuus est 6 Kalendas Aprilis. #### U1453.0 {fol. B 86d} Kal. Ian. ii. f., *l. x.uiii.* Anno Domini M. cccc. l. iii. #### U1453.1 **Ma*c* Carrthaigh Riabhach do eg an bliadhain-si: .i. Donnchadh**, feichem coitchenn d'fheraibh **Erenn** & **Alban**. & **Diarmait** an dunaidh do righadh ina inadh & araile. #### U1453.2 **Mag Mathgamna do eg in bliadhain-si: .i. Aedh Ruadh, mac Rughraidhe**, .i. fer cunnaill, craibtech, rob' ferr einech & eghnum dia thir & rob' ferr aitne ar gach eladhain da cluinedh, a eg oidhci Casc ina thigh fein 'sa **Lurgain** & a adhlacadh a **Cluain Eóis**. & **Feidhlimidh, mac Briain Moir Megh Mathgamna**, do righadh ina inadh ar **Oirghiallaibh** & araile. #### U1453.3 **Cormac, mac in Gilla Duibh, mic Aedha, mic Pilib, mic Amlaim, mic Duinn Charraigh Meg Uidhir**, obiit 16 Kalendas Iulii. #### U1454.0 Kal. Ian. iii. f., *l. xx.ix.,* Anno Domini M. cccc. l. iiii. #### U1454.1 h-**Ua Domnaill, .i. Rughraidhe, mac Nechtain h-Ui Domnaill**, do marbadh do **Domnall, mac Neill (Gairbh) h-Ui Domnaill**. & is amhlaidh so ro marbadh e: .i. h-**Ua Dochartaigh** do gabail **Domnaill** a feall --- p.180 & a cur a **chaislen** **Indsi**. Muinnter h-**Ui Dochartaigh**, .i. lucht coimeda **Domnaill**, do fheall {fol. A 91b} for h-**Ua n-Dochartaigh**: .i. é fein do gabail & **Domnall** do legan amach. Mar do chuala h-**Ua Domnaill, .i. Rughraidhe**, **Domnall** do ghabail leis h-**Ua n-Dochartaigh**, do tinoil se sluaigh chuigi & do-chuaidh se a timceall **caislein** Innsi & h-**Ua Domnaill** aile fo sgáil ann, .i. **Domnall** & h-**Ua Dochartaigh** a laim ann ag a muinntir fein & ag **Domnall**. **Rughraidhe** & **Mac Uibilin** do beith a gabhail in chaislein ar **Domnall**. **Domnall** imorro do dhola ar barr an **caisdeil** & cloch do bualadh amach uadh (Nonis Aprilis) ar h-**Ua n-Domnaill (.i. Rughraidhe)** & do marbh e don urchur-sin. & tainic fein amach iarum fa buaidh coscair & ro lean an sluagh & do-rindi édail mor orra. & ro gab fein **Tir Conaill** co h-im*sh*lan o sin amach & araile. #### U1454.2 **Domhnall, mac Seaain h-Ui Raighilligh (.i. Domnall Ban O Raighilligh**), do eg in bliadhain-si. #### U1454.3 **Lasairfhina, ingen Mic Maghnusa, .i. ingen Cathail Oic, mic Cathail Mhoir, ben h-**Ui Fhialain, .i. Sheaain, mic Eogain h-Ui Fhialain,**** .i. ben daenachtach, deighbesach, obiit 6 Idus Iunii . #### U1454.4 **Seaan Buidhe Mac Amhlaim, .i. mac Briain, mic Amhlaim, mic Pilib, mic Amhlaim, mic Duinn Charraigh --- p.182 Mheg Uidhir** & **Gilla Patraig Riabhach**, a derbrathair aile, do marbadh a feall le **Níall, mac Cormaic, mic an Gille Dhuibh, mic Aedha —a quo **Clann Aedha** **Cloinne Amhlaim**— mic Pilib, mic Amhlaim, mic Duinn Carraigh Meg Uidhir**, 5 Idus Maii. #### U1454.5 **Graine, ingen Conchobair Mic Maghnusa**, maigden deighbesach, obiit 6 Idus Ianuarii. #### U1454.6 [Seanmoir do radha in bliadhain-si ar in **Cloich Chuirr** i **Fhearaibh Manach** do **Thadhg h-Ua Dhonnchadha**, .i. la **San Laurais**. & as uime do sgrib me sin, ar son gurab' aithnidh dham gu b' fhuil an t-shenmoir-sin na **Cloiche Cuirre** 'na h-aireas ag a lan do dhainibh.](app016.html) #### U1455.0 Kal. Ian. iiii. f., *l. x.,* Anno Domini M. cccc. l. u. #### U1455.1 **Cumsgrach, mac Conchobair h-Ui Raighilligh**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1455.2 Cogadh mor d'eirghi eter **Pilib, mac Tomais Meg Uidhir, .i. adhbur righ **Fer Manach**** & **Mag Shamradha*i*n**. **Pilib** do dhenam **fhoslongpuirt** ag **Beinn Echlabra**. Clann **Philib** do dul, becan fedhna, a **Teallach Eathach**, .i. **Brian** & **Toirrdelbach**. & ní rabadur d'fheaghain ar in {fol. A 91c} sibal-sin acht secht fichit coisidhe & da fher deg **marcach**. Baile **Meg Shamradhain** do loscadh leo & an tir uile co h-imslan. Mac **Meg Samhradhain** do marbadh don turus-sin, .i. **Mailechlainn Dubh** & mac **Eogain Meg Shamradain** & moran --- p.184 aile dia muinntir. Clann **Pilib** do thoighecht dia tigh don turus-sin fa buaidh cosgair & comaidhme & araile. [**Toirrdelbach cetna, mac Pilib Meg Uidhir**, do dhola co **Loch Meilghi** & crannog **Meg Fhlannchadha** do ghabail & do airgain leis don turus-sin & a toighecht fein dia thigh fo buaidh cosgair.](app017.html) #### U1455.3 h-**Ua Neill do rigadh an bliadhain-si for **Ulltaibh**, .i. Enri, mac Eogain, mic Neill Oig h-Ui Neill**, .i. mí re Lughnasadh do shonnradh. h-**Ua Catha*i*n** & **Mag Uidhir** & **Mag Mathgamna** & **Clanna Neill** uile & **Comarba** **Patraig** do dhola leis co **Tulach Og** & a righadh ann leo co h-onorach do dheoin De & daine & araile. #### U1455.4 **Maine, mac Mailechlainn Mic Caba, do eg an bliadhain-si, .i. adhbur Consabla in da **Breifne** & **Oirgiall** & **Fer Manach**** ar einech & ar eaghnum & araile. #### U1455.5 Logadh na n-uile pecadh an bliadhain-si ag ab na h-**Uaamha**, .i. ag **Seon Bul**, ag a thabairt amach a **Mainistir** na h-**Uaama**, in festo Pentecostes. #### U1455.6 h-**Ua Caisidi Cuile d'h-eg in bliadhain-si, .i. Diarmait Ruadh, mac Neill Ruaidh, mic Oisep h-Ui Chaiside** & araile. #### U1455.7 **Nualaigh, ingen Cathail Moir Mic Maghnusa**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1455.8 **Biccair **Chuil*e* Maine**, .i. Conchubar, mac Nicoil, mic --- p.186 Murchaidh (.i. in Maigister Mor) Mic Gilla Chalma**, d'h-eg hoc anno, scilicet, iii. Idus Aprilis, *A.D.* 1455. #### U1456.0 {fol. B 87b} Kal. Ian. u. f., *l. xx.i.,* Anno Domini M. cccc. l. ui. #### U1456.1 Sgel mor a n-**Erinn** an bliadhain-si, .i. h-**Ua Neill d'eg, .i. Eogan, mac Neill Oig, mic Neill Moir, .i. athair Enri (.i. h-Ua Neill**). #### U1456.2 [Cogadh mor d'eirghi eter h-**Ua Neill** & **ri **Thire Chonaill**, .i. Domnall, mac Neill h-Ui Domnaill**. **O Neill, .i. Enri** & **Mag Uidhir** do dhul, sluagh mor, a n-**Inis Eogain** & **longport** do ghabail doibh gairid o **chaislen** **Chuil Mic an Trein**. h-**Ua Domnaill** & **Aedh Ruadh h-Ua Domnaill**, .i. derbrathair h-**Ui Domnaill** & **Mac Suibne **Fanad**** do thecht ar tri h-eachaibh asa sluagh fein do breith sgel h-**Ui Neill** leo & tangadur ar faichthi **Cuil Mic an Trein**. Clann h-**Ui Neill**, .i. **Toirdelbach Ruadh** & **Ruaidhri**, do thecht an trath-sin gairid on **chaislen**. & adconncadur an triur **marcach** & do leanadur iad & do marbadh h-**Ua Domnaill**](app018.html) --- p.188 #### U1456.3 **Donnchadh, mac Gilla na Naem Me*g* Sgoloigi, .i. maighister sgoile** do bi a **Lis Gabail**, quieuit. #### U1456.4 **Nicol Mag Aracha*i*n** d'h-eg. #### U1456.5 **Graine, ingen Aedha, mic Ardghail, buime in abbaidh oig **Lesa Gabail**, .i. Briain, mic Gilla Patraig**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1457.0 Kal. Ian. uii. f., *l. ii.,* Anno Domini M. cccc. l. uii. #### U1457.1 **Brian, mac Pilib na Tuaidhe Mheg Uidhir**, do eg, .i. mac do rígh **Fer Manach**, iar m-buaidh onghta & aithrighe maithi. #### U1457.2 Cogadh mor in bliadhain-si eter **Mag Uidhir (.i. Tomas)** & clainn **Rughraidhe Meg Mathgamna**. **Mag Uidhir** do tinol a thire chuige & mur do chualadur clann **Meg Mhathgamna** sin, do-chuadur ar a n-daingneachaibh, .i. ar **Eoganaigh** & fa **Sliabh Mughdorn**. --- p.190 **Mag Uidhir** & **Pilib Mag Uidhir** do dhul, sluagh mor, a n-**Dartraighi** **Con Innsi** &, o nach rucadur ar chaeraidhecht, do loisgedur **Dartraighi** uile & baile **Eogain, mic Rugraidhe Meg Mathgamna**, .i. **Lis na n-Gabur** & a toighecht dia tigh don turus-sin fo buaidh cosgair & araile. #### U1457.3 [**Pilib, mac Tomais Meg Uidhir, .i. adbur righ **Fer Manach**** & a clann do dhul, sluagh mor, a m-**Breifne** h-**Ui Ruairc**. h-**Ua Ruairc** d'fhaghbail fhesa rompo & do cur a caeraidhecht a n-daingen. **Pilib** do dhul co baile h-**Ui Ruairc** & an baile do loscadh lais & an tír uile archena. **Pilib** & a shluagh do inntogh. **O *Ruairc*** do breith ar **Philib** & imruagadh do thabairt do. Ru{fol. A 92a}aig mhor do thabairt do chlainn **Pilib** an tan-sin ar h-**Ua Ruairc, .i. ar Tigernan, mac Taidhg h-Ui Ruairc** & mac **Maghnusa Grumhaigh, mic Cathail Buidhir h-Ui Ruairc**, do marbadh leo don turus-sin & moran aile nach airmiter sunn. **Pilib** do thoighecht dia tigh don turus-sin fo buaidh cosgair.](app020.html) --- p.192 #### U1457.4 [Cogadh mor in bliadhain-si eter **Mag Uidhir, .i. ri **Fer Manach**** & h-**Ua Ruairc, .i. Lochlainn, mac Taidhg h-Ui Ruairc**. **Mag Uidhir** & h-**Ua Ruairc** do ghabail coinne fri a cheile os cinn **Atha Conaill**. **Mag Uidhir** & **Brian, mac Pilib Mheg Uidhir**, do dola, becan daine, a coinne h-**Ui Ruairc**, .i. seisur **marcach** & tri fichit coisidhe. Mur do chuala h-**Ua Ruairc** & **Tellach Eathach** & **Teallach Dunchadha** **Mag Uidhir** do beth, becan fedhna, tucadur amus coinne fair. Mur do connaic **Mag Uidhir** an feall do dhenum air, tainic roime co **Gort an Fhedain**. Is annsin ruc corachadh ceitirne do muinntir h-**Ui Ruairc** & corughadh **galloglach** air annsin. Is annsin do innto **Mag Uidhir** & **Brian Mag Uidhir** orra, an seisur do badur ar eachaibh & na tri fichit ceithernach & do maidmaidhedur muinnter h-**Ui Ruairc** co h-athusach & co h-adhmur in tan-sin & tucadur maidm **Atha Conaill** & na **Graine** forra, .i. abhann fil eter **Feru Manach** & an **Breifne**. Do innto **Mag Uidhir** annsin & a muinnter co h-edalach, athusach. & tucadar ceithern **Meg Uidhir** se cinn deg leo do uaislibh muinntire h-**Ui Ruairc** co baile **Meg Uidhir** & do cuiredh ar cuaillech garrdha **Meg Uidhir** iat & araile.](app021.html) --- p.194 #### U1457.5 **Glaisne, mac Concobair Oig Meg Uidhir**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1457.6 **Toirrdelbach, mac Domnaill h-Ui Gallcubair, .i. mac h-Ui Gallchobair**, do marbadh fare clainni **Pilib Meg Uidhir** ar sleibtib **Cinel-Luachain**, le **Mac an Taisigh**. #### U1457.7 **Lasairfhina, ingen Tomais Moir, Mic Briain Mic Maghnusa, ben **Domnaill h-Ui Ceothain****, obiit 14 Kalendas Iunii. #### U1458.0 Kal. Ian. i. f. *l. x.iii.,* Anno Domini M. cccc. l. uiii. #### U1458.1 {fol. B 87b}h-**Ua Concobuir Fhailghi d'h-eg in bliadhain-si, .i. in Calbach Ua Concobuir**, iar forba a aise uile; .i. fer as mo do bean do **Gallaibh** **Erenn** da n-ainndeoin ocus is mo do tinnlaic do damaibh & d'fhiledaibh **Erenn** archeana. & a mac fein do righadh ína ínadh, .i. **Conn h-Ua Concobuir** & araile.[§](app022.html) #### U1458.2 **Mag Samradhain** do eg in bliadhain-si, iar caithemh a aisi uile re maitius mór, .i. **Tomas, mac Ferghail Meg Samradhain**. #### U1458.3 h-**Ua Ruairc d'h-eg in bliadhain-si, .i. Lochlainn, mac Taidhg h-Ui Ruairc, .i. lethri na **Breifne****, iar caithemh a aisi uile. #### U1458.4 Sluaghadh mor do dhenum do h-**Ua Neill, .i. Enri** & d'h-**Ua Domnaill** & do **Mhag Uidhir** i **Connachtaibh** & tuc **braighdi** **Ichtair Connacht** leis don turus-sin. & do loisc baile h-**Ui --- p.196 Ruairc**, .i. **Druim Da Thigher** & araile. #### U1458.5 **Art h-Ua Neill d'h-eg in bliadhain-si, .i. mac Eogain, mic Neill Oig h-Ui Neill**, .i. cenn eínígh & egnuma & araile. #### U1458.6 **Mac Uilliam a Búrc d'h-eg in bliadhain-si, .i. Emann a Búrc**. #### U1458.7 **Sémus Nuindsind d'h-eg *in bliadhain-si*, .i. mac Baruin **Delbhna****, .i. cenn fedhna rob' fherr do bi isin **Mídhe**. #### U1458.8 **Mac Diarmata **Muighi Luirg** d'h-eg: .i. Tomaltach, mac Concobair Mic Diarmata**, feichemh coitchenn do damaibh **Erenn**. & a mac d'h-eg in bliadhain-si fós, .i. **Cathal Mac Diarmata, .i. adhbur righ **Muighi Luirg**** gan *fh*rasabhra. & **Aedh Mac Diarmata** do righadh ina ínadh & araile. #### U1458.9 **Seffraigh, mac Emainn, mic Tomais h-Ui Ferghail**, do marbadh le **Seaan, mac h-Ui Fherghail, .i. mac Domnaill, mic Seaain, mic Domnaill h-Ui Fherghail** & le clainn **Concobair, .i. le Laisech, mac Rosa**, & araile: scilicet, 9 Kalendas Augusti. #### U1458.10 **Una, ingen Tomais Meg Uidhir**, obiit. #### U1458.11 **Gilla Patraig, mac Aedha h-Ui Fhialain**, .i. fer fonnmur, binn, subhaltach, d'eg in bliadhain-si, 16 Kalendas Septimbris. #### U1458.12 **Aedh Dall Mag Diarmata**, .i. daillín do ghabadh moran dana & fer cuimne ro moire ar gach ní da chluineadh & co h-airighe ar aesaibh & ar airísaibh na n-daine, obiit 4 Kalendas Septimbris. #### U1458.13 **Tempoll** **Achaidh Beithi** do loscadh in bliadhain-si & moran do lebraibh maithi*bh* do loscadh ann on **Oifficel Mac Mathgamna, .i. o Níall, mac Mic Craith Mic Mathgamna**. --- p.198 #### U1459.0 Kal. Ian. ii. f., *l. xxiiii.,* Anno Domini M. cccc. l. ix. #### U1459.1 {fol. A 92c}h-**Ua Briain, .i. rí **Tuadhmuman**, d'h-eg in bliadhain-si, .i. Toirrdelbach h-Ua Briaín**. #### U1459.2 Maidm mor do thabairt le h-**Iarla **Cille Dara**** ar h-**Ua Concobhair Fhailghi, .i. Conn, mac an Calbaigh h-Ui Conchobuir**, dú inar' gabadh é fein & inar' marbadh mac mic **Uilliam h-Ui Cheallaigh, .i. Uilliam, mac Emuind, mic Uilliam, mic Maileachlainn, mic Uilliam, mic Donnchaidh Muimnigh h-Ui Cheallaigh** & moran dia muinntir & araile. #### U1459.3 h-**Ua Birn** d'h-eg in bliadhain-si, .i. **Brian h-Ua Birn, .i. taisech **Thire Briuin****, iar caithemh a aisi gu mór. #### U1459.4 h-**Ua Cuirnin do eg in bliadhain-si .i. Maghnus h-Ua Cuirnin, .i. ollam h-Ui Ruairc**, .i. sai re senchus. #### U1459.5 **Seaan Cam, mac Con Uladh, Mac an Bhaird**, d'eg in bliadhain-si, .i. sai fhir dana. #### U1459.6 Crecha **Cinel Duachain (alias, L*uachain*)** do dhenam le **Brian, mac Pilib mic Tomais Meg Uidhir**, in bliadhain-si. #### U1459.7 Crecha **Muighi Slecht** do dhenum le **Mag Uidhir** an bliadhain cetna, .i. le **Tomas Óg Mag Uidhir**, & baile **Meg Samradhain** do loscadh leis don turus-sin. #### U1459.8 **Glaisne, mac Concobuir h-Ui Raighilligh**, do marbadh le clainn {fol. B 87c} **Rugraidhe Meg Mathgamna** an bliadhain-si. #### U1459.9 h-**Ua Neill, .i. Enri** do thabairt sluaigh **Gall** leis co **caisdel** na h-**Oghmaidhe** da ghabail ar clainn **Airt h-Ui Neill** & sith do dhenum doibh don turus-sin & araile. #### U1459.10 **Ferghail mac Tomais h-Ui Raighilligh**, d'h-eg in bliadhain-si, iar forba a aisi. #### U1459.11 **Mael Muire, mac Taidhg, h-Ua Ciana*i*n** d'h-eg in bliadhain-si, .i. adbhur suadh i senchus & a n-dan. #### U1459.12 **Mairgreg, ingen h-Ui Breislen, .i. mathair **Phiarusa, mic an Abaidh****, obiit Kalendis Februarii. --- p.200 #### U1460.0 Kal. Ian. iii. f., *l.u.,* Anno Domini M. cccc. lx. #### U1460.1 **Mag Samradhain d'h-eg in bliadhain-si, .i. Eogan Mag Samhradhain**. #### U1460.2 **Tomas Nuinnsenn do eg in bliadhain-si, .i. mac Uilliam Nuinnsenn**, .i. Gallmacámh sona, sénamail. #### U1460.3 **An t-espuc h-Ua Briain, .i. espuc **Chille Da Lua****, do marbadh le **Brian an Choblaigh, mac Donnchaidh, mic Mathgamna h-Ui Briain**, a n-**Inís Cluana Ramfhoda**, in bliadhain-si. #### U1460.4 **Mac Caba do eg an bliadhain-si, .i. Enrí Mac Caba, .i. sai Consabla** ar eínech & ar eghnum & ar crabadh. & fa lan **Eire** da maith*i*us & araile. #### U1460.5 Maidm mor do thabairt ar **Ghallaibh** an bliadhain-si leis h-**Ua Concobuir Fhailghi, .i. Conn, mac an Calbaigh**, du i torchair **Barun **Galatruim**** & moran aile do **Ghallaibh** nach airmither sunn. #### U1460.6 Maidm {fol.A 92d} mor do thabairt ar h-**Ua Raighilligh** le **Ghallaibh** in bliadhain-si & h-**Ua Raighilligh (.i. Seaan)** do marbadh ann 3 Nonas Septimbris & **Aedh h-Ua Raighilligh** & **Eoghan Caech, mac Mathgamna Mic Caba**. [& ní tainig o **Cathal Croibhderg h-Ua Conchobhair** sgel Connachtaigh budh mo ina 'n sgel-sin, .i. **Seaan, mac Eogain, mic Seaain, mic Pilib, mic Gilla Isa Ruaidh h-Ui Raighilligh**. & do bi **Eire** uile lan do cumaidh an righ-sin an da **Breifne** & do badur dama & deoraidh **Erenn** & deibléna bochta co cumthac ina dhiaigh & a n-diaigh a derbrathar, .i. **Aedh h-Ua Raighilligh**.](app023.html) --- p.202 **Cathal h-Ua Raighilligh do righadh 'sa **Breifne** an tan-sin, .i. mac Eogain h-Ui Raighilligh**. #### U1460.7 **Aedh Ruadh mac Neill h-Ui Domnaill**, do légan as a laimdechus do h-**Ua Neill, .i. Enrí**, in bliadhain-si. #### U1460.8 **Concobur Ruadh Mac Caba** 13 Kalendas Ianuarii obiit. #### U1460.9 *h-**Ua Caiside **Cuile** d'h-eg in bliadhain-si, .i. Cormac, mac Ruaidhri, mic Tadhg Moir h-Ui Chaisidi***. #### U1461.0 Kal. Ian. u. f., *l.x.ui.,* Anno Domini M. cccc. lx. i. #### U1461.1 [**Aedh Ruadh h-Ua Domnaill** & a **braithrecha**, .i. **Eogan** & **Conn**, do dhola o **Thir Aedha** tar sliabh soir a **Tir Conaill**. h-**Ua Domnaill** & a **braithri**, .i. **Toirrdelbach Cairbrech, mac Nechtain h-Ui Domnaill**, do thegmail doibh & cumusg do thabairt da cheile doibh. **Aedh Ruadh** & a braithri do briseadh ar h-**Ua n-Domnaill** & a ghabail leo. & a derbrathair do marbadh don turus-sin leo, .i. **Maghnus h-Ua Domnaill**. & do beanadur cos & lamh do h-**Ua Domnaill** fein. **Aedh Ruadh** do righadh ar **Tir Conaill** iar sin leis h-**Ua Neill** & le comarbadhaibh **Tire Conaill** co h-aentadhach, do thoil De & daine & araile.](app024.html) --- p.204 #### U1461.2 {fol. B 87b}**Feidhlim, mac Eogain mic Neill Oig h-Ui Neill**, do eg do bidhg ina leabaidh fein in bliadhain-si: .i. fer einigh & egnuma & cenn damh & deoraidh **Erenn** & nech is mo ro cennaigh do dhan & d'eladhain & ro bo mo duanaire do bi i n-**Erinn** ina aimsir. & fa bronach dama **Erenn** ina dhiaigh dia cumaidh. #### U1461.3 h-**Ua Concobhuir Connacht do eg in bliadhain-si; .i. Aedh, mac h-Ui Concobuir Duinn**. #### U1461.4 **Tadhg, mac Cormaic, mic Diarmata Me*g* Carrthaigh**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1461.5 **Aenghus Mag Craith** d'eg, .i. sai fir dana. #### U1461.6 Cath, no a dó, mor do thabairt eter **ri **Saxan**** & **Diuice Oderca**. An Duic dono do marbadh isin cath si & **ri **Saxan**** {fol. A 93a} fein do innarbadh le mac an Duice & é fein do righadh for **Shaxanaibh** ina ínad & araile. #### U1461.7 **Maghnus, mac Briain, mic --- p.206 Domnaill, mic Muircertaigh h-Ui Concobuir, do eg in bliadhain-si, .i. tigherna **Sligigh**** & araile. #### U1461.8 **Mac Cathmail d'h-eg in bliadhain-si, .i. Brian Mac Cathmail** & **Mac Cathmail** do denum d'**Eogan Mac Cathmhail** & araile. #### U1462.0 Kal. Ian. ui. f., *l.xx.uii.,* Anno Domini M. cccc. lx. ii. #### U1462.1 Cogadh mór d'eirghi eter h-**Ua Neill (.i. Enri)** & h-**Ua Domnaill .i. Aedh Ruadh, mac Neill h-Ui Domnaill** & clainn **Airt, mic Eogain h-Ui Neill**. h-**Ua Neill** do dhul, sluagh mor, a **Tir Conaill**, .i. h-**Ua Catha*i*n** & **Mag Uidhir, .i. Tomas Óg**. & do bi h-**Ua Neill (.i. Enri)** don turus-sin da oidhci a **Fanaid** ag a loscadh & ag a milliudh & da oidhci aile a **Cloinn (no n-Gleand) Eidhile**. #### U1462.2 **Graíne, ingen **Tomáis Oig Mheg Uidhir, .i. ri **Fer Manach******, do eg in bliadhain-si, .i. ben **Mic Maghnusa Mheg Uidhir (.i. Cathal)**. & sgel mor a n-**Erinn** ég na deghmná-sin & araile. #### U1462.3 ***Brian*, mac Pilib Meg Uidhir**, do marbadh (.i. caicidhis roim Nodlaig) le **Ruaidhri, mac Airt h-Ui Neill**. & fa lan **Eire** uile do clu & d'airimh & d'egnum & d'einech an **Briain**-sin. & **Emann Ruadh, mac Seaain Meg Uidhir**, do marbadh leisin **Ruaidhri** cetna-sin in lo roim **Brian** do marbadh leis. #### U1462.4 **Maínístir** **Brathar Minúr** do thinsgna*dh* in bliadhain-si a **Muinechan** re linn **Feidhlím, mic Briain, mic Ardghail Meg Mathgamna**, do bhe*i*th ina righ ar **Oirghiallaibh**. --- p.208 #### U1462.5 [**Tomás Cuisin** do be*i*th a n-**Ard Macha** & sgol aigi in bliadhain-si, .i. **maighister dligidh** rob' ferr do bi a n-**Erinn** ina aimsir.](app025.html) #### U1462.6 **Matha h-Ua h-Eogain, aircinnech **Innsi Cain** for **Loch Eirni**, .i. mac in Oifficel Riabaigh, .i. Gilla Domnaigh, mac Matha (.i. in Maighister Mor)**, d'eg in bliadhain-si. #### U1462.7 **Prioir **Daim Innsi** (.i. Parrtolon, mac Aedha h-Ui Fhlannagain)** d'eg in bliadhain-si ar **Loch Dearg** . #### U1462.8 **Niall, mac Cormuic, mic an Ghilla Dhuibh, mic Aedha**, do bhathadh ar **Port Cluana an t-Shnaigh** in bliadhain-si, .i. **Purt na Teinedh Aeil**. #### U1463.0 Kal. Ian. uii. f., *l. ix.,* Anno Domini M. cccc. lx.iii. #### U1463.1 **Iarla **Desmuman** d'eg in bliadhain-si, .i. Semus, mac Geroit Iarla**. #### U1463.2 **Tadhg, mac Eogain h-Ui Concobuir, d'eg in bliadhain-si, .i. tigherna **Sligigh****. #### U1463.3 **Mac Donnchaidh **Thire h-Oilella** d'eg, {fol. A 93b} .i. Tadhg Mac Donnchaidh**. #### U1463.4 **Enri, mac Feidhlimthe h-Ui Raighilligh**, do marbadh le **Donnchadh Mhag Uidhir (.i. mac Tomais Óig)**in bliadhain-si. #### U1463.5 **Cu Coicriche, mac Ferghail Ruaidh h-Ui Uiginn**, d'h-eg. #### U1463.6 {fol. B 88a}An bliadhain-si do chuir **ri** **Saxan** an tidhlacudh docum h-**Ui Neill, .i. Enri, mac Eogain**: .i. ocht slata & da fichit do sgarloit & idh oir & araile. #### U1463.7 Tuc h-**Ua Neill, (.i. Enri, mac --- p.210 Eogain)**, tuarastal do righ **Tuadhmuman** an bliadhain-si, .i. **Tadhg, mac Toirrdelbaigh h-Ui Briain**. #### U1463.8 **Tómas, mac Cathail, mic Tomais h-Ui Ferghail**, .i. sai cinn-fhedhna do **Muigh Breghmuine**, do marbadh le clainn **Concobhair** in bliadhain-si. #### U1463.9 [**Brian Og Mhag Mhathghamhna, .i. mac Briain, mic Ardgair**, do mharbadh le macaibh **Meg Murchaid** hoc anno.](app026.html) #### U1463.10 **Aedh, mac Gilla Patraig, mic an Airchideochain Meg Uidhir**, obiit. #### U1463.11 **Graíne Ballach, ingen Aedha Meg Uidhir**, d'eg 13 Kalendas Aprilis. #### U1463.12 (**Tadhg Dubh** [*...*]) #### U1463.13 (**Toirrdhealbach, mac Marcuis Mheg Rat*h***, quieuit) #### U1464.0 Kal. Ian. i. f., *l. xx.,* Anno Domini M. cccc. lx. iiii. #### U1464.1 **Mac Caba d'h-eg in bliadhain-si, .i. Mathgamain, mac Enri Mic Caba**. #### U1464.2 **Mathgamain, mac Toirrdelbaigh Ballaigh, mic Matha Mic Caba**, do marbadh le **Gallaibh** in bliadhain-si. #### U1464.3 **Espuc in da **Breifne** d'h-eg in bliadhoin-si, .i. Fersithi Mag Uibne**, 5 Kalendas Decimbris. #### U1464.4 **Domnall, mac Lochlainn, mic Taidhg h-*Ui Ruairc***, d'h-eg. #### U1464.5 **Tadhg, mac Toirrdelbhaigh Ruaidh h-Ui Concobuir, .i. lethri **Connacht****, d'h-eg. #### U1464.6 **Conn, mac Neill h-Ui Domnaill**, do marbadh le h-**Eignechan, mac Nechtain h-Ui --- p.212 Domnaill**. #### U1464.7 **Mac Uilliam h-Ui Ceallaigh d'h-eg, .i. Mailechlann**. #### U1464.8 Da mac h-**Ui Ceallaigh** do marbadh le **Gallaibh** in bliadhain-si, .i. da mac **Aedha, mic Briain h-Ui Cellaigh**. #### U1464.9 **Tomas Grennach** & **Domnall**, .i. da mac **Duinn Mheg Uidhir**, do *marbadh* lena n-derbrathair fein, .i. le **Ruaidhri Glas**. #### U1465.0 Kal. Ian. iii. f., *l. i.,* Anno Domini M. cccc. lx. u. #### U1465.1 **Ben** h-**Ui Neill (.i. Enri)** d'h-eg in bliadhain-si, .i. **Gormlaith Caemánach, ingen Mic Murchadha, .i. ingen righ **Laighen****. #### U1465.2 **Ben** **Mic Cathmhail (.i. Eogan)** d'h-eg in bliadhain-si, .i. **Una, ingen h-Ui Neill (.i. Enri)**. #### U1465.3 **Mac Rithbertaigh d'eg in bliadhain-si, .i. Cu Chonnacht, ollam Meg Uidhir re dan**. #### U1465.4 **Tomas, mac Muiris, mic Matha, .i. ab **Leasa Ghabail****, d'eg 6 Kalendas Iulii. #### U1465.5 **Art, mac Seaain Mhóir, mic Muiris Meg Ra*i*th, d'h-eg, .i. decanach **Locha h-Erne****. #### U1465.6 **Aenghus, mac Domnaill Ballaigh Mic Domnaill**, do marbadh a nn-Earrach na bliadhna le h-**Eoin, mac Alexandair**. & **Domnall, mac an n-Easbuig Mic Domhnaill**, do buail h-e d'en buille cloidhim, .i. Anno Domini 1465, alias, 1465 [1](javascript:footNote('G100001C/note001.html')). #### U1465.7 {fol. A 93c}Feall do dhenum do **Domnall, mac Taidhg h-Ui Ruairc**, ar **Mac Con*sh*nama** in bliadhain-si, .i. é fein, & a --- p.214 mac do marbadh oc aiffrenn Dia Domnaigh & moran dia muinntir. #### U1465.8 **Ir Mag Raghnaill** d'eg in bliadhain-si. #### U1465.9 **Enri, mac Briain Ballaigh h-Ui Neill**, d'h-egh hoc anno. #### U1465.10 **Seaan Dubh, mac Donnchaidh, mic Aedha Mag Uidhir**, do marbadh le **Seaan, mac Pilib Meg Uidhir** & le clainn **Briain, mic Pilib Mheg Uidhir**. #### U1465.11 **Eoin, mac Alasdair, mic Eoin Mhoir Mic Domnaill**, do marbadh le **Conn, mac Aedha Buidhe h-Ui Neill**, la roimh fheil **Michil** & moran eile maille ris *A.D.* 1465, alias, 1465 [2](javascript:footNote('G100001C/note002.html')). #### U1466.0 {fol. B 88b} Kal. Ian. iiii. f., *l.x.ii.,* Anno Domini M. cccc. lx. ui. #### U1466.1 Maidm mor do thabairt ar **Ghallaibh** in bliadhain-si leis h-**Ua Conchobuir Failghi, .i. Conn, mac in Chalbaigh**, dú inar' marbadh **Seaan, mac Mic Tomais**, .i. sai cinn-fedhna. & ní fetar a rim, no a airim, ar' gabadh do **braighdibh** maithi*bh* **Gall** ann, fa ab **Atha Truim** & fo **Uilliam Óg Nuinnsenn** & fa ***Cristoir* Pluingced** et alii multi. #### U1466.2 **Ri **Tuadhmuman** d'eg, .i. Tadhg, mac Toirrdelbaigh h-Ui Briain**. #### U1466.3 **Aine, ingen Meg Eochagain, .i. ben **Tomais Oig Meg Uidhir, ri*gh* **Fer Manach******, d'eg in bliadhain-si. #### U1466.4 Maidm mor do thabairt ar **Gallaibh** **Machaire Oirghiall** le h-**Aedh, mac Eogain h-Ui Neill**. #### U1466.5 Maidm do thabairt ar **Mag Mathgamna** le **Gallaibh** na **Midhe**, du inar' gabadh **Aedh Og Mag Mathgamna** & **Mac Donnchaidh **Clainni Ceallaigh**** et alii. #### U1466.6 **Ri **Oirgiall** d'eg in bliadhain-si, .i. Feidlim, mac Briain Meg Mathgamna**. #### U1466.7 **Brian, mac Amhlaim Meg Uidhir, cenn a aicme fein & tigherna **Clainni h-Amhlaim****, d'eg in bliadhain-si. #### U1466.8 h-**Ua Mael Patraig d'eg in bliadhain-si, .i. Maghnus h-Ua Mael Patraig**. --- p.216 #### U1466.9 **Lochlainn Mor, mac Aedha, mic Pilib**, d'h-eg. #### U1466.10 **Brian, mac Gilla Patraig, mic an Airchideochain Moir (Meg Uidhir), .i. abb **Lesa Gabail****, d'h-eg 3 Idus Ianuarii. #### U1466.11 **Domnall h-Ua Leanna*i*n, .i. cananach do **Muinntir** **Lesa Gabail****, d'h-eg, .i. fer aenda, nemurchoideach. Obiit Nonis Maii. #### U1466.12 **Cu Mara (.i. in Gilla Gruamda), mac Alaxandair, mic Somairle Mic Caba**, do marbadh Nonis Iunii. #### U1466.13 **Tadhg Dubh, mac Briain Mic Gilla Choisgle**, d'h-eg an bliadhain *si*: .i. fer urrais mhoir i n-**Erinn** & i n-**Edaill**; oir as e do tabaidh innsa **Roim** **eruic** **Chon Culainn** ar **Chonnachtachaibh**. #### U1467.0 {fol. A 93d} Kal. Ian. u .f., *l. xx. iii.,* Anno Domini M. cccc. lx. uii. #### U1467.1 **Ri **Oirgiall** d'eg in bliadhain-si, .i. Eogan, mac Rughraidhe Meg Mathgamna** & **Remann, mac Rughraidhe**, do righadh ina inadh for **Oirgiall**. #### U1467.2 **Toirrdelbach Ruadh, mac h-Ui Neill (.i. mac Enri)**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1467.3 **An Gilla Dubh, mac Pilib, mic Con Connacht Meg Uidhir** do marbadh le muinntir **Donnchaidh, mic Meg Uidhir**, an bliadhain-si. #### U1467.4 h-**Ua Ferghail d'h-eg in bliadhain-si: .i. Domnall Buidhe, mac Domnaill h-Ui Fherghail, .i. taisech na h-**Anghaile****, d'h-eg. #### U1467.5 Maidm mor (.i. Maidm **Chroisi Mhaighe Croinn**) do thabairt le **Mac Uilliam **Clainni Ricaird**** ar **Ricard a Búrc**, dú inar' marbadh **Uilliam Caech a Burc** --- p.218 & ocht fichit **Galloglach**, maille re sochaidhe ímdha aile & araile. #### U1467.6 **Mac Cathmail d'h-eg in bliadhain-si, .i. Eogan**, fer einigh & egnuma & araile. #### U1467.7 Sluaghadh mór do dhenum leis h-**Ua Neill in bliadhain-si, .i. Enrí, mac Eogain**, a n-**Oirecht h-Ui Chathain**. & don turus-sin do marbadh **Tomas, mac Pilib Meg Uidhir** (scilicet, 9 Kalendas Octobris): .i. fer a aisi dob' ferr tainig da duthaidh ina aimsir fein & araile. #### U1467.8 h-**Ua Ceallaigh **Maine** d'eg in bliadhain-si — .i. Aedh, mac Briain h-Ui Ceallaigh** — iar forba a aisi & h-**Ua Ceallaigh** do dhenum do mac **Uilliam h-Ui Ceallaigh**. #### U1467.9 h-**Ua Raighilligh d'eg an bliadhain-si, .i. Cathal, mac Eogain, mic Seaain, h-Ui Raighilligh** & **Toirrdelbach, mac Seaain h-Ui Raighilligh**, do righadh ina inadh. #### U1467.10 h-**Ua Cleircen d'h-eg, .i. Conaing, mac Uilliam, h-Ua Cleircen**, sai re senchus & fer tighi aidhedh co coitchinn. #### U1467.11 [**Niall, mac Mic Craith Mic Mathgamna, .i. Oifficel **Locha h-Erne** & persun **Innsi Cain****, d'eg in bliadhain-si ii. Kalendas Ianuarii.](app027.html) #### U1467.12 **Edain, ingen **Pilib Meg Uidhir**, .i. ben **Cormaic Meg Samradhain****, d'h-eg. #### U1467.13 **Donn, mac Cairpri Meg Uidhir**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1468.0 {fol. B 88c} Kal. Ian. ui. f., *l. iiii.,* Anno Domini M. cccc. lx. uiii. #### U1468.1 Gnim mor do denum a n-**Droiched Atha** in bliadhain-si: .i. **Iarla **Desmuman** do dhicennadh, .i. Tomas, mac Semu*i*s, mic Geroid Iarla**. & ní aithrisid --- p.220 eolaigh co roibhe a n-**Erinn** riam Gallmacamh rob' ferr ínas é. & a mharbadh a fell le h-**Iarla **Saxanach**** & araile. #### U1468.2 {fol. A 94a}**Mac Donnchaidh **Thire h-Oilella** d'h-eg, .i. Ruaidhri**. #### U1468.3 **Mag Raghnaill d'h-eg in bliadhain-si, .i. Cathal** & **taisech** do dhenum da mac, .i. do **Tadhg**. #### U1468.4 h-**Ua Ruairc d'h-eg, .i. Tigernan, mac Taidhg h-Ui Ruairc**. #### U1468.5 Baile h-**Ui Raighilligh** do loscadh & **maínistir** an **Cabhain** in bliadhain-si le **Gallaibh** & leisin **Saxanach** ler' dichennadh **Iarla **Desmuman**** & araile. #### U1468.6 Maidm mor i m-**Beinn Uama** do tabhairt le **Conn, mac Aedha Buidhe h-Ui Neill**, dú ínar' marbadh in **Sabhaísech**. #### U1468.7 [Indsaighidh do dhenum le **Donnchadh, mac Tomais Meg Uidhir**, ar **Pilib, mac Con Connacht Meg Uidhir**, a **Tír Cennfhoda** & crecha mora do thabairt leis. Muindter **Donnchaidh** do dhola leisna crechaibh a **Clainn Ceallaigh** & **Donnchadh** do fhágbail doibh ar deredh na crech, becan daine. Mac **Con Chonnacht** do breith air & toraidhecht maith do dhenum dó. **Donnchadh** do inntogh re mac **Con Chonnacht** & é fein & a mac do marbadh don turus-sin le **Donnchadh**. **Donnchadh** do toighecht dia tigh don turus-sin fo buaidh coscuir & comaidhmhe & araile.](app028.html) #### U1468.8 h-**Ua Catha*i*n d'h-eg in bliadhain-si, .i. Maghnus h-Ua Catha*i*n**. #### U1468.9 h-**Ua Mail Conaire *d'h-eg*, .i. Torna, --- p.222 ollam h-Ui Concobuir **Connacht****. #### U1468.10 **Mac Goffraigh Ruaidh Meg Uidhir d'h-eg in bliadhain-si, .i. Ruaidhri**. #### U1468.11 **Mailechlaind, mac Donnchaidh Mic Gaffraigh**, quieuit in Christo, #### U1468.12 Moran do **Cloinn Gaffraigh** do marbadh in bliadhain-si le clainn **Aedha, mic Pilib na Tuaidhi Mheg Uidhir**, um **Mac Gaffraigh fein (.i. Donnchadh, mac Donnchaidh Dona)** & um a mac, .i. **Feidhlím**, & im a derbrathair, .i. **Eoin** & a mac sin, .i. **Diarmait, mac Eoin** & triur aile imaille riu, scilicet, Id*ib*us Augusti. #### U1468.13 **Aiffric, ingen h-Ui Banain**, .i. in ben do bí re h-athaidh d'aimsir ag **Pilib Mag Uidhir** — .i. **Pilib, mac Tomais, mic Pilib na Tuaidhe Meg Uidhir** — d'h-eg 7 Idus Iulii. #### U1468.14 **Aedh, mac Philib, mic Tomais Mheg Uidhir**, do marbadh in bliadain-si le cloinn **Aedha, mic Philib na Tuaidhe Mheg Uidhir**. #### U1469.0 Kal. Ian. i. f., *l. x.u.,* Anno Domini M. cccc. lx. ix. #### U1469.1 [Indsoighidh do denum do clainn **Philib Meg Uidhir** & d'**Emonn, mac Tomais Oig Meg Uidhir**, ar clainn **Aedha Meg Uidhir** a **Mibolg** & crecha mora do thabairt leo don turus-sin. & **mac Donnchaidh, mic Aedha Meg Uidhir, do marbadh leo, .i. Brian Mainec*h***.](app029.html) --- p.224 [Indsoighidh eile do dhenum do clainn **Pilib Meg Uidhir** ar clainn **Aedha** cetna a long & **Eogan, mac Aedha Meg Uidhir**, do marbadh leo don turus-sin (.i. aidhci feil Cros) & **Flaithbertach**, a mac & {fol. A 94b} **Cormac h-Ua Mancha*i*n**.](app030.html) #### U1469.2 **Risdeard Óg h-Ua Raighilligh** d'h-eg in bliadhain-si i cinn mís do Shamradh. #### U1469.3 Sluaighedh mor do dhenum in bliadhain-si leis h-**Ua n-Domnaill, .i. Aedh Ruadh, mac Neill h-Ui Domnaill**, a n-**Ichtar Connacht**. & **braighdi** **Ichtair Connacht** do ghabail do don turus-sin & h-**Ua Domnaill** do breith sluaigh **Ichtair Connacht** leis a cenn **Mic Uilliam a Burc, .i. Ricard, mac Emainn Burc**. & a n-dul assin d'innsoighidh ar **Clainn Ricaird**. & in **Machaire Riabhach** & **Baile in Clair**, .i. baile **Mic Uilliam**, do loscadh leo don turus-sin. & **Mac Uilliam** & **Sil m-Briain** do breith orra & {fol. B 88d} mac h-**Ui Conchobuir **Corcu Mruadh**** do marbadh leo. & h-**Ua Domnaill** do toighecht dia tigh don turus-sin fo buaidh cosgair & comaidme. #### U1469.4 **Ricard, mac Tomais A --- p.226 Búrc**, do marbadh le clainn t-**Sheaain A Burc** in bliadhain-si. #### U1469.5 h-**Ua Gadhra** do eg in bliadhain-si, .i. sai gan uiresbaidh, .i. **Eogan** & a mac, .i. **Eogan Óc**. #### U1469.6 h-**Ua Ciana*i*n d'eg in bliadhain-si, .i. Tadhg, .i. sai sencha*i*dh** & fer tighi aidhedh, ar m-breith buadha o doman & o demhon. #### U1469.7 **Mac an t-Shabhaisigh, .i. Patraig Og Sabhais**, do ghabail le **Faitechaibh** & tigernus **Leithi Cathail** do ghabail do **Patraig Fait** maille re cungnum h-**Ui Neill (.i. Enri)** & **Mic Uibilin**. & ar' mhair do **Shabhaisechaibh** do cur ar innarbadh doibh. #### U1469.8 **Domnall, mac Briain, mic Pilib, mic in Ghilla Duibh Meg Uidhir** & **Gilla Isu, mac Cormaic, mic Gilla Isu h-Ui Flannagain**, do marbadh le clainn **Aedh Mheg Uidhir** & le **Muinntir Manchain** a purt **Achaidh Inbhir**, 9 Kalendas Septimbris. #### U1469.9 **Mairgrég, ingen Pilib mic in Gilla Duibh Meg Uidhir, .i. ben **Mic Gilla Fhinnein, .i. Taidhg, mic Briain Mic Gilla Fhinnein****, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1469.10 **Toirrdelbach, mac Cathail Oig Mic Magnusa Meg Uidhir**, d'eg in bliadhain-si. #### U1469.11 **Tadhg Dubshuilech, mac Mic Craith Meg Uidhir**, do marbadh le clainn **Aedha Meg Uidhir** in bliadhain-si. #### U1469.12 **Diarmaid Bocht, mac Duinn Cathanaigh Mic Maghnus*a* Meg Uidhir**, obiit. #### U1469.13 **Tomas Ma*g* Sgoloigi** obiit. #### U1469.14 **Seaan Buidhe, mac Seaain Moir Mheg Ra*i*th, .i. comorba **Termoinn Dabheo*i*g****, d'h-eg in bliadhain-*si* & comorba do dhenum ina inadh do **Dhiarmuid, mac Marcuis, mic Muiris Meg Ra*i*th**. --- p.228 #### U1470.0 Kal. Ian. ii. f., *l. xx.ui.,* Anno Domini M. cccc. lxx. #### U1470.1 **Pilib Mhag Uidhir do eg in bliadhain-si, .i. mac Tomais, mic Pilib, mic Aedha Ruaidh**; .i. mac **uirrigh** rob' ferr deirc & daenacht & rob' ferr d'fer cogaidh do bhi ina aimsir & adhbur righ **Fer Manach** gan frasabra & araile. #### U1470.2 {fol. A 94c}Sluaighedh mor in bliadhain-si leis h-**Ua Neill, .i. le Enri, mac Eogain h-Ui Neill**, a **Clainn **Aedha Buidhe**** a cenn **Mic Uibhilin** 'sa **Duibh Trian**. & Mac **Ui Neill Buidhe** & **Clann **Aedha Buidhe**** do dhul ar creich ar **Mac Uibhilin** & h-**Ua Neill** & **Mac Uibhilin** do breith orra & troid do thabairt doibh da cheile deredh lai. & briseadh ar **Clainn **Aedha Buidhe****. & **Aedh Og, mac Aedha Buidhe**, do gabail ann & **Mac Suibne na Cailledh** & **Eoin Ruadh Mac Suibne** do gabail ann. **Art, mac Domnaill Cail h-Ui Neill**, do marbadh ann & **caisdel** **Sgathdergi** do gabail don turus-sin d'h-**Ua Neill**, & a thabairt a laim **Mic Uibhilin** da choimed. & h-**Ua Neill** do toigheacht dia thigh don turus-sin fo buaidh cosgair & comaidhmi. #### U1470.3 **pladh** mor a **Feraibh Manach** an bliadhain-si, .i. Airaing[3](javascript:footNote('G100001C/note003.html')) & h-**Ua Flannagain (.i. Cormac, mac Gilla Isu) **Tuaithi Ratha**** d'eg di & moran aile nach airimhter. #### U1470.4 Cogadh mor d'eirghi eter h-**Ua Neill** & clainn **Airt h-Ui Neill** in bliadhain-si & *clann* **Airt** do dul ar innarbadh a **Trian Congail** & **Conn, mac Aedha Buidhe**, do gabail leo a n-aghaidh h-**Ui Neill**. #### U1470.5 Cogadh mor d'eirghi eter **Mac Uibilin** & **Mag Aenghusa** & **Mag Aengusa** do breith a chaeraidhechta a **Leith Cathail** & coinne --- p.230 do gabail do re **Mac Uibilin**. Innsoighidh do denum do **Mac Uib{fol. B 89a}ilin** ar **Mag Aengusa** ina inadh coinne & maidm do thabairt air. & **Mag Aengusa** do lot & do gabail ann & a dias mac do ghabail ann, .i. **Brian** & **Conn**. & ni lugha ina ocht fichit do marbadh isin maidhm-sin & caeraidhecht **Meg Aengusa** do chur rompo doibh. **Aedh Mag Aengusa** da leanmhuin & maidm do thabairt do ar in **Ruta** & **Seinicin Carrach Mac Uibilin**, do ghabail leis & **Seinicin Ruadh, mac Teboid Mic Uibilin**, do ghabail ann & moran do gabail & do marbadh ann. & comfhuaslucudh do dhenum atorra ar na **braighdibh**-sin, leth ar leth & sith do dhenum doibh & araile. #### U1470.6 [Clann **Airt h-Ui Neill** & clann **Bríain Oig** do thocht ar innsoighidh a **Tir Eogain** & **mac Ui Neill** do theagmhail an oidhchi-sin i **Tobran**, .i. **Ruaidhri h-Ua Neill**. & clann **Airt** & slicht **Enri** do thocht fa' n m-baile 'san oidhci & **mac h-Ui Neill** do marbadh leo (.i. a tig h-**Ui Corra Dhobra*i*n**) & moran eile nach airimhter sunn.](app031.html) #### U1470.7 {fol. A 94d}Sluaighedh mor do dhenum leis h-**Ua Neill (.i. Enri)** a **Trian Congha*i*l** co **maithibh** in Coicid uime: .i. h-**Ua Domnaill** & **Fir Manach** & **Oirecht h-**Ui Chatha*i*n**** & **Mac Uibhilin**. & a m-beth tamall ar in **Coill Ichtaraigh** --- p.232 ag milliudh arbhann & ag loscadh tighedh. & a n-dul tairis ar fersaid **Bona Tuama** & a n-dul trid in **Fidhbadh** & a m-beth oidhci ar in **Riasc Mhor** & a n-dul assin co h-**Edan Dubchairrgi**, .i. co baile **Cuinn, mic Aedha Buidhe** & a m-beth da oidhchi ann. & **Enri, mac Briain Ballaigh h-Ui Neill** & **Feilim, mac mic h-Ui Neill Buidhe** & **Brian, mac Neill Ghallta**, do tocht asteach cum h-**Ui Neill**. & umla & freghra d'fhaghail do uatha uile & sith do chengal do atorra & ***Mac* h-Uibilin**. & h-**Ua Neill** do dul assin a **Rinn Sibhne** & a bheth ann re sealad ag loscadh arbha & tighedh. [& **mac Aedha Buidhe, .i. Brian**, do dhul a n-**Aird** **Uladh** & crecha mora do breith leis a timceall in t-sluaigh isin **Fidbadh**. h-**Ua Neill** do dul le **Mac Uibilín** a n-**Ard** **Uladh** & a thecht assin dia baile fein. **Conn, mac Aedha Buidhe** & clann **Airt h-Ui Neill** & slicht **Enri** do thecht a **Tir Eogain** & creacha mora do dhenum doibh ar clainn **Fhei*dh*lim*the* h-Ui Neill**.](app032.html) #### U1470.8 **Raibhilin Carrach Sabhais** & **mac Seoa*i*n Sabhais** do --- p.234 dhul ar sibhal oidhchi a **Leith Cathail** & techt doib a timcell an tighi a roibe in **Sheinisgal, .i. Patraig Fait** & e fein & cuid da **braithribh** do gabail doibh & **mac in t-Shabhaisigh, .i. Patraig Og**, d'fhaghail doibh as na **braighdib**-sin. & **Leith Cathail** & seinisgalacht **Gall** **Uladh** do thabairt do **mac in t-Shabhaisigh** aris. #### U1470.9 h-**Ua Domnaill** do dul, sluagh, co **Bel Atha Conaill** a coinne h-**Ui Raighilligh** & imruagadh do beith atorra. & mac **Aedha h-Ui Raighilligh (.i. Emand)** do marbadh ann & mac in **espuic h-Ui Gallcobair** do marbadh ann don le*i*th aili & eich & daine do marbadh ann. & h-**Ua Domnaill** do tocht dia tigh don turus-sin. #### U1470.10 [Clann **Airt h-Ui Neill** do thecht ar coilltibh **Sila Baidhill** & ar dhaingnech a ferainn fein & creacha mora do denum doib ar clainn h-**Ui Neill**.](app033.html) Clann h-**Ui Neill** do dhul ar cuartughudh fa cheanntar **Sila Baidhill** & clann **Airt** & clann **Briain Oig** do thegmail doib a timceall in **Atha Leathain**. & clann h-**Ui Neill** do brisedh ar clainn **Airt** & maidm mór do thabairt forra. & **Enri, {fol. A 95a}mac Airt h-Ui Neill**, do marbadh ann, .i. sai cinn-fhedna & fer do bi lan d'aithne & d'eineach & do derc & do daenacht. & a **brathair** aile do marbadh ann, .i. **Brian, mac Airt h-Ui Neill**. & **Toirrdhealbhach Ruadh, mac Briain Oig h-Ui Neill** & moran da **braithribh** do marbadh ann. --- p.236 #### U1470.11 h-**Ua Neill** & a clann do dhul fo **caislen** clainni **Airt**, .i. **caislen** na h-**Oghmaidhe**. **Eogan h-Ua Domnaill** & clann **Nechtain h-Ui Domnaill** do ghabail le clainn **Airt** a n-aghaidh h-**Ui Neill**. #### U1470.12 Creacha mora do denum do clainn **Fhei*dh*lim*the* h-Ui Neill** ar clainn **Muircertaigh Oig h-Ui Neill**. Gres do dhenum do clainn **Muircertaigh Oig** ar clainn **Feilim** & **Seaan, {fol. B 89b} mac Feidhlim** & **Feidhlimidh Og, mac Feidhlimthe**, do marbadh leo, .i. da barraigh a fine fein 'mun am sin. & mac aile d'**Feidhlim** d'eg 'sa sechtmuin cetna, .i. **Niall h-Ua Neill**. #### U1470.13 Creacha mora do denum do **Conn, mac Aedha Buidhe**, ar clainn **Feidhlim h-Ui Neill**. #### U1470.14 **Mac Donnchaidh in Chorainn, .i. Brian, mac Taidhg Mic Donnchaidh**, do marbadh le **Tadhg, mac Briain Mic Donnchaidh**, a toraidheacht creiche & a mac do marbadh ann, .i. **Aedh**. #### U1470.15 **Ruaidhri h-Ua h-Eaghra, .i. mac h-U*i* Eaghra Buidhe**, do marbadh le **mac Mic Donnchaidh in Chorainn, .i. le Muircertach, mac Taidhg Mic Donnchaidh**. #### U1470.16 **Seaan, mac Domnaill Ballaigh Meg Uidhir**, do marbadh le **Ruaidhri, mac Briain, mic Pilib Meg Uidhir**, pridie Idus Aprilis. #### U1470.17 Clann **Donnchaidh, mic Aedha Meg Uidhir** & clann **Cormaic, mic Aedha** cetna, do dhenum creichi ar **Cathal Og Mac Maghnusa** a **Rinn Airigh**. #### U1470.18 **Diarmait Mac Mathgamna** obiit 6 Idus Aprilis. #### U1470.19 **Caterfhina, ingin **Concubair Moir Meg Ual*gh*airg**, bean **Diarmada Meg Ra*i*th****, moritur. #### U1471.0 Kal. Ian. iii. f., *l. uii.,* Anno Domini M. cccc. lxx. i. --- p.238 #### U1471.1 [**Caislen** na h-**Oghmuidhe** do ghabail leis h-**Ua Neill** in bliadhain-si, .i. le **Henri, mac Eogain**. & is amlaidh so do gabadh e: .i. cumusc do thabairt do clainn h-**U*i* Neill** & do clainn **Airt** da cheile a t-tosuch an gheimridh, mur ta romaim annso. & brisedh ar clainn **Airt** & da mac **Airt** do marbadh ann & moran aile leo. & clann h-**Ui Neill** do dul assin a timceall an **caislein** & h-**Ua Neill** do thecht cuca. & **Sile, ingen **Neill Gairb Ui Domnaill**, bean **Neill, mic Airt U*i* Neill****, do beth isin **chaislen** & **Níall** fein & in chuid aile da **braithribh** {fol. A 95b} do dhul i cenn **U*i* Domnaill** & **Conallach**. & h-**Ua Neill** do beith fa' n **caislen** o thus an geimridh co deredh erraigh. Clann **Art** do thecht astech cum **Ui Neill** & in **caislen** do thabairt do & h-**Ua Neill** da thabairt da mac fein, .i. do **Conn** & e fein d'imtecht dia thigh fo buaidh cosgair & comaidhme & araile.](app034.html) #### U1471.2 Sluaighedh mór in bliadhain-si le **Mac Uilliam Burc** a n-**Ichtar Connacht** do cumnum le mac **Briain h-Ui Conchobuir** & dul doib fo **caislen** Sligidh & clann **Eogain h-Ui Conchobuir** do beth i cenn **Ui Domnaill** & **Domnall, mac Eogain**, do dul 'sa **caislen**. & tor in doru*i*s do brisedh le **Mac Uilliam** & sith do denum doib. #### U1471.3 **Trian Conghail** uile do gabhail le **Conn, mac Aedha Buidhe**, in bliadhain-si & a techt astech chuige, .i. mac h-**Ui Neill** & **Mac Uibhilin** & **Enri, mac Briain Bhallaigh**. #### U1471.4 Cogadh mor in bliadhain-si a n-**Ibh Failgi** eter h-**Ua Concobuir** & --- p.240 **Tadhg h-Ua Concobuir**. & **Tadhg** do dhul a cenn **Gall** & sluagh **Gall** do breith leis a n-**Ibh Failghi** & in tir do mhilliudh doibh co leir. #### U1471.5 **Iarla **Cille Dara**** & **Gaill** na **Midhe** do denum innsoigh*th*i a **Fern Mhuighi** & crecha mora do dhenum ar **Mag Mathgamna**. & **Mag Mathgamna** do tinol a tire & airgti & loiscthi mora & ár daine do thabairt ar **Gallaibh** do, a n-dighail na creach-sin. #### U1471.6 **Muircertach, mac Eogain h-Ui Neill**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1471.7 [Indsoighidh do denum do **Brian, mac Fhei*dh*lim*the* h-Ui Raighilligh**, i **Clainn in Chaich** ar **Ferghal, mac Sheaain h-Ui Raighilligh** & creacha do cur rompo doibh. & **Fergal** do breith orra & imruaghadh do beth atorra. & **Cathair, mac Iriail, mic Fheidhlim**, do marbadh ann & **Fergal** do ghabail don taib aili.](app035.html) #### U1471.8 **Ruaidhri, mac Donnchaidh, mic Aedha Meg Uidhir**, do marbadh le **Colla, mac Aedha Meg Uidhir** & lena clainn ag tech **Meg Raith** i n-**Allt Ruaidhin** i **Termonn**. & **Donnchadh Og, mac Donnchaidh, mic Aedha Mag Uidhir**, do lenmuin **Colla** & **Colla** do marbadh do & a mac do --- p.242 marbadh faris in la arna mharach isin inadh cetna, tre innechudh Dé & **Dabeo*i*g** im sharughudh in **Termuinn**. #### U1471.9 Sluaghadh do dhenam leis h-**Ua Neill** a **Tir Bresail** & **Tir Bresail** uile do loscadh leis. & mac righ **Thire Conaill** uile & clann **Airt h-Ui Neill** do breith air. & h-**Ua Neill** do thecht da tigh don turus-sin fo buaidh cosgair & comaidhmhe. #### U1471.10 **Mag Uidhir, .i. Tomas Og, mac Tomais Meg Uidhir**, do chur a tighernais de ar gradh De, ar caithimh urmoir a aisi re derc & {fol. A 95c} re daenacht & re cennus-fedna & re feicemhnus coitchenn do damaibh & d'eigsibh **Erenn**. & tighernus **Fer Manach** do thabairt da mac, .i. d'**Emonn Mag Uidhir** & a mac aile d'fhagbail ina thanuisti ar **Feraibh Manach**, .i. **Donnchadh** & mac aile a n-espucoid **Clochair**, .i. **Rosa**. #### U1471.11 [**Emonn, mac espuic **Clochair**, .i. espuc Piarus**, neoch do bi ina aircideochain i **Clochar** & ina **persun** & in*a* airdtigerna i **Clain Inis** — fer subhaltach, sochraidh, deghinnsgnech — d'eg in bliadhain-si, 18 Kalendas Maii. & dob' e-sin Domnach Casg in tan-sin.](app036.html) #### U1471.12 **Aedh, mac Briain, mic Pilib na Tuaidhe Meg Uidhir**, d'h-eg 16 Kalendas Marcii. #### U1471.13 Samhradh te in bliadhain-si. #### U1471.14 **Caitilín, ingen Gilla Isu Oig Mic Ghilla Dhuibh, .i. bean **Eoghain h-Ui Dhalaigh****, d'h-eg a Samhradh na bliadhna-*sa*. #### U1471.15 **Tadhg h-Ua Conchubhair, .i. mac in --- p.244 Chalbhaigh, mic Murchaidh h-Ui Conchubhair**, .i. sai chinn-fheadhna, d'h-eg an bliadhain-si. #### U1471.16 Clann **Glaisne, .i. Conchubar**[*...*] do ghabhail le **Brian Ruadh, mac Cathail h-Ui Raighilligh** gu **maithibh** a Samhradh na bliadhna-so & a leigin amach in bliadhain chedna gan fuaslagadh. #### U1471.17 [*gap: cut from MS*]**Philippii** et **Iacobi**, Anno Domini 1471. #### U1472.0 {fol. B 89c} Kal. Ian. iiii. f. *l.x.uiii.,* Anno Domini M. cccc. lxx. ii. #### U1472.1 **Emonn Mag Uidhir** do rigadh a **Feraibh Manach** an bliadhain-si. #### U1472.2 **Mathgamain, mac Toirrdelhaigh h-Ui Briain, d'h-eg an bliadhain-si, .i. tanusti **Tuadh Mhuman****. #### U1472.3 **Ruaidhri, mac Maghnusa h-Ui Catha*i*n, (.i. h-Ua Catha*i*n)** .i. sai cinn-fhedhana, do marbadh a feall le **Mac Uibilin, .i. le Seinicin Carrach Mac Uibilin**. #### U1472.4 Sluaghadh do denum le **Conn, mac Aedha Buidhe h-Ui Neill** & le **Gof*f*raigh h-Ua Catha*i*n, .i. derbrathair do Ruaidhri**, docum in **Ruta** do dhighail **mic h-Ui Catha*i*n (.i. Ruaidhri)** orra. & imruagad do be*i*th atorra & **Goffraigh h-Ua Catha*i*n** do marbadh d'en urchur do gha la **Rughraidhe Mac Uibilin**: .i. fer do bi lan d'einech & do dherc & do chennus-fedna in **Goffraigh**-sin. Indsoighidh do dhenamh in la arna mharach do mac **Aedha Buidhe** ar in **Ruta** & maidm mor do thabairt do orra & **Mac Uibilin do marbadh ann, --- p.246 .i. Cormac**, .i. sai cinn-fhedhna gan uiresbaidh. **Mac Uibilin** do dhenum do **Rughraidhe Mac Uibilin** & sith do denum do re mac **Aedha Buidhe** & coinne do ghabail doibh re h-**Oirecht h-**Ui Catha*i*n****. Ocus **Mac Uibhilin** do dul i coiti boc ar bun na **Banna** do dul i cenn h-**Ui Catha*i*n** & drem d'**Oirecht h-**Ui Catha*i*n**** do tegmail do ag dul a tir do & a marbadh & a bhathadh air in m-**Banna** & araile. #### U1472.5 **Donnchadh Mag Uidhir (mac Tomais Oig)** do {fol. A 95d} ghabail an bliadhain-*si* le **Mag Uidhir, .i. le h-Emann, mac Tomais Oig**, i na baile fein & fuaslucadh mor do buain as d'eachaibh & d'eidedh & do buaibh. #### U1472.6 Clann **Meg Raghnaill, .i. Conchobur** & **Maileachlainn**, do marbadh le slicht **Maileachlaind Meg Raghnaill**: .i. da mac taisigh dob' ferr eineach & cennus-fedna do bi i **Connachtaibh**. #### U1472.7 Coinne do gabail eter h-**Ua Neill (.i. Enri)** & h-**Ua n-Domnaill (.i. Aedh Ruadh)** & imruagadh do beith atorra. Ocus h-**Ua Neill** do brisedh ar h-**Ua n-Domnaill** co sona, senamail & maidm mor do thabairt fair ag bel **Átha an Caislein Mhaoil**. Ocus **Mac Suibne (**Fanad**, .i. Mael Muire)** do marbadh ann maille re moran aile & araile. #### U1472.8 **Brian, mac Feilim, mic Duinn, mic Con Connacht Meg Uidhir**, do marbadh le clainn **Seaain Buidhe Meg Mathgamna** & le **Clainn Domnaill** **Clainni Ceallaigh** & araile. #### U1472.9 **Rois, ingen Concobuir, mic Concobuir aili Mic Maghnusa, .i. ben **Maghnusa, mic Briain, mic Concobuir Oig Meg Uidhir****, quieuit in *Christo* 7 Idus Decembris. --- p.248 #### U1473.0 Kal. Ian. ui. f., *l. xx. ix.,* Anno Domini M. cccc. lxx. iii. #### U1473.1 Maidm mor do thabairt le **Mag Ragnaill, .i. le Tadhg**, ar slicht **Maileachlainn Meg Raghnaill**, du inar' marbadh ceithre fir deg d'uaislibh slechta **Mailechlainn** maille re moran aile. #### U1473.2 **Edbhard, mac Baruin **Dealbna****, {fol. B 89d} do ghabail a feall le mac a derbrathar fein, .i. le **Cristoir, mac Semuis Nuinnsenn** & a breith do co **Baile Atha Cliath** & a milledh and. #### U1473.3 **Donnchadh, mac Aedh*a* Meg Uidhir**, d'eg in bliadhain-si: .i. sai cinn-fhedhna & fer do bhi lan do derc & d'aithne & do daenacht. A eg ina tig fein, iar m-buaidh o doman & o deamon. #### U1473.4 **Tomas, mac Meg Uidhir, .i. mac Emainn, mic Tomais**, do marbadh le clainn **Cathail Meg Uidhir** a fheall. #### U1473.5 **Art, mac Domnaill Ballaigh Meg Uidhir**, d'eg ina tigh fein fo buaidh Ongtha & aithrighe. #### U1473.6 **Ruaidhri, mac Airt h-Ui Neill**, d'h-eg in bliadhain si. #### U1473.7 **Sile, ingen Rughraide Meg Mathgamna**, obiit pridie Kalendas Ianuarii. #### U1473.8 **Cathal Riabhach, mac Duinn Cathanaigh, mic Maghnais Meg Uidhir**, d'eg in bliadhain-si 18 Kalendas Octobris. #### U1473.9 Hoc anno d'h-eg [*...*] #### U1474.0 {fol. A 96a} Kal. Ian. uii. f., *l. x.,* Anno Domini M. cccc. lxx. iiii. #### U1474.1 **Donn Ruadh, mac Con Connacht Meg Uidhir**, do marbadh le mac **Ricaird Mic Cathmhail** a trodan. [**Flaithbertach Mag Uidhir ( [*...*] g Eocagain)** d'h-eg ina tigh fein iar m-buaidh Ongta & aithrighe.](app037.html) --- p.250 #### U1474.2 Creacha mora do denum do h-**Ua Domnaill** ar muinntir h-**Ui Neill**, .i. ar **Aedh m-Ballach, mac n-Domnaill**. #### U1474.3 h-**Ua Concobair Fhailgi d'eg in bliadhain-si, .i. Conn, mac in Calbaigh** & a mac, .i. **Cathair**, do righad ina inadh. #### U1474.4 **Edbard Pluingced**, .i. Gallmacam rob' *ferr* cennus-fedna & daenacht do bi 'sa **Midhe**, d'eg in bliadhain-si, iar m-breith buadha o doman & o dheamon. #### U1474.5 **Fergal, mac Seaain h-Ui Raighilligh**, d'eg in bliadhain-si. #### U1474.6 Cogadh mor in bliadhain-si eter h-**Ua Neill** & h-**Ua n-Domnaill**. Ocus mac **Aedha Buidhe h-Ui Neill** & h-**Ua Neill** do dhul ar sluaighedh a **Tir Conaill**. Ocus **Tir Aedha** do loscadh leis do 'n turus-sin & techt slan dia tigh. #### U1474.7 Indsoighidh do dhenum do h-**Ua Neill (.i. Enri)** ar mac **Aedha Buidhe** & ar clainn **Airt h-Ui Neill** 'sa Tuaiscert & creacha mora do chur rompo doibh. Ocus **Trian Congail** uile do breith orra & h-**Ua Neill** do breith na crech leis dia n-aindeoin & techt dia tigh imshlan. #### U1474.8 **An Gilla Dub h-Ua h-Eaghra** do marbadh le na derbrathair a feall, .i. le h-**Eogan h-Ua h-Eaghra**. #### U1474.9 Maidm mor do thabairt in bliadhain-si leis h-**Ua Ceallaigh** ar h-**Ua Concobuir n-Donn, .i. Feidhlim, mac Toirrdelbaigh** & h-**Ua Concobuir** do marbadh ann & **Mac Suibne** cona dhis mac do marbadh ann & moran aile nach airimter annso. #### U1474.10 **Mairgreg, ingen Aedha Ruaidh Meg Mathgamna, .i. bean **Donnchaidh, mic Tomais Oig Meg Uidhir**** .i. bean rob' ferr crabadh & eineach ro bi 'na h-aimsir — a h-eg Dardain roim Nodlaig & a h-adlucadh a **Cluain Eois**, fo buaidh Ongtha & aithrighe. --- p.252 #### U1474.11 **Mag Tigerna*i*n **Teallaigh Dunchadha**, .i. Tadhg**, d'h-eg in bliadhain cetna. #### U1474.12 **Rughraidhe Og Mag Mathgamna** d'h-eg in bliadhain-si iar m-breith buadha o doman & o deaman & araile. #### U1474.13 **Brian, mac Feilim h-Ui Raighilligh**, do ghabail in bliadhain-si le **Seaan, mac h-Ui Raighilligh (.i. mac Toirrdelbaigh h-Ui Raighilligh)** & le clainn **Aedha h-Ui Raighilligh**. #### U1474.14 **Uilliam Mac Gaffraigh**, .i. duine maith oirecht do mhuinntir clainni **Pilib Meg Uidhir**, d'h-eg in bliadhain-si, 5 Nonas Marcii. #### U1475.0 {fol. A 96b} Kal. Ian. i. f., *l. xx.i.,* Anno Domini M. cccc. lxx. u. #### U1475.1 [4](javascript:footNote('G100001C/note004.html'))[Cogadh mor in bliadhain-si eter **Mag Mathgamna, .i. Remann, mac Rughraidhi** & clainn **Aedha Ruaidh Meg Mathgamna**. Imirci neirt do dhenum do clainn **Aedha Ruaidh** a **Fern Mhuighi** & sluagh **Gall** do thecht ina n-aircis. Ocus **Mag Mathgamna** do techt astech fa **Eoganaigh** & a dhul amach aris i **Fern Mhuigh** & clann **Aedha** do dhul ar Galltacht. **Mag Mathgamna** do dhul ar sibhal ar **Ghallaibh** & clann **Aedha Ruaidh** & **Goill** **Machaire Oirghiall** do breith orra. Ocus maidm mor do thabairt ar **Mag Mhathgamna** & h-e fein do ghabhail ann & **Brian, mac Rughraidhe Mheg Mhathgamna**, do ghabail ann & moran aile do ghabail & do marbadh and.](app038.html) --- p.254 #### U1475.1 Mac an t-**Shabhasaigh** & **Feilim, mac mic h-Ui Neill**, do {fol. B 90a} gabail le **Conn, mac Aeda Buidhe** & mac an **t-Shabhaisigh** d'elogh uadha ina diaigh-sin. #### U1475.2 Sluaighedh mor do dhenum leis h-**Ua n-Domnaill** in bliadhain-si, .i. le h-**Aedh Ruadh, mac Neill Gairbh h-Ui Domnaill**, do thabhach **Briain, mic Feilim h-Ui Raighilligh**, ar h-**Ua Raighilligh**. Ocus techt do co **Bel Atha Conaill** & sith do dhenum do ris h-**Ua Raighilligh** annsin. Ocus a dul assin 'sa n-**Anghaile** do chungnum le clainn **Iria*i*l h-Ui Ferghail** do bi ina cairdibh aigi. Ocus nert do ghabhail ann do annsin & dul assin a n-***U*ibh Fhailghi** do chocadh ar **Gallaibh** a n-eraic a athur do tuit le **Gallaibh** roime-sin. Ocus moran do 'n **Midhe** do milliudh leis & baile **caislein** **Delbhna** do loscadh doibh & sith do dhenum do re **Gallaibh** ina diaigh-sin. **Clann Cholmain** & **Calraighi** d'eirghi doibh 'sa n-**Gairbh Eisgir** & **Galloglaigh** & **Erennaigh** do buain dibh annsin & h-**Ua Domnaill** & **Toirrdelbach Mag Uidhir** do inntodh ar in toraidh taebh t-*sh*iar do baile **Meg Amalgaidh** & brisedh ar coimtinol na tirthadh-sin & moran do buain dibh da n-dainibh, a timcell mic **Meg Amhalgaidh**. Ocus ni fhuaradur en urchur o 'n toraidh & o sin amach. Ocus dul do assin do cungnum la na cairdibh a n-***U*ib Maine** & assin a **Clainn Ricaird** & dul do assin a **Conmaicne Cuile** & assin n-**Ichtar Connacht** & a thoighecht dia thigh do 'n turus-sin fo buaidh cosgais & comaidhme. #### U1475.3 **Barun **Dealbna**** d'eg in bliadhain-si, .i. sai cinn-fhedna & fer dob' ferr derc & daenacht & dob' ferr aithne ar gach eladhain do bi do --- p.256 **Ghallaibh** **Erenn** ina aimsir. A eg iar m-buaidh o doman & o dhemon. #### U1475.4 **Aedh h-Ua Neill d'eg in bliadhain-si, .i. Aedh, mac Eogain, mic Neill Oig h-Ui Neill**: .i. fer do bi lan d'aithne & d'eineach & do chennus-fhedna. A eg ina thigh fein iar m-buaidh Ongtha & aithrighi. #### U1475.5 **Aedh h-Ua Domnaill, .i. mac Nechtain h-Ui Domnaill**, do bathadh in bliadhain-si a coiti bic ar bun na Banna. #### U1475.6 h-**Ua Ferghail d'eg in bliadhain-si, .i. Seaan, mac Domnaill h-Ui Ferghail**. #### U1475.7 {fol. A 96c}**Mac Briain Mic Maghnussa, .i. Tomas Og, mac Tomais, mic Pilib, mic Briain, mic Mhail t-Sheachlainn, mic Mhaghnusa, mic Ruaighri, mic Duinn Mhoir Meg Uidhir**, d'h-eg hoc anno im Shamuin. #### U1475.8 h-**Ua Ceallaigh, .i. Tadhg Caech, mac Uilliam h-Ui Ceallaigh**, do cur an t-saegail de an bliadhain-si. #### U1475.9 **Edain Og, ingen Maigister Seoa*i*n Meg Uidhir, .i. bean **Eogain, mic Eogain h-Ui Breislen****, obiit 15 Kalendas Maii. #### U1475.10 **Cu Connacht, mac Briain Duibh, Mac Mhaghnusa** *d'h-eg*. #### U1475.11 **Ruaidhri Glas Mag Carmuic**, fer suairc, subaltach & fer denta rann Oglachais, obiit 6 Idus Maii. #### U1475.12 h-**Ua Neill, .i. h-Enri, mac Eogain h-Ui Neill**, do dhul, sluagh, a **Fhearaibh Manach** an bliadhain-si & teach **Toirrdhealbaidh, mic Pilib Mheg Uidhir** do loscadh leis ar **Srath Fhear Luirg**, a cois na h-**Arna**. #### U1475.13 *Hic nata est **Catherina, filia Caroli Iuuenis Mic Magnussa**, [*gap: illegible*]*) --- p.258 #### U1476.0 Kal. Ian. ii. f., *l. ii.,* Anno Domini M. cccc. lxx. ui. #### U1476.1 **Tadhg, mac Emainn (.i. Meg Uidhir), mic Tomais Meg Uidhir**, do marbadh a fheall le na derbrathair fein, .i. **Ruaidhri Mag Uidhir**. #### U1476.2 **Donnchadh Mag Uidhir, .i. mac Tomais Oig, mic Tomais, mic Pilib Meg Uidhir**, d'eg in bliadhain-si: .i. fer do bi lan d'einech & do derc & do chennus-fedna & d'aithne ar gach eladhain da cluinedh & **adbur righ** **Fer Manach** gan fresabra. A eg fo buaidh ongtha & aithrighi an bliadhain-si. #### U1476.3 h-**Ua h-Uigin*n*, .i. Brian, mac Fergail Ruaidh {fol. B 90b} h-Ui Uigind**, d'eg in bliadhain-si: .i. sai fhir dana & oide sgol **Erenn** & **Alban** re dan & araile. #### U1476.4 **Mac Gilla Ruaidh, .i. Domnall Mac Gilla Ruaidh**, d'eg in bliadhain-si & a mac ina inadh, .i. **Brian**. #### U1476.5 Indsoighidh do dhenum do h-**Ua Neill (.i. Enri)** ar **Oirghiallaibh** & clann **Meg Mathgamna**, .i. clann **Remuind Meg Mathgamna** & **Brian, mac Rughraidhe** & **Oirghiallaigh** uile o **Eoganaigh** astech do theicheadh siar fa **Machaire Tulcha**. Ocus crecha mora & airgthi imdha do breith d' **Ua Neill** uatha o **Machaire Thulcha** & o chenntar na **Breifne**. Ocus h-**Ua Neill** do techt dia thigh do 'n turus-sin fo buaidh cosgair & comaidhme. #### U1476.6 Sluaghadh mor leis h-**Ua Neill (.i. Enri)** docum mic **Aedha Buidhe h-Ui Neill** & dul do fo **caislen** **Beil Feirsdi** & an **caislen** do gabail & do brisedh leis & a thoighecht dia tigh fo buaidh cosguir. #### U1476.7 **Tuathal, mac Aedha h-Ui Neill**, do marbadh le **Gallaibh** **Machaire Oirgiall**. #### U1476.8 h-**Ua h-Eaghra Riabhach d'h-eg in bliadhain-si, .i. Uilliam, mac in Espuic**. #### U1476.9 **Mac Donnchaidh an --- p.260 Chorainn, .i. Seaan, mac Taidhg Mic Donnchaidh**, do ghabail a fheall le clainn **Conchobuir Mic Donnchaidh** & le slicht **Tomaltaigh Oig Mic Donnchaidh**, arna cur amach da derbcomalta fein a **caislen** **Baile in Muta**. #### U1476.10 **Seaan, mac h-Ui Anluain**, do marbadh le a derbrathair fein a feall. #### U1476.11 **Graine, ingen Uilliam, mic an Espuic Meg Uidhir**, obiit Idibus Decimbris. #### U1476.12 *Hic natus est **Carolus Iuuenis, filius Caroli Iuuenis** [*...*]* #### U1477.0 {fol. A 96d} Kal. Ian. iiii. f., *l. xiii.,* Anno Domini M. cccc. lxx. uii. #### U1477.1 Cogadh mor a **Tir Conaill** an bliadhain-si eter h-**Ua n-Domnaill** & clainn **Nechtain h-Ui Domnaill**. Ocus **Niall, mac Domnaill h-Ui Domnaill** & **Feilim, mac Toirrdelbaigh h-Ui Domnaill**, do marbadh le clainn **Nechtain** ar in cogadh-sin & moran dighbala do denamh atorra. #### U1477.2 h-**Ua Neill (.i. Enri)** do dul ar sluaghadh a **Tir Aedha** & **Tir Aedha** do milliudh & do loscadh leis & a thecht dia tigh fo buaidh cosgair. #### U1477.3 **Eachaidh, mac Eogain Meg Mathgamna**, do ghabail le **Brian, mac Remuinn Meg Mathgamna**, a feall. #### U1477.4 **Aedh, mac Donnchaidh, mic Tomais Meg Uidhir**, d'eg in bliadhain-si. #### U1477.5 **Brian, mac Concobuir Oig Meg Uidhir**, .i. fer do bi lan d'einech & do deirc & do daenacht, a eg oidci Nodla*i*g, fo buaidh Ongtha & aithrighe. #### U1477.6 **Ruaidhri, mac Emuinn Meg Uidhir**, do marbadh le **Coin Connacht, mac Remuinn Riabhaigh, mic --- p.262 Duinn, mic Con Connacht Meg Uidhir**, a feall. #### U1477.7 **Matha h-Ua Luinin** d'eg in bliadhain-si: .i. oirchinneach na h-**Arda** & sai re sencus & a tuigsi gaca h-ealadhna. #### U1477.8 **Aillbhe, ingen Aedha Meg Uidhir**, ben tuc h-i fein & a maith*i*us bliadhain re m-bas do **Mainistir** **Lesa Gabail**, obiit 6 Kalendas Decimbris. #### U1477.9 **Donn, mac Eogain, mic Aedha Meg Uidhir**, do marbadh le **Donnchadh Og, mac Donnchaidh, mic Aedha** cedna, 5 Kalendas Iulii. #### U1477.10 *Hic nata est **Caterina, filia Caroli Iuuenis**, in festo **Sancti Patricii**.* #### U1478.0 Kal. Ian. u. f., *l. xx. iiii.,* Anno Domini M. cccc. lxx. uiii. #### U1478.1 **Barun **Dealbhna** d'eg in bliadhain-si (do 'n **plaidh**): .i. Cristol, mac Semais, mic Risderd Nuinnsenn**, .i. og macamh dob' ferr do **Ghallaibh** ina aimsir fein. #### U1478.2 Gaeth mor do thecht a n-diaigh Notla*i*g in bliadhain-si, d'ar' milledh moran d'eallach **Erenn** & d'ar' brisedh moran do mainistrechaibh & do teamplaibh & do thighibh ar fut **Erenn** co coitcenn. #### U1478.3 **Mac Rithbheartaigh d'eg in bliadhain-si: .i. Cithruadh, ollomh **Meg Uidhir** re dan**; .i. fer socraidh, subhaltach, daenachtach & araile. #### U1478.4 h-**Ua Cobhtaidh, .i. Muircertach Bacach**, d'h-eg. #### U1478.5 **Tadhg Finn h-Ua Luinin** d'h-eg in bliadhain-si: .i. sai re leighus & re senchus. #### U1478.6 {fol. B 90c}**Plaidh** mor do techt le luing ar cuan **Esa Ruaidh** & leathnughudh do 'n **plaidh** sin ar fud **Tire Conaill** & a **Feraibh Manach** & isin Coicid co coitcenn. Ocus dighbala mora do dhenum doibh & **Mac an Baird --- p.264 **Thire Conaill**, .i. Goffraigh**, d'h-eg di. #### U1478.7 **Cormac Ma*g* Carrthaigh** do sbochadh in bliadhain-si le clainn **Diarmada an Dunaigh Meg Carrthaigh** & le **Cormac, {fol. A 97a} mac Taidhg, mic Cormaic**: .i. mac righ dob' ferr einech do bi i n-**Erinn** ina aimsir fein & araile. #### U1478.8 **An Gilla Dubh, mac Briain, mic Fheidlim h-Ui Raighilligh**, d'eg. #### U1478.9 **Gilla Padraig, mac Airt Mic Maghnusa**, d'eg in bliadhain-si, *A. D.* 1478. #### U1478.10 h-**Ua Breislen d'h-eg in bliadhain-si, .i. Tadhg, mac Eogain h-Ui Breislen, ollam **Meg Uidhir** re breithemhnus** & fer tigh*i* aided co coitcenn. #### U1478.11 **Bicair **Achaidh Urcaire** d'eg, .i. Tomas Dubh h-Ua Cairpri**, fer eagna & crabad & araile. #### U1478.12 [Indsoighidh do denum d'**Aedh Og Mag Mhathgamna** 'sa **Lucht Tighi** ar **Brian, mac Remaind Meg Mathgamna** & crecha mora do denum do. Ocus **Brian** fein do ghabail a toraidhecht na creichi.](app039.html) #### U1478.13 **Emann, mac Uilliam Abaidh, mic espuic Piara*i*s, mic Muiris Airchideochain**, d'h-eg 3 Idus Octobris. #### U1478.14 **Niall Ruadh, mac Aedha Leith h-Ui Manchain** (6 Nonas Marcii) & a ben, .i. **Nualaith, ingen Ainnrias h-Ui Droma**, d'h-eg in bliadhain-si (3 Kalendas Aprilis). #### U1478.15 **Barrdubh, ingen **Eogain h-Ui Fhialain**, ben **Concobuir h-Ui Breislen****, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1478.16 **Tadhg, mac Cathail Duibh, mic Aedha**, d'h-eg 3 Nonas Aprilis. #### U1478.17 **Risdeard, --- p.266 mac Emuinn, mic Risdeard Buitiller** do marbadh le **Fingein Ruadh, mac Fingein Mic Gilla Padraig**, i n-dorus **Cille Cainnich**. #### U1478.18 'Sa bhliadhain-si do gabadh **Mac Maghnusa, .i. Cathal Og**[*...*] #### U1478.19 Ocus **plaidh** mor ar **Senadh Mic Maghnusa** a Foghmhar na bliadhna-sa bheos. #### U1479.0 Kal. Ian. ui. f., *l. u.,* Anno Domini M. cccc. lxx. ix. #### U1479.1 Cogadh mor eter h-**Ua Neill** & h-**Ua n-Domnaill** in bliadhain-si & clann **Airt h-Ui Neill** do dhul a **Tir Conaill** do cogadh ar h-**Ua Neill** & dighbala mora do denamh atorra. h-**Ua Neill** do dul ar innsoighidh a **Tir Conaill** & creacha mora do thabairt leis o **Conallaibh** & o clainn **Airt** do 'n turus-sin. #### U1479.2 **Aiffric, ingen **Emaínn, mic Tomais Meg Uidhir**, d'h-eg, .i. ben **Cairpri, mic Aedha h-Ui Neill****: .i. sai mhna gan uiresbaidh. #### U1479.3 **Brian, mac Feilim h-Ui Neill**, do ghabail leis h-**Ua Neill (.i. Enri)** in bliadhain-si, & a legan amach aris & fuasluicthi mora do buain as & a dias mac do **braigdib** tairisi fos. Ocus **Brian** do dul a cenn h-**Ui Domnaill** do cocadh ar h-**Ua Neill** aris. #### U1479.4 **Piarus, mac Nicolais h-Ui Fhlannagain** — neoch do bi ina chananach choradh i **Clochair**, ina **persun** & ina **prioir** **Cheilé n-De** & ina shacrisda i n-**Daimh Inis** & ina oífficel ar **Loch Eirne** — d'h-eg in bliadhain-si — .i. macamh subaltach, daennachtach, deigheiníg & sai cleirigh — ar m-breith buadha o domain & o dhemhon & araile. --- p.268 #### U1479.5 **Finnghuala, ingen in Airchideochain (.i. Emonn, mac in Espuic) Meg Uidhir, .i. ben **Domnaill, mic Conchobair h-Ui Breislen****, d'h-eg 9 Kalendas Marcii. #### U1479.6 **Eoin Bocht h-Ua Carmuic** d'h-eg Kalendis Nouembris. #### U1479.7 **Matha h-Ua Mail Ruanaigh d'eg in bliadhain-si, .i. ollam cerda **Meg Uidhir — .i. Tomais Oíg, mic Tomais Moir**** — & fer tighi aidhedh co coitcinn in Matha-sin & sai oircerda fos & araile. #### U1479.8 **Ricard, mac Emuinn A Burc, .i. Mac Uilliam Ichtarach**, do marbadh d'easgar in bliadhain-si *A. D.* 1479. #### U1479.9 *Hic natus est **Eduardus, filius Caroli Iuuenis**, in festo **Sancti Patricii**.* #### U1480.0 {fol. A 97b} Kal. Ian. *ui*i. f., *l. x. ui.,* Anno Domini M. cccc. lxxx. #### U1480.1 **Mag Uidhir d'eg in bliadhain-si, .i. Tomas Og, mac Tomais Moir, mic Pilib, mic Aedha Ruaidh**: .i. fer do bo mo deirc & crabadh & eineach do bi ina aimsir fein & fer do cosain a crich ar a comarsannaibh & fer do cumdaigh tempaill & mainistrecha & coiligh-aiffrind & do bi 'sa **Roim** ag a oilithri & fo dho a **Cathair Sang Sem**. Ocus fa lan **Eire** & **Alba** do clu in **Tomais**-sin. Ocus a adhlucadh a **Mainistir** an **Cabain**, ar toga do innti. #### U1480.2 **Mac Maghnus*a* Meg Uidhir d'eg an bliadhain-si, .i. Cathal Og, mac Cathail Moir, mic Gilla Patraig (.i. an Gilla Buidhe) Mic Maghnusa**, .i. **brughaidh** dob' ferr do bi a n-**Erinn** ina aimsir fein. Ocus fa lan {fol. B 90d} **Eire** & **Alba** do clu an --- p.270 **Cathail**-sin. Ocus a eg iar m-buaidh Ongtha & aithrighi & araile (in uigilia Natiuitatis **Iohannis Baptistae**). #### U1480.3 **Magnus Ruadh h-Ua Domnaill** do mharbadh le clainn **Feilimidh Riabhaigh h-Ui Domnaill**. #### U1480.4 **h-Ua Neill** do dhul ar innsoighidh a **Tir Conaill** & loiscthi mora & dighbala imdha do (no, leis). #### U1480.5 h-**Ua Domnaill** do dhul ar innsoighidh a **Cinel Feradhaigh** & clann **Airt h-Ui Neill** & clann **Fheilim h-Ui Neill** ina fharradh. Ocus creacha mora do dhenum doibh ar **Mac Cathmail**. **Brian, mac Toirrdelbaigh Rúaidh, ma*i*c h-Ui Neill (.i. Enri)**, do marbadh leo & **mac Mic Cathmail, .i. Semas Mac Cathmhail**, do marbadh leo. Ocus cuid do chlainn h-**Ui Neill** & **Mac Cathmhail** da leanmhain & **Eogan, mac Neill, mic Airt h-Ui Neill**, do marbadh leo, .i. sai cinn-fedhna & araile. #### U1480.6 **Remonn Riabhach, mac Duinn, mic Con Connacht Meg Uidhir**, d'eg in bliadhain-si, .i. ferr beogha, daenachtach, Kalendis August*i*. #### U1480.7 **Mac Gilli Fhinnein d'eg in bliadhain-si (scilicet 10 Kalendas Marcii), .i. Tadhg, mac Briain Mic Gilli Finnein**: .i. **taisech** ro bo beodha & rob' fherr tech n-aidhedh ina comfhogus. #### U1480.8 **Eogan h-Ua Domnaill** do marbadh le clainn **Nechtain h-Ui Domnaill** a **Cluain Laegh** in bliadhain-si, & **Eogan Caech, mac Maghnusa h-Ui Concobhair**, do marbadh faris ann & mac **Toirrdelbaigh Carraigh h-Ui Concobuir** do gabail ann. **Rughraidhe, mac Rughraidhi, mic Nechtain h-Ui Domnaill**, do marbadh le clainn **Neill h-Ui Domnaill** ar a*n* cogadh cetna. #### U1480.9 h-**Ua Domnaill** do gabail coinne re clainn **Nechtain** & re **Conn h-Ua Neill** fa **caislen** na **Finne** & sith do dhenum doib re cheile & tanustecht **Tire Conaill** do tabairt d'**Eigneachan h-Ua Domnaill**. #### U1480.10 **Cormac, mac mic Airt Cuile Meg Uidhir**, d'eg in bliadhain-si. #### U1480.11 **Pilib Riabhach --- p.272 Mac Amhlaim Meg Uidhir** (.i. cenn cuibrinn a*r* a fine fein in **Pilib**-sin) d'eg in bliadhain-si. #### U1480.12 **Art, mac Rughraidhe Meg Mathgamna**, do marbadh ar deredh creichi (oidhce) do-rinne fein isna **Fedaibh**, .i. a ferann **Con Uladh, mic Aedha h-Ui Neill**. #### U1480.13 Cogadh mor an bliadhain-si eter clainn **Aedha Ruaidh Meg Mathgamna** & clainn **Remuinn Meg Mathgamna** & crecha mora do denum ar clainn **Remainn** & a c-cur isin m-**Breifne** i cenn h-**Ui Raighilligh**. #### U1480.14 **Fergal Mac Eochadha** d'eg, .i. sai fhir dana. #### U1480.15 {fol. A 97c}h-**Ua h-Eogusa d'eg in bliadhain-si, .i. Aenghus, mac Seaain h-Ui Eoghusa**, .i. sai fhir dana & foglainnti & fhir liubair & araile. #### U1480.16 Cumusc crodha eter clainn **Emaind a Burc** & clainn **Ricaird a Burc** & brisedh do cur ar clainn **Emuinn** & mac **Mic *Dubgaill* na h-Alban** do marbadh ann d'en urchur saighde, .i. **Colla, mac Mic Dubgaill**. Ocus **Daibith Mac in Oirchinnigh** & daine maithi aili do marbadh ann. #### U1480.17 [Sluagh **Gall** do techt a **Tir Eogain** in bliadhain-si le **Conn h-Ua Neill** fo **chaisdel** **Sheaain Buidhe h-Ui Neill: .i. Iarla **Cille Dara****, **fer inaid righ** **Saxan** a n-**Erind** & **Goill** na **Midhe**. Ocus **Seaan Buidhe** fein do beth 'san **chaisdel** & an **caislen** do congbail do d'ainndeoin in t-sluaigh. Ocus an sluagh d'imthecht & **Seaan Buidhe** do dhenum sithi ris h-**Ua Neill** & araile.](app040.html) --- p.274 #### U1480.18 **Seaan Mac Gilla Fhinnein, .i. mac Briain Mic Gilla Fhinnein** & tri fir deg do muinntir clainni **Briain, mic Pilib Meg Uidhir**, do marbadh ag **Bealach h-Ui Mithighen** le clainn h-**Ui Ruairc**, .i. clann **Tighernain, mic Taidhg, mic Tighernain h-Ui Ruairc, .i. le Tighernan** & le **Brian Ruadh**, ii. Kalendas Marcii. #### U1480.19 **Sorcha, ingen **Con Connacht, mic Donnchaidh Meg Mathgamna****, .i. ben **taisigh** **Muinntiri Peodachain**, .i. ben **Toirrdelbaigh, mic Briain Mic Gilli Fhinnen**, obiit 6 Kalendas Augusti. #### U1480.20 **Mag Bhradaigh, .i. Toirrdhealbhach Ruadh, mac Cormaic, mic Donnchaidh Mheg Bradaigh**, d'eg in bliadhain-si. #### U1481.0 {fol. B 91a} Kal. Ian. ii. f., *l. xx. uii.,* Anno Domini M. cccc. lxxx. i. #### U1481.1 **Brian, mac Feilim h-Ui Raighilligh**, d'h-eg in bliadhain-si: .i. cenn damh & deoradh & nech ro bo mo aithne & einech & tech n-aidhedh do bí ina aimsir fein, a eg iar m-buaidh Ongtha & aithrighe. #### U1481.2 **Toirrdelbach, mac Pilib, mic Tomais Meg Uidhir**, do marbadh in bliadhain-si (scilicet, in crastino **Sancti Francisci**, scilicet, 3 Nonas Octobris), a feall ina **caislen** fein, le **Donnchadh Og, mac Donnchaidh, mic Aedha Meg Uidhir**: .i. mac **uirrigh** rob' ferr einech & cennus-feadhna & rob' ferr aithne ar gach eladhain & ro bo mo tucsi & is mo ro chennaig do dhan do bi i n-**Erinn** ina aimsir fein in **Toirrdelbach**-sin. Ocus fa bronach eigsi & ollamain **Erenn** uile ina diaigh. Ocus a adlucadh a **Mainistir** **Duin na n-Gall** iar togha do innti. #### U1481.3 --- p.276 [Cogadh mor d'eirghi in bliadhain-si a **Tir Eogain** eter h-**Ua Neill** & **Seaan Buidhe h-Ua Neill**. Ocus clann **Airt h-Ui Neill** & clann **Fheilim h-Ui Neill** do beth in aghaidh h-**Ui Neill** ar in cogadh-sin. Ocus clann **Airt** do denum creichi ar clainn h-**Ui Neill** & clann h-**Ui Neill** do denum creichi, no a do, ar **Sheaan m-Buidhe**. Ocus clann **Sheaain** da lenmuin {fol. A 97d} & **Aedh, mac Cathail, mic Feilimidh h-Ui Concobuir**, do marbadh duibh & mac **Gilla Patraig Mic Cathmail** & daine aili nach airimter sunn.](app041.html) #### U1481.4 h-**Ua h-Anluain** do marbadh in bliadhain-si le clainn **Aedha h-Ui Neill**: .i. **Feidhlim h-Ua h-Anluain**, .i. sai cinn-fhedhna. #### U1481.5 **Mac Con Midhe d'eg, .i. Concobur Ruadh**, .i. **sai fhir dana** & fhogluinnti*gh* & oide. #### U1481.6 **Mac an t-Shabhaisigh** do gabail le **Conn, mac Aedha Buidhe, .i. Patraig Sabhais** & a dhalladh & a sbochadh annsa laim-sin. #### U1481.7 **Cathair Caemanach, .i. mac Mic Murchadha**, do marbadh leisin **Cundae Riabaigh**. #### U1481.8 **Slaine, ingen h-Ui Briain, .i. ben **Mic Uilliam **Clainni Ricaird****** .i. feichem coitcenn do damaib **Erenn** & **Alban** & ben dob' ferr derc & daenacht do bi ina h-aimsir — a h-eg iar m-breith buadha o doman & o dheman. #### U1481.9 **Conn, mac h-Ui Neill (.i. Enri)**, do gabail le Clainn **Aedha Buidhe h-Ui Neill** in bliadhain-si & a tabairt illaim h-**Ui Domnaill**. #### U1481.10 **Cu Connacht mac Seaain, mic Con Connacht Meg Uidhir**, obiit 7 Idus Iannarii. #### U1481.11 **Feidhlim, mac Duinn, mic Con Connacht, mic Pilib na Tuaidhe, mic Aedha Ruaidh Meg Uidhir**, d'h-eg in bliadhain-si im fheil Cros. #### U1481.12 **Gilla Patraig Ruadh, mac Uilliam, mic in --- p.278 Deganaigh Mail (.i. Domnall) h-Ui Eogain**, d'h-eg in bliadhain-si 3 Idus Ianuarii. #### U1481.13 **Cormac, mac an Abaidh Meg Uidhir, .i. mac Tomais, mic Muiris airchideachain**, d'eg in bliadhain-si. #### U1481.14 **Mael Mithigh h-Ua Caiside** d'eg in bliadhain-si. #### U1481.15 **Semus, mac Maeil Ir Mic Oiribeart**, do marbadh le **Geroid, mac Emuinn Gheancaigh Mic Oiribeart**, a fheall in bliadhain-si. #### U1482.0 Kal. Ian. iii. f., *l.ix.,* Anno Domini M. cccc. lxxx. ii. #### U1482.1 **Conn, mac Aedha Buidhe h-Ui Neill**, d'h-eg in bliadhain-si, .i. sai cinn-fedhna & cenn cosanta & cogaidh an Coicidh & feichemh coitcenn do chliaraibh **Erenn** & **Alban**, a eg iar m-buaidh aithrighe. #### U1482.2 **Murchadh, mac Taidhg Meg Raghnaill (.i. Mac Raghnaill)**, do marbadh d'en urcur soighdi. #### U1482.3 **Enri, mac Con Uladh, mic Aedha, mic Eogain h-Ui Neill**, do marbadh le **Gallaibh** in Estate. #### U1482.4 **Art, mac Donnchaidh Meg Uidhir**, d'eg 'sa bliadhain-si. #### U1482.5 **Mael Mordha, mac Cathail h-Ui Raighilligh**, do marbadh le clainn **Aedha h-Ui Raighilligh** in bliadhain-*si*, .i. fer einigh & eghnuma & sai cinn-fhedhna gan uiresbaidh. Ocus clann **Aedha h-Ui Raighilligh** do thocht astir aris ar sith. Ocus clann **Cathail** d'innsoighidh orra & tech do gabail orra & da mac **Aedha** (.i. **Feilim** & **Cathal**) do marbadh & da mac **Fheilim**, {fol. B 91b} mic **Aedha** & moran do maithib a muinntire faru. #### U1482.6 **Brian, mac Feilim, mic Eogain, mic Neill Oig h-Ui Neill**, do marbadh in bliadhain-si le h-**Eogan, mac Cuinn, mic Aedha Buidhe h-Ui Neill** & le slicht **Enri Aimreidh**: .i. sai cinn-fhedna & nech dob' ferr einech & eghnum & is mo ro cennaig duain & is mo do-righne do crechaibh coicrich do bí ina aimsir in **Brian**-sin. Ocus bennacht --- p.280 na h-eigsi & na h-eladhna ar a anmuin & araile. #### U1482.7 {fol. A 98a}Croch naemh mirbuilech do thogbail chind in bliadhain-si ar bord locha a m-**Baile in Chuilind** & ferta & mirbuileadha mora do denamh dhi. #### U1482.8 **Donnchadh, mac Donnchaidh, mic Aedha Meg Uidhir**, an fer le' r' marbadh **Toirrdealbach, mac Pilib Meg Uidhir**, a feall, do marbadh d'en urchur saighdi. #### U1482.9 h-**Ua Mael Chonaire d'h-egh an bliadhain-si, .i. Urard**, .i. sai i cleircecht & i fhilidhecht & i senchus. #### U1482.10 **Gilla Crisd O Fiaich, bicair **Airigh Brosca****, d'h-eg an bliadhain-si: .i. sai clerich & fer tighe aidheadh re h-aimsir fada, .i. per xl. annos, go h-imshlan (Obiit, scilicet, x. Kalendas Maii). #### U1482.11 (Hoc anno in Estate natus est **Cormacus, filius Caroli Iuuenis**.) #### U1482.12 (**Maileachlainn, mac Briain, mic Emuinn, mic Tomais h-Ui Fergail**, do marbadh le **Uilliam Garbh, mac Muiris, mic mic Phiaruis Dalatun**, mí re Nodluig, feria 5 & le **Laiseach, mac Seaain h-Ui Ferghail**, scilicet *A. D.* 1482). #### U1483.0 Kal. Ian. iiii. f., *l. xx.,* Anno Domini M. cccc. lxxx. iii. #### U1483.1 **Espuc **Clochair** d'h-eg an bliadhain-si, .i. Ros, mac Tomais Oig Mheg Uidhir**: .i. neach dob' ferr egna & crabadh & tech n-aidhedh & dob' ferr aithne ar gach ealadhain da tainig ina aimsir. Ocus a adhlucadh a teampall **Achaidh Urchaire** iar togha do ann. #### U1483.2 **Conn h-Ua Neill** d'fhuaslucadh an bliadhain-si da athair & da **braithribh** & in **Conn**-sin do righadh ar **Thir Eogain** --- p.282 do thoil a athar & **Tire h-Eogain** uile. #### U1483.3 Cogadh mor eter h-**Ua Neill** & h-**Ua n-Domhnaill** in bliadhain-si. #### U1483.4 **Nicolas Pluingced (.i. mac Cristoir)** d'h-eg in bliadhain-si d'easgur: .i. Gallmacamh dob' ferr daenacht & aithne & uirighill do bi ina aimsir fein & noch do bo mo íul & araile. #### U1483.5 h-**Ua Fiala*i*n d'h-eg in bliadhain-si, .i. Seaan O Fiala*i*n; ollamh clainni **Pilib Meg Uidhir** re dan & oirchinnech **Both**** in fer cetna. #### U1483.6 **Uilliam, mac in Espuic Meg Uidhir, .i. abb **Leasa Gabail****, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1483.7 **O Ciana*i*n d'h-eg in bliadhain-si, .i. Ruaidhri, ollam **Meg Uidhir** re senchus**. #### U1483.8 **O Ferghail d'h-eg an bliadhain-si, .i. Cu Mhara, mac Uilliam h-Ui Ferghail**. #### U1483.9 An **Sradbaile** do loscadh an bliadhain-si leis h-**Ua n-Domnaill, .i. Aedh Ruadh, mac Neill Gairbh** & le h-**Aedh Og, mac Aedha Buidhe h-Ui Neill**. Ocus an **Giustis** & **Goill** do breith orra & **Mac Uibhilin** & mac **Toirrdelbaigh Charraigh h-Ui Conchobuir** do buain dibh le **Gallaibh** do 'n dul-sin. #### U1483.10 **Eogan Mac Gilla Coisgle** d'h-eg, .i. mac cleireach onorach do muinntir **Cathail Mic Maghnusa**. #### U1483.11 **Pilib Buidhe, mac Poil Ui Caiside**, d'eg in bliadhain-si. #### U1483.12 {fol. A 98b}Airgthi mora in bliadhain-si leis h-**Ua n-Domnaill, .i. Aedh Ruadh, mac Neill Gairb**, ar **Seaan, mac Pilib Meg Uidhir** & le **Domnall h-Ua Neill** an la arna mharach. #### U1483.13 Maidm **Fhaichthi Ciarain** in bliadhain-si le h-**Art, mac Cuind, mic in Chalbaigh h-Ui Conchobuir**, ar **Conn, mac Airt, mic Cuind h-Ui Maileachlainn**, dú inar' marbadh da mac **Ruaidhri Carraigh h-Ui Cearbaill** & moran aile maraen riu. #### U1483.14 **Donnchadh, mac h-Ui Cheallaigh**, d'eg in bliadhain-si. --- p.284 #### U1483.15 (**Mairgreg, ingen Briain, mic Conchubhair Oig Meg Raghnaill**, d'h-eg an bliadhain-si, .i. an ben do bi ag **Feidlim Mac Maghnusa**.) #### U1483.16 h-**Ua Ciana*i*n **Claein Innsi**, .i. Gilla na Naem, mac Seaain, mic Gilla na Naem, mic Ruaighri Mhoir h-Ui Ciana*i*n**, d'eg an bliadhain-si, 1483 Anno Domini.) #### U1483.17 (Hoc anno ante festum **Brigidae** (nata est) [*gap: illegible*] filia **Caroli Iuuenis**.) #### U1484.0 {fol. B 91c}Kal. Ian. u. f., *l. i.,* Anno Domini M. cccc. lxxx. iiii. #### U1484.1 Cogadh mor in bliadhain-si eter h-**Ua Neill, .i. Conn, mac Enri h-Ui Neill** & h-**Ua Domnaill, .i. Aedh Ruadh** & digbala mora do dhenum atorra. #### U1484.2 **Gilla Patraig, mac Emuind, mic Tomais Oig Meg Uidhir**, do marbadh a feall (scilicet, 6 die mensis Aipprilis) an bliadhain-si lena coicer derbraithrech a cois altora tempuill **Achaidh Urchaire**: .i. **Donn** & **Seaan** & **Emonn Og** & **Art Carrach** & **Aedh**. Ocus da **Mhag Uidhir** do gairm an bliadhain-si a n-adhaigh **Emuind, mic Tomais Oig Meg Uidhir**: .i. **Seaan, mac Pilib, mic Thomais Moir Meg Uidhir** & **Tomas, mac Tomais Oig, mic Tomais Moir Meg Uidhir**. #### U1484.3 Crech do denum an bliadhain-si le **Mag Uidhir Og, .i. le Seaan**, ar clainn **Donnchaidh, mic Thomais Meg Uidhir**, .i. ar **Pilib** & ar **Fheidhlim**. Ocus **Gilla Padraig, mac Tomais, mic Donnchaidh** & mac **Feidhlim, mic Donnchaidh Meg Uidhir**, do marbadh ann & daine eile nac airimther sunn. Ocus **Mac Gilla Ruaidh, .i. Brian, mac Domnaill Mic Gilla Ruaidh** & da mac **Mic Domnaill **Clainni Ceallaigh**** — .i. **Cormac** & **Art** — & daine imdha aili do ghabail ann fos: scilicet, 13 Kalendas Septimbris, De h-Aine, hoc factum --- p.286 fuit. Ocus do innto **Seaan** an la-sin fo buaidh & fo edail. #### U1484.4 **Flaithbertach, mac Tomais, mic Pilib Meg Uidhir**, do marbadh le **Tomas Og, mac Tomais Oig, mic Tomais Moir Meg Uidhir**, d'en urchur do gha a purt **Airigh Brosca**. #### U1484.5 Maidm **Mona Lagraidhe** (8 Kalendas Octobris) in bliadhain-si le cloind **Emuind Meg Uidhir** ar **Mag Uidir Og, .i. Seaan** & ar cloind **Briain**, mic **Pilib Meg Uidhir**, {fol. A 98c} du inar' marbadh tri mic **Briain**, .i. **Cathal** & **Cu Connacht** & **Emonn** & **Aedh, mac Airt, mic Eogain h-Ui Neill** & **Eogan, mac Toirrdealbaigh, mic Pilib na Tuaighi Meg Uidhir** & a mac, .i. **Toirrdhealbach** & **Remunn, mac Gillibert, mic Cormaic h-Ui Fhlannagain** et alii multi & inar' gabadh **Pilib, mac Toirrdhealbaigh, mic Pilib Meg Uidhir** & **Pilib, mac Briain, mic Pilib Meg Uidhir** & **Gilla Padraig, mac Cathail Oig Mic Magnusa Meg Uidhir**. Ocus daine imdha aili, .i. tricha fer, eter gabail & marbadh, — .i. fiche ro marbadh & deichneabur ro gabadh ann. #### U1484.6 **Remund Mag Mathgamna, ri **Oirghiall****, d'h-eg a n-**Droiched Atha** a n-diaigh Samna in bliadhain-si ina laimdechus. #### U1484.7 **Mailechlainn, mac Concobhair h-Ui Gairmleghaigh** & **Concobur** a derbrathair & cethrur, no coicur, da muinntir do marbadh le cloind **Eogain, mic Neill h-Ui Domnaill**, a n-díaigh Samna. #### U1484.8 **Brian Ruadh, mac Cathail, mic Eogain, mic Seaain h-Ui Raighilligh**, d'h-eg caicidhis ria Nodlaig. #### U1484.9 **Mac h-Ui Concobuir Fhailghi, .i. Murchadh, mac Cathair, mic Cuind, mic an Chalbaigh h-Ui Concobuir**, do marbadh d'urchur soighdi le clann **Emuind Dairsidhe** a **Crich na --- p.288 Cetach**, an Cetain re Nodlaig. #### U1484.10 **Teampall** **Cuile Maine** do loscadh a n-diaigh Samna. #### U1484.11 Seiser do mhuinntir **Gilla Patraig, mic Pilib, mic Con Connacht Meg Uidhir**, noch do bí co h-easonorach re h-eaglus **Tigernaigh**, .i. ***D*aire Maela*i*n** & risna h-eaglusaibh archeana, do marbadh isin oidhche, tre ínneachadh De & **Tighernaigh**, a n-**Daire Maela*i*n** fein, le da mac **Emuinn Meg Uidhir (.i. Mag Uidhir)**, .i. **Art Carrach** & **Brian**. #### U1484.12 **Easpuc **Daire** d'h-eg gairid roim Nodlaig, .i. Sar Nicol Uasdun**. #### U1484.13 **Níall, mac an Comarba Meg Mhathgamna**, d'h-eg ag techt o 'n **Roim** in Estate. #### U1484.14 **Aedh Mag Aengusa, **secundus** de h-***U*ibh Eathach****, do ghabail le **righ **Oirrther**, .i. le h-Emond Ruadh h-Ua n-Anluain**, timchell na Samna. #### U1484.15 **An t-Eidhre** & **Eoin Cathanach**, a mac, do ghabail & in mac dob' fherr aigi, .i. **Alexandair Ruadh**, do marbadh felonice le h-**Aedh Óg, mac Aedha Buidhe, mic Briain Ballaigh h-Ui Neill**. #### U1484.16 h-**Ua Caiside {fol. B 91d} d'h-eg, .i. Tomas, mac Taidhg, mic Oiseb, mic Taidhg Moir, mic Gilla na n-Aingel h-Ui Chaiside**. #### U1484.17 **Uilliam, mac Gilla Patraigh h-Ui Fhiala*i*n**, d'h-eg 7 Kalendas Iulii. #### U1484.18 **Seaan h-Ua Fairchellaigh, .i. cananach do **Muinntir** **Droma {fol. A 98d} Letha*i*n****, d'h-eg in Estate. **Brian Mor h-Ua Faircheallaigh**, n*e*och do tinnsgainn cloch angcaire do dhenum ag tempoll mor **Droma Letha*i*n**, mortuus est in eadem Estate. #### U1484.19 *Hoc anno obiit **Magister Nicholas O Droma** & Ydus Iulii.* --- p.290 #### U1485.0 Kal. Ian. uii. f., *l. x. ii.,* Anno Domini M. cccc. lxxx. u. #### U1485.1 **Aedh Og, mac Aedha Ruaidh, mic Rughraidhe, mic Ardghail Meg Mhathgamna**, do righadh ar **Oirghiallaibh** an bliadhain-si. #### U1485.2 Baile **Chon Uladh, mic Aedha h-Uí Neill**, do loscadh le **Brian, mac Eogan h-Ui Neill, .i. Brian na Coilledh**, in bliadhain-si. Baile & ferann in **Briain** cetna-sin do loscadh an la arna mharach leisin **Coin Uladh** cetna-sin & le cloind **Remuind, mic Rughraidhe Meg Mhathgamna, .i. Glaisne** & **Brian** & le **mac Meg Mathgamna Oig-sin, .i. le Gilla Patraig**. Ocus **Cu Uladh Mac Cernaighi** do marbadh leo ann, .i. duine maith oirecht & araile. #### U1485.3 **Aedh Óg, mac Aedha Buidhe, mic Briain Ballaigh h-Ui Neill**, do dul ar creich a **Leith Cathail** & breith air ann & a marbadh d'en urchur do gha: .i. macamh dob' ferr einech & cennus-fedhna do bí ar **Trian Conghail** in tan-sin. #### U1485.4 **Olíuer, mac Cristoir Pluíngced**, d'eg an bliadhain-si. #### U1485.5 Slicht **Mhail Mordha in Mhullaigh** ar innarbad asa n-duthaidh fein & clann **Glaisne h-Ui Raighilligh** ar n-denam **caislein** ina ferann. Ocus arna suighiughudh orra, iad san do tharraing **Iarla **Cille Dara**, .i. Geroid, mac Tomais Iarla**, ar cloinn **Glaisne** & cuíg buailte deg bo do buain dib a creich & **Gilla Isa, mac Glaisne**, do ghabail ann. #### U1485.6 **Mac Uilliam **Clainni Ricaird**, .i. Uilliug**, in bona senectute quieuit & a mac, .i. **Uilliug** eile, do oirdnedh ina inadh & in t-**Uilliug Óg** sin do dhul, sluagh, isin **Mumain** & cuid do **Crich Roidsech** do loscadh leis. #### U1485.7 h-**Ua Conchobuir **Ciaraidhe**** & a bean & h-**Ua Conchobuir **Corcu Mruadh**** & h-**Ua Concobuir Dond, .i. Eogan Caech, mac Feidlime Geangcaigh, mic Toirrdhealbaigh Oig, mic Aedha, mic Toirrdhelbaigh, mic Aedha, mic Eogain**; an {fol. A 99a} **Barrach --- p.292 Mor**; h-**Ua Suilleamhain (no, Suillabhain) **Beirre**, .i. Domnall** —omnes hii hoc anno quieuerunt. #### U1485.8 **Brathair Minur** a **Crich Cuirsech** isin **Mumain**, .i. **Emunn Cursa** — & dochtuir annsa diaghacht e — do dhul a seilbh espucoide **Clochair** an bliadhain-si, acht nach tangadur a litrecha o **Roim** chuigi an tan-sa. #### U1485.9 Cogadh mor eter h-**Ua Neill, .i. Conn** & h-**Ua n-Domnaill, .i. Aedh Ruadh** & acland **Airt h-Ui Neill, .i. Niall** & a **braithre**, do thaebh **Ui Domnaill** & clann **Nechtain h-Ui Domnaill, .i. Eignechan** & a **braithre**, do thaebh h-***U*i Neill**, ar an cogadh-sin. #### U1485.10 Dias, no triur, do muinntir **Eogain, mic Briain Carraigh h-Ui Neill**, do marbadh do cair theinedh. An t-**Eogan-sin, mac Briain**, .i. duine maith oirecht do muinntir h-**Uí Neill** do *sh*lonnadh ar snechta ag dul o bhaile h-**Ui Neill** cum a tighi fein & a eg dhe. #### U1485.11 h-**Ua Baighill, .i. Toirrdelbhach**, do chur a tighernu*i*s de an bliadhain-si & a mac, .i. **Níall**, do gabail a inaidh. #### U1485.12 **Feidhlim, mac Glaisne, mic Concobuir h-Ui Raighilligh**, a n-diaigh fheil na Croichi isin Foghmur mortuus est do 'n **plaidh**. #### U1485.13 h-**Ua Raighilligh, .i. Toirrdelbach, mac Seaain, mic Eogain**, do dhul, sluagh mor, a **Teallach Eatach** in Mairt roim fheil **Mícheil** & baile **Meg Shamradhain** do loscadh leis, .i. baile **Feilim, mic Tomais, mic Ferghail** & baile a derbrathar do loscadh leis, .i. **Donnchaidh**. **Mag --- p.294 Shamradhain** & {fol. B 92a} a **braithri** & gach comluadur da fuaradur do dhul a toraidhecht ar an sluagh an la arna mharach & 16 uiros eter gabail & marbadh & da cet each do buain do 'n t-shluagh. **Mac Caba** & tri mic **Toirrdelbaigh Ballaigh Mic Caba, .i. Remunn** & **Donnchadh** & **Maileaclainn**, do ghabail ann & **Gilla Crisd, mac Toirrdelbaigh Ballaigh Mic Caba** & **Alaxandair, mac Connla, mic Lochlainn** & **Failghi, mac Glaisne, mic Aedha Mic Caba**, do marbad ann. #### U1485.14 An **Peitidech, .i. Seonin Peitid** & a mac, .i. **Geroid**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1485.15 **An Cosnaidhe, mac Aedha, mic Neill h-Ui Mael Muaidh**, do dhenum creiche ar **Émund Peitid** & impodh do ar in toraidh & a n-gar do fichit {fol. A 99b} do marbadh di leis, .i. **Ainntriu, mac an Gilla Ghuirm Duid** & dias **marcach** da muinntir & **Semus, mac Con Connacht, mic Espuic Concobuir h-Ui Ferghail** et alii multi. #### U1485.16 **Conn, mac mic Seaain, mic Domnaill, mic Seaain, mic Domnaill, h-Ui Fherghail**, do lot gu guasachtach ina crob deas an Satarn a n-diaigh fheil na Croiche 'san Fogmur (le clainn **Cathail, mic Eogain, mic Seaain h-Ui Raighilligh, .i. Eogan Ruadh** & **Pilib** & la **Aedh h-Ua Raighilligh** & mac h-**Ui Ferghail**). #### U1485.17 **Mac Domnaill, .i. Consabul (no, Consal) **galloglach** h-Ui Neill, .i. Colla Mac Domnaill**, d'h-eg in bliadhain-si, uel anno precedente. #### U1485.18 [Clann og **Emuind Meg Uidhir**, .i. **Aedh** & **Art** & **Gilla Isu** & clann **Toirrdealbaigh Meg Uidhir**, .i. **Tadhg** & **Pilib** & an **Gilla Dub**, do dhenam creiche ar **Domhnall, mac Gilla Padraig, mic Emuinn Meg Uidhir**, in Mairt roim fheil **Michil**.](app042.html) Ocus **Domnall** fein do marbadh a toraidhecht na creiche le **Maelechlainn Mac Geibinnaigh** d'en sathadh do sgin. Ocus **Maelechlainn** fein do marbadh ar in lathair cetna. **Mag --- p.296 Uidhir, .i. Seaan, mac Pilib, mic Tomais Meg Uidhir**, do dhenum urtha & airgthegh a **Midhbolg** ar clainn **Donnchaidh, mic Aedha Meg Uidhir** & ar clainn **Mheg Ualghairg** fa dhó. A sechtmhuin na feile **Míchil** sin. #### U1485.19 h-**Ua Neill, .i. Conn, mac Enri**, do dhul, sluagh mor, a **Tir Conaill** tareis fheile **Michil** & dighbhala mora do dhenum a **Tir Aedha** leis & baile **Mic an Baird (.i. Aedh)** do loscadh le **Raghnall Mac Domnaill**, .i. cenn-feadhna **galloglach** do muinntir h-**Ui Neill** an **Raghnall** sin. Ocus sith do denam do h-**Ua Neill** & do h-**Ua Domnaill** re cheile an trath-sin. Ocus **Brian Dorcha, mac Eogain h-Ui Again**, do marbadh le **Níall, mac Airt h-Uí Neill**, do 'n dul-sin. #### U1485.20 **Feidhlim, mac Donnchaidh Meg Uidhir**, do lot & do gabail & **Donnchadh Og**, a **brathair**, mur an cetna, le **Mac Gilla Ruaidh (.i. Brian)** & le da mac **Emuinn Meg Uidhir**, .i. **Aedh** & **Gilla Isu**. Ocus **Gilla Padraig, mac Maghnusa, mic Domnaill Aird h-Ui Mailigein** & **Cathal Buidhe, mac Aedha Citaigh, h-Ua Timaín** do marbadh ann leó. **Mac Seaain Mic Gilla Ruaidh (.i. Gilla Padraig)** do marbadh 'na diaigh-sin ar greis oidhci leisin **Feidhlím-sin, mac Donnchaidh** & le **Muinntir Maelagain** & le **Muínntir Timain** & araile. #### U1485.21 **Mac h-Ui Concobuir Fhailghi, .i. Art, mac Cuinn, mic an Calbaigh, nech do n-goirthi Art an Bogain**, do marbadh lena derbrathair fein d'en urchur do gha, .i. leis h-**Ua Concobuir, .i. le Cathair, mac Cuinn --- p.298 {fol. A 99c} mic an Chalbaigh**, gairid a n-diaigh Samna. #### U1485.22 **Ri **Saxan**, .i. Cing Risderd**, do marbadh a cath & 5 cet deg do marbadh isin cath-sin, & **ri** do dhenamh do mac Breatnaigh, neoch le tucadh in cath & nar' mhair ar slicht na fola righ in tan-sin acht en macamh og, neoch tainig ar innarbadh in bliadhain ar cinn a n-**Erinn**. Ocus a tosach an Fhoghmuir tucadh in cath-sin. #### U1485.23 **Remunn, mac Glaisne, mic Remuinn Meg Mathgamna**, do dhul ar Galltacht **Machaire Oirghiall** gairid roim Nodluig & mac do 'n **Taa**, .i. **Seon Taa**, do mharbadh leis & **Conn, mac Maghnais h-Ui Connalaigh** & mac **Cormaic h-Ui Connalaigh** & mac mic **Ardghail** do marbadh uime & a 4, no a 5, xx.it d'eachaibh do buain de fein & da muinntir. Ocus **Cathair, mac Iria*i*l, mic Philib, mic Eogain, mic Semuis** & mac **Eachadha Moir Meg Mathgamna** do ghabail ann & **Eogan** d'elogh a n-diaigh Nodla*i*g. #### U1485.24 **Brian h-Ua h-Uid, .i. fer dana righmiadhach do **Trian Conghail****, do marbadh in bliadhain-si le **mac Mic Eogain, .i. le Seaan, mac Eogain Mic Eogain**. #### U1485.25 Mac **Oliuer Pluingced** do marbadh le mac **Risderd Pluingced** eter da Nodluig. #### U1485.26 (**Gilla Padraig h-Ua h-Uiginn, .i. mac Briain, mic Maileachloinn h-Uí Uigind**, .i. saidh dana & fer tighe n-aidheadh gu coitcheann do threnaibh & do throgaibh, a eg um fheil **Michil** an bliadhain-si, ar m-breith buadha o --- p.300 domhan & o dheman.) #### U1485.27 (Hic natus est **Connactius, filius Caroli Iuuenis**, 5 Kalendas Februarii, feria 6.) #### U1486.0 Kal. Ian. for Domnach *l. xx. iii.,* Anno Domini M. cccc. lxxx. ui. #### U1486.1 **Art, mac Mic Domnaill **Clainni Ceallaigh**, .i. mac Cormaic, mic Airt Mic Domnaill**, do marbadh a **Cluain Eois** a trodan do-righne se re cleircib la Nodlag beag (.i. le **Semas, mhac Philib, mic in Comhorba Meg Mathgamna** & le mac **Donnchaidh Meg Mathgamna, .i. an Persun** & le **Gilla Padraig O Connalaigh, .i. an t-Abb**). #### U1486.2 **Tuathal, mac Neill Carraigh, mic Muircertaigh Oig h-Ui Neill**, do marbadh le **Tomas, mac Aibhne h-Ui Catha*i*n**, isin **Coill Ichtaraigh** a n-diaigh Nodla*i*g. #### U1486.3 **Eogan, mac Ir Meg Radhnaill**, do ghabail a feall le cuid do clainn **Mael Ruanaigh Meg Raghnaill** i n-diaigh Nodla*i*g. #### U1486.4 Clann óg **Emuind Meg Uidhir, .i. Aedh** & **Art Carrach** & **Pilib**, do gabail le clainn {fol. B 92b} **Toirrdelbaigh Meg Uidhir, .i. le Tadhg** & le **Pilib**, 15 Kalendas Marcii, per dolum. #### U1486.5 Crech mor le **Brian, mac Remuind, mic Rughraidhe Meg Mathgamna**, ar cloind **Emuind, mic Thomais Oig Mheg Uidhir** & ar **Emund** fein ar **Cuil na n-Air*th*er** 7 Kalendas Marcii. Ocus **Emunn Og, mac Emuinn Meg Uidhir**, do mharbadh leo a n-**Daire Chenainn** & araile. #### U1486.6 Clann **Muiris, m*i*c Mic Murchaidh an t-Shleibhe, .i. Domnall** & **Muiris** & **Feradhach**, do marbadh a feall {fol. A 99d} le clainn **Concobair, ma*i*c Mic Murchaidh**, .i. le clainn derbrathar a n-athar, ina n-oirechtus fein & uilc imdha do thecht assin an bliadhain cetna. #### U1486.7 **Geroid, mac Iarla --- p.302 **Deasmuman**, .i. mac Semuis, mic Geroid, mic Muiris, mic Tomais Iarla**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1486.8 **Emunn, mac Tomais Greannaig, mic Duinn, mic Pilib na Tuaidhe Meg Uidhir**, d'h-eg in bliadhain-si. Ocus a derbrathair aile-sin, .i. **Eogan, mac Tomais Grennaigh** & **Maghnus, mac Mael Duin & Rughraidhe, mac Conchobuir, mic Duinn Mheg Uidhir**, do marbadh ar baile a n-oirecht le **Feidhlim, mac Donnchaidh Meg Uidhir**, ar greathlaigh oidhce. #### U1486.9 **Prioir **Maethla**, .i. Ferghal, mac Raghnaill, mic Roiberd, mic an Priora Meg Raghnaill**, d'h-eg in bliadhain-*si* la Casg. #### U1486.10 **Caitilin, ingen h-Ui Ferghail, .i. ingen **Domnaill Buidhe, mic Dhomnaill, mic Seaain, mic Domnaill h-Ui Ferghail**, .i. bean **Mic Maghnusa Meg Uidhir**, .i. ben **Cathail Oig, mic Cathail Moir****, hoc anno, 7 Idus Maii, quieuit. #### U1486.11 **Remunn, mac Glaisne Meg Mathgamna**, do dul ar Galltacht **Machaire Oirghiall** & eich & daine do buain de & **Fer Dorcha Magorma*i*n** do marbadh uime, a tus an t-Shamhraigh. #### U1486.12 **Brian, mac Rughraidhe, mic Ardghail Meg Mathgamna (.i. tigherna **Dartraighe**)**, do marbadh le **Gallaibh** **Machaire Oirghiall** 8 Idus Iunii. #### U1486.13 **Donnchadh, mac Tomais, mic Ferghail Meg Samhradhain, .i. tanusti **Teallaigh Eathach****, d'h-eg i Samradh na bliadhna-sa. #### U1486.14 **Mac Diarmada **Muighi Luirg**, .i. Ruaidhri, mac Ruaidhri Caich**, d'h-eg. #### U1486.15 **Maileachlainn Og Mac Caba** do dhul le clainn h-**Ui Ruairc**, .i. le clainn **Tighernain, mic Taidhg, mic Tighernain h-Ui Ruairc**, .i. **Tighernan** & **Brian Ruadh**, do cumnadh le clainn **Ir Meg Raghnaill** a n-aghaidh clainni **Mhailechlainn --- p.304 Meg Raghnaill**. Ocus **Mailechlainn Og** do marbadh le clainn **Maileachlainn**, Nonis Iulii & da mac **Gille Eooin** do marbadh faris ann, .i. **Ruaidhri** & **Alún** et alii quidam. Ocus duine maith oirecht do muinntir clainni h-**Ui Ruairc** do marbadh in la cetna, .i. **Uilliam Dubh, mac Briain, mic Seaain, Mic Muireadhaigh**. #### U1486.16 **Mag Raghnaill, taisech **Muinntiri h-Eoluis**, .i. Tadhg, mac Cathail, mic Cathail Ruaidh Meg Raghnaill**, obiit 17 Kalendas Aprilis. #### U1486.17 Caibidil coitchinn i n-**Droichid Ata** ag **airdespuc **Arda Macha**, {fol. A 100a} .i. Octauianus Italícus** & ag espucaibh & ag cleirchib Thuaisc*e*irt **Erenn**, 5 Idus Iulii. **Domnall h-Ua Fallamhain, .i. Brathair Minur de Obseruancia** & senmontaigh as mo do-rinne d'fhoghnumh do **Erennchaibh** o do bi **Padraig** i n-**Erinn**, do beth ar in Caibidil-sin ag solathar a litreach d'fhuaslughudh ar espucoid **Daire** & si arna gnothughudh chuige in tan-sin o **Roim**. #### U1486.18 Ocht m-baile fiched do Galldacht **Machaire Oirgiall** do losgadh le **Mag Mathgamna, .i. le h-Aedh Og, mac Aedha Ruaidh, mic Rughraidhe**, in Estate huius anni. #### U1486.19 **Mailechlainn** & **Ruaidhri**, da mac **Mic Donnchaidh **Tire h-Oilella****, do marbadh le clainn **Domnaill Caim, mic Mic Donnchaidh**. #### U1486.20 **Seaan Buidhe, mac Eogain, mic Neill Óig h-Ui Neill**, mortu*u*s est hoc anno, circa festum beati **Patricii**. #### U1486.21 **Domnall Og Mac *C*arta*i*n**, .i. fer --- p.306 deigheínígh, daenachtach, quieuit eodem tempore. #### U1486.22 **Art Ruadh, mac Gilla Padraig, mic Emuínn Meg Uidhir**, do marbadh d'urchur do saighidh le clainn **Toirrdhealbaigh, mic Pilib Meg Uidhir**. #### U1486.23 **Caisdel** **Beil Fersdi** do ghabail le **Feidhlím, mac mic h-Uí Neill Buidhe** & le **mac an t-Shabhaisigh, .i. Roiberd, mac Seínicin Sabhais** & le cloinn **Neill Gallda, mic Briain Ballaigh**, ar bardaibh **Briain, mic Aeda Buidhe, mic Briain Ballaigh**, in Estate. #### U1486.24 **Aedh, mac Neill, mic Aedha, mic Eogain h-Ui Neill**, hoc anno quieuit. #### U1486.25 **Emunn Og, mac Emuinn, mic Con Uladh h-Ui Neill** & **Cormac, mac Airt Charraigh, mic Mailechlainn h-Ui Neill**, do marbadh in principio Estatis. #### U1486.26 **Eogan, mac Ir Meg Radhnaill**, do elogh asa laimdechus. #### U1486.27 Clann **Meg Uidhir**, .i. clann **Emuinn**, .i. **Aedh** & **Art Carrach**, do fhuaslugadh an Luan a n-diaigh Samna. Ocus **Mag Uidhir**, .i. a n-athair, do legan a tighernu*i*s de an la cetna-sin cum **Seaain, mic Pilib Meg Uidhir** (.i. a n-**Inis Finnrach** do-ronad sin.) #### U1486.28 **Gilla na Naem, mac Iria*i*l h-Ui Ferghail**, do gabail leis **O Fergail, .i. le Rughraidhe, mac Cathail h-Ui Fherghail** & a thabairt do 'n **Iarla, .i. do Geroid, mac Tomais Iarla, .i. Iarla **Cille Dara****. #### U1486.29 **Donn, mac Emuinn, mic Tomais Oig Meg Uidhir**, do marbadh a fell a n-dorus **reilgi** **Achaidh Urchaire** le cloinn **Tómais Oig {fol. A 100b} Meg Uidhir, .i. Tomas** & **Conchobur** & **Ruaidhri** & le clainn **Flaithbertaigh, mic Tomais Oig, .i. Gilla Padraig** & **Cu Connacht** & **Brian Crosach**, Kalendis Septimbris, luna 4. #### U1486.30 Mac **Padraig Cursa** do ég. #### U1486.31 An **Barrach Mor** do marbadh le mac mic **Donnchaidh Meg Carrthaigh**, .i. cenn fine do **Clainn Carrthaigh**. --- p.308 Ocus an **Barrach ar n-dul ar creich air la Nodla*i*g, .i. Seaan Barra**. #### U1486.32 Ubla imdha a n-garrgadaibh & a coilltibh in bliadhain-si. #### U1486.33 h-**Ua Concobuir** do denum i **Connachtaibh** in bliadhain-si le **Mac Uilliam Burc** & lena ra*i*nn fein i **Connachtaibh** do **Aedh, mac Aedha, mic Toirrdelbaigh Oig, mic Aedha, mic Toirrdhelbaigh, mic Aedha, mic Eogain**. #### U1486.34 {fol. B 92c}Sgainner crodha ider h-**Ua n-Domnaill, .i. Aedh Ruadh, mac Neill Gairbh** & **Mac Uilliam Ichtarach** fa bel atha **Áird na Riadh** i **Connachtaibh**, Nonas*-is* Septimbris, in ro marbadh tuillo*dh* ar ched do muinntir **Mic Uilliam Burc** & in ro gabadh **Seaan, mac Mic Shiurtain** & **Uilleag, mac Risderd, mic Thomais a Burc** et alii multi. #### U1486.35 **Eogan, mac Lochlainn, mic Taidhg h-Ui Ruairc**, obiit iii. Idus Septimbris. #### U1486.36 Sgainnear ider **Teallach Eathach** fein, in ro marbadh **Feidhlim, mac Ferghail Meg Shamhradhain**. #### U1486.37 **Mairsil, ingen t-Seaain, mic Domnaill, mic Sheaain, mic Domhnaill h-Ui Fherghail, .i. bean **Concobuir, mic Glaisne h-Ui Raighilligh****, do bathadh, no do mhuchadh, i n-**Ath na Boirne**: gidh b' e adhbur, no gidh b' e do-righne. #### U1486.38 **Rughraidhe, mac Iria*i*l h-Ui Fherghail**, do ghabhail le **Brian Buidhe, mac h-Ui Fherghail, .i. le mac Rughraidhe, mic Cathail h-Ui Fherghail**, isin Fhoghmhar. #### U1486.39 h-**Ua Neill, .i. Conn, mac Enri, mic Eogaín h-Ui Neill**, do dhul, sluadh, ar **Machaire Oirghiall** & millte mora & loisg*th*e imdha do dhenam ann leis roim Samhuin. #### U1486.40 **Pilib, mac in Comorba Meg Mathgamhna, .i. mac Semuis, mic Rugraidhe, mic Ardghail Meg Mathgamna**, .i. in t-e do bi ina **chananach coradh** a **Clochur** & ina **comorba** **Tigernaigh** i **Cluain Eois** & ina **persun** a n-**Dartraighi** & ag a roibhe d'urmhor cethramna espuic **Oirghiall** uile & --- p.310 fermerecht priora **Lughbaidh** & **Fern Muighi**, obiit in festo **Sancti Iohannis Apostoli et Euangeliste**. #### U1486.41 **Geroid, mac Fherghail, mic Sheaain Ui Raighilligh**, do marbadh le clainn **Maghnusa, {fol. A 100c} mic Aedha Ruaidh Meg Mathgamna** & le cuid do mhuinntir **Baruin **Slainge****, gairid roim Nodluig, a **Cloinn an Chaich** h-**Ui Raighilligh**. #### U1486.42 Tacha mor shalainn in bliadhain-si & in bliadhain eile-*si* romainn i n-**Erinn**, innus gur' ceannchadh co méiníc in carta salaind ar bonn isin **Midhe** & co rabadur lucht magaidh ag denum a marbhnaide, ar son nach faghbhaidhthea re n-a chennach h-é. #### U1486.43 **Mag Raghnaill** do ghairm in bliadhain-si do **Conchobur, mac Murchaidh Meg Raghnaill**, do shlicht **Mailechlainn**. #### U1486.44 **Mac Domnaill, .i. consabul **galloglach** h-Ui Neill**, do dhenum do **Raghnall, mac Eoin, mic Donnchaidh Doichligh Mic Domnaill**, in bliadhain-si. #### U1486.45 Dairsi mor ar caiplibh in bliadhain-si a Coiced **Uladh** & in bliadhain eile-si romain*n*, innus gur' cennchedh co meinic colpach capuill ar loilghich & ar bhiraich. #### U1486.46 Tigernus **Dartraighi** & h-í féin do thabairt do chlainn **Eogain, mic Rughraidhe Meg Mathgamna**, in hoc anno. #### U1486.47 **Mainistir** **Brathar Mínur do Obseruancia** do thinnsgna*dh* in bliadhain-si le **mac Sar Edbard Iustas, .i. le Rolan**, ar bord abann **Liffe**. #### U1486.48 **In Dalatunach, .i. Emunn, mac Piarais Dalatun**, do legan a tighernuis de cum a mic fein, .i. cum **Tomais Dalatun**, in bliadhain-si. #### U1486.49 (Hic natus est **Magonius, filius Caroli Iuuenis**, 18 die Augusti, feria 6.) --- p.312 #### U1487.0 Kal. Ian. for Luan, l. 8*4*, Anno Domini 1487. #### U1487.1 **Mac Aedhagain na h-**Anghaile**, .i. Tadhg mac Gilla na Naem Mic Aedhagain**, do marbadh le clainn **Uaithne, mic Iria*i*l h-Ui Ferghail, .i. le Tadhg, mac Uaithne** & araile. #### U1487.2 **Ruaidhri Glas** & **Donn Og**, da mac **Dúinn, mic Pilib na Tuaidhe Meg Uidhir**, d'h-eg in bliadhain-si a n-diaidh Nodla*i*g. #### U1487.3 **Tadhg Dubh, mac Fínghin mic Gilla Padraig, tanusti **Osraighi****, d'h-eg. #### U1487.4 **Niall, mac Seaain Buidhe, mic Eogain h-Ui Neill**, do ghabail le **Niall, mac Toirrdelbaigh Ruaidh, mic Enri, mic Eogain h-Ui Neill**, arna fhaghbhail ag fagbhail baile h-**Ui Neill, .i. Cuinn, mic Enri h-Ui Neill**, i cenn mis d'Erruch. #### U1487.5 Gaeth mór in bliadhain-si, 6 Kalendas Marcii, ler' nochtadh tighi & templa imdha & ler' briseadh croinn & coitidha & garrghadha & araile. #### U1487.6 {fol. B 92b}**Brian Ruadh h-Ua Ruairc, .i. mac Tighernain, mic Taidhg, mic Tighernain h-Ui Ruairc**—.i. cenn-fedhna is ceinnsealaighi do bí a n-**Ichtar Connacht** in tan-{fol. A 100d}sin — do ghoin le soighid, 6 Idus Marcii & a eg di. Ocus le h-**Eogan, mac h-Ui Ruairc, .i. mac Feidhlim, mic Donnchaidh, mic Tighernain Oig**, do-righnedh in marbadh-sin. h-**Ua Domnaill, .i. Aedh Ruadh**, do dhul trid an marbadh-sin um **chaislen** h-**Ui Ruairc (.i. Feidhlim)** & a gabail do & triur do muinntir h-**Ui Ruairc** do marbadh ann, ím **Brian, mac Cathail, mic Tighernain h-Ui Ruairc**, neoch do marbadh --- p.314 le **Goffraigh, mac Aedha Gallda h-Ui Domnaill**, d'urchur do ghunna. Ocus in **caisdel** cedna do brisedh gairid beag iarsin. #### U1487.7 Sgainner eter clainn **Meg Uidhir, .i. clann Emuinn, mic Tomais Óig Meg Uidhir** — .i. **Aedh** & **Art** & **Brian** — & clainn **Tomais Óig Meg Uidhir**, .i. **Tomas** & **Conchobur**. Ocus **Fearadhach, mac Emuind Oig, mic Emuind Mheg Uidhir**, do marbadh ann & **Aedh, mac Duinn, mic Emuind** & moirsheiser eile ina timceall do marbadh and & coicer, no seiser, eile da muinntir do ghabail ann. #### U1487.8 **Aillbhe, ingen in **Gilla Duibh Meg Uidhir (.i. Mag Uidhir)**, .i. bean **Concobuir Mic Maghnusa****, mortua est. (Ocus **Conchubar Mac Maghnusa** fein d'h-eg hoc anno.) #### U1487.9 Creacha mora in bliadhain-si leis h-**Ua Catha*i*n, .i. le Seaan, mac Aibhne h-Ui Catha*i*n**, isin **Choill Ichtaraigh** & dis, no triur, ar xx.id do dainib do marbadh ann leis. Ocus **Brian Carrach, mac Aedha, mic Briain Meg Uidhir**, do marbadh ann do 'n turus-sin. #### U1487.10 h-**Ua Ruairc, .i. Feidhlím, mac Donnchaidh, mic Tighernain Oig h-Ui Ruairc**, d'ínnarbadh asa dhuthaidh leis h-**Ua n-Domnaill, .i. le h-Aedh Ruadh, mac Neill Gairbh** & a chur a **Fearaibh Manach** in bliadhain-si. #### U1487.11 **Cathal Dubh, mac Domnaill, mic Eogain h-Ui Conchobuir**, do marbadh in bliadhain-si le **Gaileangachaibh** & é féin & clann **Toirrdelbaigh Carraigh h-Ui Concobuir** ar n-dul ar creich orra. #### U1487.12 Coblach mor do **Shaxanachaibh** do thecht a n-**Erinn** an bliadhain-si d'ínnsoighidh mic **Diuíci Odhearc**[5](javascript:footNote('G100001C/note005.html')) do bí ar innarbadh in tan-sin a cenn **Iarla **Cille Dara**, .i. Geroid, mac Tomais Iarla**. Ocus nar' mhair ar slicht na fola righ in trath-sin --- p.316 acht in mac-sin in **Díuíce** & rígh do gairm dhe Domnach in Spiruta Naeim, a m-**Baile Atha Cliath** an tan-sin. Ocus a ímtecht soir leisin cobhlach & moran do **Erenncaibh** do dhul leis soir, im derbrathair **Iarla **Cille Dara**, .i. im Tomas, mac in Iarla** & im **Edbhard Pluingced, .i. Edbard Óg**. #### U1487.13 Creacha mora do dhenum do **Choin Uladh, mic Aedha h-Ui Neill**, & da **braithribh** & do clainn **Remuinn Meg Mathgamna** an bliadhain-*si* ar h-**Ua n-Anluain, .i. ar Emunn Ruadh h-Ua h-Anluain**. #### U1487.14 {fol. A 101a}**Doínenn** mor fherthana i Samhradh na bliadhna-sa, amail gheimhredh n-doíneannta, innus gur' meathadh moran d'arbhannaibh **Erenn** le. #### U1487.15 **Tighernan Dubh, mac Donnchaidh, mic Tighernain Oig h-Ui Ruairc**, do marbadh leis h-**Ua n-Domnaill, .i. le h-Aedh Ruadh**, in bliadhain-si. #### U1487.16 **Tighernan Carrach, mac Tighernain, mic Taidhg, mic Tighernain h-Ui Ruairc**, do marbadh a **Muinntir Eolu*i*s** le clainn **Ruaidhri Mic Diarmada** & le mac **Mic Diarmada Ruaidh**. Ocus **Feradhach, mac Sean Toirrdelbaigh Meg Uidhir**, do marbadh ann & **Domnall, mac Duinn, mic Domnaill, mic Airt Meg Uidhir**, do marbadh ann in la cedna & **Domhnall Bernach Mag Samradhain** do ghabail ann fos & araile. #### U1487.17 h-**Ua Ruairc, .i. Feidhlim**, do dhul ina thir fein & sith do dhenum do ris h-**Ua n-Domnaill, .i. le h-Aedh Ruadh**. #### U1487.18 ***Pilib Bocht, mac Cuinn Crosaigh h-Ui Uiginn**,* d'h-eg in bliadhain-si: .i. **Brathair Minur {fol. B 93a} de Obseruancia**, nech is mó & is ferr duanaire diadhachta 'san aimsir deigheanaigh. #### U1487.19 h-**Ua Raighilligh, .i. Toirrdelbach, mac Seaain, mic Eogain h-Ui Raighilligh**, do eg do bidhg ina **chaislen** féin i **Tulaigh Moghain** (no **Mongain**), in cet la do mhi Seiptimbir na bliadhna-sa. Ocus **O Raighilligh** do dhenamh da mac ina ínadh, .i. do **Sheaan h-Ua Raighilligh**, in --- p.318 treas la deg do 'n mhí cetna-sin. #### U1487.20 **Brian, mac Briain Ballaigh, mic Aedha, mic Fheidhlimthe h-Ui Conchobuir**, do eg isin Earruch in bliadhain-si. #### U1487.21 **Bicair **Clain Ínnsi**, .i. Brian, mac mic in Espuic h-Ui Corcrain**, d'h-eg in bliadhain-*si*. #### U1487.22 **Tomas Mag Uidhir, .i. mac Tomais Oig, mic Tomais eile (.i. in Gilla Dubh)**, do ghabail a n-**Achadh Beithi** le **Mag Uidhir Óg, .i. la Seaan mac Pilib, mic Tomais Meg Uidhir** & ochtar d'a muinntir do ghabail maille ris ann & ocht n-eich do buain dibh — & isin naemadh Kalainn do mhí Octimber do-ronadh sin — & loscadh doimhliag **Achaidh Beithi** do neamthoil **Meg Uidhir** an la-sin. #### U1487.23 **Emun, mac Cathail Oig Mic Maghnusa**, do bathudh a purt **Tamnaighi Riada** & a adhlucadh i **Mainistir** **Leasa Gabhail** 8 Kalendas Augusti. #### U1487.24 Cath do thabairt eter in dá righ do bi i **Saxanaibh** in tan-sa .i. an **ri** do bí do **Breatnaibh** ann & in macamh óg a dubrumar romaínn, d'ar' goiredh **rí** a m-**Baile Atha Cliath** — & in cath do chur ar in macamh óg-sin. Ocus nach rainig a suim, no a comairemh ca do marbadh do mhíltibh annsin. Ocus urmhor a n-deachaidh do **Erennchaibh** soir, do marbadh ann, im **Tomas, mac Iarla **Cille Dara**** {fol. A 101b} & im moran do Gallmacamhaibh uaisle ailibh. Ocus a timcheall na féili Cros tucadh in cath-sin & araile. #### U1487.25 h-**Ua Maeil Conaire, .i. Sigraidh, mac Seaain Ruaidh h-Ui Mail Conaire, d'h-eg, .i. ollam h-Ui Concobuir **Connacht**** re senchus. #### U1487.26 h-**Ua Domnaill, .i. Aedh Ruadh**, do dhul, sluagh, i **Muigh Luirg** & tighi & arbanna do loscadh leis ann. Ocus cuid do **Muigh Luirg** fein, .i. **Ruaidhri an Daire, mac Muirghisa, mic Aedha Mic Diarmada**, do sharughudh na ceall **Braighi Uallaighi** & --- p.320 edala mora do breith eisti & h-**Ua Domnaill** do aisig na n-edala do *shagartaibh* an teampaill ro sharaighedh ann. h-**Ua Domnaill** cetna do dul i **Muigh Luírg** fecht aile i Foghmur na bliadhna-sa & tighi ímdha & arbanna do loscadh leis & teampoll **Droma Conaille** do loscadh ann le **Ferghal Carrach, mac Domnaill, mic Taidhg h-Ui Ruairc**. Ocus, mur nach rug h-**Ua Domnaill** ar **Ferghal Carrach** fein da thoirbert isin n-gnim-sin, mac **Mic Tighernain** na **Buannaide** do thoirbirt do cleirchibh an teampaill ar son in loiscthi-sin & araile. #### U1487.27 **Mac Uilliam **Clainni Ricaird**, .i. Uilleag, mac Uilleg**, do dhul, sluagh, ar tarraing h-**Ui Concobuir Duinn (.i. Aedh, mac Aedha, mic Toirrdelbaigh Duinn)**, isna **Cluaintibh** ar **Feidlimidh Fhind, mac Taidhg, mic Toirrdelbaigh Ruaidh**. Ocus baile **Feidhlimidh Fhind** do loscadh leo & a mac do marbadh, .i. **Ros, mac Feidhlim Fhind** & an tir uile do loscadh leo & do loisgedur & do mhilleadur an meid do bo rann d'**Fheidlim Fhinn** & do clainn **mac Fheidhlim** do **Chorca Achlann** & do **Thir Briuin** & do 'n **Leath Tuaith**. Ocus clann **Feidlime Fhind, .i. Aedh** & **Toirrdelbhach** & **Conn**, do dhul ar coir in t-shluaigh & **mac Domnaill, mic Toirrdhelbaigh Doill, mic Toirrdelbaigh Duinn h-Ui Concobuir**, do marbadh leo ag **Ros Comain**. #### U1487.28 h-**Ua Ceallaigh, .i. Uilliam, mac Aedha, mic Briain h-Ui Ceallaigh**, do ghabail a tús Foghmuir na bliadhna-sa lena **braithribh** fein, .i. le **Mailechlainn** & le **Concobur** & le **Ceallach** & le h-**Emunn**. #### U1487.29 **Aedh, mac Donnchaidh h-Ui Cheallaigh**, do marbadh le clainn h-**Ui Ceallaigh**, .i. le clainn **Uilliam, mic Aedha**. #### U1487.30 h-**Ua Mailechlainn, .i. Laighnech, mac Cuirc --- p.322 h-Ui Mailechlainn**, do marbadh le **Conn, mac Airt, mic Cuinn, mic Cormuic Ballaigh h-Ui Mailechlainn**, in bliadhain-si. #### U1487.31 {fol. A 101c}**Feidhlim, mac Mic Maghnusa Meg Uidhir, .i. mac Cathail Oig, mic Cathail Moir mic Maghnusa**, d'h-eg in bliadhain-si, la **Sang Lúcas Suibiscel**, feria 5. Ocus dob' fher brighmur, beogha, daenachtach, dercach in Feidhlím-sin. #### U1487.32 **Ingin **Mathgamna h-Ui Briain**, .i. ben h-**Ui Lochlainn****, d'elodh le h-**Emund, mac Ricaird a Burc**, i tús Fhoghmuir na bliadhna-sa. #### U1487.33 Creach do denum do **mac h-Ui Domnaill, .i. do Chonn, mac Aedha Ruaidh h-Ui Domnaill**, la **Sang Fronseis** ar **Shemus mac Pilib Meg Uidhir**, a **Cuil Meg Thighernain**, ar osadh do ghabail eter **Fheraibh Manach** & **Conaillaibh** in trath-sin. Ocus coicer, no seiser, do muinntir mic h-**Ui Domnaill** do marbadh le muinntir **Shemu*i*s** & nach rug **Semus** féin orra. #### U1487.34 h-**Ua Neill, .i. Conn, mac Enrí h-Ui Neill**, do fhuaslughudh **Neill, mic Sheaain Buidhe h-Ui Neill**, o **Níall, mac Toirrdelbaigh Ruaidh h-Ui Neill** & a breith leis cum **caisle*i*n** clainni **Seaain Buidhe** a n-doigh co fuighedh an **caisdel** as. Ocus, o nach fuair, **faslongport** do denum d'h-**Ua Neill** & da **braithribh** & da **galloglachaibh** a timcell an **caisdeil** ó fheil Cros co cet fheil **Muire** d'Fhoghmur. Ocus foirm shidha do chengal atorra ar a fuighedh h-**Ua Neill** an **caislen** & an fhoirm do dul o cheile aris. Ocus clann **Sheaain Buidhe** & marcsluagh clainni **Meg Mathgamna, .i. Glaisne** & **Briain**, do dhennm creiche a ferand clainni **Toirrdelbaigh na Mart h-Ui Neill**, ar a rucadur da cet, no tri, bó leó & do marbadur daine. #### U1487.35 **Toirrdelbach, mac Feradhaigh, mic Duinn, mic Con Chonnacht Meg Uidhir** & **Ruaidhri, mac Goffradha, mic Domnaill Mic Gilla Ruaidh**, do marbadh an bliadhain-si le --- p.324 clainn **Mic Domnaill **Clainni Ceallaigh**, .i. Gilla Padraig** & **Cormac**. #### U1487.36 **Deínis Mac Gilla Coisgle, .i. airchinnech & bicair **Airigh Brosca****, d'h-eg in bliadhain-*si*. #### U1487.37 **Tadhg, mac Briain Mic Amlaim Mheg Uidhir**, nech do bi ina **persun** a m-**Bothaibh** ar tús & ina bicair a **Cill Lasair** & **Maire, ingen Rughraidhe, mic Ardgail Meg Mhathgamna**, nech do bí ina mnai ag **Brian, mac Pilib Meg Uidhir** & **Una, ingen **Domnaill Bain h-Ui Raighilligh****, in bean do bi ag **Toirrdelbach, mac Pilib Meg Uidhir** & **Ferghal h-Ua Mael Padraig** & **Maghnus Buidhe, mac Maghnusa Buidhe, mic Cairbri** & **Maghnus Buidhe, mac Cathail Riabaigh, mic Duinn {fol. A 101d} Cathanaigh** & **Cathal, mac Ruaidhri Caich Meg Uidhir**—omnes quieuerunt hoc anno. #### U1487.38 **Seaan, mac Conchobuir mic Aedhagain, .i. ollam breithemhan **Mic Uillaim **Clainni Ricaird******, d'h-eg. #### U1487.39 **Cloch** **Locha h-Uachtair** do ghabail in bliadhain-si le clainn **Domnaill Bain h-Ui Raighilligh**, .i. **Ferghal** & **Emunn**. Ocus **Ferghal** féin {fol. B 93b} d'h-eg in bliadhain-si in Satharn ria Nodlaig & a adlucadh a n-**Druím Lethan**. #### U1487.40 h-**Ua Neill, .i. Conn**, do dhul ar creich a n-**Oirghiallaibh** ar **Glaisne, mac Remuínn Meg Mathgamhna**, la feil **Sdeabhtain** & in creach do breith leis & **Art, mac Neill, mic Seaain Buidhe h-Ui Neill**, do marbadh leis ann. Ocus cuid do **galloglachaibh** h-**Ui Neill** do marbadh ann um **mac Eímhir Ballaigh Mic Somairle, .i. Dubgall** & mac eili do **Eímhir Ballach do ghabail ann, .i. Seínícin** & **mac Mic an Ghirr do marbadh ann, .i. Art**. #### U1487.41 **Aedh, mac Briain, mic Ferghail Ruaidh h-Ui Uiginn**, d'h-eg in bliadhain-si isin Foghmur. #### U1487.42 **Iarla **Desmuman**, .i. Sémas, mac Tomais, mic Semais, mic Geroid, mic --- p.326 Muiris Iarla**, do marbadh a feall a n-deredh na bliadhna-sa, ím trathaibh na Nodla*i*g, le **Seann Manntach** [*gap: extent: one line*] & Iarla do dhenum da derbrathair aile, .i. do **Mhuiris**. Ocus **Seaan Manntach** do thuitim a cetoir isin n-gnim-sin leisin **Iarla Óg-sin, .i. le Muiris**. #### U1487.43 h-**Ua Ceallaigh, .i. Uilliam, mac Aedha, mic Briain h-Ui Ceallaigh**, d'h-eg ina laimdechus & da h-**Ua Ceallaigh** do denum a n-adhaigh a cheile in h-**Uíbh Maine**, .i. **Mailechlainn, mac Aedha, mic Briain h-Ui Cellaigh** & **Donnchadh, mac Breasail, mic Donnchaidh h-Ui Ceallaigh**. #### U1487.44 **Mac Goisdelbh d'h-eg in bliadhain-si, .i. Seaan**. #### U1487.45 **An Dalatunach, .i. Emunn, mac Piaruis Dalatun**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1487.46 (**Gearoid, mac Emuinn Gheancaigh Mic Oiribeart**, do marbadh le **Seaan, mac Semuis, mic Maeil Ir Mic Oiribeirt**, a n-dighailt a athar & le dha mhac **Mic Oiribeirt**, .i. **Maeil Ir** & **Emunn**, .i. da mac **Fhir Dorcha, mic Maeil Ir Mic Oiribeirt**). #### U1488.0 Kal. Ian. iii. f., l. 15, Anno Domini 1488. #### U1488.1 **Abb** **Atha Truim** d'h-eg in bliadhain-*si*. #### U1488.2 **Domnall, mac Domnaill, mic Neill Gairb h-Ui Domnaill**, do ghabail i múr **Mainisthrech** **Esa Ruaidh** le clainn **Aedha Gallda, mic Neill Gairb**, in bliadhain-si, iii. Idus Ianuarii. Ocus a crochadh {fol. A 102a} an la arna mharach leisin muinntir --- p.328 cetna & le h-**Aedh, mac h-Ui Domnaill** & le **Concobur, mac Feidlímidh Riabaigh, mic Neill Gairbh**, do coma*i*rle h-**Ui Domnaill, .i. Aedha Ruaidh**. #### U1488.3 **Brian, mac Briain Buide Mic Gilla Fhinnein** d'h-eg. #### U1488.4 h-**Enri h-Ua Sealbaigh**, .i. canntaire dob' fherr a n-Gaidheltacht **Leithe Cuinn**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1488.5 **Donn, mac Domnaill Ballaigh Meg Uidhir**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1488.6 Crech mor do denum ar h-**Ua Neill** in bliadhain-si, .i. ar **Conn, mac Enrí**, le clainn **Meg Mathgamna**, .i. le **Glaisne** & le **Brian**. Ocus **Colla, mac Mic Domnaill**, do argaín doibh ann & **mac Briain (.i. Cathal), mic Rughraidhe Meg Mhathgamna**, do marbadh umpo-san leisin toraidh & daine aili nach airimhter sunn. #### U1488.7 **Rémunn, mac Pilib Mheg Uidhir**, d'h-eg in bliadhain-si, 7 Kalendas Marcii, iar martra fhoda. #### U1488.8 **Domhnall Gorm, mac Alexandair, mac Mic Domnaill**, do marbadh i tús an Earraigh le clainn in **Abbaidh mic Alexandair**, do **Clainn Domnaill** fein. #### U1488.9 **Uaithne, mac Mael Ruanaigh h-Ui Cerbaill, tanusti **Eile****, d'h-eg. #### U1488.10 **Feradhach, mac Mic Domnaill Gallóglach, .i. mac Raghnaill Mic Domnaill**, do marbadh le **Coin Uladh, mac Seaain Buidhe h-Ui Neill**, in bliadhain-si, i tús in Earraigh, ar greiss oidce. #### U1488.11 h-**Ua Ceallaigh, .i. Mailechlainn, mac Aedha, mic Briain h-Ui Ceallaigh**, d'h-eg i cinn leth-raithi tar eis a rightha. #### U1488.12 h-**Ua Flannagain **Tuaithi Ratha**, .i. Toirrdelbach, mac Gilla Issu h-Ui Fhlannagain**, d'h-eg in bliadhain-si & h-**Ua Flannagain** do dhenum ina ínadh do **Ghillibert mac Cormuic, mic Gilla Isu h-Ui Fhlannagain**. #### U1488.13 h-**Ua Tuathail, .i. Emunn h-Ua Tuathail**, do marbadh a feall le clainn **Taidhg h-Ui Braín** roim Nodlaig. #### U1488.14 **Mac h-Uí Murchadha, .i. mac tigherna h-**Ua-Feilme**, .i. Mathgamain, mac --- p.330 Taidhg h-Ui Murchadha**, do marbadh a feall le **mac tigherna h-**Ua Ceinnsealaigh**, .i. le Donnchadh, mac Airt, mic Donnchaidh**. #### U1488.15 **Seaan Buidhe (no, Óg) h-Ua h-Eadhra** & a mac do marbadh le clainn h-**Ui Eadhra** (.i. le **Ruighri** & le h-**Aedh**) in bliadhain-si. #### U1488.16 **Tadhg, mac Aedha, mic Toirrdelbaigh Carraigh h-Ui Conchobuir**, d'h-eg in bliadhain-si oidhchi Chasg. #### U1488.17 **Mairghreg Dalatun, ingen **Ainntriu Dalatun**, .i. bean h-**Ui Fherghail**, .i. ben **Domnaill Buidhe, mic Domnaill, mic Sheaain, mic Domnaill h-Ui Fhergail****, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1488.18 **Seaan Caech, mac Maghnusa, mic Eogain h-Ui Conchobuir**, do marbadh in bliadhain-si, a n-diaigh Nodla*i*g, le clainn **Feidhlim*th*e, mic Eogain h-Ui Conchobuir**. #### U1488.19 **Tadhg, mac Mailechlainn, {fol. A 102b} mic Tighernain h-Ui Ruairc**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1488.20 h-**Ua Neill (.i. Conn)** do ligen **Neill, mic Seaain Buidhe h-Ui Neill**, asa laimdechus in bliadhain-*si*, im fheil **Brenaind**. Ocus **braighde** eile do ghabail as, ím a dhís mac fein & im mac eile **Seaain Buidhe, .i. Enrí**. #### U1488.21 **Domhnall, mac Neill h-Ui Neill**, do marbadh a **Fínntamhnach** le **Rughraidhe, mac Airt h-Ui Neill** & le clainn **Neill, mic Airt h-Ui Neill**. #### U1488.22 h-**Ua Ferghail** do ghairm in bliadhain-*si* do **Conmac, mac Seaain, mic Domnaill, mic Seaain, mic Domnaill h-Ui Fherghail**, i n-adhaigh **Rughraidhi, mic Cathail h-Ui Fherghail**. #### U1488.23 {fol. B 93c}**Brian, mac Aedha Buidhe, mic Briain Ballaigh h-Ui Neill**, d'h-eg do 'n **galur breac** i n-Earruch na bliadhna-sa. **Mairia, ingen Domnaill Ballaigh Mic Domnaill**, .i. in bean do bi ag **Conn, mac Aedha Buidhe h-Ui Neill**, d'h-eg do 'n ghalur cetna. #### U1488.24 **Ri **Fer Manach** d'h-eg in bliadhain-si, .i. --- p.332 Emunn, mac Tomais Óig Meg Uidhir**, 4 Nonas Iulii. #### U1488.25 Caipidil na m-**Brathar Minur do Obseruancia** do beith i n-**Dun na n-Gall** in bliadhain-*si* um fheil **Pedair**. #### U1488.26 **Mac an Baird **Oirghiall** d'h-eg an bliadhain-*si*: .i. Nuadha Mac an Bhaird** & a mac do ghabail a ínaidh, .i. **Aedh**. #### U1488.27 **Diarmaid, mac Seaain **Luirg**, mic Toirrdelbaigh an Fina h-Ui Domnaill**, d'h-eg i tús Fhoghmuir. #### U1488.28 **Conchobur, mac Dubhthaigh h-Ui Duibgeannain**, do bathadh ar **Loch Bradain** i **Muinntir Eolais** in bliadhain-si. #### U1488.29 **Bean h-**Ui Fergail (.i. Chonmaic)**, .i. Mauda, ingen Mic Fheorais (.i. Seaan)**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1488.30 **Mailechlainn, mac Meg Fhlannchaidh**, do marbadh in bliadhain-*si* le clainn **Taidhg, mic Cathail, mic Tigernain Oig h-Ui Ruairc**. #### U1488.31 Maidm do thabairt ar h-**Ua m-Briaín, .i. ar Concobur, mac Toirrdelbaigh**, le h-**Iarla **Desmuman**, .i. le Muiris, mac Tomais, mic Shemuis, mic Geroid Iarla**, ar tarraing **Toirrdelbaigh, mic Taidhg h-Ui Briain**. #### U1488.32 **Caisdel** clainni **Muircertaigh Meg Eochagain**, .i. **caislen** **Bile Ratha**, do brisedh le h-**Iarla **Chille Dara****. #### U1488.33 **Mac Maghnusa** do dhenum in bliadhain-si do **Chathal Óg, mac Cathail Oig, mic Cathail Móir Mic Maghnusa**, le **Mag Uidhir, .i. le Seaan, mac Pilib Meg Uidhir** & le **maithibh** **Fer Manach** archeana. Ocus **Mac Briain Mic Magnusa** do ghairm in bliadhain cetna do 'n **Gilla Dubh, mac Tomais Óig, mic Briain**, .i. in cethrumhadh la do mhí August. (Ocus do bhi inad chinn-fine aige re h-ocht m-bliadhna roime 's a leth.) #### U1488.34 **Eogan, mac Ir Meg Radhnaill**, do marbadh {fol. A 102c} lena derbrathair fein, .i. le h-**Uilliam, mac Ir** & lena mac & le **Maghnus, mac Ir**, --- p.334 felonice. #### U1488.35 **Uilliam in Fhedha, mac mic Mic Fheorais, .i. mac Seaain**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1488.36 **Mac Mic Fheorais fein, .i. Seaan, tigherna **Clainni Feoru*i*s****, .i. fer suairc, daenachtach, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1488.37 **Cu Uladh, mac Seaain Buidhe h-Ui Neill**, do marbadh le h-**Art, mac Enri, mic Eogain h-Ui Neill**, i Foghmur na bliadhna-sa. #### U1488.38 **Bean righ **Alban**, .i. bean **Semu*i*s Sdibhard**, .i. ingen righ **Lochlann****, do chur cum bais in bliadhain-si le neim. **Ri **Alban** fein, .i. Semus Sdibhard**, do marbadh i cath ina dhiaigh-so in bliadhain cetna lena mac fein, .i. **Semus Óg Sdibhard**. Ocus moran do tighernaibh uaisli*bh* **Alban** do marbadh maille fris ann, ar son nar' thairber sé do 'n mac an dream ar ar' liamnadh neim do thabairt dia mhathair. #### U1488.39 Da mac **Neill, mic Seaain Buídhe h-Ui Neill**, .i. **Eogan** & **Aedh**, do crochadh le h-**Ua Neill, .i. le Conn, mac Enri, mic Eogain h-Ui Neill**, gairid roim fheil **Michil**. #### U1488.40 **Art, mac Neill Charraigh, mic mic Muircertaigh Oig h-Ui Neill**, do marbadh le clainn **Enri, mic Enri, mic Eogain h-Ui Neill**, ar greis oidhce, .i. **Emunn** & **Feilim**. #### U1488.41 **Eogan, mac h-Ui Ruairc, .i. mac Feidhlím, mic Donnchaidh, mic Tighernain Oig, mic Tighernain Moir h-Ui Ruairc**, do marbadh ar osadh le h-**Eogan, mac h-Ui Ruairc aili, .i. mac Tighernain, mic Taidhg, mic Tighernain Moir h-Ui Ruairc**, in bliadhain-*si*. #### U1488.42 h-**Ua Neill, .i. Conn, mac Enri**, do dhul co teach h-**Ui Domnaill** in bliadhain-si a n-diaigh Samhna & **Meg Uidhir, .i. Seaan, mac Pilib, mic Tomais Meg Uidhir**, do dul leis ann & sith tairisi, cairdeamail do denum d'h-**Ua Neill** & --- p.336 d'h-**Ua Domnaill** re ceile. #### U1488.43 Sith do dhenamh do h-**Ua Neill** & do clainn **Sheaain Buidhe h-Ui Neill** timceall na Samna in bliadhain-*si*. #### U1488.44 h-**Ua Conchobuir** do dhenum in bliadhain-si le h-**Ua n-Domnaill, .i. le h-Aedh Ruadh, d'Fheidhlimidh Finn, mac Taidhg, mic Toirrdhelbaigh Ruaidh h-Ui Concobuir** & lena ra*i*nd fein i **Connachtaibh**. #### U1488.45 h-**Ua Raighilligh, .i. Seaan, mac Toirrdelbaigh, mic Seaain h-Ui Raighilligh**, do loscadh baile **Emuind, mic Domnaill Bain h-Ui Raighilligh**, in bliadhain-*si* i n-diaigh Shamhna. #### U1488.46 **Eogan, mac Mail Mhordha h-Ui Raighilligh, .i. tigherna **Mhullaigh Laighill****, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1488.47 **Mag Aengusa, .i. Brian, mac Airt Meg Aenghusa**, d'h-eg in bliadhain-*si* & a derbrathair, .i. **Aedh**, do oirdneadh ina inadh. #### U1488.48 **Mag Raghnaill d'h-eg {fol. A 102d} in bliadhain-*si*, .i. Conchobur, mac Murchaidh Meg Raghnaill**, do slicht **Mailechlainn** & **Mag Raghnaill** do denum ina inad do **Mhailechlainn, mic Uilliam Meg Raghnaill,** do 'n t-shlicht cetna. #### U1488.49 **Toirrdelbach, mac Taidhg Mic Mathghamhna**, .i. fer is innraca, shasta, deghordaighi do fhollamhnaigh a thighernus do bí 'sa **Mumain**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1488.50 **Ruaidhri, mac h-Ui Conchobuir Dhuinn**, d'h-eg in bliadhain-*si*. #### U1488.51 **Mac an t-Shabhaisigh d'h-eg in bliadhain-si, .i. Patraig Sabhais**. #### U1488.52 **Mael Muire, mac Taidhg Oig h-Ui Uigind**, .i. **sai fhir dana**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1488.53 (**Ruaighri, mac Tomais, mic Gilla Crisd, .i. *tigherna* h-Ua *Dhrona***, d'eg um Epiphain na bliadhna-so, .i. Anno Domini 1488.) #### U1489.0 {fol. B 93d} Kal. Ian. for Dardain, *l. xx. ui.,* Anno Domini 1489. #### U1489.1 **Mac Uibhilin, .i. Seinícin Ruadh, mac Risdeard Mic Uibhilin**, do marbadh a feall le **Ualtar, mac Cormuic, mic Sheínícín Mic Uibhilin**, in la-sin fein. --- p.338 #### U1489.2 **Maghnus, mac Aedha Ruaidh mic Rughraidhe Meg Mathgamna**, d'h-eg in la cetna in bliadhain-si. #### U1489.3 **Conchobur, mac Glaisne h-Ui Raighilligh**, d'h-eg do bidhg i **Ceanantus** in bliadhain-si. #### U1489.4 **Remunn, mac Uaithne, mic Ferghail, mic Tomais, mic Mathgamna, mic Gilla Isu Ruaidh h-Ui Raighilligh**, d'h-eg in bliadhain-si do 'n **plaidh**, im fheil **Brighde**. #### U1489.5 h-**Ua Gobhann d'h-eg in bliadhain-si, .i. Mathgamain, mac Toirrdelbaigh h-Ui Gobhann**. #### U1489.6 **Mac Mael Mhartain d'h-eg in bliadhain-*si*, .i. Seaan**. #### U1489.7 Dá mac **Maine Buidhe Mic Caba** do marbadh le clainn **Toirrdelbaigh Ballaigh Mic Caba** in bliadhain-*si*, i n-diaigh fheili **Brighde**, .i. **Failghi** & **Toirrdelbach** & **mac Glaisne, mic Aedha Colaich Mic Caba, .i. Aedh**. #### U1489.8 **Maileachlainn, mac Muircertaigh, mic Eogain h-Ui Neill**, do marbadh le clainn **Briaín (.i. Brian na Coilledh), mic Eogain h-Ui Neill**, i tús Earraigh na bliadhna-sa. #### U1489.9 **Connla h-Ua Maelatuile, .i. fisigi h-Ui Raigilligh**, d'h-eg im fheil **Brighde** na bliadhna-sa. #### U1489.10 **Rughraidhe, mac Daibhith h-Ui Mordha, .i. tanusti **Laighisi****, d'h-eg in bliadhain-si, .i. in Cetain ria m-Bealltaine. #### U1489.11 **Siuban, ingen **Emuinn, mic Risderd Buitiller**, .i. ben **Mic Murchadha, righ **Laighen**, {fol. A 103a} .i. Murchaidh Bhallaigh, mic Airt Caemanaigh****, d'h-eg in bliadhain-*si*. #### U1489.12 **Mac an Bhulbaigh, .i. tigherna **Criche Bulbach**** a cois **Berbha**, d'h-eg in bliadhain cetna. #### U1489.13 **Mac Gilla Phadraig, ri **Osraighe**, .i. Seaffraigh, mac Finghin Mic Gilla Padraig**, iar na beth dall aimsir roime-sin, d'h-eg in bliadhain-*si* a n-diaigh Nodla*i*g. #### U1489.14 Creach do dhenam do chloind **Cuinn, mic Aedha Buidhe, mic Briain Bhallaigh h-Ui Neill**, (.i. **Niall** & **Art**) ar --- p.340 **Enri, mac Enri, mac Eogain h-Ui Neill** & **Cathair h-Ua Concobhair** do mharbadh ann, .i. **marcach** maith do muinntir **Enri**, sechtmhuin a n-diaigh Bhealltaine. #### U1489.15 **Athairne h-Ua h-Eoghusa d'h-eg in bliadhain-si, .i. mac **Seaain h-Ui Eoghusa****, .i. fer dana & fogluinnti maith & macamh onorach eter **Gallaibh** & **Ghaidhealaibh** & bud bhinn lamh & bel. #### U1489.16 h-**Ua Neill d'h-eg in bliadhain-*si*, .i. Enri, mac Eogain, mic Neill Oig h-Ui Neill**, ar caithim a aisi gu sona, sénamail, aithesach, oirbertach, 17 Kalendas Iulii. #### U1489.17 h-**Ua Cerbuill** d'h-eg in bliadhain-*si*, .i. **Seaan, mac Mail Ruanaigh h-Ui Cerbhuill, ri **Eile****. #### U1489.18 **Feidhlimidh Og, mac Feidhlim, mic Ferghail, mic Tomais, mic Mathgamna, mic Gilla Isu Ruaidh h-Ui Raighilligh**, d'h-eg in bliadhain-*si* do 'n **phlaidh**. #### U1489.19 **Ros, mac Uaithne h-Ui Mhordha**, do marbadh le **Cathair, mac Laisich, mic Cathair h-Ui Dhimasaigh**. #### U1489.20 **Bicair **Daim Innsi** for **Loch Eirne** d'h-eg in bliadhain-si, .i. Nicolas, mac Nicolais h-Ui Cathusaigh**. #### U1489.21 **Mac h-Ui Chatha*i*n** do ghabail le h-**Ua Neill (.i. Conn)** in bliadhain-*si*, .i. **Goffraigh, mac Seaain, mic Aibhne, mic Diarmada h-Ui Catha*i*n**. #### U1489.22 {fol. A 103b}h-**Ua Neill, .i. Conn, mac Enrí**, do dhul a n-**Oirecht h-**Ui Catha*i*n**** & millti mora do dhenum ann & **braighdi** do thabairt uaidhibh. #### U1489.23 h-**Ua Domnaill, .i. Aedh, mac Neil Ghairbh**, do dhul ar **Trian Conghail** a n-deredh Fhoghmuir na bliadhna-*sa*. Ocus creacha mora do dhenum do isin **Ruta** ar **Mac Uíbilin** & **mac h-Ui Domnaill do lot ann, .i. Conn** & **caisdel** **Beil Fersdi** do ghabhail leis h-**Ua n-Domnaill** do 'n dul-sin & techt slan dia thigh. #### U1489.24 h-**Ua Raighilligh, .i. Seaan, mac Toirrdhelbaigh, mic Seaain h-Ui Raighilligh** & h-**Ua Ferghail, .i. Conmac, mac Seaain, mic Domnaill, mic Sheaain, mic Domnaill h-Ui Ferghail**, do dhenum --- p.342 creichi a **Muigh Breghmhuine** a n-deredh Fhoghmuir na bliadhna-sa & **Donnchadh, mac Briain Caich, mic Domnaill Bhuidhe h-Ui Fherghail**, do mharbadh umpa. #### U1489.25 **Tomaltach, mac Briain Mic Donnchaidh** do mharbadh a n-diaigh Shamna in bliadhain-si le h-**Aedh, mac Domnaill Chaim Mic Donnchaidh** & lena clainn. #### U1489.26 **Aedh, mac h-Ui Conchobuir, .i. mac Fheidhlime Fhinn, mic Thaidhg, mic Toirrdelbaigh Ruaidh**, do ghabail le clainn h-**Ui Cheallaigh** in bliadhain-*si*. #### U1489.27 **Toirrdelbach, mac h-Ui Concobuir, .i. mac Fheidhlim Fhinn**, do marbadh an bliadhain-si a n-diaigh Samna le **mac Mic Dhiarmata, .i. le Tadhg, mac Ruaidhri Mic Diarmada**. #### U1489.28 **Eogan, mac Feidhlime, mic Eogain, mic Domnaill, mic Muircertaigh h-Ui Conchobuir**, do marbadh leisin **Calbach Caech, mac Domnaill, mic Eogain h-Ui Conchobhair**, a tus Geimridh na bliadhna-sa. Ocus da mac **Muircertaigh, mic Eogain h-Ui Conchobuir**, .i. **Muircertach Og** & **Seaan**, do marbadh isna laithibh cetna lena comghael fein. #### U1489.29 {fol. A 103c}**Maghnus, mac Cathail Oicc mic Maghnusa Meg Uidhir, (.i. Mac Maghnusa)** do eg in bliadhain-si, fiche oidche ria Nodlaig: .i. mac **bruigaidh** lan do eslabra & do deirc & do tegh n-oidhedh. #### U1489.30 Bresim madma for **Art, {fol. B 94a} mac Ui Neill (.i. mac Cuinn, mic Enri)**, les h-**Ua Catha*i*n (.i. Seaan, mac Aibhne, mic Diarmada)** & lena derbrathair aile, .i. **Tomas**, du i torchair **Diarmait, mac Maghnussa, mic Maghnusa, mic Diarmata h-Ui Cathain**, la forgabhala **Briain, mic Domnaill Ui Neill** & marbtha sochaidhe do ceithern & la h-airitin araile. Sechtmain ría Nodlaigh insin. #### U1489.31 **Colman h-Ua Mailechlainn (.i. mac Airt, mic Cormuic Bhallaigh)** do marbadh i n-Gemridh inna bliadhna-sa la **Cond, mac Airt, mic Cuinn, mic Cormuic Ballaigh h-Ui Moilechlainn**. #### U1489.32 h-**Ua Baighill, .i. Toirrdelbach**, do ecc & --- p.344 gar ria Nodhlaigh atbail. #### U1489.33 An **Calbach, mac h-Ui Domnaill (.i. mac Aedha, mic Neill Gairbh)**, do abhailt eter da Notlaigh, 14 anno sue etatis. #### U1489.34 **Emann Coech, mac Baiter, mic Uilliam Mic Feorais**, .i. **dalta** **Briain, mic Fergail Ruaidh Ui h-Uiginn**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1489.35 **Maurchadh, mac Ruaidhri Mic Suibne**, do marbadh la h-**Iarla **Desmuman**, .i. le Muiris, mac Tomais, mic Semais** & a derbhrathair, .i. **Moel More**, do airitin ann beos: .i. i nd-**Eli **Ui Cerbaill**** do-ronath in sin. **Diarmait, mac Taidhg, mic Domnaill Oig Meg Carrthaigh (.i. mac Meg Carrthaigh Moir)**, do marbadh in bliadhain-si lasind **Iarla** cetna h-isin. #### U1489.36 **Tomas Butillir, .i. mac Risderd **Bua{fol. A 103d}licc****, do marbadh le **Seáan, mac Emainn, mic Risdertt Butiller**, in bliadhain-si. #### U1489.37 **Paitricin, mac in Ridere Ciarraigh (.i. mac Seaain)**, do mharbadh la **Mác Carrthaigh Mor in bliadhain-si, .i. Tadhg, mac Domnaill Oig**. #### U1489.38 h-**Ua Fialain do ec in bliadhain-si, .i. Eogan, mac Eogain Ui Fialain**, .i. in la arna barach tareis feili na Croiche ind Fhogmair. #### U1489.39 **Risderd, mac Felim, mic Fergail h-Ui Raighilligh**, do marbadh la **mac Seon Oicc Pluingced**, da la taréis fésta na Croiche noim isind Fhoghmur. #### U1489.40 (**Torrdealbhach Ua Buighell (.i. O Buigell)** & **Torrdealbach** ele, a mac, d'eg isan bliadhain-so.) #### U1490.0 Kal. Ian. 6a feria, *l. uii.,* Anno Domini 1490. #### U1490.1 **Concobur Ruadh, mac Gilla Padraicc, mic Emainn Meg Uidhir**, do abailt oidhchi feli Brigti. #### U1490.2 **Caiterfhina, ingen --- p.346 Concobuir, mic Cathail Meg Raghnaill, .i. ben **Taidhg, mic Toirrdelbaigh Meg Uidhir****, do abailt a cinn 10 la do 'n Errach. #### U1490.3 **Remann, mac Seon, mic ind Iarla**, d'h-eg i tus na bliadhna-sa. #### U1490.4 {fol. A 104a}**Bicair **Leth Ratha**, .i. Matha Mag Conaing** & an **cananach Mag Tighernain** do sheanadh **Dromma Lethan** & **Oed, mac ind Epscoip Meg Bradaigh, .i. Brathair Minur** occ, d'h-eg a cinn 7 la d'Errach a tríur. #### U1490.5 h-**Ua Caiside **Cule**, .i. ollamh legha **Fer Manach****, d'h-eg — .i. **Condla, mac Cormaic, mic Ruaidhri, mic Taidhg Moir, mic Gilla na n-Aingel** — an 14 la d'Errach na bliadhna-sa. #### U1490.6 **Eogan Carrach, mac Concobuir Mic Maghnusa**, d'eg. #### U1490.7 **An Dilmuinech, .i. Emann, mac Tomais, mic Risderd**, a ecc atbath um feil **Micheoil**. #### U1490.8 **Toirrdelbach, mac Toirrdelbaigh Ui Buighill**, do marbadh la h-escur oc coimling for imuire **Murbaigh** Cedaine Luaithredh na bliadhna-sa: .i. tanusti **Muinntire Buighill**. #### U1490.9 **Catilin, ingen **Briain, mic Concobuir Óig Meg Uidhir**, ben **Tomais, mic Concobuir Mic Maghnusa****, d'h-eg 12 Kalendas Aprilis. #### U1490.10 h-**Ua Concobuir **Connacht**** do abailt ind Errach na bliadhna-sa: .i. **Fedhlim Find, mac Taidhg, mic Toirrdelbaigh Ruaidh, mic Aeda, mic Feidhlimthe, mic Oedha, mic Eogain h-Ui Concobuir**. #### U1490.11 **Fergus, mac Eoin, mic Matha, .i. in Maighistir Mor, mac Concobuir, .i. an t-airchidechain, h-Ua h-Eogain** — .i. --- p.348 fer do bi ina angcaire fa deredh a n-**Inis Caín** an **Fergus** h-isin — d'h-eg in bliadhain-si a n-Id Aprilis. #### U1490.12 **Ruaidhri, mac Philip, mic Con Connacht Meg Uidhir**, do marbadh la Beltaine la cloind **Briain, mic Concubuir Oicc Meg Uidhir** & la slicht **Concubuir** airchena. #### U1490.13 **Margreg, ingen t-Semais, mic Mic Balront, .i. bean Tomais, mic Glaisne Ui Raghalligh**, do marbadh, quarto Nonas Maii le **mac Tomais** fesin: .i. ben bui ina legnidh i l-Ladin & i m-Berla & i n-Goidhilc. #### U1490.14 {fol. A 104b}h-**Ua Catha*i*n, .i. Seaan, mac Aibhne, mic Diarmata h-Ui Cathain**, do airitin la luing tainic a h-**Alpain**, no a h-**Inber Air**, a m-mi Iúin isin bliadhain-si. #### U1490.15 **Oed, mac Moil Mhorda, mic Seain h-Ui Raghalligh, do gabail la clainn Glaisnne, mic Concobuir h-Ui Raghalligh**, iar n-orcain baile **Tomais, mic Glaisni** leis. #### U1490.16 **Semus Occ Sabhais** do marbadh in bliadhain-si la clainn in t-**Senescail t-Sa{fol. B 94b}bais** a fhiull. #### U1490.17 **Castel** **Edain Daubchairrgi**, .i. **castel** **Neill, mic Cuinn, mic Oeda Buidhe**, do ghabhail & do brisedh la **Fedhlim, mac mic h-Ui Neill Buidhe** (i n-Noin Mai). #### U1490.18 **Felimidh, mac Rughruidhe, mic Seinicin Mic Uibhilin**, do marbadh i nd-**Oentrumha** la clainn **Briain, mic Oeda Buidhe**. #### U1490.19 **Colla, mac Rughruidhe, mic Ardgail Meg Mathgamna**, do marbadh la slicht **Con Uladh, mic Neill Moir Uí Neill**, in t-oenmad Kalainn dheg do 'n mí Iuin & in Satharnn ar ai laithi sechtmuine. #### U1490.20 **Edbhard, mac Nicolais, mic Cristoir Pluingced**, do gabail & do creachadh i n-Noin Iuin la clainn **Cathail, mic Eogain, mic Seaain Ui Raghalligh**. #### U1490.21 **Tadhg, mac Toirdelbaigh, mic Filip Meg Uidhir**, do scathadh l' a **bhraithribh** fesin in bliadhain-si, a prid Id Iuin. #### U1490.22 Crecha mora in bliadhain-si la **Fedhlim, mac --- p.350 mic Ui Neill Buidhe, ar clainn Cuinn, mic Oeda Buidhe** & **Gofraidh h-Ua Moil Croibe** do mharbhadh leis ann. #### U1490.23 Clann **Donnchaidh, mic Oedha Meg Uidhir**, do orcuin an bliadhain-*si* gar ria Nodlaig la **mac U*i* Domnaill, .i. la h-Oedh n-Occ, mac Oedha Ruaidh, mic Neill Gairb**. Ocus an creach do breith lais docum **Atha Senaigh** {fol. A 104c} & a marbadh ann doraith, .i. cccc. bo. Ocus bardo an **casteoil**, .i. clann **Oedho Gallda Ui Domnaill** ar tabairt in **casteoil** d'**Aedh** d'aimdheoin **Ui Domnaill (.i. Aedh Ruadh)**. #### U1490.24 h-**Ua Dalaigh **Brefne** (.i. Seaan, mac Uilliam, mic Aedha)** do ebhailt, **sai h-i m-bairdne**, caicthiges ria Samain in t-sainreth. #### U1490.25 **Ben h-Ui Ruairc, .i. Mor, ingen **Eogain h-Ui Neill****, do marbadh a fill do **cethernach** da muinntir fesin, .i. mac **Cathail Ui Ardlamaigh** & se fein do loscadh iarum. #### U1490.26 h-**Ua Neill** & h-**Ua Domnaill** a n-dib scoraib for enech araile o Shamhfhuin co Nodlaig: .i. h-**Ua Neill** isin **Cairrcín** & h-**Ua Domnaill** a n-**Druim Bo** & cin sith, cin osadh, cin cogadh do denam doib, acht mur sin. #### U1490.27 h-**Ua Gairmleghaidh do h-eg in bliadhain-si: .i. Muircertach, mac Enri, mic Concobuir h-Ui Gairmleghaidh**, tareisi Samhna. #### U1490.28 **Mac Mic Domnaill na h-Alpan (.i. Aengus), .i. nech d'á n-gairthi an Tigerna Aacc**, do marbadh a fill le fer-ted Erendach, .i. **Diarmait h-Ua Cairpri**. Ocus a n-**Inber Nis** do marbadh h-e. #### U1491.0 Kal. Ian. for Satharnn, *l. xuiii.,* Anno Domini M. cccc. xc. i. #### U1491.1 **Eogan, mac Muircertaigh, mic Eogain, mic --- p.352 Neill Oig h-Ui Neill**, d'h-eg in bliadhain-si eter Nodlaic & feil m-**Brighdi**. #### U1491.2 **Seaan, mac Ruaidhri Caich Meg Uidhir**, do h-eg gar iar Notlaic. #### U1491.3 h-**Ua Cathain, .i. Seaan, mac Aibhne, mic Diarmata h-Ui Cathain**, do legen as a laimdecus an bliadhain-si {fol. A 104d} & a coeraigecht do bein do clainn **Magnusa h-Ui Cathain** lais suil do fitir nech da thír fein a legen. #### U1491.4 **Muircertach, mac Airt, mic Eogain h-Ui Neill**, d'h-eg in bliadhain-si i n-deredh ind Erraich. #### U1491.5 **Feidhlimidh, mac Oeda, mic Eogain Uí Neill**, do marbadh la **Brian, mac Remainn, mic Rughruidhe Meg Mathgamna**, tareisi feli **Brenainn**. Ocus mac aile **Aeda, .i. Art h-Ua Neill**, do denam creichi a **Teallach n-Geluccain** ind oidhchi cetna ina dighail. Ocus do loiscedh & do marbadh daine ann beos. #### U1491.6 **Brian, mac Meg Raghnaill, .i. mac Taidhg, mic Cathail Meg Raghnaill**, do marbadh a fill la **Tadhg, mac Concobuir Meg Raghnaill** & la dha mac **Mailechlainn Meg Raghnaill** & **caistel** clainni **Taidhg Meg Raghnaill** (.i. **caistel** **Liath Droma**) do buain dibh for in lathair-sin do 'n muinntir cetna. #### U1491.7 **Sile, ingen Toirrdhelbaigh Ui Raghalligh, ben **Glaisne, mic Remainn Meg Mathgamna****, d'h-eg roim feil Cros. #### U1491.8 {fol. B 94c}**Cathal, mac Mailechlainn, mic Cathail Meg Raghnaill**, do marbadh 'sa **caistel** cetna (.i. **caistel** **Liath Droma**), .i. le mac ele **Taidhg Meg Raghnaill** & le **mac Mic Diarmata Ruaidh** & le **Tomaltach, mac Tomaltaigh Mic Diarmata**. Ocus an **castel** fesin do airitin doib a Faghmur na bliadhna-sa & --- p.354 **Eogan, mac Tighernain, mic Taidhg, mic Tighernain Uí Ruairc** do bein an **caisteil** cedhna amuigh isin Foghmur cedhna ar cendach & do leth egen. #### U1491.9 **Aodh, mac Iria*i*l h-Ui Ferghail**, do riaghadh l' a dis derbhbrathar fesin, .i. **Rughraidhe**, & **Gilla na Naem**, isind Errach. #### U1491.10 Cocadh anbhail eter h-**Ua Neill, .i. Conn, mac Enri** & h-**Ua n-Domnaill, .i. Aedh Ruadh, mac Neill Gairbh** & a n-dul aroen a {fol. A 105a} Foghmur na bliadhna-sa do luaghaill a n-aghaidh a cheile co teach **Iarla **Cille Dara**** — neoch do bi i n-a **Iustis** a n-**Erinn** an tan-so — & a techt as gan sith, gan ossadh ar a roib greim. #### U1491.11 **Brian, mac Aedha Gallda, mic Neill h-Ui Domnaill**, do marbadh ar in cogadh-sin le h-**Enri, mac Enri h-Ui Neill**. Ocus do coimed an fer cetna-sin, .i. **Enri**, an tir co maith an fad do bi h-**Ua Neill** a tigh **Ghall**. #### U1491.12 **Eachmhiledh, mac Mheg Aenghusa, .i. mac Aedha, mic Airt Mheg Aenghusa**, do marbadh ina thigh fein ar greis oidhche, da la & sechtmuin re Samain, le cloinn **Mailechloinn, mic Muircertaigh, mic Eogain h-Ui Neill**. #### U1491.13 Fliuch **dhoínenn** mor a Samradh na bliadhna-sa uile d'urmhor & a leitheid cetna i Foghmur na bliadhna cetna, co nach frith inntshamail do med na **doíninn-si** o dho fer an dile for an doman, innus gur' mheath arbur **Erenn** uile, achtmad bec & co h-airidhi a **Feraib Manach**. #### U1491.14 **Bean an Dalatunaigh, .i. bean **Tomais, mic Emuinn, mic mic Piarais Dalatun****, d'imthecht le mac h-**Ui Mheachair** an bliadhain-si. #### U1491.15 h-**Ua Raighilligh d'h-eg an bliadhain-si, .i. Seaan, mac Toirrdhealbaigh, mic Seaain h-Ui Raighilligh**, .i. macamh óg oirrderc, a tús a ratha & a adhlucadh a **Mainistir** an **Cabhain** 25 die mensis Nouembris, .i. la fheili **Caitrechfhina**. --- p.356 Ocus h-**Ua Raighilligh** do dhenum do **Sheaan, mac Cathail, mic Eogain h-Ui Raighilligh**. #### U1491.16 **Cathal, mac Toirdelbaigh h-Ui Raghalligh**, do tarraing **Iarla **Cilli Dara**** ar **O Raghalligh n-Óc**-sin & ar a **braithribh** & digbail arband & spreidhe do deuam lesin sluagh n-**Gall** do 'n tir. Ocus mac **Mic Balronta** do gabail la cloinn **Cathail** um an t-sluagh n-**Gall** & dias **marcach** aile do bádhadh impa & mac **Emainn, mic Tomais, mic Feidhlim h-Ui Raighilligh**, do marbadh lesin sluagh, .i. [*gap: erasure/extent: half-line*] #### U1491.17 Crecha mora an bliadhain-si le **Semus, mac Tomais Iarla**, ar cloinn n-**Glasne, mic Concobuir h-Ui Raighilligh**. #### U1491.18 **Goeth adbalmor** an bliadhain-si ar lo co n-oidchi na feili a n-diaidh Nodla*i*c. #### U1491.19 **Comorba** & **cend fine** do denamh in bliadhain-si, gar bec ria Nodlaic, do **Ruaidri, mac Diarmada, mic Marcais Meg Raith**. #### U1491.20 **Aedh** & **Ruaidhri**, da mac **Domnaill, mic Oedha Oic, mic Aedha, mic Raghnaill, mic Donnchaidh Alainn Mec Craith**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1491.21 **Maurchadh, mac Eogain Mec Craith**, d'h-eg. #### U1491.22 **Hanri, mac Hoberd, mic Semuis Dilmain**, do marbadh a athar feisin, .i. **Hoiberd**, do erchur do scin & se fein do ascnam docum {fol. A 105b} na **Romha** ina dhiaidh-sin. #### U1491.23 {fol. B 94d}**Tadhg h-Ua Siriden** do h-eg fa feil ina Croche 'san Fogmur, .i. cerd dob' ferr i l-**Leith Cuind** in tan-sin. #### U1491.24 **Moilechlainn, mac Uilliam, mic Aedha, mic Briain h-Ui Cellaigh**, do airitin a fell la **Tadhg, mac n-Donnchaidh h-Ui Cellaigh, .i. prioir **Tighi Eoin**** & se arna breith cuigi ar fuirecc fleide. Ocus a dias derbcomaltadh do gabhail fariss, .i. da mac **Taidhg Caich h-Ui Maindín**, .i. **Aedh** & **Seaaan** & a tairbert dia marbadh do slicht --- p.358 **Magnusa Caim h-Ui Cellaigh**. Ocus a derbhbrathair fein, .i. **Brian** & **Muinnter Mainnin** do tabhach **Mailechlainn** dar eigin & ar fuasluccudh. #### U1492.0 Kl. Ienair for Domnuch an bliadhain-si*, l. xx.ix.*. Ocus bliadhain Bisex h-í. Anno Domini M. cccc. xc. ii. #### U1492.1 Cocadh adbalmor in bliadhain-si iter h-**Ua Raighilligh Oc*c*, .i. Seaan, mac Cathail, mic Eogain** & **Cathal, mac Toirrdhelbaigh, mic Seaain, mic Eogain h-Ui Raighilligh**. Crecha mora lasin **Cathal**-sin for h-**Ua n-Gabann (.i. Sef*f*raidh)** & **O Gabann** fesin dia lenmain & a eg suil do impo. #### U1492.2 Ossadh iter **O Neill (.i. Conn)** & **O n-Domnaill (.i. Aedh Ruadh)** co Beltaine. #### U1492.3 **Tomas, mac Seaain, mic Toirrdelbaigh h-Ui Raighilligh**, d'h-eg in bliadhain-si, xii. anno sue etatis. #### U1492.4 **Barun **Slaine**, .i. **tigerna** mor do **Plemannachaibh****, d'h-eg an bliadhain-si (20 die mensis Marcii) do 'n **plaidh** allais neoch tanic co nua i nd-**Erinn** in tan-sin, .i. **Semus Plemend**. #### U1492.5 Cuid do cra*i*nd na Croiche Naim d'faghail isin **Roim** adlaicthi a talmain in bliadhain-si: .i. in clar boi os cind Crist ina m-bai scriphtha a n-aimsir na Paisi: IHESUS NAZARENUS, REX IUDEORUM. Ocus arna faghail scriphtha isin inadh cetnai gur' b' í **Elena, mathair **Constantin Impir****, do fagaib a folach annsin in clar-sin. #### U1492.6 **Conn, mac Airt, mic Cuinn h-Ui Concobuir**, do marbadh la muinntir **Iarla **Cilli Dara**** ar son urchair cuailli tuc se ar sugradh ar in **Iarla**. #### U1492.7 Cend in*n*a sleighi le' r' loit **Longinus** taebh Crist do --- p.360 cur docum na **Roma** an bliadhain-si do **tigherna** na **Turcach**. #### U1492.8 {fol. A 105c}**Hoiberd, mac Mail Ruanaigh, mic Conchobair, mic Cathail Ruaidh Meg Raghnaill**, do mharbadh in bliadhain-si, in 14 la deg do mhí Mharta, h-i **Cill Srianain** h-i **Muinntir Eolais**, le h-**Eogan, mac Tigernain, mic Taidhg, mic Tighernain Moir h-Ui Ruairc**. Ocus do loiscedh tempoll an baile cetna an la-sin, .i. **Cille Srianain** & do loiscedh sé duine dheg ann, itir fhiru & mhna, leisin **Eogan** cetna-sin & moran maithesa eile. #### U1492.9 Crecha mora an bliadhain-si le **Cathal, mac Toirrdelbaigh h-Ui Raighilligh** & le clainn **Meg Mathgamna (.i. Remuun)**, .i. **Glaisne** & **Brian** & le **Gilla Padraig, mac Aedha Oig Meg Mhathgamna**, ar tharraing **Cathail h-Ui Raighilligh**, ar h-**Ua Raighilligh, .i. ar Sheaan, mac Cathail, mic Eogain h-Ui Raighilligh** & ar a **braithribh** archeana, a n-deredh an t-Samhradh. [Crecha mora eile fa na trathaibh cetna-sin leis h-**Ua Raighilligh** ar Clainn **Glaisne h-Ui Raighilligh** & **mac Seaain Buidhe Meg Mathgamna, .i. Eogan**, do marbadh a toraidheacht na crech-sin le clainn **Glaisne** & **Geroid, mac Emoinn, mic Thomais, mic Fheidhlím h-Ui Raighilligh**, do gabail ar an toraidhecht cetna leo.](app043.html) #### U1492.10 **Domhnall, mac an Pearsuin Ui Fiaich**, d'h-eg an bliadhain-si. #### U1492.11 **Seaan Buidhe, mac Eogain Meg Mathgamna (.i. mac Eogain, mic Rugraide, mic Ardgail), .i. tigherna **Dhartraighi****, d'h-eg in bliadhain-si, im fheil **Tighernaigh**. #### U1492.12 **Domnall, mac h-Ui Neill, .i. mac Enri, --- p.362 mic Eogain h-Ui Neill**, do ghabhail in bliadhain-si, im fheil **Tighernaigh**. Ocus **Mac Cath{fol. B 95a}mhail, .i. Emunn**, do marbadh & **Gilla Padraig Mac Cathmhail** do ghabhail & daine eile nach airimter annso do ghabail & do mharhadh ann fos le cloind **Remuind Meg Mhathgamna, .i. Glaisne** & **Brian**. Ocus **Domnall** do elogh a **caislen** **Muinechain** a cind {fol. A 105d} t-seachtmaine a n-diaigh a ghabala. #### U1492.13 **Conn, mac h-Ui Domnaill**, do gabail leis h-**Ua n-Domnaill** fein in bliadhain-si. #### U1492.14 **Cormac, mac Diarmada Mic Diarmada** & a mac do marbadh le clainn **Ruaidhri Mic Diarmada** & **Brian, mac Concobair, mic Ruaidhri**, do shin lamh dho & do dhithcenn h-e. #### U1492.15 **Gilla Patraig Mac Cathmail** do lígen as a laimdechus & **Mac Cathmail** do dhenum dhe a n-inad a brathar. #### U1492.16 **Brian, mac mic Emuind Mic Domnaill** & a mac do marbadh le clainn **Meg Mathgamna** & le clainn **Sheaain Buidhe Mheg Mhathgamna** in bliadhain-si. #### U1492.17 Mac **Cairpri h-Ui Neill, .i. Seaan**, do mharbadh le clainn h-**Ui Anluain** & le clainn **Remuind h-Ui Anluain** annsa **Sradbaile**, 12 Kalendas Iulii an bliadhain-si. #### U1492.18 **Ascalt** mor a n-**Erinn** in bliadhain-si. #### U1492.19 Samhradh tirim an bliadhain-si; .i. bliadhain ar fichit o 'n t-Samradh the roime. #### U1492.20 **Feidlim, mac Toirrdhelbhaigh, mic Aedha h-Ui Neill**, do marbadh a Samhrad na bliadhna-*sa* le h-**Enri, mac Briain (.i. Brian na Coille), mic Eogain h-Ui Neill**. #### U1492.21 **Cormac, mac Aedha, mic Pilib Meg Uidhir**, d'h-eg in bliadhain-si im Lughnasadh. #### U1492.22 **Colla, mac Donnchaidh mic Domnaill**, do marbadh ina thigh fein do chaeir teinedh & an teach do loscadh & triur, no cethrar, aile do leathmarbadh ann do 'n caeir cetna. #### U1492.23 **Goffraigh h-Ua Catha*i*n** do marbadh an bliadhain-si le **Ualtar Mac Uibilin**, ar tarraing **Tomais h-Ui Chathain**. Ocus **Seoan Gallda**, a derbrathair aile, do marbadh ann fos: .i. da mac h-**Ui --- p.364 Cathain, .i. da mac Sheaain, mic Aibhne, mic Diarmada h-Ui Catha*i*n**. #### U1492.24 **Caiterfhina, ingen Toirrdhealbaigh Meg Uidhir**, d'h-eg in bliadhain-*si*. #### U1492.25 **Mac Gilla Fhinnein d'h-eg in bliadhain-si, .i. Toirrdelbach, mac Briain, mic Enri Crossaig**. Ocus a eg im Chaisc na bliadhna-sa. #### U1492.26 {fol. A 106a}**Feidhlimidh Ruadh, mac Donnchaidh Mic Gilla Finnein**, d'h-eg a Foghmhar na bliadhna-sa. #### U1492.27 **Comarba **Termaind** **Da Beoo*i*g** (.i. Mag Raith), .i. Diarmait, mac Marcais, mic Mhuiris, mhic Nícoil, mic Anrias Meg Raith**, d'h-eg a n-dereadh Fhoghmhair na bliadhna-*sa*. #### U1492.28 **Aengus Mac an Ulltaigh**, .i. **Brathair Minur** de Obseruancia & seanmontaighe maith, clumhar, in Aptumno obiit. #### U1492.29 **Pilib, mac Uilliam, mic an Esbuig Meg Uidhir**, do marbadh an bliadhain-si le **mac h-Ui Cathala*i*n** a m-baile **Risderd, mic an Ridere **Bheille****. #### U1492.30 **Iarla **Cille Dara**** do chur na Iustisechta de an bliadhain-*si* & do chur barantais **Ghall** na **Midhe** dhe, ar son nach fuair se uatha chur leis a n-adhaigh **mic Iarla **Urmuman****. Ocus uilc mora do thecht do **Ghallaibh** dhe sin: .i. **Gaeidhil** da creachadh & da loscadh gu coitcend ar gach aird ina timchell. #### U1492.31 **An t-Oifficel h-Ua Duibhidhír, .i. Aedh**, d'h-eg an bliadhain-*si*. #### U1492.32 **Toirrdelbach Ballach, mac h-Ui Chonchobair Fhailghe, .i. mac Cuinn, mic an Chalbaigh**, d'h-eg an bliadhain-si, do ghalur tri n-oidche, a tus an Geimhridh. #### U1492.33 **Mac Con Mara, .i. Cu Medha, mac Seaain Mic Con Mara**, d'h-eg an bliadhain-si roim Nodluig. #### U1492.34 **An Calbach, mac h-Ui Conchobair Fhailghi, .i. mac Cathair, mic Cuind, mic an Chalbaigh**, do mharbadh le cuid do mhuinntir mic **Iarla **Urmuman**, .i. Shemuis, mic Sheaain, mic Shemais Buitiller**, .i. le **Maighistir --- p.366 Gart**. Ocus **Maighistir Gart** fein do ghabail ar in lathair cetna le h-**Iarla **Cille Dara**** in Hyeme. #### U1492.35 Clann **Donnchaidh Meg Uidhir, .i. an Gilla Dubh** & {fol. A 106b} **Pilib** & **mac an Gilla Duibh, .i. Emonn**, do dhul ar innsoighidh ar **Seanadh Mic Magnusa** & creach do denam doibh and & dias sgolog nemhurchoidech do mharbadh leo. Sed ipsi comprehensi sunt in superbia sua et Dominus uisitauit iniquitatem eorum. Et uersi sunt in fugam, ac xiiii. de electis ipsorum submersi sunt quasi plumbum in aquis, et descenderunt sicut lapis in profundum. Et, quia Dominus non erat cum eis, cum insurrexerunt homines in ipsos, sine dubio aqua absorbuit eos, ut ait Psalmista. Quia misit Dominus iram suam, quae deuorauit eos. Ocus do gabadh ann **Emonn, mac an Gilla Duibh** & dias da muinntir & do beanadh an chreach dhibh. Ocus a n-deired na bliadhna-sa do-ronadh so, .i. an Sathairn roim Nodlaig. #### U1492.36 (Hoc anno natus est **Carolus Iuuenis, [*...*] filius Betani, scilicet, Thome**, in festo, scilicet, la feil, **Beraid**.) #### U1493.0 Kal. Ian. f. iiii., *l.x.*, Anno Domini M. cccc. xc. iii. #### U1493.1 **Mairgreg, ingen Meg Uidhir, .i. ingen Tomais Oig, mic an Gilla Dhuibh Meg Uidhir, .i. bean **Mic Gilla Ruaidh, .i. Domnaill, mic Mail t-Shechlainn, mic an Gilla Bhallaigh Mic Gilla Ruaidh****, d'h-eg in bliadhain-*si* a n-diaighodla*i*g. #### U1493.2 **Domnall, --- p.368 mac Eogain, mic Eogain, mic Neill Oig h-Ui Neill**, do marbadh le cuid do muinntir **Airt, mic Cuind, mic Enri h-Ui Neill**, an bliadhain-si. #### U1493.3 h-**Ua Neill, .i. Conn, mac Enri, mic Eogain h-Ui Neill**, {fol. A 106c} do marbadh 6 Idus Ianuarii lena derbhbrathair fein, .i. le h-**Enri {fol. B 95b} Óg**, felonice. Ocus **Colla, mac Somairle Moir Mic Domnaill**, do marbadh ar an lathair cedna a fochair h-**Ui Neill**. #### U1493.4 **Ruaidhri, mac Briain, mic Taidhg Mic Donnchaidh** & **Daibith, mac Mail Ir, mic Emaind an Mhachaire Mic Goisdelbh**, do mharbadh le cloind h-**Ui Eaghra Buidhe**, .i. le **Seaan** & le **Cormac** & le **Maghnus**. #### U1493.5 **Brian, mac Neill Gallta, mic Briain Ballaigh h-Ui Neill**, do marbadh le **Brian, mac Muircertaigh Meg Aengusa**, a Foghmhur na bliadhna-sa, a n-dighail a athar. #### U1493.6 **Uilliam, mac Cathail h-Ui Fherghail**, do mharbadh le **Barun **Dealgna**** im Samhain na bliadhna-sa. #### U1493.7 **Iarla **Cille Dara**, .i. Geroid, mac Tomais**, do dhul do teach righ **Saxan** an bliadhain-si maille re culaidh & re bredacht mhoir a n-diaigh Samhna. #### U1493.8 **Rughraidhe, mac Feidhlime h-Ui Raighilligh**, d'h-eg. #### U1493.9 **Conchobar, mac h-Ui Dhalaigh **Breifnígh**, d'h-eg, .i. mac Sheaain h-Ui Dhalaigh**. #### U1493.10 h-**Ua Mancha*i*n, .i. Aedh Ruadh, mac Aedha Leith** & a derbhbrathair eile, .i. **Tadhg Find**, d'eg roim Chaisc. #### U1493.11 Troid eter **Cinel Feradhaigh** fein a **Clochar** (h-**Ua n-Daimhín**) & **Aedh, mac Mic Cathmail, .i. mac Emaind, mic Briain Mic Cathmail**, do marbadh ann & **Brian, mac Toirrdhealbaigh, mic Aengusa, mic an Ghirr**, do marbadh ann fos, .i. an Domnach roim Bealltaine. #### U1493.12 **Mac Con Midhe, .i. Tadhg, mac Concobair Ruaidh, mic Echmarcaigh**, .i. **sai --- p.370 fhir dana** & fhoghlainnti*gh*, do marbadh in la roim fheil **Brenaind** a purt **Rosa Gabraidh**, ag **Inis Sgeillind**, le bodach da muinntir fein, .i. mac h-**Ui Cluma*i*n**. (Ocus mac h-**Ui Clumha*i*n** do crochadh la [*gap: illegible/extent: 1 word*] ar in lathair-sin fein, .i. le **Seaan, mac Filib**). #### U1493.13 **Mac Uibilin, .i. Geroid, mac Risderd Mic Uibilin**, do marbadh le [*gap: left blank*], **mac Seinicin Charraigh Mic Uibilin** & **Mac Uibilin** do dhenam do **Ualtar, mac Cormaic, {fol. A 106d}mic Seinicin Mic Uibilin**. #### U1493.14 **Conn, mac Feidlimidh Fhinn, mic Taidg, mic Toirrdhelbaigh Ruaidh h-Ui Conchobair** & **Tomaltach Og, mac Tomaltaigh Mic Diarmada**, do marbadh, an Luan re m-Bealtaine, le clainn **Ruaidhri Mic Diarmada**. #### U1493.15 **Gearalt Bacach, mac Seaain, mic Mic Tomais**, do marbadh le **Mac Murcadha**. #### U1493.16 **Aedh, mac Domnaill Caim, mic Mic Donnchaidh**, do marbadh le **Gailengachaibh**. #### U1493.17 **Caiterfhina, ingen Aedha Ruaidh Meg Mathgamna, do eg, .i. bean h-**Ui Raighilligh, .i. bean Toirrdelbaigh, mic Sheaain, mic Eogain h-Ui Raighilligh**** & araile. #### U1493.18 h-**Ua Neill** do denam do **Enrí Occ, mac Enri** leis h-**Ua Catha*i*n** & leis h-**Ua Mellain** a n-aghaidh **Domnaill, mic Enrí h-Uí Neill**, a shinnserbrathar budein, da n-derna h-**Ua Domnaill** **tigherna** roime-sin. #### U1493.19 Cuntae **Cille Dara** & **Ceall Dara** fein do loscadh le mac **Iarla **Urmuman**** in bliadhain-si. #### U1493.20 **An t-Officel h-Ua Luchairen, .i. Eogan**, **saí cleirigh** gan uiresbaidh, do ég in bliadhain-si. #### U1493.21 **Ua Mordha, .i. Conall, mac Daibith h-Ui Mhordha**, do marbadh an bliadhain-si fa **caislen** **Baile na m-Bathlach** a **Crich Bulbach** le cuid do muinntir **Iarla **Cille Dara**, .i. Geroid, mac Tomais** ampersir; h-**Ua --- p.372 Mordha** do dhenam do **Niall, mac Domnaill h-Ui Mhordha**. #### U1493.22 {fol. B 95c}An da h-**Ua Neill, .i. Domnall mac Enri, mic Eogain, mic Neill Oig h-Ui Neill** & a derbhbrathair eile, .i. **Enri, mac Enrí, mic Eogain**, do thegmhail da cheile & tachar atorra ag an **Glasdrumaind** (4 Kalendas Iulii, scilicet, in uigilia **Petri Apostoli**) & brisedh ar **Domnall** cona muinntir. Ocus **Mac Domnaill, .i. consabul **galloglach** h-Ui Neill, do marbadh ann, .i. Raghnall**, cona triur mac, .i. **Somairle** & **Ruaidhri** & **Tuathal** & **Emunn, mac Mic Domnaill Moir, .i. mac Colla, mic Toirrdealbaigh, mic Gilla Espuic** & **mac Ruaidhri, mic Aedha Ballaigh Mic Domnaill, .i. Colla** & **Feradhach, mac Domnaill Mic Domnaill** & da mac **Donnchaidh Mic Domnaill**, .i. **Dubgall** & **Donnchadh Og** {fol. A 107a} & fos **Emonn, mac Seaain Buidhe h-Ui Neill** & **Aedh Breifnech, mac Seaain, mic Airt h-Ui Neill** & h-**Ua h-Aedha, .i. Fer Dorcha, mac an Ballaigh h-Ui Aedha** & da mac **an Persuin h-Ui Aedha**, .i. **Pilib** & **Toirrdhelbach** & **Seaan, mac Mailechlainn h-Ui Aedha** & moran eile nach airimther sunn & co h-airighi do **Clainn Domnaill** & do **Muinntir Aedha**. Ocus do gabadh ann: .i. **Niall, mac Seaain Buidhe h-Ui Neill** & **Aedh, mac h-Ui Neill, .i. mac Domnaill, mic Enri** & **Donnchadh, mac Mic Cathmhail, .i. mac Briain, mic Con Muide Mic Cathmhail**, & moran aile maille friú. #### U1493.23 h-**Ua Domnaill, .i. Aedh Ruadh, mac Neill Gairbh**, do dhul, sluadh mor, a **Trian Conghail** a Foghmur na bliadhna-sa & **Ichtar Chonnacht** uile do dhul leis ann, fa **Domnall, mac Eogain, mic Domnaill, mic Muircertaigh h-Ui Conchobuir** & fa h-**Ua Ruairc, .i. fa Fheidhlim, mac Donnchaidh, mic --- p.374 Tighernain Oig h-Ui Ruairc** & fa **Eogan, mac Tighernain, mic Taidg h-Ui Ruairc**. Ocus a dhul a **Claind Aedha Buidhe** & a **Leth Cathail** & a n-**Oirrtheraibh** & a n-**Uibh Eathach**. Ocus sluaidh di-airmidhe do breith fair & d'eirghe dho roime & 'na dhiaigh, im h-**Ua Neill, .i. ím Enri, mac Enri, mic Eogain h-Ui Neill**, & fa **Mag Mhathgamna, .i. Aedh Og, mac Aedha Ruaidh, mic Rughraidhe Meg Mathgamhna** & fa **Mag Aenghusa, .i. fa Aedh, mac Airt, mic Aedha Meg Aenghusa**. Ocus h-**Ua Domnaill** d'imchar & d'fhulang an anfhorlaind-sin gu calma, cobhsaidh & impodh do orrthaibh sin & tri fir dheg do mharbadh leis dibh, fa **marcach** maith do muinntir **Meg Mathgamna, .i. Seaan Ruadh, mac Donnchaidh, mic Eimhir Meg Mathgamna**. Ocus, muna beth foigsi na h-oidhci doibh, ro badh sraenmhaidm roim h-**Ua n-Domnaill**. Ocus h-**Ua Domnaill** do theacht dia thigh do 'n turus-sin co cosgurach, acht nach tuc sith, no osadh, no umla lais. #### U1493.24 h-**Enri, mac Maeílechlainn, mic Muircertaigh h-Ui Neill** & **Muircertach, mac Coirpri, mic Aedha h-Ui Neill**, do dhul ar greis ar **Enri, mac Briain, mic Eogain h-Ui Neill** & sé 'na luighi a n-uthar a choissi do brisedh roime-sin. Ocus **Enri, mac Briain h-Ui Neill** & a **bean**, .i. ingen **Con Uladh h-Ui Neill**, do marbadh leo ann & **Enrí, {fol. A 107b} mac Mhaeilechlainn** & **Muircertach, mac Cairpri h-Ui Neill**, do marbadh an oidhche chetna, suil do sgarsad frisin n-greis-sin & daine eile nach airimter sunn do thuitim etorru. (Ocus, ge do bhi cos **Einri, mhic Briain**, bristi, acc dul d'**Einri, mac Mhaoilechlainn**, chuigi chum a mharbhtha, is dearbh c-cur' coimhnigh se in tan-sin ar a uaisli fein, amhail ro coimnicc c-cu minic roime-sin a n-am aigh & iorcchuili --- p.376 ui*li*, .i. tucc leim luthmhar, lanmhear c-cu ferccach, forniatta do 'n chleith ar a raibh a n-urthus a coissi & do ghab in sgein sccothger ina laimh c-cu luthmar & tuc sathadh sanntach, sarchalma ina bhanbhruinne do **Einri, mac Maoilechlainn**, di & ro ba marbh fa chétoir h-é: .i. gur' b' í sin tuitim in da **Einri**-si re ceile.) #### U1493.25 **Mac h-Ui *h*-Anluain do marbadh, .i. Seaan h-Ua h-Anluain**, le clainn **Aedha h-Ui Neill** a toraidhecht creiche in bliadhain-si. #### U1493.26 **Gilla Padraig, mac Pilib, mic Con Chonnacht Meg Uidhir**, d'h-eg. #### U1493.27 **Finnghuala, ingen h-Ui Conchobair Fhailghi, .i. ingen an Chalbaigh, mic Murchaidh h-Ui Conchobair, bean **Neill, mic Thoirrdelbaigh an Fhina h-Ui Domnaill**** & do bi ina diaigh-sin ag **Aedh Buidhe, mac Briain Ballaigh h-Ui Neill** & do coimed a fedhbacht co maith ina dhiaigh-sin re naí m-bliadhna xl.at co h-innraic, craibdhech, onorach, a h-eg a tus Fhoghmhair na bliadhna-sa. #### U1493.28 **Mac *C*artain d'h-eg an bliadhain-*si*, .i. Padraig, mac Aedha Ruaidh Mic *C*artain**. #### U1493.29 Brisedh ar h-**Ua Conchobair Fhailghi, .i. ar Chathair, mac Cuinn, mic an Calbaigh**, le **Mag Eochagain, .i. le Semus, mac Connla, mic Aedha Buidhe**. Ocus **mac h-Ui Conchobhair, .i. Tadhg, mac Cathair** & mac **Toirrdelbaigh Ballaigh h-Ui Conchobair** & mac **Airt h-Ui Conchobair** & da mac **Aedha h-Ui Maenaigh** do ghabail ann & ceithri fichit each do buain dibh. #### U1493.30 **Toirrdelbach, mac Taidgh h-Ui Conchobhair** & **Cathal, mac Muircertaigh, mic Fheidhlim h-Ui Concobuir**, do crochadh leis h-**Ua Conchobhair, .i. le Cathair, mac Cuinn, mic an Calbaigh**, a n-diaigh Lughnasaidh. #### U1493.31 **Niall, mac Seaain Buidhi h-Ui Neill**, do eg ina laimdeachus. #### U1493.32 h-**Ua h-Anluain, --- p.378 .i. Emunn Ruadh, mac Murchaidh h-Ui Anluain**, do marbadh le clainn **Aedha, mic Eogain h-Ui Neill** & araile. #### U1494.0 {fol. A 107c} {fol. B 95d}Kal. Ian. f. 4., *l. xxi.* Anno Domini M. cccc. xc. iiii. #### U1494.1 **Eogan, mac Domnaill Ballaigh Meg Uidhir**, do eg a n-Earrach na bliadhna-sa. #### U1494.2 **Brian, mac Diarmada h-Ui Dubda**, do ég. #### U1494.3 Mac **Ruaidhri, mic Toirrdelbaigh Carraigh h-Ui Concobuir**, do marbadh le **Seaan, mac Mic Siurtain**, a toraidhdeacht creiche. #### U1494.4 **Domnaill, mac Eogan h-Ui Conchobair, tigherna **Slighidh** & o **Shliabh** anuas**, do mharbadh le clainn **Ruaidhri, mic Toirrdelbaigh Charraigh h-Ui Conchobuir, .i. le Seaan** & le **Brian**, ar greis oidhce a m-**badhun** **chaislein** **Bona Fhinne**, aidchi Aine roim fheil **Padraig**. #### U1494.5 **Tuathal, mac Toirrdelbaigh na Mart h-Ui Neill** & tri fir deg ina timchell & **Murchadh h-Ua Lorcain** do mharbadh a n-diaigh Chasc le **Cloinn Chana** & le cloinn **Briain na Coilledh, mic Eogain h-Ui Neill**. #### U1494.6 Mac **Iarla **Urmuman**** do dhul a h-**Erinn** co teach righ **Saxan** an bliadhain-si a n-diaigh Nodla*i*g, a leanmuin **Iarla **Chille Dara**** & do chur ina adhaigh th-*sh*oir. #### U1494.7 **Toirrdelbach, mac Donnchaidh, mic Thomais Meg Samhradhain**, do marbadh le cloinn **Eogain, mic Thomais Meg Samhradhain** & le **Fergal, mac Tomais, mic Tomais Meg Samradhain**, d'urchur saighdi im Bealltaine. Ocus **Emann Mac Sitriug** (.i. **ceithernach**) do cuir an t-saighed. --- p.380 #### U1494.8 [**Mag Samradhain, .i. Feidlim, mac Tomais Meg Samhradhain**, do ghabail le cuid do clainn **Briain Meg Uidhir**, .i. **Ruaidhri** & **Brian Og** & le **Pilib, mac Toirrdelbaigh Meg Uidhir** & le clainn **Remainn Meg Uidhir, .i. Donnchadh** & **Aedh**, ar tarraing **derbrathar **Meg Samradhain** fein, .i. Domnall Bernach**. Ocus **Fergal, mac Tomais, mic Tomais Meg Samradhain**, do marbadh ann & **Mael Mordha, mac Failgi, mic {fol. A 107d} Domnaill Bain h-Ui Raighilligh**, do ghabail leo ar an lathair cetna, scilicet, 4 Nonas Iunii. **Mag Samradhain** do ligen as a laimdechus 4 Nonas Iulii.](app044.html) #### U1494.9 h-**Ua Ferghail, .i. Conmac, mac Seaain, mic Domnaill, mic Sheaain, mic Domnaill**, do eg an bliadhain-si, la **Sang Mairgreg**, Dia Domnaigh: .i. an dara **taisech** do bi 'sa n-**Anghaile** an tan-so. #### U1494.10 **Eoin Bernach, mac Maeil Muire Mic Suibne**, do marbadh le **Tadhg, mac Cuind, mic Domnaill, mic Eogain h-Ui Neill** & le h-**Aedh Ruadh, mac Glaisne, mic Remuinn, mic Rughraidhe Meg Mathgamna** & moirsheiser **galloglach** maille fris & a n-adhnacadh a n-**Ard Macha**. #### U1494.11 Maidm for **Gallaibh** in bliadhain-si le **Mag Mhathgamna, .i. Aedh Og, mac Aedha Ruaidh** & le h-**Ua Raighilligh, .i. Seaan, mac Cathail, mic Eogain, mic Sheaain h-Ui Raighilligh**, do inar' marbadh tri fichit do **uaislibh** **Gall** la braighdibh & aidiribh imda*ibh* eile. #### U1494.12 **Semas, mac --- p.382 Mic Magnusa**, do marbadh d'urchur saighde le clainn **Cormaic Meg Samradhain** & **Emonn, mac Maghnuis, mic Cormaic**, do chuir an t-shaiged. #### U1494.13 **Mac Mic Maghnusa Meg Uidhir d'h-eg an bliadhain-si, an 7.madh Kalainn do mhi Septimbir, .i. Cathal Og, mac Cathail, mic Cathail Oig eile, mic Cathail Moir, mic Gilla Padraig**, ar coimlinadh ocht m-bliadhna deg & secht la fichet a aisi. #### U1494.14 **Gilla Padraig, mac Mic Maghnusa Meg Uidhir, .i. mac Cathail Oig, mic Cathail Moir**, d'h-eg 14 Kalendas Octobris & a adhlucadh a n-**Dun na n-Gall** in tres la iar n-a eg. #### U1494.15 h-**Ua Domnaill, .i. Aedh Ruadh mac Neill Gairbh**, do beth fa **caislen** **Sligigh** a n-deredh Samhraidh & a tus Foghmair na bliadhna-sa. Ocus **Eogan, mac Cormaic Carraigh h-Ui Gallchobhair** & **Uilliam, mac h-Ui Gallchobhair, .i. mac Emuind, mic Domnaill, mic Lochlainn h-Ui Gallcobhair** & **Domnall Arannach**, .i. cenn-fedhna **Albanach**, do bí a fochair h-**Ui Domnaill** — a marbadh sin le muinntir an **caislein**, .i. le **Brian Caech, mac Taidgh, mic Eogain, mic Domnaill, mic Muircertaigh h-Ui Concobuir** & leisin **Calbach Caech, mac Domnaill, mic Eogain** & le muinntir **Airt**. #### U1494.16 **Geroid Deisi** do eg an bliadhain-si, .i. **Gallmachamh** maith do muinntir **baruin **Dealbhna****. #### U1494.17 {fol. A 108a} {fol. B 96a}**Alaxandair, mac Gilla Espuic Mic Domnaill, .i. fer inaid Mic Domnaill**, do marbadh hoc anno le h-**Eoin Cathanach, mac Eoin, mic Domnaill Ballaigh**, a prid Id October, a n-**Ormhansa**. #### U1494.18 **Iarla **Cille Dara**, .i. Geroid, mac Tomais** do **Geraltachaibh** & **mac mic Iarla **Urmuman**, .i. Sémus, mac Seaain, mic Shemais Buitiller**, do theacht o thigh righ **Saxan** a n-**Erínd** im --- p.384 Samhain na bliadhna-sa. Ocus ridire **Saxanach** do thecht leo a n-**Erinn** ina **iustis** ar **Gallaibh** **Erenn**, .i. **Edbard Ponynill**. Ocus sith etorra fein. #### U1494.19 **Cu Uladh, mac Aedha, mic Eogain, mic Neill Oig h-Ui Neill**, do eg a n-deredh Foghmhair na bliadhna-sa. #### U1494.20 **Ingen h-Ui Domnaill, .i. ingen **Aedha Ruaidh, mic Neill Gairbh, mic Torrdelbaigh an Fhina**, .i. bean **Neill, mic Cuind, mic Aedha Buidhe h-Ui Neill**, .i. an Ingen Dubh** d'eg in bliadhain-*si*. #### U1494.21 **Seaan, mac Eogain h-Ui Domnaill**, do crochadh le **mac h-Ui Domnaill, .i. le Conn, mac Aedha Ruaidh, mic Neill Ghairbh**, caicidhis ria Nodlaig. #### U1494.22 **Mac Mic Uilliam Burc, .i. Uilliam, mac Ricaird, mic Emaind, mic Tomais a Burc**, do marbadh fa **caislen** **Sligigh** a Samhradh na bliadhna-sa. #### U1495.0 Kal. Ian. u. f., *l.ii.,* Anno Domini M. cccc. xc. u. #### U1495.1 **Cormac, mac Taidhg, mic Cormaic Meg Carrthaigh**, do mharbadh lena **brathair** fein, .i. le h-**Eogan, mac Taidhg, mic Cormaic Meg Carrthaigh**, a tus na bliadhna: .i. fundubair **Mainisdrech Cille Creidhe**. #### U1495.2 **Férghal, mac Seaain Mic Donnchaidh **Thire Oilella****, do marbadh ar greis. #### U1495.3 **Eoin Cluasach, mac Eoin Mic Alaxdrainn, .i. macam uasal do **Clainn Domnaill** na h-**Alban****, d'h-eg *in bliadhain-si*. #### U1495.4 **Mac a*n* Ghirr, .i. Gilla Padraig, mac Gilla Padraig eile, mic Con Uladh Mic a*n* Girr**, d'eg in bliadhain-*si*. #### U1495.5 {fol. A 108b}**An Pearsun h-Ua h-Aedha, .i. Sar Padraig**, d'h-eg an bliadhain-si. #### U1495.6 **Mag Samradhain, .i. Feidhlim, mac Tomais, mic --- p.386 Ferghail, mic Tomais, mic Briain Breghaigh, .i. taisech **Teallaigh Eathach****, do bathadh ar loch crannoigi **Caille an Mhuilinn**, la feil **Bearaigh**, Dia Domnaigh, in bliadhain-si & **Mag Samradhain** do dhenamh da derbrathair eile, .i. do **Domnall Bearnach**. #### U1495.7 **Mac Toirrdelbaigh Charraigh h-Ui Conchobair, .i. tigherna **Sligigh** & o **Shliabh** anuas**, d'h-eg. Ocus da **thigherna** do dhenum a n-aghaidh a cheile, .i. do [lt ]**Ruaidhri Og, mac Ruaidhri Ballaigh**, leis h-**Ua n-Domnaill** & d'**Fheidhlim, mac Magnusa, mic Briain**. #### U1495.8 **Iarla **Cille Dara**, .i. Geroid, mac Tomais**, do **Geraltachaibh**, do ghabail a m-**Baile Atha *Cliath*** leisan **Giustis** **Saxanach**, 3 Kalendas Marcii, Dia h-aine & a chur a luing, Diardain ar cinn, a n-**Droiched Atha** dia breith a **Saxanaibh**. #### U1495.9 **Ruaidhri, mac Meg Uidhir, .i. mac Tomais Oig, mic Tomais Moir (.i. an Gilla Dubh) Meg Uidhir**, do marbadh an dechmhadh la do 'n mhi Marta na bliadhna-sa, Dia Mairt, le cloind **Airt h-Ui Neill**. #### U1495.10 **Uilliam Glas, mac Phoil h-Ui Caisidi**, .i. **liaigh** maith, aitheasach do bi ag **Pilib Mag Uidhir** & ag a clainn, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1495.11 **Mag Tighernain Ichtarach d'h-eg, .i. Gormgal, mac Briain Meg Thighernain**. #### U1495.12 **Seaan, mac an Espuicc Mheg Uidhir, .i. mac Piarais, mic Muiris airchideochain**, d'h-eg in bliadhain-si, ui. die mensis Maii, scilicet, in festo **Iohannis** an*te* Portam Latinam, .i. **persan** **Daire Maela*i*n** & **aircindech** **Clain Indsi** & fer tighi aidheadh gu coitchenn. #### U1495.13 **Mag Bradaigh d'h-eg an bliadhain-*si*, .i. Feidhlim, mac Murchaidh Meg Bradaigh**. #### U1495.14 **Cathal, mac Taidhg, mic an Chalbaigh --- p.388 h-Ui Conchobhair**, d'h-eg an bliadhain-*si*. #### U1495.15 {fol. B 96b}**Coirpri, mac Oedha, mic Eogain, mic Neill Oicc {fol. A 108c}h-Ui Neill**, do eg in bliadhain-si, in Luan re m-Bealtaine. #### U1495.16 **Nicolas Dalatun, .i. mac Emaind, mic Piarais Dalatun**, do mharbadh le **Fergus, mac Emainn, mic Laighsig, mic Rosa h-Ui Fherghail** & le slicht **Hanri Dalatun**. #### U1495.17 **Torrdealbhach, mac Seaain, mic Toirrdelbaigh, mic Seaain, mic Eoghain h-Ui Raghalligh** & **Aedh, mac Maeil Mordha, mic Seaain, mic Eogain h-Ui Raghalligh**, do marbadh ar aen lathair an bliadhain-*si*, scilicet, 6 Kalendas Iunii, feria 4, le **Coin Connacht, mac Maghnusa, mic Maeil Mordha an Mhullaigh**. Ocus **Cu Connacht** fein do marbadh d'urchur do gha ar an lathair cetna-sin leisin **Aedh** cetna. Ocus an ga le' r' thuit **Aedh** fein, tríd ina crois ag tabairt an urchair-sin do. Ocus ar cunntabairt gu roibe a n-**Erinn** an tan-so comaesa an **Toirrdelbaigh**-sin dob' ferr do dhuine & do chenn-fhedhna inas é. **Caislen** **Tulcha Moghain** do ghabail leis h-**Ua Raighilligh, .i. le Seaan, mac Cathail, mic Eogain h-Ui Raighilligh**, a cinn caicidhisi a n-diaigh an marbtha-sin & slicht **Mail Mordha in **Mhullaigh**** do theacht gu n-a chaeraidhecht a cenn h-**Ui Raighilligh** deis an marbtha-sin. #### U1495.18 **Maghnus Mael, mac Remuinn Riabaigh, mic Duind, mic Con Connacht Meg Uidhir**, do marbadh an bliadhain-si felonice le **Pilib, mac Emuind Meg Uidhir** & leisin n-**Gilla m-Ballach, mac Con Chonnacht Mic Gaffraigh**, 6 Kalendas Iulii. #### U1495.19 Creacha mora a Samhradh na bliadhna-*sa* ar h-**Ua Cathain, .i. ar Sheaan, mac Aibne, mic Diarmata h-Ui Catha*i*n**, le **Mac Uibilin, .i. le Ualtar, mac Cormaic, mic Seinicin Mic Uibílin**. #### U1495.20 h-**Ua Domnaill, .i. Aedh Ruadh, mac Neill Gairbh h-Ui Domnaill**, do dhul co tech righ **Alban** an --- p.390 bliadhain-si, mí ria Lughnasadh. #### U1495.21 **Mac an Baird **Tire Connaill**, .i. Aedh Mac an Baird**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1495.22 **Gilla Padraig, mac Remuind h-Ui Anluain**, do marbadh an bliadhain-*si* le mac **Meg Aengusa, .i. le Feidhlim, mac Aedha, mic Airt, mic Aedha Meg Aenghusa**. #### U1495.23 **Geroid Mised, .i. **Gallmacamh** {fol. A 108d} maith do muinntir Alastraind, mic Tomais Pluinced**, do marbadh an bliadhain-si & **Emund, mac Aintríu, mic an Ghilla Guirm Díuid**. #### U1495.24 **Mag Mathgamna** & a clann & a **braithre** do denam imirce a ferann cloinne **Remuind Meg Mhathgamna** & a losgadh leo & nar' impo siad, no gu fuaradur braigdi o chloind **Meg Mhathgamna**. #### U1495.25 **Mac h-Ui Domnaill, .i. Conn, mac Aedha Ruaidh, mic Neill Gairbh**, do shuidhe fa **chaislen** **Sligigh** in bliadhain-*si* ím trathaibh na Lughnasadh. h-**Ua Domnaill** do theacht cum a bhaile fein, .i. co **Dun na n-Gall**, o baile **righ** **Alban**, an Aine iar Lughnasadh & imtheacht Dia Sathairn dó a leanmuin a mic co **Sligeach**. Ocus nír mor gur' bhean sé fai annsa bhaile, an trath do h-innisidh do sluagh **Ichtair Connacht** do beth cum an bhaile — ar tarraing **Briaín, mic Taidhg, mic Eogain h-Ui Conchobair** — & **an Calbach, mac Domnaill, mic Eogain h-Ui Conchobuir**, do chur mic h-**Ui Domnaill** o 'n **chaislen**. Ocus nir' shailedur h-**Ua Domnaill** fein do beith ni budh ghoire doibh ina teach **rig** **Alban**. Ocus ni time, no teichedh do-rinne h-**Ua Domnaill** leisna sgelaibh-sin, acht do thogaibh leis a roibe dia muinntir fa 'n **caislen**, eter choir & each & do bhuail a n-aghaidh an t-sluaigh & do brisedh leis orra gu sona, senamhail. Ocus do marbadh ann **Brian, mac Taidhg, mic Eogain h-Ui Concobuir** --- p.392 & **Tadhg, mac Domnaill, mic Eogain**, & **Mac Donnchaidh **Tire h-Oilella**, .i. Tadhg, mac Briain, mic Conchobair Mic Donnchaidh** & h-**Ua Dubhda, .i. Eogan Caech, mac Ruaidhri h-Ui Dubda**. Ocus do gabhadh ann h-**Ua Gadhra, .i. Diarmait, mac Eogain** & do bascadh ann uile, eter gabhail & marbadh & bathadh: .i. x.-neamar & tri fichid. Do marbadh ann a frithghuin, .i. **Tadhg, mac h-Ui Bhaidhill, .i. mac Neill, mic Toirrdelbaigh h-Ui Baidhill**. #### U1495.26 **Mac Uilliam **Clainni Ricaird**, .i. Uilleag, mac Uilleag, mic Uilleag**, do thecht, sluagh, ar tarraing an **Chalbaigh Chaeich, mic Domnaill, mic Eogain**, do chur h-**Ui Domnaill** o **chaislen** **Sligigh** & h-**Ua Domnaill** d'fhagbail an **chaislein** & **Mac Uilliam** do milliudh a fuair se do ra*i*nn h-**Ui Domnaill** a n-**Ichtar Connacht** & **caislen** clainni **Aedha, mic Domnaill Caim Mic Donnchaidh**, do loscadh leis & u. duine deg, eter fear & mhnaí, do mhuchadh ann le deataigh. Ocus macamh og sgiamach {fol. A 109a} dob' **inghean** d'**Aedh, mac Domnaill Caim**, do mhuchadh ann. #### U1495.27 **Mac Donnchaidh** do dhenam do **Thadhg, mac Domnaill Caim Mic Donnchaidh**, in bliadhain-si. #### U1495.28 h-**Ua Neill, .i. Domnall**, do dhenum creiche moire gu beogha, aithesach ar h-**Ua Neill eile, .i. ar Enri** & ochtar, no naenmhar, do marbadh ann, timcheall mic **Eogain Boicht h-Ui Neill**. #### U1495.29 h-**Ua Neill, .i. Enri** & **Mag Aengusa, .i. Aedh, mac Airt, mic Aedha Meg Aengusa** & h-**Ua h-Anluain .i. Maeilechlainn, mac Feidhlím h-Ui Anluain** & **mac Meg Mathgamna, .i. Gilla Padraig, mac Aedha Oig, mic Aedha Ruaidh Meg Matgamna**, --- p.394 do dhul, sluagh, a **Feraibh Manach**. Ocus baile **Mic Gilla Ruaidh** do losgadh leo co h-im*sh*lan & do-chuadur assin d'innsaighidh **Meg Uidhir** & do bagradair, muna faghbadais sith o **Mag Uidhir**, gu millfidis a thír gu baile h-**Ui Fhlannagain**. Ocus ní h-amhla tarla doibh, acht do badur da oidhchi do 'n taebh th-*sh*oir do **Loch** ar **Druim Ralach** & nir' lamhadar dul tairis sin a tigherntus **Meg Uidhir**. Ocus do marbadh **marcach** maith do muintir **Gilla Padraig Meg Mathgamna** annsin dibh & do marbadh **marcach** eile do muinntir **Meg Aengusa** fos. Ocus tuc h-**Ua Neill, .i. Enri Og**, a breath fein do shith do **Mhag Uidhir** do 'n turus-sin. #### U1495.30 **Brian, mac Somairle Mic Caba**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1495.31 {fol. B 96c}**Tighernan h-Ua Doibhelen** d'h-eg in bliadhain-si. #### U1495.32 h-**Ua Breislen d'h-eg, .i. Eogan, mac Eogain, mic Pedrais, mic Saerdhalaigh, .i. breithim Meg Uidhir & oirchinnech ar trian **Daire Mhaela*i*n****. A eg ím fheil **Mícheil** & h-**Ua Breislen** do denamh do **Domnall, mac Conchubair, mic Uilliam, mic Airechtaigh, mic Shaerdhalaigh h-Ui Breislen**. #### U1495.33 **Mac Gilla Ruaidh, .i. Brian, mac Domnaill, mic Maeil t-Shechlainn Mic Gilla Ruaidh**, do marbadh le clainn **Briain, mic Feidhlim h-Ui Raighilligh** & le slicht **Duind** & **Seaain Még Uidhir** a n-**Doire Laegh**, ar tarraing clainni **Emaind Mheg Uidhir, .i. Aedh** & **Gilla Isu**. #### U1495.34 **An Cundais, .i. ingen **Rolain, mic Sar Edbard Iustas**, bean **Iarla **Chille Dara******, d'h-eg im Shamain. #### U1495.35 **Gilla Espuic Bec, mac Mic Domnaill**, do marbadh maille re fichid, no dhó, d'a muinntir le **Mac Uibhilín, .i. le Ualtur, mac Cormaic, mic Seinícin Mic Uibhilin** & le h-**Aengus, mac --- p.396 Domnaill Guirm Mic Domnaill**. #### U1495.36 {fol. A 109b}**Ruaidhri Óg, mac Ruaidhri Ballaigh, mic Muircertaigh Baccaigh, mic Domnaill, mic Muircertaigh h-Ui Concobhair**, do marbadh gairid roim Nodlaig — .i. an dara **tigherna** do bi ar **Shligeach** & o **Shliabh** anuas an tan-so — leisin **tigherna** eile do bi ann an trath-so, .i. **Feidhlim, mac Maghnusa, mic Briain, mic Domnaill, mic Muircertaigh** & lena **braithribh** eile. Ocus derbrathair **Feidhlim** do marbadh ann le **Ruaidhri** ar an lathair-sin, .i. **Muircertach Caech, mac Maghnusa, mic Briain h-Ui Conchobair** & **Toirrdelbach, mac Ruaidhri, mic Briain** & **Seaan Óg, mac Seaain, mic Ruaidhri Ballaigh**, ar an lathair cetna. #### U1495.37 **Toirrdelbach, mac Cuinn, mic Domnaill, mic Eogain h-Ui Neill, .i. Brathair Minur do choimtinol **Airde Macha****, do marbadh annsa **Chabhan** lena each féin do phreib. #### U1495.38 An **Giustis** **Saxanach** d'fhagbail **Erenn** an bliadhain-*si* roim Nodlaig. #### U1495.39 Da mac h-**Ui Anluain, .i. Murchadh Ruadh** & **Gilla Padraig**, .i. clann **Fheidhlim h-Ui Anluain**, do marbadh le clainn **Aedha, mic Eogain h-Ui Neill** & le clainn **Cairpri, mic Aedha h-Ui Neill**. #### U1495.40 **An Dalatunach, .i. Tomas, mac Emaind, mic Piarais, mic Piarais eile Dalatun**, do gabail & h-**Anri, mac Seaain, mic mic Piarais Dalatun**, do marbadh im Shamhain le **Conn, mac Airt, mic Cuind h-Ui Mhaeilechlainn** & le **Mael Ruanaigh, mac h-Ui Cerbaill**. #### U1495.41 Dá mac **Shemais, mic Mic Balronta**, do marbadh in bliadhain-si, .i. **Seon** & **Remunn Riabhach** — .i. **Seon**, le clainn **Muiris Bailis** & **Remunn**, le **sgológaib** — ar bord **Atha Cliath**. #### U1495.42 **Cian, mac Eogain, mic Tomaltaigh h-Ui Gadhra**, d'h-eg co h-obann an bliadhain-si & firt filedh sin. --- p.398 #### U1496.0 {fol. A 109c} Kal. Ian. f. ui., l. *xiii.,* & bliadhain Bisex h-í, Anno Domini M. cccc. xc. ui. #### U1496.1 **Glaisne, mac Remaind, mic Rughraidhe Meg Mhathgamna**, do marbadh ina thigh féin a **Muinechan** le **Gilla Padraig, mac Meg Mhathgamna, .i. mac Aedha Oig, mic Aedha Ruaidh, mic Rughraidhe**, tercio Idus Ianuarii, annsa n-aidhche & lena derbrathair eile, .i. le **Rughraidhe**. Ocus ní thangadar acht se **sgológa** deg do dhenam an marbtha-sin. Ocus do gabadh **Ros, mac Maghnusa, mic Aedha Ruaidh Meg Mathgamna**, leo annsa tigh cetna an oidchi-sin. #### U1496.2 **Brian, mac Remaind Meg Mhathgamna** & clann **Glaisne, mic Remaind {fol. A 109d} Meg Mathgamna**, do dhul ar creich ar **Mag Mathgamna** & ar a clainn, seachtmain a n-diaigh **Glaisne** fein do marbadh & an crech do breith leo & **Seon, mac Con Uladh, mic an Chaeich**, do marbadh leo ann & coicer, no séiser, **marcach** do marbadh ann, timcheall **Sheo*i*n**. Ocus **mac Toirrdelbaigh, mic Ardghail, do marbadh fa lucht na creiche, .i. Seaan**. #### U1496.3 **Caislen** **Atha Seanaigh** do ghabail a n-diaigh Nodlaig ar bardaibh h-**Ui Domnaill** le **mac h-Ui Domnaill fein, .i. le h-Aedh**. #### U1496.4 Sith do dhenamh do h-**Ua Domnaill** re **Cairbrechaibh** & tigerntus d'fhuirech ag **Feidlim, mac Maghnusa, mic Briain** & **caislen** **Sligigh** d'fhuirech ag an **Calbach Caech, mac Domnaill, mic Eoghain h-Ui Conchobair**. #### U1496.5 h-**Ua Cuirnin d'h-eg, .i. Ruaidhri h-Ua Cuirnin**. #### U1496.6 **Eogan Og, mac Eogain, mic Aedha h-Ui Dhalaigh**, d'h-eg in bliadhain-*si*. #### U1496.7 **Florinnti h-Ua Corcrá*i*n** & a bean --- p.400 d'h-eg a **cais{fol. B 96d}len** h-**Ui Raighilligh**, .i. **sai cruitire** & fhir thed & fer budh roibhind do bel & do laim. #### U1496.8 h-**Ua Dubda** d'h-eg in bliadhain-si, .i. [*gap: erasure/extent: half-line*] #### U1496.9 h-**Ua Neill, .i. Domnall, mac Enri, mic' Eogain'** & a dhías mac, .i. **Brian** & **Eogan**, do dhul ar creich ar h-**Ua Neill eile, .i. ar Enri Og, mac Enri, mic Eogain** & **Niall, mac Toirrdelbaigh Ruaidh h-Ui Neill** & dias **marcach** eile do marbadh leo ann & **mac h-Ui Mealla*i*n do ghabail leo, .i. Rughraidhe, mac Eogain h-Ui Mealla*i*n** & an creach do thabairt leo gu beodha o Chreig baile h-**Ui Shercaigh**. Ocus as i sin an cethramadh crech fichet do-rigne **Domnall** ar **Enri** & ar ar' gabh leis o dho *do* marbadh h-**Ua Neill eile, .i. Conn**. Ocus an Satharn a n-diaigh fheile **Brighde** do-ronadh sín. #### U1496.10 h-**Ua Gailmredhaigh d'eg in bliadhain-si, .i. Brian**. #### U1496.11 h-**Ua Flannagain **Tuaithi Ratha**, .i. Gillibert, mac Cormuic, mic Gilla Isu h-Ui Fhlannagain**, d'h-eg a tús Earraigh na bliadhna. #### U1496.12 **Mag Samradhain, .i. Domnall Bernach, mac Tomais, mic Ferghail Meg Samradain**, do marbadh a feall le **Maghnus, mac Tomais, mic Tomais, mic Ferghail Meg Samhradhain** & le clainn **Aedha, mic Eogan, mic Tomais, mic Ferghail** & le clainn mic **Briain **Theallaigh Eathach****, .i. **Tadhg** & **Pilib**, .i. clann **Fheidhlim, mic Briain**. A **Tempoll an Puirt** do-ronadh sin la fheile **Beraigh**, a ceann bliadhna o 'n la do bathadh a derbrathair eili & a chenn-fine. #### U1496.13 {fol. A 110a}An **Giustis** **Saxanach** d'fhagbhail **Erenn** in bliadhain-si. #### U1496.14 **An Dalatunach, .i. Tomas, mac Emaind, mic Piarais Dalatún**, d'fuaslugadh ar tri cet --- p.402 marg & ar ceithri fichit dheg bo a n-gill ar thuaith **Baile na n-Gedh** o **Chonn, mac Airt, mic Cuinn h-Ui Maeilechlainn** & o mac mic h-**Ui Cerbuill**. #### U1496.15 h-**Ua Dalaigh **Breifne**, .i. Lochlaind, mic Uilliam, mic Aedha h-Ui Dhalaigh**, d'h-eg do na cnedhaibh tucadh air an oidchi do marbadh **Glaisne Mag Mathgamna** a tigh **Glaisne** féin. #### U1496.16 h-**Ua Ferghail, .i. Rugraidhe, mac Cathail**, d'h-eg in bliadhain-si. **Rughraidhe, mac Iriail h-Ui Fherghail, .i. **lethtaisech** eile na h-**Anghaile****, do ghabail le h-**espoc na h-**Anghaile**, .i. le h-Uilliam, mac Donnchaídh, mic Uilliam h-Uí Ferghail**, & h-**Ua Ferghail** do ghairm do 'n espoc fein an bliadhain cetna. h-**Ua Ferghail** aile do ghairm ina adhaigh-sin do **Cetach, mac Tomais, mic Cathail, mic Thomais h-Ui Ferghail**. #### U1496.17 **Mac Sar Edbard Iustas (Eustace), .i. Rolan**, d'h-eg a n-deredh na bliadhna-*sa*, eter da Nodlaig: .i. an t-e le n-dernadh **Mainistir** **Cille Cuilind**. #### U1496.18 h-**Ua Dubda d'h-eg an biadhain-si, .i. Uilliam, mac Domnaill Ballaigh, mic Maeil Ruanaigh, mic Ruaidhri h-Ui Dubhda**. Ocus h-**Ua Dubda** do dhenam ina ínadh do **Brian Og, mac Briain h-Ui Dhubda**. #### U1496.19 h-**Ua Dochartaigh, .i. Brian, mac Domnaill h-Ui Dochartaigh**, d'h-eg. Ocus h-**Ua Dochartaigh** do dhenam do **Sheaan h-Ua Dochartaigh** leis h-**Ua Domnaill, .i. le h-Aedh Ruadh**. #### U1496.20 **Eimar, mac Briain, mic Neill Ghallta h-Ui Neill**, do marbadh a feall & a derbrathair eile, .i. **Eogan**, do sgathadh an la cetna lena n-dias derbrathar eile, .i. le **Conn Ruadh** & le **Feilim**, a tus an t-Samraidh. #### U1496.21 Baile **Meg Mhathgamna** do {fol. A 110b} losgadh, .i. baile **Aedha Oig, mic Aedha --- p.404 Ruaidh, mic Rughraidhi**, le **Brian, mac Remainn, mic Rughraidhi**, a tus an t-Shamhraidh. #### U1496.22 **Gilla Padraic, mac Meg Mathgamna, .i. mac Aedha Oig, mic Aedha Ruaidh, mic Rughraidhe Meg Mathgamna**, do marbadh a feall leis h-**Ua n-Anluain, .i. le Maeilechlainn, mac Feidhlim h-Ui Anluain** & lena **braithribh**, .i. le h-**Ardgar** & araile, isin coicedh Kalainn do mhí Iuin & a derbrathair eile, .i. **Eimher**, do ghabhail in la cetna. Ocus **Mag Mathgamna** & a caeraidhecht & clann **Maghnusa Meg Mathgamna** do dul a ceann h-**Ui Raighilligh** & **Gall**, le denam an mharbhta-sin & **Brian, mac Remuinn** & clann **Glaisne, mic Remaind Meg Mathgamna**, do breith a caeraidhechta leo a **Fern Mhuighibh**, .i. a fera*i*nn **Mheg Mathgamna** & **Ghilla Padraig**. #### U1496.23 {fol. B 97a}**Doinenn** mor in bliadhain-si, innus gu roibhe ár adhbul ar bhuaibh & ar na h-uile eallaighibh archena. #### U1496.24 Tachaisi mhor i n-urmhor **Erenn** in bliadhain-*si* & toirmesc mor ar tighedus na bliadhna. #### U1496.25 h-**Ua Domnaill, .i. Aedh Ruadh, mac Neill Gairbh**, do dhul a n-**Oirghiallaibh** do chungnum le **Brian, mac Remuind Meg Mathgamna** & a n-dul le cheile assin a leanmhuin **Mheg Mathgamna** a m-**Breifne** h-**Ui Raighilligh** & an meid do imchedar do 'n tir & cuid h-**Ui Raighilligh** do 'n **Chabhan** do loscadh leo & crecha & millti do denam doibh ar Galltacht **Machaire Oirghiall** arís. #### U1496.26 h-**Ua Briain, rí **Tuadhmuman**, .i. Conchobur, mac Toirrdelbaigh h-Ui Briain**, d'h-eg in hoc anno & a derbrathair eile, .i. an **Gilla Dubh h-Ua Briain**, do righadh ina inadh. #### U1496.27 **Mag Uidhir, .i. Seaan, mac Pilib, mic Thomais Mheg Uidhir**, --- p.406 [do dhul ar tarraing **Aedha, mic h-Ui Domnaill**, do chur **Cuinn, mic h-Ui Domnaill**, o **chaislen** **Atha Senaigh** & **Conn** do chur o'n **chaislen** doibh **Mag Uidhir** da leanmuin co **Dun na n-Gall** & **Dun na n-Gall** do loscadh a tús laei. {fol. A 110c} **Conn** & eirghi-amach **Thire Conaill** & **Innsi h-Eogain** & **Dartroighi Meg Fhlannchadha** do ímpodh a toraidhecht ar **Mag Uidhir** & ar **Aedh** co **Termonn **Da Beóo*i*g****. Ocus **Mag Raith, .i. Ruaidhri, mac Diarmata, mic Mharcu*i*s Meg Raith, .i. comarba an **Termaind****, do theagmail doibh annsa **Termann** & h-é da fhogra do **Conn** & do **Chonallcaibh** gan a chomairce fein, na comairce an **Termaind**, do brisedh ar **Mag Uidhir**. Ocus nír' *fh*aemhadur san sin & **Mag Uidhir** & a muinntir d'imthecht ar eigin, no gu tarla a n-eich uile a criathrach bhog mhointigh, inar' fhagaibh siad deich n-eich ar cet each. Ocus brisedh ar muinntir **Meg Uidhir** leissin & **Mag Uidhir** do ghabail a comairce an **Termaind** & **Meg Raith** & da fer dheg do marbadh ann, timcheall **Briain Oig, mic Briain, mic Pilib Meg Uidhir**, do marbadh an la arna marach la clainn **Aedha Meg Uidhir** ina ferann fein & timchill **Emaind Carraigh, mic an Airchideochain Mic Magnusa** & **Donnchaidh, mic Duinn, mic Pilib Meg Uidhir** & **Gilla Padraig, mic h-Ui Flannagain, .i. mac Gillibert, mic Cormaic h-Ui Flannagain** & **Airt, mic Taidhg Dubshuiligh, mic Mic Craith Meg Uidhir** & araile.](app045.html) --- p.408 #### U1496.28 Coinne eter h-**Ua Raighilligh, .i. Seaan, mac Cathaal, mic Eogain, mic Sheaain h-Ui Raighilligh** & **Mag Mathgamna, .i. Aedh Og, mac Aedha Ruaidh, mic Rughraidhe** & clann **Maghnusa, mic Aedha Ruaidh, mic Rughraidhe**, do thaebh ann & **Brian, mac Remaind, mic Rughraidhe** & clann **Glaisne, mic Rémuinn, mic Rughraidhe**, do 'n taebh eile. Ocus sith do dhenam annsa choinne eter **Oirghiallaibh** fein & cead tóraidhechta d'fhagbhail do **Bhrian** & do clainn **Ghlaisne** ar h-**Ua Raighilligh** & ar **Mag Mathgamna** & ar clainn **Maghnusa**. Ocus **mac Caba do marbadh ar an toraidhecht-sin, .i. Mathgamain, mac Maeilechlainn Mic Caba**, le **Tuathal, mac Edbhard mic Rughraidhe Meg Mhathgamna**, xi. die mensis Augusti. #### U1496.29 **Emonn, mac Domnaill Bain h-Ui Raighilligh**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1496.30 **Finnghuala, ingen Mheg Uidhir .i. ingen Tomais Oig, mic Tomais Moir (.i. an Gilla Dubh) Meg Uidhir, .i. ben **Mheg Mathgamna, .i. Aedha Oig, mic Aedha Ruaidh****, d'h-eg in bliadhain-*si*. #### U1496.31 **Mag Mathgamna** do dhenum do **Brian, mac Remaind, mic {fol. A 110d} Rughraidhe**, in bliadhain-si a n-inadh **Aedha Oig, mic Aedha Ruaidh, mic Rughraidhe**, la fheile **Mo Laissi** & **Aedh Og** arna dhalladh roime-sin. #### U1496.32 **Doinenn** romhor a Foghmur na bliadhna-sa le' r' milledh cach uile gu coitchenn fa n-a n-arbannaibh & gu h-airighi a **Feraibh Manach**. #### U1496.33 **Iarla **Cille Dara**, .i. Geroíd, mac Tomaís, mic Seo*i*n Chaím**, do thecht a n-**Erinn** an bliadhain-si, sechtmuín re feil **Mícheíl**, ina **Ghíustís** ar **Gallaib** na h-**Erenn** & fa onóir mhoir o **righ** **Saxan** & ingen deirbhseathar an righ *fein* do mhnai leís, .i. íngen abbaidh **Glaisbeirigh**. #### U1496.34 **Mac Suibhne **Thíre Bagaine** d'h-eg an bliadhain-si, .i. Mael Muíre**. --- p.410 #### U1496.35 [h-**Ua Domnaill, .i. Aedh Ruadh, mac Neill, mic Torrdelbaigh an Fhina** & a mac, .i. **Conn**, do ligen **Mheg Uidhir** as a laimdechus, an Satharn re Samain, do **Mhag Raith** & do 'n **Termunn**. Ocus dar le cach nar' imshlann do reidhigset re **Da Beaog**, no frisin **Termand**, ar son cor' bh' eicen do met eigin fuaslaicthi do thabairt uadha fein as re for **Tomais Meg Uidhir** bhai a n-gobang il bliadhna occa do thabairt as i l-laim **Ui Domnaill** & a mic, .i. **Cuind**.](app046.html) #### U1496.36 **Mag Mathgamna Og, .i. Brian, mac Remaind** & slicht **Remaind** airchena d'fagbail an **Lochta Tighi** & a n-dul a **Fern Maigi** & slicht **Aedha Ruaidh** do dul ar an **Lucht Tigi** a n-diaigh Samna isin bliadhain-si. #### U1496.37 **Mag Mathgamna, .i. Aedh Og, mac Aedha Ruaidh**, do eg iar na dalladh athadh roimhe-sin; .i. la feile **Muire** isin Geimredh at-bail iar m-buaidh Ongtha & aithrighe. #### U1496.38 **Tigernan, mac Cobthaigh, mic Airt h-Ui Ruairc**, do marbadh a feall la **Fergal, mac Cathail Ballaigh, mic Airt h-Ui Ruairc** {fol. A 111a} & le clainn **Uaithne, mic Cathail Ballaigh**. #### U1496.39 **Mac Daibhith **Clainni Connmhaigh**** d'h-eg in bliadhain*-si* & in **Mac Daibhith** do-righned ina inadh do marbadh le clainn **Ruaidhri mic Diarmada, .i. Tadhg** & araile & leisin **Calbach Caech, mac Domnaill, mic Eogain, h-Ui Conchobair**. #### U1496.40 **Mac Goisdealbh** do ghabail in bliadhain-si le clainn **Ruaidhri Mic Diarmada**. --- p.412 #### U1496.41 **Fínghein h-Ua Mathgamhna** d'h-eg in bliadhain-si eter da Nodluig; no sechtmuin re Nodluig: .i. fer tuigsech, treidhech, ealadhnach & eolach i sgelaibh in domain th-*s*oir & abhus. #### U1497.0 {fol. B 97b} Kal. Ian. i.f., l. *xx.iiii*, Anno Domini M. cccc. xc. uii. #### U1497.1 Maidm do thabairt ar h-**Ua Ferghail, .i. ar Cetach, mac Thomais, mic Cathail, mic Thomais** & ar a **braithribh** le **Seaan Ruadh, mac Cairpri, mic Laisich**, du inar' marbadh **Cetach** féin & a mac, .i. **Laiseach** & **Domnall, mac in Espuic, .i. mac Seaain, mic Briain, tigherna **Clainni h-Amlaim**** & **mac Aedha Oig, .i. Geralt, tigherna **Muighi Treagha**** & a derbrathair eile, .i. **Geroid, mac Cormaic** & **Tadhg, mac Uaithne, mic Briain, mic Emaind, mic Tomais**. Ocus ochtar & da fichat do marbadh ann uile ina timceall-sin. Ocus a tus an Earraigh do-ronadh, Dia h-aine do shunnradh. #### U1497.2 **Flann Mac Casurlaigh**, .i. **fear dana** maith, do marbadh le **Ferghus, mac Emainn, mic Laisich, mic Rosa**. #### U1497.3 **Mac Diarmada **Muighi Luirg**, .i. Concobur, mac Cormaic, mic Tomaltaigh Mic Diarmata**, do marbadh le cloind **Ruaidhri Mic Diarmata** & **Mac Diarmata** do denam do **Thadhg, mac Ruaidhri Mic Diarmata**, ina inadh. #### U1497.4 **Feidhlim, mac Muircertaigh Ruaidh, mic Briain Bhallaigh h-Ui Neill**, do marbadh seachtmhuin {fol. A 111b} roim fheil **Patraig**, le **Domnall, mac Aedha Oig, mic Aedha Buidhe, mic Briain Bhallaigh h-Ui Neill**. #### U1497.5 **Eignechan, mac Neachtain, mic Toirrdhelbaigh --- p.414 an Fhina h-Ui Domnaill**, do marbadh in bliadhain-si a **faslongport** h-**Ui Domnaill fein, .i. Aedha Ruaidh mic Neill Gairbh, mic Toirrdelbaigh an Fhina**, le **Conn, mac h-Ui Dhomnaill, .i. mac Aedha Ruaidh** & le **Geralt, mac Domnaill, mic Fheidhlim h-Ui Dochartaigh** & le **Brian, mac Mheg *F*lannchaidh** & le cloinn **Donnchaidh, mic Aedha Mheg Uidhir, .i. Cathal** & **Rughraidhe**, & le cloinn **Eogain, mic Aedha Mheg Uidhir, .i. Emunn** & **Cathal** & le **Seaan, mac Maghnusa, mic Aenghusa h-Ui Gallchobair**. Ocus ochtar, no naenmur, do dhainibh maithi*bh* **Conallach** do mharbadh ann maille ris, timchell **mic Toirrdelbaigh Gallta h-Ui Domnaill (.i. Eoghan)** & mic **Aedha, mic Toirrdelbhaigh Ghallta** & **Eogain, mic Aedha, mic Donnchaidh na Cailledh h-Ui Domnaill** & **Fheidhlim, mic an Ghilla Duibh, h-Ui Gallchobuir** & **Toirrdelbaigh, mic Cathail, mic an Gilla Duibh h-Ui Gallchobuir** & **Donnchaidh Bailbh h-Ui Fhirghil**. Ocus seachtmuin roim fheil **Padraig** do-ronadh sin uile. #### U1497.6 **Mac Donnchaidh an Choraind d'h-eg i n-Errach na bliadhna-sa, .i. Brian, mac Mael Ruanaigh, mic Tomaltaigh Mic Donnchaidh**. #### U1497.7 **Glaisne, mac Seaain h-Ui Anluain**, do marbadh le clainn h-**Ui Brain**. #### U1497.8 Da **mac Meg Mhathgamna, .i. Eimhear** & **Tuathal**, .i. da mac **Aedha Oig, mic Aedha Ruaidh, mic Rughraidhe**, do mharbadh le h-**Oirrtheraibh** & ceithri fir x. da muinntir do mharbadh ann maille riu & x. neamar, no da fher x., do **Oirrthearaibh** do marbadh leosan, timceall **Maghnusa Riabaigh h-Ui Anluain** & timcheall **Maeilechlainn, mic Maghnusa Óig h-Ui Anluain**. Ocus ansa sechtmad Id do 'n mhi Aipril do-ronadh sin. #### U1497.9 Clann **Shiurtain Moir Mic Shiurtain** do mharbadh {fol. A 111c} a n-Earrach na bliadhna-so le **Mac Siurtain a fell, .i. le Tomas** & lena chloinn. #### U1497.10 **Murchadh, mac Conmhuic, mic Sheaain --- p.416 h-Ui Fherghail**, do marbadh le **Brian Buidhe, mac Rughraidhe mic Cathail h-Ui Fhearghail**. #### U1497.11 Uaim **Purgodoire** **Patraig** ar **Loch Ghearg** do briseadh in bliadhain-si le Gairdian **Duin na n-Gall** & le lucht-inaid espuic a n-deg{fol. B 97c}antacht **Locha h-Eirne**, a h-udaras an **Phapa**, im fheil **Padraig** na bliadhna-sa, arna thuigsin do chach a coitcinne as sdair an Ridire & a seinlebraibh eile nachar' h-i soín an **Purghadoir** fuair **Padraig** o Dhia, ge do bhadur cach ag gnathugadh uaithi. #### U1497.12 Sith do dhenamh do 'n dá h-**Ua Neill a n-deredh Earraigh na bliadhna-sa, .i. Domnall** & **Enri Og** & **mac Domnaill h-Ui Neill do legan amach, .i. Aedh**, gan fhuas*luccadh* & comadha mora aili d'eachaibh & d'eidedh & do medughadh gacha h-ínmhechu*i*s archena do thabairt do **Domnall** do chinn anma **tigherna** do legan de. #### U1497.13 **O Domnaill, .i. Aedh Ruadh, mac Neill Gairbh**, do chur a thigernuis de isin sechtmadh Kalainn do mhí Iuin na bliadhna-sa a **Cárna** **Thermaind **Meg Craith**** Dia h-aine ar aí laithi sechtmaine & h-**Ua Domnaill** do dhenam dia mac Día Mairt iar sin, .i. do **Chunn**. #### U1497.14 **Mag Mhathgamna --- p.418 .i. Brian, mac Remuinn, mic Rughraidhe**, do dhul for tarraing **Seifín Fait**, do chur **Meg Oengusa** & a clainni — .i. **Aedh, mac Airt Mheg Oenghusa** — o **caislen** na h-**Oirenchi** ar eigin. Ro bud fherr doibh na dechdais, uair do marbadh **Mag Mathgamna** ann & do baithedh & do marbadh **maithi** a muinntiri & do gabadh **Seifin Fait** ann & moran aile do **Ghallaibh** & do **Ghaidhelaibh**. Tercio Nonas Iulii, Dia cetain, do-ronait na gnima mora-sin. **Mag Mathgamna** do dhenamh do **Rosa, mac Maghnusa, mic Aedha Ruaidh, mic Rugh{fol. A 111d}raidhe**, Dia Mairt iardain. #### U1497.15 **Mac mic Iarla Urmuman, .i. Sémus, mac Seo*i*n, mic Shemuis Iarla**, do mharbadh la **Piarus Ruadh, mac Shemais, mic Emuinn, mic Risderd Buitiller**, 16 Kalendas Augusti. #### U1497.16 **Abbadh **Cluana h-Eois** d'h-eg, .i. Domnall, mac an Espuic (.i. Rosa), mic Thómais Oig, mic Tomais Meg Uidhir**, .i. la **Sang Mairgrég** in bliadhain-si. #### U1497.17 **Cathal, mac Toirrdelhaigh, mic Sheaain, mic Eogain h-Ui Raighilligh**, d'h-eg do shaithi **fhiluin** im Lughnasadh. #### U1497.18 **Aedh Buidhe, mac h-Ui Ruairc, .i. mac Feidhlim, mic Donnchaidh, mic Tighernain Oig h-Ui Ruairc**, do marbadh la clainn **Taidhg, mic Cathail, mic Tighernain Ui Ruairc**, roim Lughnasadh na bliadhna-sa. #### U1497.19 **Uater, mac Ricaird a Burc**, do dula, cablach, do chongnom leis **O n-Domnaill Ócc, .i. Conn, mac Aedha Ruaidh**, a n-agaidh a derbrathar aili, .i. **Aedha h-Ui Domnaill**. **Aedh** do theagmhail do 'n chablach & urmhór a n-arm & a n-eidigh & a loín do buain dibh. Iar Lughnasadh do-ronadh in sin. **Aedh** féin do ghabail leis **O n-Domnaill, .i. le Conn**, la, no dha lá, iar sin & a chur da coimed a --- p.420 **Connachtaibh** le **Uater, mac Ricaird a Búrc**. #### U1497.20 h-**Ua Domnaill, .i. Conn**, do dhul, sluagh mór, ar **Mac n-Diarmata **Muighi Luirg**, .i. Tadhg, mac Ruaidri Mic Diarmata**. Maidm mor do thabairt ar **O n-Domnaill** in*n*sin & moran braghad do buain do 'n t-shluagh & do h-**Ua Domnaill** a timcheall an dá **Mac Shuibhne, .i. Mac Suibhne **Fanat** (.i. Ruaidhri)**, & **Mac Suibhne **Baghainech**, .i. Eogan** & timcheall **Donnchaidh, mic h-Ui Domnaill**, re raiter **Donnchadh na n-Ordóg** & da **mac Tuathail h-Ui Ghallchobuir, .i. Eoin** & **Toirrdelbach** & da **mac Domnaill Mic Suibhne **Fanat**, .i. Eoin** & **Domnall Óg** & da **mac Mic Shuibhne Badhanaigh, .i. Níall** & **Eogan Ruadh** & **Geralt, mac Domnaill, mic Feidhlím h-Ui Dochartaigh** & ****fisigi** h-Ui Domnaill, .i. mac Eogain Ulltaigh**. Ocus daíne ilímdha aili do ghabhail & do mharbadh ann. Nono Kalendas Octobris do-radagh an maidm-sin. Ocus ro beanadh {fol. A 112a} an **Chathach** **Coluim Cille** dib annsin & do marbadh a maér ar in maidm cetna. Ocus moran aile do **Chonallchaibh** do ghabail & do marbadh ann. #### U1497.21 Slicht **Aedha Ruaidh Mheg Mathgamna** do dhul a **Fern Mhuighi** an bliadhain-si & slicht **Remuind** do dhul ar in **Lucht Tighi** doridhisi. #### U1497.22 **Conn, mac Cuind, mic Neill h-Ui Domnaill**, d'ég re feil **Brighde** hoc anno. #### U1497.23 **Mainistir** na m-**Brathar Minur** a **Carraig Fherghusa** do ghnothughadh o 'n **Roim**, ar furailemh **Neill, mic Cuind, mic Aedha Buidhe**, docum na m-**Brathar Minur de Obseruancia** --- p.422 & se **brathri** dec do **Coimthinol** **Duin na n-Gall** do dhul 'na seilb a uigil na cet fheile **Muire** isin Foghmur hoc anno, ar n-dul breithi leo ínnti. #### U1497.24 **Gorta** dofhulaing, dermair ar fud **Erenn** uile in bliadhain-si, da nach facadur lucht na h-aimsiri-si fein séd no samail; uair fa terc {fol. B 97d} cuil no cernn a n-**Erinn** uile nach dechaidh moran do dhainibh d'ég do 'n *n*una sin. Ocus do ceannchaide*dh* a coitchinne annsa **Midhe** an peici cruithneachta ar chuig uingi & an galún leanna ar sé pinginibh & do cennchaithi*dh* eter **Ghaidhelaibh** an beart cael coirci ar boin dára, no x. meadhair coirci ar in m-boin cetna & an mart ar mharg & an loilgech ar dá bha dara & ar sgilling, no ní is mó. #### U1497.25 **O Neill, .i. Enri Óg, mac Enri, mic Eogain**, do dhul, sluagh mór, a **Tir Conaill** an bliadhain-si & millti móra do denum a **Fanaid** doibh ar tús & h-**Ua Domnaill Óg, .i. Conn, mac Aedha Ruaidh**, d'eirghi do 'n t-shluagh taréis **Fhanaid** d'fhagbail doibh, .i. ag **Bel Atha Daire**. Ocus maidm do thabairt ar **O n-Domnaill** annsin & h-é fein do marbadh ann & os cind ocht fichit do marbadh ann ímaille fris & a dhis derbrathar do ghabail ann, .i. **Niall Garbh** & **Domnall** & mac **Mic Shuibhne** & sé fir x. ímaille friu do ghabail ann. Is iat so imorro na daine uaisle do marbadh h-i fochair h-**Ui Domnaill** isin maidm h-isin: .i. **Domnall, mac Maghnusa Ruaidh, mic Domnaill, mic Neill Gairb h-Ui Domnaill** & **Emann, mac Feidhlim Riabaigh, mic {fol. A 112b}Neill Gairbh h-Ui Domnaill** & **Brian, --- p.424 mac h-Uí Baighill, .i. mac Toirrdelbaigh, mic Neill h-Ui Bhaighill** & **Domnall mac Tuathail h-Ui Ghallchobuir** & **Emonn, mac Donnchaidh, mic Thomaltaigh h-Ui Ghallchubuir** & **Conchubur, mac Seaain, mic Concobuir h-Ui Domnaill** & **Concobur, mac Murchaidh Mic Shuibhne d'**Fheraibh Fanad**** & **Uilliam, mac an Easpuic h-Ui Ghallchubhair** & **Concubur, mac Aedha, mic Conchobair na Laime h-Uí Buighill** & **Níall, mac Conchobuir, mic Feidhlimthe Riabaigh h-Ui Domnaill** & mórán aile nach airimther sunn. Ocus **O Neill** do ghabail **chaisdeil** na **Dergi** ag sódh tar a ais & a fhagbhail ag **Niall h-Ua Neill**. Ocus **O Neill** do thoighecht dia thigh co h-aithesach, h-edalach do 'n t-shibhal-sin. Xiiii. Kalendas Nouembris do-radadh in maidm h-i sin & Dia dardain ar aí laithi sechtmhaine. #### U1497.26 **Eilénóra, ingen Iarla **Chille Dara**, .i. ingen Tomais, mic Sheo*i*n Chaim**, an bean do bui ag h-**U*a* Neill, .i. ag Cunn, mac Enri, mic Eogain**, d'eg in bliadhain-si, 14 Nouembris. #### U1497.27 **Brian, mac Con Uladh, mic Aedha, mic Eogain, mic Neill Óig h-Uí Neill**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1497.28 **Gráinne ingen Cathail Óig, mic Cathail Óig aili Mic Maghnusa, d'h-eg: .i. ben **Maghnusa, mic Goffraigh Óig Mic *Goffraigh*****, a teirt Noin Nouember. #### U1497.29 **Maghnus, mac Tomais, Mheg Samradhain**, do marbadh le slicht **Eogain Meg Shamradhain** 7 Idus Nouembris. #### U1497.30 **Aedh, mac h-Ui Domnaill, .i. mac Aedha Ruaidh, mic Neill Gairbh, mic Toirrdelbaigh in Fhina**, do leigin as a laimdechus hoc anno, 7 Idus Nouembris & **Uater, mac Ricaird a Burc**, do thocht leis co **Dun na n-Gall**. #### U1497.31 **Muircertach, mac Aedha Óig, mic Aedha Buidhe h-Ui Neill**, do marbadh --- p.426 le cloind **Fheidhlim, mic Muircertaigh Ruaidh, mic Briain Ballaigh**, isin bliadhain-sí. #### U1497.32 **Domhnall, mac Aedha Óig, mic Aedha Buidhe, mic Briain Ballaigh h-Ui Neill** & a derbrathair aile, .i. **Eimhear**, do marbadh an bliadhain-si a n-deoigh Shamna la **Seaan Dubh, mac mic Domnaill Chail h-Ui Neill** & lena cloinn & lena **braithribh** aircheana a m-**Baile na Scrine**. #### U1497.33 {fol. A 112c}**Maghnus, mac Mic Mhaghnusa Mheg Uidir, .i. mac Cathail Óig, mic Cathail Óig** aili, d'h-eg in bliadhain-*si*. #### U1497.34 **Uilliam Og, mac Uilliam Mic Gilla Ruaidh**, .i. **sai fhir théd**, d'eg in bliadhain-*si*. #### U1497.35 **Niall, mac h-Uí Neill, .i. mac Enri, mic Eogain h-Ui Neill**, do eg ider da Notlaig do 'n **galur bhric**, in bliadhain cetna. #### U1497.36 h-**Ua Maeil Mhuaidh d'h-eg, .i. in Cosnamhaigh**. #### U1498.0 {fol. B 98a} Kal. Ian. 2 f., l. *u.*, Anno Domini M. cccc. xc. 8. #### U1498.1 **Aibhilin, ingen Mic Mhaghnusa, .i. ingen Cathail Oig, idon ben **Pilib, mic Emaind Meg Uidhir (.i. Mag Uidhir)****, d'h-eg in crastino Circumcissionis Domini, feria iii. #### U1498.2 **Niall, mac h-Ui Domnaill, .i. mac Aedha Ruaidh, mic Neill Ghairbh**, d'h-eg ina laimdechus, xx. oidhci re feil **Brighde**. #### U1498.3 **Conn, mac Muircertaigh, mic Eogain h-Ui Neill**, do marbadh le clainn **Briain Bacaigh, mic Emuind Ruaidh h-Ui Anluain**, caicidhis iar Nodlaig bec. #### U1498.4 **Maine, mac Maeilechlainn, mic Matha Mic Maghnusa**, do marbadh a m-**Bothaibh** **Muinntiri Fialain** la **Muinntir Gallcubuir**, .i. clann **Cathail h-Ui Gallchubuir**, an bliadhain-si. #### U1498.5 **Donnchadh, mac h-Ui Domnaill** & da mac **Tuathail h-Ui Ghallchubuir**, .i. **Eoin** ampersir; **Toirrdhelbach** & **Art, mac Cuind h-*U*i --- p.428 Domnaill**, do fhuaslucadh ó **Mac Diarmata**. #### U1498.6 **Tomas Óg, mac Tomais Iarla, mic Geroid Iarla** & **Cormac Óg, mac Corbmaic, mic Taidhg Meg Carrthaigh**, do leanmuin **Eogain, mic Taidhg, mic Corbmaic Meg Carrthaigh**, a tóraidhecht & **Eogan** fein & a dhí*a*s mac do marbadh leo ann & **O Suileabha*i*n **Beirre** do marbadh leo ann, .i. Pilib, mac Diarmada h-Ui Shuilleabhain** & a mac-sin, .i. **Tadhg in Chaennaigh O Suilleabhain**, & da mac **Dhuibhdhara Mic Shuibhne**, .i. **Emann** & araile {fol. A 112d} & **Brian Og, mac Briain Mic Shuibhne** & daine imda aili. #### U1498.7 **Slaine, ingen Mic *Con Mara*, .i. ingen Shida Chaim Mic Con Mara, ben **Mic Uilliam **Clainni Ricaird**, .i. Uilleag, mac Uilleag**** aili, d'h-eg in bliadhain-si, a tus an Erraigh. #### U1498.8 Scél mór i n-**Erinn** uile isin bliadhain-si: .i. so sís. **Mac Maghnusa Mheg Uidhir do ég in bliadhain-si: .i. Cathal Og, mac Cathail, mic Cathail, mic Gilla Padraig, mic Matha** & araile; neoch bui ina **bhiatach** for **Seanadh** & ina **chanánach coradh** i n-**Ard Macha** & i n-espucoidecht **Clochair** & ina **dheganach** for **Loch Eirne** & ina **persun** a n-**Inís Cain** **Locha h-Erne** & do buí a n-degántacht **Locha h-Erne** ina **fer-inaid** **espuic** fri u. m-bliadhna x. ria n-a eitsecht. Ind leac*c* loghmur imorro & in gem gloine & in retla sholusta & cisti taiscedha ind ecnai & craebh cnuasaigh na Canoine & topur na desherci & na cennsa & na h-ailgine & in coluim ar gloine cridhe & in turtuir ar endca & in nech d'ar' buidhighi dama & deoraidh & deiblein bochta **Erenn** & in nech & buí lan do --- p.430 rath & do ecna i n-gach uile eladhain co h-aimsir a eitsechta eter dlighedh & diaghacht, fhisigecht & fhellsaime & ealadhain Gaeidhilgi airchena & nech & ro chumdaigh & ro theglaim & ro thinoil AN LEABUR-SA a leabhraibh ilímdai*bh* ailibh. Ocus a ég do 'n **galur bric** in x. madh Kallainn do mhí April, Dia h-aine ar ai laithi sechtmuine, lx. anno etatis sue. Ocus tabrad gach nech dia leghfa ind lebur-sa & dia foighena, a bennacht for an anmain-sin **Mic Mhaghnusa**. #### U1498.9 **Domnall, mac Nechtain, mic Toirrdelbaigh, mic Neill Gairbh h-Ui Domnaill**, d'h-eg do 'n **galur bric** in bliadhain-si. #### U1498.10 **Sadhb, ingen Airt h-Ui Neill, d'h-eg in bliadhain-si .i. in **ben** do bi ag **Rémunn, mac Pilib Meg Uidhir****, re h-aimsir fhada. #### U1498.11 **Caiterfhína, ingen Sheaain, {fol. B 98b} mic in Espuic Meg Uidhir**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1498.12 **Mairgreg, ingen Domnaill Ballaigh Meg Uidhir, .i. ben h-**Ui Fhlannagain **Tuaithi Ratha**, .i. Gillibert h-Ua Fhlannagain****, d'h-eg in bliadhain-*si*. Ocus leisin lanamhain-sin ro cumdaighedh seipel a n-onoir *Dé* & **Muire** ar in **Achaidh Mhór**, bhaile h-***U*i Fhlannagain**. Ocus a h-adlucadh a n-**Dun na n-Gall** iar m-buaidh aithrighi. #### U1498.13 **Ri **Francc****, .i. **Carolus octauus**, d'h-eg in bliadhain-si, quadragesimali tempore. #### U1498.14 **Cormac Mag Coscraidh**, **sái cleirigh** a **Lex** & a **Canoin**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1498.15 **Cormac, mac Eogain, mic an Easpuic Meg Cochlain, **oifficel** **Cluana Mac Nois**** & **sai chleirigh**, in Christo quieuit. #### U1498.16 Innsoighidh do dhenum do h-**Ua Domnaill, .i. d'Aedh Ruadh**, ar clainn **Airt h-Ui Neill** & clann **Airt** & é fein do theagmhail d'a cheili & brisedh ar clainn **Airt** & **Maeilechlainn, mac Neill, mic Airt**, do marbadh leis h-**Ua n-Domnaill** --- p.432 & a leanmuin coruigi an **Caislen Mhael** & an **caislen** do ghabail & uii. m-bertenna x. eidigh do bhuain ass & u. **braighde** x. do ghabail ann, fe dha mac **Ruaidhri Bhachaigh, mic Enri, mic Eogain h-Uí Neill**, .i. **Feidlím** & **Aedh** & fa **Nechtain, mac Eogain h-Uí Domnaill** & fa mac **Eignechain h-Ui Domnaill**. #### U1498.17 **O Neill do marbadh in bliadhain-si: .i. Enrí Óg, mac Enri, mic Eogain**, a tigh **Airt, mic Aedha, mic Eogain h-Uí Neill**, a **Tuaith Eachadha** le da mac **Cuinn (.i. h-Ua Neill), mic Enri, mic Eogain**, .i. **Toirrdelbach** & **Conn**, .i. clann ingine an Iarla. Ocus is leis in **Enrí Óg**-sin do-thuit athair na deisi-sin, u. bliadhna roime-sin, felonise. In dara Kallainn x. do mhi August do-ronadh in marbadh-sin **Enri Oig**. #### U1498.18 --- p.434 [**Domnall, mac Enri, mic Eogain h-Ui Neill**, .i. neach d'ar' goired **O Neill** roime-sin, do tinol a charad & a chleamhnad co h-ein ínadh, .i. slicht **Remuind Mheg {fol. A 113b} Mathgamhna** & innsoighidh doibh co **Dun Genaind** & beth seal ím an **caislen** & beth doib oidhci Mairti ar sin ar in **Crois Caidhbeanaigh**. **Feilim, mac h-Uí Neill-sin do marbadh, .i. mac Enrí Óig**, do tarraing **Neill, mic Airt h-Ui Neill** & gach*a* coimtinoil aili da fuair orra isin maidin Dia Mairt. Ocus a faghail ina codladh & ina luighi doibh & fuar-duscadh namat do thabairt orra & maidm mor do thabairt annsin & moran do **mhaithibh** in **Chuigidh** do mharbadh ann, fa mac in **Domnaill-sin h-U*i* Neill**, .i. fa **Enri** & fa **Mac Cathmhaeil, .i. Gilla Padraig Mac Cathmaeil** & fa **Fheilim, mac Remuinn Meg Mathgamna** & fa dha mac **Shemais, mic Echadha Moir Meg Mathgamna** & fa **Mhaeilechlainn, mac Feilím Ruaidh, mic Cuind Meg Mathgamna** & fa moran d'oirecht maith & d'**aes-gradha** sleachta **Remuinn Meg Mathgamna**. Ocus **Aedh, mac Meg Mathgamna, .i. mac Briain, mic Remuinn**, do ghabhail ann & a n-eich & a n-eidedh uile d'fhorgla do buaín dibh. Ocus an **Feilim** feissin, neoch do-righne an tarraing-sin, do lot ina cinn do buille do gha a frithghuin an mhadhma-sin & ég a ceann nomaidhe.](app047.html) #### U1498.19 **Mac an Baird **Oirghiall** d'h-eg do 'n **plaidh** in bliadhain-si, .i. Aedh**. #### U1498.20 **O Catha*i*n, d'h-eg an bliadhain-si, .i. Seaan, mac Aibne h-Ui Catha*i*n**, secthmain ria feil Cros. #### U1498.21 **Mac Maghnusa** do dhenam an bliadhain-si do 'n **Oiffisel Mac Maghnusa, .i. do Thomas, mac Cathail Oig, mic Cathail Oig aili, mic Cathail Moir Mic Maghnusa**, le **Mag Uidhir, .i. le Seaan, mac Pilib Meg Uidhir** & le **Tomas, mac Tomais Oig Meg Uidhir**, .i. le **tanusti** **Fher Manach** in tan-sin & le **maithibh** an tire archena, eter cill & tuaith. Ocus an Cetain ria feil **Michil** do-righnedh sin a n-**Inis Sgeillínd**. #### U1498.22 h-**Ua Cuirnin d'h-eg in bliadhain-si, .i. Concobur Carrach**. #### U1498.23 **Pilib, mac Toirrdelbaigh, mic Pilib Mheg Uidhir**, do dhul ar innsoighidh a **Teallach Eathach** & clann **Emaind --- p.436 Meg Uidhir** & clann **Gilla Padraig Meg Uidhir** do dhul leis ann & {fol. A 113c} an tír do shi*u*bhal doibh gu **Snam na n-Each**. Ocus baile **Mheg Shamhradhain** do loscadh leo & impodh doibh ar a n-ais & ni rucadur ar chreachaibh, no ar édail. Ocus rucadur orra maithi {fol. B 98c} an tire ar an impodh-sin co toir rotruim & do impódar na h-uaisli-sin ar an toraigh & do briseadur orra co sona, senamail annsin & do marbadur triur ar fichit do 'n tóraidh ar in ruaig-sin, fa dha mac **Aedha, mic Eoghain Meg Shamradhain**, .i. **Tadhg** & **Maghnus (.i. in Cleirech)**. Ocus an cuid aile dib do **Clainn Imhair** & do **Clainn Mic an Taisigh** & d'oirecht **Teallaigh Eathach** archena. Ocus do marbadh fós o **Feraibh Manach** a frithguin na ruaga-sin, .i. **Flaithbertach, mac Duinn, mic Emaind Mheg Uidhir**. Ocus troscad laei fheil **Michil** do shunnradh do-ronadh na gnima-sin. #### U1498.24 **Caislen** **Duna Genaind** do ghabail in bliadhain-si le **fer-ínaid righ** **Saxan** a n-**Erinn**, .i. **Iarla **Cille Dara****, ar tarraing **Toirrdelbaigh, mic Cuind h-Ui Neill**. Ocus urmor **Gaeidheal** deisce*i*rt **Erenn** a fochair an **Iarla** ar an tarraing-sin & h-**Ua Domnaill, .i. Aedh Ruadh** & **Mag Uidhir, .i. Seaan, mac Pilib, mic Thomais Mheg Uidhir**, ina fhochair ar an tarraing cetna. Ocus **Domnall h-Ua Neill** cona clainn & cona chairdibh uile do dhul, sluagh di-airmidhe, a coinne an **Giustis** docum an **caislein** cetna & a ghabail le gunnadhaibh *doibh* arna mharach. Ocus moran **braghad** do buain as, fa mac h-**Uí Domnaill** do bi bliadhain illaim roime-sin & fa **Art, mac h-Uí Neill Moir --- p.438 (.i. Enri)** & fa n-a dhi*a*s mac & fa **Aedh m-Balbh, mac h-Ui Neill (.i. Enri)** & fa mhoran **braghat** & edala aile, eter eachaibh & eidigh. Ocus **Conn, mac Eogain, mic Toirrdelbaigh Ruaidh h-Ui Neill**, do marbadh ann bheós. Ocus an **caislen** do thabairt do **Dhomnall h-Ua Neill** ina dhiaigh-sin & araile. Ocus an sluagh **Gall** & na **Gaeidhil**-sin do dul assin co **caislen** na h-**Oghmaighe** & **Niall, mac Airt h-Ui Neill**, do thecht ina cenn & **braighdi** do thabairt doibh a n-gill re sith ar scath a thire & a **chasdeoil**. Ocus na sluagha-sin do impodh dia tighibh fo bhuaidh cosguir. #### U1498.25 (**O Briain d'h-eg an bliadhain-si, .i. an Gilla Dubh, ri **Tuadhmumhan****.) #### U1498.26 (***Thomas Mortel** do breith an bliadhain-si. Ocus **Diarmuid Sbruan**, do muinntir **Cheanna Sáli**, do marbadh in bliadhain-si ar cumusc. Ocus tri h-ordlaighe do bhuain do bhod **Emain Moirtla, .i. athair **Tomais Mortla****, d'orcar do gunna andsa cumusg cetna-sin & tuilledh ar fichid do clainn do breith dho 'na dhiaigh-sin.*) #### U1499.0 {fol. A 113d} Kal. Ian. 3 f., l. *xui.*, Anno Domini M. cccc. xc. ix. #### U1499.1 Maidm mor an bliadhain-si leis h-**Ua m-Briain** ar **Phiarus Ruadh Buitiller** dú inar' marbadh **Suifrin **Cille-Cainnigh**** & moran do muinntir an **Phia*r*uis**-sin & inar' beanadh 6 xx. deg luírech dibh, ut dicunt quidam. #### U1499.2 **O Domnaill .i. Aedh Ruadh**, do dul ar **Galltacht** an bliadhain-si a cinn **fhir-ínaid righ** **Saxan**, .i. **Geroid, mac Tomais Iarla (& mac an Iarla do thabairt dho leis do **dalta**, .i. h-Anri)**. #### U1499.3 **Bean --- p.440 **Mheg Raith .i. Ruaidhri, .i. comarba **Termuinn Da Bheo*i*g******, d'h-eg in bliadhain-si, .i. **Graine, ingen in Priora h-Ui Fhlannagain**. #### U1499.4 **Maghnus mac Goffraigh Oig, mic Goffraigh Ruaidh Meg Uidhir**, do marbadh in bliadhain-si le **Teallach Eathach**. #### U1499.5 **Caisdel** **Bona Drobhaisi** do ghabail in bliadhain-si le **mac h-*U*i Domnaill (.i. Aedha Ruaidh)**, .i. le **Donnchadh na n-Ordóg**, ar bardaibh h-**Ui Domnaill** fein & **Aedh, mac h-Ui Domnaill**, do shuidhe fa 'n **caislen** cetna & **Pilib, mac Toirrdelbaigh Mheg Uidhir**, do dul le **Mág Uidhir** i furtacht h-**Ui Domnaill** & a mic, .i. **Aedha**. Ocus **Donnchadh na n-Ordog** do thegmhail da cheile & **Pilib, mac Toirrdelbaigh** & iadh do bualadh a cheile & ech **Donnchaidh na n-Ordog** do marbadh & é féin do trascradh & a ghabail le **Pilib** ar an lathair-sin co senamail & a thoirbert d'**O Domnaill**. Ocus an **caisdel** do buain de in la cetna {fol. B 98d} & **Donnchadh** do thoirbeirt aris do **Mhag Uidhir** & a thabairt leis día tigh & tri fichit bó do mac **Toirrdelbhaigh** uadh h-**Ua n-Domnaill** & araile. #### U1499.6 **Mac Domnaill **Cloinni Cheallaigh** d'h-eg in bliadhain-si, .i. Cormac, mac Airt Mic Domnaill**, fer daenachtach, deigheinigh & a adlucadh a **Cluain Eois** iar m-buaidh aithrighe. #### U1499.7 **Mac mic Phiarru*i*s Buítiller d'h-eg in bliadhain-si, .i. Emonn, mac Semais, mic Piarru*i*s Buitiller**, sai cinn fheadhna & fer tigi aidhed gu coitchenn. #### U1499.8 **Bicair **Cuile Maine** d'h-eg an bliadhain-si, .i. Lochlainn Mac Gilla Chalma**, .i. fer cleirchighi daenachtach subaltach. #### U1499.9 **Mac Gilla Fhindein (.i. Enri)** do ghabail in bliadhain-si la **Dartraighe** **Mheg Fhlannchaidh**. #### U1499.10 **Brian mac Mheg Uidhir, .i. mac Seaain, mic Pilib Meg --- p.442 Uidhir**, do ghabail {fol. A 114a} le clainn **Briain Mheg Uidhir** a tus Shamhraidh na bliadhna-sa. #### U1499.11 **Sile, ingen an Espuic Meg Uidhir, .i. Ros Espuc**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1499.12 **Donn, mac Conchobuir, mic Aedha Meg Uidhir**, do marbadh le **Feraibh **Luirg**** in bliadhain-*si*, .i. le clainn **Toirrdelbaigh h-Ui Mhaela Duin**. #### U1499.13 **Cormac Dubh, mac Taidhg h-Ui Caiside**, d'h-eg in bliadhain-*si*. #### U1499.14 **Maeilechlainn, mac Murchaidh, mic Taidhg Meg Raghnaill**, do ghabail le **Conn Carrach, mac Taidhg, mic Tighernain h-Ui Ruairc** & le **Seaan, mac Tighernain** & a tabairt leo ar **Inis Ochta** ar **Loch Mic Nén**. Ocus **Rughraidhe, mac Toirrdhelbaigh Meg Uidhir**, d'innsoighidh an **Locha** orra & an da mac-sin h-**Ui Ruairc** do marbadh leis & mac **an Caeich Mheg Fhlannchaidh** & a mac-sin & mac **Murchaidh** do thabairt leis dia tigh. Ocus h-**Ua Domnaill, .i. Aedh Ruadh**, da fuaslucadh uadha & **caislen** **Liath Droma** do thabairt do h-**Ua Domnaill** arís o mac **Murchaidh**. #### U1499.15 Gnim mor do denamh a n-**Albain** an bliadhain-*si* le **righ **Alban****, .i. le **Semus Sdibhard, .i. Eoin Mor Mac Domnaill, ri **Innsi Gall**** & **Eoin Cathanach**, a mac & **Ragnall Ruadh** & **Domnall Ballach** do-riagadh a n-aen croich ina triur, mi re Lughnasadh. #### U1499.16 Sluaighedh mor leis in **Giustis** in bliadhain-*si*, .i. le h-**Iarla **Cille Dara**, .i. Geroid, mac Tomais, mic Sheo*i*n Chaim**, co h-**Ath Luain** tar **Sinainn**. Annsein ar fud **Connacht**, gur' gabh se ceithri **caisteoil** do 'n chur-sin, .i. **caislen** **Beil Atha Liag** & **Ros Comain** & **Tuillsci** & an **Caislen Riabhach**. #### U1499.17 **Mac Diarmada **Muighi Luirg** d'h-eg in bliadhain-*si*, .i. Tadhg, mac Ruaidhri Mic Diarmada** & a derbrathair do oirdneadh ina ínadh, .i. **Cormac, mac Ruaidhri --- p.444 Mic Diarmata**. #### U1499.18 **Mag Thighernain **Teallaigh Dunchadha** d'h-eg in bliadhain-si, .i. Seaan Mag Thighernain**. #### U1499.19 h-**Ua Domnaill, .i. Aedh Ruadh**, do dhul, *sluagh*, ar **Mac n-Diarmada Og** in bliadhain-*si*, .i. ar **Cormac, mac Ruaidhri Mic Diarmata** & gabail docum an **Bealaigh Buidhe** & **Mac Diarmada** do chothugadh an bealaigh-sin ris. Ocus dul assin co **caislen** **Lia*th* Troma** & **Mac Diarmada** do thocht ina choínne and {fol. A 114b} & sidh do dhenum doib ri aroile. Ocus an **Chathach**, do bí re da bliadhain roime-sin a fegmhus h-**Uí Domnaill** & **braighde** aili do bí uadha a **Muig Luirg**, do thabairt do & **Mac Diarmada** do thabairt chisa cosanta d'h-**Ua Domnaill** ar **Muigh Luirg** o sin amach. #### U1499.20 Creacha mora an bliadhain-*si* le **Brian, mac h-Ui Neill (.i. Domnall)**, ar **Mac Domnaill **Clainni Ceallaigh**, .i. ar Gilla Padraig**. #### U1500.0 {fol. B 99a} Kal. Ian. 4 f., l. *xxui*i., Anno Domini M. d. #### U1500.1 Ocus bliadhain na n-gras isin **Roim** h-i: .i. an dorus ordha d'fhoslucudh & bliadhain Bisex beos h-í. #### U1500.2 **O Ruairc d'h-eg an bliadhain-*si*, .i. Feidhlim, mac Donnchaidh, mic Tighernain** & **Eogan, mac Tighernain, mic Taidhg h-*U*i Ruairc**, do righadh ina ínadh. #### U1500.3 **Tadhg Og, mac Taidhg, mic Tighernain h-Ui Ruairc**, d'h-eg. #### U1500.4 **O Bana*i*n (.i. Nicolas) **Airigh Maelain**** d'h-eg in bliadhain-*si* i **Clainn in Chaeich** h-**Ui Raighilligh**, .i. neach do bí ina bhicair i n-**Daire Mhaelain** & ina **airchinnech** ar trian in baile cetna. #### U1500.5 **Feradhach, mac Duinn Oig, mic Duinn Moir Meg Uidhir** & **Brian, mac Seaain, mic Domnaill Ballaigh *Meg* Uidhir**, do marbadh le clainn **Chuinn h-Uí --- p.446 Neill** a m-**Bel Atha na Marclach**. #### U1500.6 {fol. A 114c}**Gilla Crist, mac Eoin Fhinn Mic Caba**, do marbadh ar greis oidchi ina thoigh fein le h-**Aedh, mac Seaain Buidhi Meg Mathgamna**, & crech an baile do denum do fos. #### U1500.7 Da mac **Donnchaidh Oig, mic Donnchaidh Moir, mic Aedha Meg Uidhir**, .i. **Sémus** & **Remunn**, do marbadh le h-**Eogan, mac Donnchaidh Mhoir, mic an Aedha** cetna. #### U1500.8 Slicht **Duinn, mic Con Connacht Mheg Uidhir**, do dhul ar ínnsoighidh ar baile **Mic Gilla Ruaidh** & an **Gilla Dubh (.i. Mag Uidhir), mac Concobuir, mic Tomais Oig Meg Uidhir**, do marbadh leo & **Domnall Caech mac Gilla Ruaidh** & a mac & **Ruaidhri, mac Domnaill Ghirr (no, an t-Sracaidh) Mic Gilla Ruaidh** & daine aili & a u., no a sé, d'eachaibh maithi*bh* do breith leo doib. #### U1500.9 **Eoghan, mac Feradhaigh Bailbh, mic Feradhaigh, mic Duinn, mic Con Connacht Meg Uidhir**, do marbadh le **Goffraigh Mac Gilla Ruaidh**. #### U1500.10 **Caislen** do thinnsgna*dh* le **Pilib mac Briain, mic Pilib Meg Uidhir**, an bliadhain-si ar **Carraig Locha an Tairbh** ina duthaidh fein. #### U1500.11 **Gilla Padraig, mac Flaithbertaigh, mic Tomais Óig Meg Uidhir**, do mharbhadh le **Niall, mac Airt h-Ui Neill** & lé n-a clainn & creacha mora do breith leo o chloind **Fhlaithbertaigh** in la-sin. #### U1500.12 **Brian Caech, mac Neill, mic Seaain Buidhe, mic Eogain h-Ui Neill**, do marbadh le **Domnall, mac Seaain Buidhi h-Uí Neill**, & le muinntir **Aedha** an bliadhain-si, a n-dorus **caislein** **Cinn Aird**. #### U1500.13 Fliuchaimsir do shir & **doínenn** dermair an bliadhain-si, o fheil na Croiche 'sa Foghmhur co h-eis fheile **Padraig**, innus gur' toirmisc moran do 'n tighedhus & co h-airighi an cruithnecht. #### U1500.14 **Tomas, mac Aédha, mic Briain, mic Pilib --- p.448 na Tuaidhe Meg Uidhir**, do marbadh in bliadhain-*si* le **Tadhg, mac Tomais, mic Tomais Oig Meg Uidhir** & le **Muinntir Mhucaidhen**. Ocus dob' fher binn, subaltach in fer-sin. #### U1500.15 Sluaghadh leis h-**Ua n-Domnaill (.i. Aedh Ruadh**) a **Tir n-Eogain** an bliadhain-*si*, gur ro loisc baile h-**Uí Neill**, .i. **Dun Ghenaind** & gur ro bris an **Seanchaislen** & gur ro loisc crannoc **Locha Laeghuiri** & a impodh imshlan do 'n turus-sin dia tigh. #### U1500.16 **Caislen** clainni **Seaain Buidhe h-Uí Neill**, .i. **caislen** {fol. A 114d}**Cinn Aird**, do ghabail leisin **Giustis**, .i. le h-**Iarla **Chille {fol. B 99b} Dara**, .i. le Geroid, mac Tomais Iarla** & a thabairt ainnsein do **Thoirrdelbach, mac Cuinn h-Ui Neill**. Ocus an **Toirrdelbach** h-ísin do ghabail leis h-**Ua Neill, .i. le Domnall h-Ua Neill**, a **caislen** h-**Ui Neill** fein a cinn lethraithi iartain & a caeraidhecht do buain de & cogadh mór d'eirghi isin **Coicidh** de sin. #### U1500.17 **O Ferghail do marbadh an bliadhain-si, .i. Rughraidhe, mac Iriail h-Ui Ferghail**, le **Semus, mac Ruaidhri, mic Cathail, mic Uilliam h-Ui Ferghail** (neoch do bi ina **braghaid** ag h-**Ua Ferghail** fein. Ar **Inís Moir** **Locha Gobhna** do-ronadh sin.) #### U1500.18 **O Brain **Laighen**, .i. Cathair, mac Duinluing h-Ui Brain**, do marbadh an bliadhain-*si* le cuid da **braithribh** fein. #### U1500.19 **Sorcha, ingen Pilib, mac Tomais Meg Uidhir (.i. an Gilla Dubh)**, d'heg in bliadhain-*si*. #### U1500.20 **Baile na Gaillbe** hoc anno ex maiore parte cremata est. #### U1500.21 **Goffraigh Óg, mac Goffraigh Ruaidh Meg Uidhir**, d'h-eg in bliadhain-*si*. #### U1500.22 **An Barrach Mor** do marbadh an bliadhain-*si* le n-a derbrathair fein, .i. le **Dabhidh Barra, .i. airchideochain --- p.450 **Cluana** & **Corcaighe****. Ocus **Dabhidh Barra** do marbadh le **Tomas a Barra** & le **Muinntir Cellachain** & **Iarla **Desmuman**** do thogbail cuirp **Dabhidh** a cinn fichit*-et* la & min & luaith do dhenum de. #### U1500.23 **An Sinnach **Muinntiri Tadhgain**, .i. Cairpri Sinnach**, do marbadh an bliadhain-*si* le **Conn, mac Airt, mic Cuinn h-Uí Mailechlainn**. #### U1500.24 **Espuc **Daire** d'h-eg an bliadhain-*si*, .i. Domnall h-Ua Fallamhuin, Brathair Minur de Obseruancia**, neoch do bi gu saethrach, adhmur ag senmóir ar fud **Erenn** re xxx. bliadhain roime-sin. #### U1500.25 **Maeilechlain Bradach, mac Taidhg, mic Mhaghnusa h-Ui Fhlannagain**, do crochadh an bliadhain-*si* le **Mag Uidhir, .i. le Seaan, mac Pilib Meg Uidhir**, a Corgus na bliadhna. Ocus do adaimh an fear-sin (.i. **Mailechlainn Bradach**), leth amuigh do martaibh, no do mhucaibh, no do chaerchaibh, u. capaill x. ar fichit do ghoid o chill & o thuaith nar' tógbadh & nar' taibhdegh fair co h-aimsir a bhais, leth amuigh d'ar' togbadh & d'ar' taidhbedh guruigi sin air. Ataim ag tuitim m' o co*dh*l*adh*. #### U1500.26 (Hoc anno, per duas noctes ante festum Natalis Domini, nata est **Graniota, filia Boetani, scilicet, Thomae**.) #### U1501.0 {fol. A 115a} Kal. Ian. *ui. f., l. ix.*, Anno Domini M. d. i. #### U1501.1 **Mac Meg Uidhir do mharbadh an bliadhain-*si*, .i. Tomas, mac Tomais Oig Meg Uidhir, mic an Gilla Duibh (.i. Mag Uidhir)**, ar **Sliabh Beathadh** le clainn **Briain, mic Remuinn Meg Mathgamna**, co n-ar di-airnidhe ina timcell. Ocus is iad so na **maithi** ro marbadh ann ina fhochair: .i. **Gilla Isu, mac Emuínn Meg Uidhir** --- p.452 & **Tomas, mac Duinn, mic Emuind Meg Uidhir** & **Cormac, mac Seaain, mic Emuínn**, cetna & **Ruaidhri Buidhe, mac Emhuinn Oig Meg Uidhir** & **Ruaidhri, mac Emuind, mic Tomais Greannaigh Meg Uidhir** & **Emund, mac Aedha, mic Briain Meg Uidhir**, & **Maghnus Eoghanach**, a derbrathair-sin. Ocus do marbadh and da mac **Taidhg, mic Dhaibheid, mic Gilla Bhuidhe mic Maghnus*a***, {fol. B 99c} .i. **Brian** & **Dondchadh** & u.er aile do 'n cinedh cetna. Ocus do marbadh ann morseisear & dá fhicheat do 'n cuairt-sin. #### U1501.2 **Rughraidhe, mac Ui Concobuir Failghi, .i. mac Cathair, mic Cuind, mic an Calbaigh**, d'h-eg. #### U1501.3 **Rughraidhe, mac Meg Mathgamna** (.i. mac **Brian, mic Remaind**), dó marbadh le clainn **Meg Aengusa** an bliadhain-*si*. #### U1501.4 **Mac Caba d'h-eg an bliadhain-*si*, .i. Ruaidhri, mac Enri Mic Caba**. #### U1501.5 **Ruaidhri, mac Aedha Ballaigh Mic Domnaill**, d'h-eg, .i. ceand coirighti **galloglach** do muinntir ***U*i Neill**. #### U1501.6 **Niall, mac Airt, mic Eogain Uí Neill**, d'h-eg mí ria Nodlaic: .i. saí cinn-fedhna. #### U1501.7 **Somhairli, mac Alastrainn Oig, mic Alastrainn Moir Mic Caba**, d'h-eg gar ría Nodlaig. #### U1501.8 Ingen **Mic Mhaghnusa** d'h-eg in bliadhain-*si*, .i. **Mór, ingen Cathail Oig, mic Cathail Mhoir Mic Maghnusa, .i. ben h-**Ui Fhialain, .i. Fherghail****; **saí mhna** gan *fh*rasabhradh. #### U1501.9 --- p.454 [**Caislen** **Sligigh** do ghabail le dreimiribh seólta as a bharr anuas an bliadhain-si le clainn {fol. A 115b} **Ruaidhri, mic Thoirrdelbaigh Charraigh h-Ui Conchobuir** & le clainn **Feidhlím, mic Toirrdelbaigh Charraigh**. Ocus an **Calbhach Caech, mac Domnaill, mic Eogain h-Ui Concobuir**, do marbadh ann & **Seaan, mac Ruaidhri, mic Toirrdelbaigh Carraigh Ui Choncobuir**, do thuitim leisin **Chalbach** ar an lathair cetna.](app048.html) #### U1501.10 **Aibne, mac h-Ui Cathain, *.i.* mac Seaain Ui Catha*i*n**, do marbadh in bliadhain-*si* l' a derbrathair feisin, .i. **Brian Find**. #### U1501.11 Crecha mora la clainn **Aedha Ui Neill** for **Mag Mathgamna, .i. Ros, mac Maghnusa**, in bliadhain-si. #### U1501.12 **Gilla na Naem Mac Domnaill (.i. Mac Domnaill **Clainni Ceallaigh**, .i. mac Cormaic, mic Airt, mic Domnaill)** do marbadh la **Feidhlim, mac Donnchaidh, mic Tomais Oig Meg Uidhir**, a tus Samraidh na bliadhna-*sa*. #### U1501.13 [Cocadh eter **Oirgiall** fein: .i. slicht **Aedha Ruaidh** & slicht **Remaind**. **Mag Mathgamna (.i. Rosa)** do breith a chaeraighechta leis for an **Lucht Tighi** & slicht **Remaind** do cur asin tir amach a cenn **Uí Neill**. **Mag Mathgamna** do innsaighidh for slicht **Remaind** co **Muinechan** & tegmhail da cheli doibh fa **Ath an Coleir** & **Toirrdelbach (.i. mac ingine an Iarla), mac Cuinn**,](app049.html) --- p.456 [mic **Enri Ui Neill**, do beth ag congnam la slicht **Remaind**. **Toirrdelbach** imorro — .i. mac righ a aesa fodein rop' ferr do 'n fhuil Gaidhelaigh — do marbadh annsin la **Mag Mathgamna** & **Eoin, mac Colla Mic Domnaill, .i. mac Mic Domnaill Galloclach**, do marbadh ann et alii multi.](app050.html) #### U1501.14 **Seaan, mac Rosa Espu*i*c, mic Tomais OicMeg Uidhir**, nech do bi ina **cananach coradh** i **Clochar** & ina **persun** & ina **aircindech** i nd-**Achaidh Urchuire**, d'h-eg {fol. B 99d} i n-Id Iuin na bliadhna-sa, mane die Dominico: .i. aen macamh ro ba shuarca, shubaltaighe a **Leth Cuinn** & ro pa treighidhe i n-gach ealadhain, iter leigheann & Gaidhilg & a treighibh tuatta airchena & fer thighi aidhedh coitchinn. #### U1501.15 Maidm mor i n-**Ard Macha** in bliadhain-si (.i. la feili **Padraig** do shunradh) for **Albanchaibh**: .i. tri fichit do marbadh dib le slicht **Aedha h-*U*i Neill** & le h-**Art, mac Aedha h-Ui Neill** & lena **braithribh** . Ocus is iad dob' fhearr do marbadh ann, .i. mac an **tigherna Aíg** & tri mic **Colla, mic Alaxandair Mic Domnaill**, .i. **Toirdelbach** & **Donnchadh** & **Ludar**. --- p.458 #### U1502.0 {fol. A 115c} Kal. Ian. *uii. f., l. xx.,* Anno Domini M. d. ii. #### U1502.1 Indsoighidh leis **O Raighilligh, .i. le Seaan, mac Cathail h-Ui Raighilligh**, ar **Pilib, mac Toirrdelbaigh Meg Uidhir** & eachreidh an tire os cind **Clainni h-Amhlaim** do shibal & do loscadh leo & **Emonn, mac Pilib Riabhaigh Mic Amhlaim**, do marbadh leo & u.er, no ui.er, aile. Ocus do marbadh fa 'n sluagh, .i. **mac h-Uí Raighilligh, .i. Domnall an Mhagha** & **mac Mic Mheol Mhartain, .i. Concobur**. #### U1502.2 **Mac Mic Rithbertaigh, .i. Maelechlainn, mac Con Chonnacht Mic Rithbertaigh, .i. mac olloman Meg Uidhir** re dan, do marbadh a feall le h-**Emonn Carrach, Mac Briain Mic Maghnusa** & le mac **Mic Rusteil** an bliadhain-*si*. #### U1502.3 Toisc le mac **Seaain Buidhe Mheg Mathgamna** & le clainn **Emuind Meg Uidhir** ar clainn **Flaithbertaigh Mheg Uidhir**, d'ar' crechadh iad, achtmadh bec & d'ar' gabadh **Brian Crosach, mac Flaithbertaigh** & h-e buailti. Ocus **Toirrdelbach, mac Flaithbertaigh**, d'fhágbail a richt duine mairbh & **Concobur, mac Taidhg h-Ui Chaiside** (.i. **sai leagha**), do tromlot ann & a ég dhe. #### U1502.4 **Donnchadh (.i. mac Meg Uidhir), mac Concobuir, mic Tomais Óig Meg Uidhir**, d'h-eg in bliadhain-*si* da lot: .i. a lot roime-sin a maidm **Shleibhe Beatha** & a eg di fa dheoigh. Ocus dob' uasal, deigbesach in mac-sin. #### U1502.5 **O Baighill, .i. Niall h-Ua Baighill** & a dhias mac do marbadh le clainn **Toirrdelbaigh h-Ui Baighill** an bliadhain-si. #### U1502.6 **Art, mac Enri, mic Eogain h-Ui Neill**, d'a marbadh an bliadhain-*si* le h-**Art, mac Cuinn, mic Enri, mic Eogain** cetna & **Eogan, mac Aedha, mic Airt --- p.460 h-Ui Neill**, do marbadh le h-**Aedh, mac Cuinn h-*U*i Neill**, 'sa sechtmuin cetna. #### U1502.7 **Mainistir** an **Chabhain** do ghno*th*ughadh o 'n **Roim** in bliadhain-*si* leis **O Raighilligh, .i. le Seaan, mac Cathail h-Ui Raighilligh**, do na **Braithribh de Obseruancia** a n-aghaidh na m-**Brathar de Com*m*uni Uita**. #### U1502.8 **Eogan Bocht, mac Neill, mic Enri h-Ui Neill**, d'h-eg in bliadhain-*si*. #### U1502.9 **Cathal, mac Mailechlainn Duibh Meg Shamradhain**, do marbadh an bliadhain-*si* le clainn h-**Ui Raighilligh (.i. le clainn Sheaain, mic Cathail**), ar tarraing mic **Briain** & a chloinne. #### U1502.10 {fol. A 115d}Da abb do bi fada a coinntinn fo **abdaine** **Essa Ruaidh**, .i. **Art, mac an espuic h-Uí Ghallchubair** & **Eoin h-Ua Laisdi**, {fol. B 100a} a n-eg fa dha ló gu n-oidhci a n-diaigh a cheile. #### U1502.11 **Ingen Ruaidhri Caeich Meg Uidhir d'ég in bliadhain-si, .i. Medbh**, in ben do bí ag **Tadhg Mac Gaillghile** & rug cla*i*nn do 'n abb og. #### U1502.12 **Comhorba **Cluana Eois** d'h-eg in bliadhain-si, .i. Sémus, mac Rughraidhe Meg Mhathgamna**, in xc.a annorum senectute. #### U1502.13 **Tadhg, mac Cuinn, mic Domnaill h-Ui Neill**, d'h-eg in bliadhain-*si*. #### U1502.14 **Domnall, mac Feidhlím h-Ui Neill**, d'h-eg in bliadhain-*si*. #### U1502.15 **Donn, mac Pilib Mheg Uidhir**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1502.16 **Domnall, mac Briain Ui Uigind, **oide scol** **Erenn** & **Alban**** re dán, d'h-eg. #### U1502.17 **Doinenn** dermar isin bliadhain-si, gur' mairbh urmhor eallaigh **Erenn** & gur' tairmisc frecar na talman um na treabtachaibh. #### U1502.18 **Ruaidhri, mac Muircertaigh Ui Fhlannagain**, do marbadh la slicht **Aedha Ui Ruairc**. #### U1502.19 Indsaighidh la **Mag Uidhir (.i. Seaan)** & la h-**Aedh h-Ua n-Domnaill** a n-**Dartraighi** **Conindsi** for mac **Seaain Buidhi Meg Mathgamna** & --- p.462 baile mic **Seaain Buidhe** & an tir uile do lomloscadh leo & spreidh an tire do theithedh rompa & **Oirghialla** o abhaind na h-**Eogancha** astech do breith forra & slicht **Feidhlimidh Ui Raighilligh** & slicht **Donnchaidh Meg Uidhir**. **Mag Uidhir** & mac **Ui Domnaill** do imtecht ar eigin co h-aithesach orra sin uili & marbadh do denamh doib ar an tóraigh, fa **mac Concobuir, (.i. Feidhlim) mic Feidhlimdh Ui Raighilligh** et alia. #### U1503.0 {fol. A 116a} Kal. Ian. *i. f., l. i.*, Anno Domini M. d. iii. #### U1503.1 **Mag Uidhir d'h-eg an bliadhain-*si*, .i. Seaan, mac Pilib, mic Tomais Moir (.i. an Gilla Dubh) Meg Uidhir**: en rogha **uirrigh** **Erenn** 'mun am-sin & an t-aen Ghaeidhel do bo mo trocaire & daenacht do bi ina aimsir & is ferr do chothaigh & do chosain a thir & a thalmain fein ar nert coicrich & dob' ferr smacht & riaghail a cill & a tuaith. A eg ina **morlongport** fein a n-**Inis Sgeillind**, 'sa sechtmadh Kallainn do mhí Aipril fa buaidh Ongtha & aithrighe, Dia Domnaigh do shunnradh, iar n-eitsecht n-uird Aiffrinn do. Ocus a adhlucadh a **mainistir** **Duin na n-Gall**, iar togha dó innti & araile. #### U1503.2 **Mac Uilliam Burc d'eg in bliadhain-si, .i. Teaboid, mac Uater a Búrc**. #### U1503.3 **Mac h-Ui Domnaill, .i. Donnchadh na n-Ordog**, do ghabail le clainn **Cuinn h-Ui Neill** in bliadhain-si. Ocus **Albanaigh** do bi ag clainn **Cuinn** da breith leo a cenn h-**Ui Domnaill** fein & **Domnall, mac h-Ui Domnaill**, do sgathadh **Donnchaidh** do 'n chur-sin & a ég dhe & araile. #### U1503.4 **Brian, mac Aedha Mheg Uidhir**, d'h-eg an bliadhain-*si*. #### U1503.5 **Emunn, mac Eogain, mic Aedha Mheg Uidhir**, {fol. B 100b} do marbadh --- p.464 ar greathlaigh oidhchi le clainn **Briain, mic Aedha Mheg Uidhir** & mac **Emuinn** fesin do marbadh ann & mac **Cormaic, mic Aedha Meg Uidhir** & mac **Toirrdelbaigh h-Ui Maela Duin** do marbadh fos ann, aidhchi Mairti iar Caisc. #### U1503.6 Ben **righ **Saxan**** d'h-eg in bliadhain-*si*, .i. **ingin Cing Edbard & Isibel** a h-ainm: ben do bo mó deirc & daenacht o **Eadail** co h-**Erinn**. Ocus inghin righ na **Caislen** do thabairt ina h-inadh do 'n righ. #### U1503.7 Gairm o **righ** **Saxan** ar an **Giustis** an bliadhain-*si*, .i. ar **Iarla **Cille Dara**, .i. ar Geroid, mac Tomais Iarla** & a dhul a luing an Domnach ria m-Beltaine a m-**Baile Atha Cliath**. #### U1503.8 **Mac Domnaill Galloglach, .i. Eoin, mac Somuirle Mhoir mic Domnaill**, do marbadh an bliadhain-*si* le clainn **Colla Mic Domnaill** & **Mac Domnaill** do ghairm do **Cholla** fein ina dhiaigh-sin. #### U1503.9 An **Mabach** do mharbadh in bliadhain-*si* ina **chaislen** fein le cloinn **Emuinn, mic Glaisne h-Ui Raighilligh** & cogadh mor d'eirghi eter **Ghallaibh** is **Ghaidhelaibh** de sin & dighbhala mora ar **Ghallaibh** fos do 'n chogadh-sin & **mac Símain** do marbadh o **Ghaeidhelaibh** & araile. #### U1503.10 **Mac h-Ui Chatha*i*n, .i. Risderd**, do sgathadh lena derbrathair fein, .i. le **Domnall Cleirech O Catha*i*n**. #### U1503.11 An **Giustis, .i. Iarla **Cille Dara**, .i. Geroid, mac Tomais**, {fol. A 116b} do thecht fa onoir mhoir ó **righ** **Saxan** a n-**Erinn** in bliadhain-si, a cenn sechtmaine d'Fhoghmur. Ocus a mac, do bi ocht m-bliadhna a **Lunnaind** a m-**braighdenus** tairisi uadha ag an righ, do thabairt leis dó & ben do thabairt da mac t-shoir, .i. ingen **Iarla**. --- p.466 #### U1503.12 **Mac Tomais Pluingced d'h-eg an bliadhain-*si*, .i. Alaxandair**, fer dighníte moire & Gallmacamh dob' ferr ina aimsir fein. Ocus a eg isna laithib a tanaig in t-**Iarla** & araile. #### U1504.0 Kal. Ian. *ii. f., l. xii.*, Anno Domini M. d. iiii. #### U1504.1 **Prioir **Locha Derg** d'h-eg in bliadhain-*si* .i. Toirrdelbach, mac in espuic Meg Uidhir**, ar tuitim do do sdaighri cloch a m-**Baile Atha Buidhe** & a adhlucadh i **mainistir** in **Chabhain**. Ocus rob' fhear suairc, subaltach, moirealadhnach an **Toirrdelbach**-*sin* & do bi se ina **chananach coradh** a **Clochar** & ina **persun** a n-**Doire Mhaelain** & 'na **prioir** ar **Loch Derg** a n-ein-*fh*echt. Ocus fa fheil **Padraig** ad-bath. #### U1504.2 {fol. B 100c} **O Caiside **Cuile** d'eg an bliadhain-*si*, .i. Piarus, mac Tomais h-Ui Chaiside, .i. ollam leagha Mheg Uidhir** & sai derbtha i l-leighind & a fisigecht & a teoreicecht & a praiticecht & fer tighi aidhedh gu coitchenn do cach. Ocus a eg do **chluichi an righ**. **Mailechlainn, mac Aithirne h-Ui Eoghusa** d'h-eg in bliadhain-*si* do 'n galar cetna. #### U1504.3 **Ainnrias Mag Raith** d'h-eg in bliadhain-*si*, .i. mac **comarba** **Termuinn **Da Beoo*i*g****. Ocus ni roibe re n-a linn fein a n-**Erinn** an tan-sin mac termonnaigh budh mho cáta & onoir & dob' ferr tech aidhedh innas e. #### U1504.4 **Mac Mic Diarmata **Muighi Luirg** do marbadh an bliadhain-*si*, .i. Concobur, mac Ruaidhri Mic Diarmata**, le **Mael Ruanaigh, mac Tomaltaigh Mic Diarmata**. #### U1504.5 **Art, mac Cairbri, mic Aedha h-Ui Neill** & a mac & a derbrathair do marbadh le slicht **Remuinn Meg Mhathgamna** in bliadhain-*si*. #### U1504.6 {fol. A 116c}**Somairle Aneloigh, --- p.468 mac Aenghusa Mic Domnaill**, .i. ceand coirigh*th*i **Albanach** do bi ag **Mag Uidhir (.i. ag Conchobur)**, do gabail in bliadhain-*si* le h-**Aedh, mac Seaain Buidhe Meg Mathgamna** & moran do na h-**Albanchaibh** do ghabail & do marbadh leis fos. #### U1504.7 **Brian, mac Mheg Uidhir, .i. mac Seaain, mic Pilib Meg Uidhir**, d'h-eg in bliadhain-*si*. #### U1504.8 **Bicair **Cluana Eois** d'h-eg in bliadhain-*si*, .i. Ruaidhri, mac an Comarba Moir Meg Mathgamna**. #### U1504.9 **Abb **Cluana Eois** d'eg in bliadhain-*si* (do **cluichi in righ**), .i. Gilla Padraig, mac Enri h-Ui Chondalaigh**, ar n-gno*th*ughadh espocoide **Clochair** do. #### U1504.10 **Abb **Cenanntais** d'h-eg in bliadhain-si, .i. Pilib, mac an Espuic h-Ui Raighilligh** & a derbrathair aile (.i. **Eogan**), .i. **cananach** do bi 'sa baile cetna, do **cluichi in righ** sin fos. #### U1504.11 Sluaighedh lesin n-**Giustis, .i. Iarla **Cille Dara**, .i. Geroid, mac Tomais Iarla** & urmor **Gaidel** **Erenn** maille fris, .i. **O Domnaill** & **O Raighilligh** & **Mag Mhathgamna** & **O Ferghail** & **O Conchobuir Fhailgi** & **Gaeidhil** **Lethe Cuinn** uile, achtmadh **O Neill** amhain, ar **Mac Uilliam **Clainni Ricaird****. Ocus **O Briain** a foiridin **Mic Uilliam**. Ocus teagmhail d'a cheile doib a **Clainn Ricaird** ar **Cnoc Tuagh** & gnithir cath croda etorra da na frith inntshamhail 'sa n-aimsir n-deighenaigh. Co clos co fada o na fedhnachaibh-sin cathais na cathmiledh & fedhmanna na feinnedh & ruathar na ridhamna & torann na triath & broscar na m-buidhin ag a m-baeghlughadh; mellghal & menmanrad na macraidhe & na maethoglach & athmhairecht na treinfer ag a tescadh & imurc*r*aidh na n-uasal arna h-uirislibh. Maidigh tra in cath ar {fol. B 100d} **Mac Uilliam** & ar h-**Ua m-Briain** --- p.470 & cuirter a n-ár. Ocus an bail*e* irrabadur na noi coirigh*th*i **galloglach** ina cipi comdaingin catha, ni terno i m-beathadh dib acht aen chorúghadh uiresbach nama. [Ocus ni rainig airim ar mharcachaibh, no ar troightheachaibh ann,](app051.html) gur' aimreidhigheadur an fhaighthi o na h-echtaibh-sin re h-imad na craisech & na cloidhim & na cathsciath & na colann crosbuailti comarthach & na slaedoglach sinti, secmharbh & na n-gillaidhe namulchach, n-eidighi 'n-ait-breghdha. Gur' cuireadh ár na **Muimnech** in móir-ghliaidh-sin & co n-dorcradar sochaidhe imdha d'anradhaibh in **Iarla** do 'n leth aili. an t-**Iarla**, imorro, do impodh dia thigh do 'n turus-sin fo buaidh cosgair & cethrur do cloinn **Mic Uilliam** a laim leis, .i. dias mac & dias ingen, beos. #### U1504.12 Fuabairt fheille ar h-**Ua & Neill (.i. ar Domnall)** in bliadhain-*si* lena muinntir fein, .i. le **Tadhg h-Ua n-Ogain** & lena cloinn a **caislen** h-**Ui Neill** fein & an **caislen** do ghabail doibh. Ocus Dia do impodh forro-sum 'sa n-uair-sin fein & an baile do buain dibh & **Tadhg** féin & dis da chloinn do chrochadh & an tres fer do sgathadh {fol. A 116d} dib 'san lo cedna. #### U1504.13 Greis oidhce le **Pilib, mac Emuinn Meg Uidhir**, a **Lucht Tighi** **Meg Mathgamna** & **Eogan Ruadh, mac Cuinn, mic Magnusa Meg Mhathgamna**, do marbadh leis & derbrathair aile do. Ocus toir trom do leanmuin --- p.472 **Pilib** & ser le h-ochtar da mhuinntir do buain de, a timcell **mic Remuinn (.i. Donn), mic Briain, mic Anrigh Meg Uidhir** & daine aili nach airimter sunn. Ocus imthecht ar eigin do **Philib** fein & do chuid aile dia muinntir co h-aithuseach & araile. #### U1504.14 **Tomas Ruadh, mac an Abad (.i. ab **Lesa Gabail**), .i. mac Uilliam, mic an Espuic Meg Uidhir**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1504.15 **Flaithbertach, mac Failghi, mic Briain Mic Caba**, do marbadh an bliadhain-*si* le **Brian, mac Alaxandair Oig Mic Caba** a trodan. #### U1504.16 **Mag Samradhan d'h-eg an bliadhain-si, .i. Emonn Mag Samradain**. #### U1504.17 **O Ciana*i*n, d'h-eg, .i. Gilla Padraig, mac Taidhg Ui Ciana*i*n**.{fol. A ends} #### U1505.0 Kal. Ian. for Cetain, l. *xxiii.*, Anno Domini M. d. u. #### U1505.1 **Mag Carrthaigh Riabach d'h-eg in bliadhain-si, .i. Fingin Mag Carrthaigh**. #### U1505.2 {fol. B 101a}**Abb **mainistrech** **Muighi Cosgain**, .i. an t-Ab O Cathain**, do crochadh le **Ruaidhri, mac Magnusa h-Ui Cathain**, in bliadhain-si. #### U1505.3 **Cairpri, mac Briain h-Ui Uiginn** d'h-eg do bidhg in bliadhain-si. #### U1505.4 **O Domhnuill d'h-eg in bliadhain-si, .i. Aedh Ruadh, mac Neill Gairb, mic Toirrdelbaigh an Fhina h-Ui Domnuill**. Ocus ni thainig o **Brian Borumha**, no o **Cathal Croibderg**, anuas ri, no **tigherna**, dob' ferr smacht & riagail & do bo mo nert ina 'n rí-sin. Ocus is e do chosain tighernus o Sliabh anuas ar **Chonnachtaibh** do **Conallchaibh** & cis **Innsi h-Eogain** & buannacht **Cinel Modhain** o **Clannaibh Neill**. Ocus is leis do cumdaighedh **maínister** **Brathar Mínur de Obseruancia** a **Tir --- p.474 Conuill**, .i. a n-**Dun na n-Gall**. Innus gur' diles August Iarthair-tuaisce*i*rt **Eorpa** uile do radh ris. Ocus a eg iar m-buaidh Ongtha & aithrighi ina **longport** fein a n-**Dun na n-Gall**, i quint Id Iuil, isin ochtmadh bliadhain sechtmogat a aisi & isin cethramadh bliadhain cethorchad a fhlaithusa, sexta feria & a adhnacal Dia Sathairn a **mainistir** **Duin na n-Gall**. #### U1505.5 **Prioir **Fobhair** d'h-eg, .i. Emunn Dorcha, do shlicht an Ridere, .i. an t-Simunaigh**. #### U1505.6 **Feidhlim, mac Neill, mic Airt h-Ui Neill**, do marbadh la clainn (**Briain, mic Aedha Meg Uidir**). #### U1505.7 Sluaighedh le **mac h-Ui Domnaill, .i. Aedh Og, mac Aedha Ruaidh**, a **Tir n-Eogain** & baile h-***U*i Neill (.i. baile Domnaill h-Ui Neill)** do loscadh leis & baile **Aedha, mic Domnaill h-Ui Neill** & baile **Briain, mic Domnaill Ui Neill** & o **Abhuind Mhor** astech do imthecht leis gan frithbert, gan imresain. Ocus suide fa **caislen** na **Dergi** do ar a ímpudh & an **caislein** do ghabail do & a barda fein d'fhagbail ann & a dhul assin co **Cill Mic n-Enain** & ainm righ do gairm dhe for **Thir Conaill** do thoil De & daine & araile, 2 die mensis Augusti. #### U1505.8 Sluaighedh leis h-**Ua Neill, .i. le Domnall**, a n-**Dartraigi** **Oirgiall** & an tir do milliudh & do crechadh leis & **Aedh, mac Seaain Buidhe, mic Eogain Meg Mathgamna**, do marbadh ann & araile. Ocus **O Neill** do toighecht dia tigh do 'n turus-sin fo buaidh cosgair. --- p.476 #### U1505.9 **Domnall, mac Airt h-Ui Neill**, do marbadh le **Brian, mac Cuinn h-Ui Neill**. #### U1505.10 **Mac Domnaill Galloglach, .i. consabal h-Ui Neill**, do marbadh a feall a n-**Ard Macha**, .i. **Colla, mac Colla** aile, le clainn **Gilla Espuic, mic Somairle Ruaidh Mic Domnaill**. #### U1505.11 **Ingen Iarla **Cille Dara** (.i. **Geroid Iarla**), .i. ben **baruin **Slaine** (.i. Sar Uilliam Bailis)****, d'h-eg do 'n **plaidh**. Ocus an bean do bi ag an bharun mor d'h-eg do 'n chas cetna. #### U1505.12 Fliuchaimsir do shir an bliadhain-si, innus gur' mill arbannu **Erenn** d'urmhor & co h-airighi a **Feraibh Manach**. #### U1505.13 **Padraig O Feidhil d'h-eg .i. Brathair Minur de Obseruancia** & {fol. B 101b} senmontaighi oirrderc, onorach a n-**Erinn** & a n-**Albain**. Ocus a eg a **mainister** **Tegh Molaigi** & a adhlucadh innti. #### U1505.14 **Eogan, mac Emuinn Meg Uidhir**, do marbadh le cloind **Gilla Padraic Meg Uidhir** a toraidhecht creichi. Ocus **Fergus Mor Mac Caba** do marbadh o cloind **Gilla Padraic** ar an cumusc cetna. #### U1505.15 **Prioir **Daim Innsi** d'h-eg, .i. Labrais, mac an Priora Moir h-Ui Flannagain**. #### U1505.16 **Cormac, mac Cormaic h-Ui Fhlannagain**, d'h-eg. #### U1505.17 **Concobur Riabach O Caiside** d'h-eg, .i. fer daenachtach, deghsolathair & **maighistir** saethair maith, fer tighi aidedh & araile. #### U1505.18 **Eogan Dubh Mac Amlaim** mortuus est. #### U1505.19 **Mac Meg Uidhir, .i. Toirrdelbach, mac Seaain mic Pilib Meg Uidhir** & da mac **Taidhg Mic *Gaffraig*** & **Tadhg Óg Mac Gaillghille**, ocht n-duine deg, do bathudh a n-en choiti ar **Finnloch** in bliadhain-si. #### U1505.20 **O Fedhaigh **Machaire --- p.478 Tulcha** d'h-eg an bliadhain-si, .i. Aedh O Fedhaigh**. #### U1505.21 **Seaan a Burc** do marbadh le cloind **Uilleg a Burc**. #### U1505.22 **Ingen Meg Samradhain, .i. Una, ben **Fhailghi, mic Domnaill Bain h-Ui Raighilligh****, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1505.23 In **Gilla Gruamdha, Mac an Caeich h-Ui Raighilligh**, do marbadh ina tigh fein la ceirbach dia cinedh fein d'en urchur do sgin, aidhci Luain Chasc. #### U1505.24 **Uilliam Og Mag Treinfher** d'h-eg an bliadhain-si do uthar a choisi. #### U1505.25 **Isibel, ingen Ghilla na Naem h-Ui Droma**, mortua est. #### U1506.0 Kal. Ian. u. f., l. *iiii.*, Anno Domini M. d. ui. #### U1506.1 **Mac Meg Uidhir, .i. Aedh, mac Emuinn, mic Tomais Oig Meg Uidhir**, do marbadh an bliadhain-si le cloind **Cuind h-*U*i Neill** & le **Pilib, mac Gilla Padraig Meg Uidhir**, a toraidhecht creiche do-rinne **mac h-Ui Neill, .i. Aedh, mac Cuinn Ui Neill**, ar **Cuil na n-Air*th*er.** #### U1506.2 **Mac Goffraigh Ruaidh Meg Uidhir d'h-eg, .i. Magnus**. #### U1506.3 **Mac Briain **Theallaigh Eathach** d'h-eg, .i. Feidhlim**. #### U1506.4 **Semus, mac Pilib, mic an Gilla Duibh Meg Uidhir**, d'h-eg. #### U1506.5 **Tomas, mac Oiliuer Pluingced** do marbadh le cloind **Mathgamna h-Ui Raighilligh**, idon leisin **Calbaigh, mac Feidhlím** & lena cloind. Ocus cogadh **Gall** & **Gaeidhel** d'eirghi trid-sin. #### U1506.6 **Paidin h-Ua Mael Conaire**, en rogha **Erenn** a filidhecht & a senchus, do abailt do bidhg, aidhchi Luain Minchaisc & araile. #### U1506.7 {fol. B 101c}**Mac h-Ui Cathain, .i. Brian Finn, mac Seaain h-Ui Cathain**, do marbadh le **Domnall, mac Neill, mic Enri, mic Eogain h-Ui Neill**. Ocus mac do 'n **Brian-sin, .i. Maghnus h-Ua Catha*i*n**, do marbadh le **Donnchadh h-Ua --- p.480 Cathain** 'sa raithi cetna. #### U1506.8 **Tomas Buidhe Mag Coscraigh, .i. aircinnech **Cluana Eosain****, d'h-eg. #### U1506.9 **Mac Uibhilin, .i. Ualtar, mac Cormaic, mic Séinicin Mic Uibhilin**, do marbadh leis **O Cathain, .i. le Tomas, mac Aibne h-Ui Cathain** & le cloind t-**Sheaain h-Ui Cathain, .i. le Donnchadh** & le **Domnall Cleirech**. Ocus do marbadh maille fris ann da mac **Tuathail h-Ui Domnaill** & da mac h-**Ui Ara** & tri mic h-**Ui Buighellain** & da mac h-**Ui Chuinn**. Acht cena, do-thuitetur ceithri fir dec do **mhaithibh** a muinnteri mailli fris. Ocus troscadh laei Lughnasadh do-ronait insin. #### U1506.10 **Baile Atha Truim** do loscadh do 'n leth tall d'uisce d'urmor de teinidh diiait hoc anno. #### U1506.11 **Aedh Ruadh, mac Glaisne Meg Mathgamna**, do marbadh leis **O Raighilligh, .i. le Seaan, mac Cathail h-*U*i Raighilligh** & lena cloind in bliadhain-si. #### U1506.12 **Mag Murcaidh** do marbadh an bliadhain-si ag buain creichi de do glac se a **Fern Muigh**. #### U1506.13 **Rughraidhe, mac Toirrdelbaigh Meg Uidhir**, do lot gu guasachtach ina shuil do urchur do shaighid a tóraidhecht creichi do-rinne **Emunn, mac Philib, mic Briain Meg Uidhir** ar cuid do **Teallaigh Eathach**. #### U1506.14 Cogadh mor & dighbala ímdha eter in da **Philib** trid-sin, .i. **Pilib, mac Toirrdelbaigh Meg Uidhir** & **Pilib, mac Briain Meg Uidhir** & araile. #### U1506.15 Roinn duthaigi do luadh eter slicht **Pilib Meg Uidhir** in bliadhain-si. Ocus **Ruaidhri, mac Briain Meg Uidhir** & a clann do beth ag iarradh na ronna-sin & **Pilib, mac Briain**, do thabairt **Albanach** chuige, .i. **Somairle Aneloigh**, cona muinntir & crech do dhenum doibh air **Ruaidhri**. **Ruaidhri**, imorro, & **Pilib, mac Toirrdelbaigh Meg Uidhir**, do dhul a tóraidhecht na creiche. Mac **Toirrdelbaigh** do beth ag iarradh gan an tóraidhecht do dhenum an la sin & --- p.482 sidh do denum. **Ruaidhri** do dul tar comairle & an crech do lenmuin doibh. **Albanaigh** do impodh friu & brised forro & **Ruaidhri** do ghabail annsin {fol. B 101d} & a mac do marbadh, .i. **Seaan Mag Uidhir**. Ocus **Pilib, mac Toirrdelbaigh Meg Uidhir**, do gabail ann & a lot gu guasachtach ina cois & a legan amach gu luath iar sin. Ocus milledh an tire uile do thecht de sin, eter cill & tuaith, mar nach tainig re h-aimsir fhada roime-sin & araile. #### U1506.16 **Domnall O Craidhea*i*n**, .i. cennaigi onorach, cogúas, a eg do bidhg ag eistecht Aiffrinn a **mainister** **Duin na n-Gall** an bliadhain-si. #### U1506.17 **Mac Briain Mic Magnusa** d'h-eg (.i. aidchi Nolla*i*g mó*i*r) .i. **Murchadh**; nech da n-goirthi an **Gilla Dubh, mac Tomais Oig, mic Tomais Mhoir, mic Briain**, ar caithim morain da ais re tegh n-aidhedh & araile. #### U1506.18 **Maghnus Mac Amlaim d'h-eg, .i. mac Briain, mic Amlaim Meg Uidhir**. #### U1507.0 Kal. Ian. *ui. f., l. xu.*, Anno Domini M. d. uii #### U1507.1 h-**Enri, mac Aodha Uí Néill**, **saí** chinn-fhedhna & duine dob' fherr aithne ar gach ealadhain ina aimsir féin, d'h-eg an bliadhain-so im fhéil Cros. #### U1507.2 **O Flannagain d'h-eg do bhidhg a tus Erraigh na bliadhna-so; .i. Muircertach, mac Muircertaigh Uí Fhlannagain**. #### U1507.3 **Ingen Mhég Uidhir, .i. Gráine, ingen Emhuinn Mhég Uidhir, ben **Pilib, mic Toirrdelbaigh Mhég Uidhir****, d'h-eg an bliadhain-so: .i. ben dercach, daonachtach, chogusach, deigheinigh. #### U1507.4 **Mainister** **Clochair** do loscadh an bliadhain-so im fhéil **Padraig**. #### U1507.5 **Feilimidh Mhág Uínsenna*i*n d'h-eg, .i. breithemh Uí Dhomnaill & Oiffiscel **Thíri Conaill**** & **saí clerigh** & duine do badh mo cogus & --- p.484 derc ina aimsir. #### U1507.6 **Niall, mac Cuinn, mic Aodha Buidhi, mic Briain Bhallaigh *U*í Neill**, do ghabail le muinntir **Chairrgi Ferghusa** an bliadhain-so & a beth tamall a laim & sé **braighdi** dheg do bhuain ass 'g á léigin amach. Ocus an **caislen** cetna-sin do ghabail do **Niall, mac Cuinn** & méra {fol. B 102a} an bhaile do ghabail ann. #### U1507.7 **Tempoll** **Achadh Beithi** do loscadh an bliadhain-so & urmhór maithisa in tíri uile do loscadh ann. Ocus bliadhain tésta do coicait bliadhan o 'n cet loscadh guruigi sin & fiche bliadhan o 'n loscadh tanuisti bheós. #### U1507.8 **Emann, mac Tomais Óig, mic Tomais aile Még Uidhir**, d'h-eg an bliadhain-so do thinnis en oidhchi. #### U1507.9 **Mág Raith, .i. Tomas** & **Mac Con Mhidhi, .i. Solamh** & h-**Ua Cuill, .i. Cenn Faolaigh** & h-**Ua Dalaigh Fínn, .i. Gaf*f*raigh** & h-**Ua Dalaigh Cairbrech, .i. Aonghus** & h-**Ua Gerain, .i. Seaan** — hii omnes poete hoc anno in Christo dormierunt. #### U1508.0 Kal. Ian. *uii. f., l. xxui.*, Anno Domini M. d. uiii. #### U1508.1 **Mac Még Mhathgamna, .i. Remann Óg, mac Rémainn aile Mheg Mhathgamna** do mharbadh a n-domnach **Muighi Dá Claine**, lá fheili **Padraig**, lé **mac Mhég Uidhir, .i. lé Pilib, mac Emhainn Mhég Uidhir**, an bliadhain-so. Ocus mar so tharrla sin, .i. **Pilib** do dhul a n-onóir **Padraig** d'eistecht serbhise do 'n bhaile &, mar do bhádur ag estecht an Aithfrinn 'sa **tempoll**, **Rémunn Óg** do thecht, fedhan mór, fa 'n **tempoll** & téinnti do adhuint doibh a cethri ardibh an **tempuill**. Ocus mac --- p.486 **Még Uidhir** gu sona, senamail d'á rádh nach léigfedh sé **tempoll** **Padraig** do loscadh & a muinntir do brosdughudh docum maithe do dhenum. Ocus **Pilib** & a **braithri** do dhol amach a n-ainm Dé & **Padraig** & **Remonn Óg** do trascart d'á eoch & a mharbadh & a comdalta do marbadh fáraon ris, .i. mac **Briain Ruaidh mic Ghilla Bhrighdi** & **braighdi** do gabail ann fós. Ocus do moradh ainm Dé & **Padraig** trit-sin. #### U1508.2 **Donnchadh (.i. Donnchadh Caoch), mac Briaín, mic Pilib Mhég Uidhir**, d'h-eg an bliadhain-so. #### U1508.3 **Pilib, mac Briain, mic Feidhlimthe Ui Ragalligh**, .i. cenn-fedhna & fer tighi aidedh & duine dob' {fol. B 102b} fherr aithne ar gach ealadhain d'á roibhi a n-**Gairb Trian** *an* am-sin, a ég an bliadhain-si, Aine Chasc mór do sunnradh, iar m-buaidh Ongta & aithridhe. #### U1508.4 **O Domnaill, .i. Aodh, mac Aodha Ruaidh Uí Domnaill**, do thecht, loingis, ar **Loch Érne** an bliadhain-so & **caislen** **Ínnsi Scillinn** d'fagbail dó ó **Ruaidhri Mhág Uidhir**. Ocus **O Domnall** do thabairt an **chaislein** isin do **Pilib, mac Toirrdelbaigh Mhég Uidhir**. Ocus **braighdi** an tíri d'faghbail dó fós. Ocus **O Néill (.i. Domnall)** & **Mag Uidhir (.i. Concabur)** do thecht gu h-**Ínís Sceillinn** & a ríarughudh doibh & **Pilib, mac Briain Mhég Uidhir**, do brisedh a **chaislein** féin ar egla **Ui Domnaill** & clann **Briain** d'fhágbail an tíri, .i. **Ruaídhri**, a cend **Uí Ruairc** & **Pilib**, a cend **Airt Óig, mic Cuinn Uí Neill**. Ocus --- p.488 cogadh mór eter shlicht **Pilib Meg Uidhir** de sin. #### U1508.5 **Mac Uí Ruairc, .i. Tighernan Óg, mac Eoghain, mic Tighernain** aile, do marbadh le **Seaan, mac Tighernain Fhínn Ui Ruairc**, an bliadhain-si. #### U1508.6 Insoighidh le cloinn **Donnchaidh Mhég Uidhir, .i. le Tomas** & le **Pilib** & le **Féidhlimidh** & le Clainn t-**Sheaain Bhuidhi Még Mhathgamna** ar **Mag Uidhir, .i. ar Conchabur**. Ocus **Mag Uidhir** do breith orra & brisedh dó orra & **Feidhlimidh, mac Donnchaidh**, do marbadh leis & **Brian, mac Seaain Bhuidhi Még Mhathgamna**, do bualadh & do ghabail leis. #### U1508.7 **Somairli Bacach, mac Somairle aile Mic Domnaill**, cend cóirighthe **galloglach** do muinntir **Uí Néill**, d'h-eg an bliadhain-si. #### U1508.8 Crech*a* mora le h-**Art, mac Cuinn Uí Neill**, ar **Cheinel Feradhuigh** & **Eoghan Ruadh, mac Uí Neill**, do breith air clainn mic **Cathmhaíl** & **Aonghus, mac Somairle Bhacaigh Mic Domnaill**, do mharbadh fa **Art** & **Art** fein d'imdhecht ar éigin & na crecha do breith leis dó. #### U1508.9 **Níall, mac Alaxdrainn Mic Caba** & **Enrí, mac Briain Mic Cappa**, d'h-ec an bliadhain-si. #### U1509.0 {fol. B 102c} Kal. Ian. *ii. f., l. uii.*, Anno Domini m. d. ix. #### U1509.1 **O Neill, tigherna **Tire h-Eogain**, .i. Domnall O Nell**, d'fagbail báis an bliadhain-si & **Art, mac Aodha Uí Neill**, do righadh 'na ínadh. #### U1509.2 **O Baíghill, .i. Emann Buidhe, mac Néll**, do marbadh le **Concobur Óc O m-Baíghill** d'en urcar do gha sa 'n oidche. #### U1509.3 **Pilib, mac Briain, mic Pilib Meg Uidhir**, d'h-eg ím fheil **Brighdi** na bliadhna-sa, saí chinn-fedhna. #### U1509.4 **Eoghan mac Cuinn, mic Aodha Buide Uí Neill**, d'h-eg in bliadhain-so. #### U1509.5 **Donnchadh Mhág Ruaidhri,oirchinnech **Machaire na Croisi****, d'h-eg an bliadhain-si. #### U1509.6 **Mac Uí Neill, .i. Art, mac Cuinn, mic --- p.490 Enrí, mic Eogain Uí Néill**, do ghabail a feill le h-**Art an Chaislein, mac Neill, mic Airt, mic Eogain Ui Néill** & secht cairdis Crisd dó ris & a thabairt ar ciaredh chuigi ina **caislen** fein & a thabairt a laim **Uí Domnaill**. #### U1509.7 **Mac Uilliam **Chloinni Ricaird** d'h-eg an bliadhain-si; .i. Uilleg**, saí cinn-fhedhna, fer einigh & eghnuma. #### U1509.8 Sluaighedh leisin n-**Giústis**, .i. lé h-**Iarla **Chilli Dara****, a **Tír n-Eoghain** ar tarraing clainni **Cuinn Uí Néill** & **caislen** **Duine Genainn**, .i. **caislen** **Uí Néill**, d'faghbail do chlainn **Chuinn** suil tanaic an t-**Iarla** uime & an t-**Iarla** do dhul assin fa **caislen** na h-**Oghmuighe** & a ghabail leis. Ocus **Toirrdhealbach, mac Néill, mic Airt Uí Néill**, do ghabail ann & **Eoghan Ruadh Mac Suibhne** fós do ghabail ann, nech do shín lámh d'**Art, mac Cuinn**, 'g á ghabail 'sa **caislen** cetna. Ocus in **caislen** do brisedh leisin **Iarla** 'na dhiaigh-sin & in t-**Iarla** do impód día tigh do 'n turus-sin. #### U1509.9 **Tomas, mac Remuinn Mhég Uidhir**, do marbadh ar sluagh **Uí Dhomnaill** a **Muigh Luirg**. #### U1509.10 Ocus innsoighidh le **Brian, mac Cuinn Uí Neill**, ar shlicht ingine **Mic Murchadha** ar bord **Locha Laoghaire** & **Enrí Óg, mac Enrí Óig aile Uí Néill** & da **mac Néill Bernaigh Uí Néill, .i. Eoghan** & **Brian**, do marbadh ann & cethri h-eich ar coichait ech do bhuain dib a cetoir. #### U1510.0 {fol. B 102d} Kal. Ian. *iii. l. f., xuiii.*, Anno Domini M. d. x. #### U1510.1 Sluagh la **Geroid, Iarla **Cilli Dara** .i. Giústis **Erenn****, a **Cuiced Muman** co **maithibh** **Gall** & **Gaidhel** **Laighen** leis, d'ár' cumdaigh **caislen** d'aindeóin **Gaidhel** **Muman** a --- p.492 **Carraic Cital**. Ocus lenais h-**Ua Domnaill, .i. Aodh, mac Aódha Ruaidh**, tresan **Midhe** 'sa **Mumain** é, ar began buidhne & tíaghait araon ar siubhal a n-**Ellaib** & gabait **caislen** **Cinn Tuirc** & airgit an tír & tiaghait iarum a n-**Desmumain Móir** & gabait **Caislen na Pailisi** & **caislein** **Coisi Maingi** co léir & ticit slán tar a n-ais a Cunntae **Luimnigh**. Doníat iarum a t-tinol sluaigh íar sin & cruinnighit **Geraltaich** na **Muman** im **Shemus, mac Iarla **Desmuman**** & **Goill** **Muman** arcena & **Mag Carrthaigh Ríabach, .i. Domnall, mac Diarmata, mic Fingin** & **Cormac Óc, mac Cormaic, mic Taidg** & **Goill** & **Goidil** **Midhe** & **Laighen** & tíagait co **Luimnech**. Ocus tinóilit **Toirrdhelbach, mac Taidg *U*i Briain, ri **Tuaghmuman**** & **Mac Con Mara** & **Sil Aodha** & **Clann Ricaird** morshluagh ina n-aghaidh. Ocus téid an t-**Iarla** cona t-slúagh trid **Bealaigh na Fadhbaighe** & trid **Belaigh an Gamna** no co raínic droichet romaith croind do-rinded les **O m-Briain** tar **Sinainn** & brisis an droichet & anais oidhci a faslongpurt andsa tir. Ocus doní **O Briain** cona t-sluagh **faslongport** ré n-a toeb, indus co cluineadh gach cuid dib a comrádh, no an scélaighacht doníthi do 'n leth eile. Iarna mharach iarum ordaighis in t-Iarla a t-shluagh & cuiris **Goill** & --- p.494 **Goidil** **Muman** ar tus & cuiris **Goill** **Midhe** & **Atha Cliath** ar deredh a t-sluaigh. **Toirrloingis O Domnaill** an becan buidhne do bí & anais ar deredh amesc **Gall**. Gabait an athgirre docum **Luimnich** trid **Moin na m-Brathar** & innsaighit na sluaigh sin t-**Sil m-Briain** an sluagh **Gall** & marbthar léo and **Barún **Cint**** & **Bearna **Bhalach Circistoún**** & dóine maithi eile nach airimter sund. Ocus imighit an sluagh **Gall** a cóir madhma & impait an sluagh-sin t-**Sil m-Briain** iar n-aithes & iar n-edalaibh imdha*ibh*. {fol. B 103a} Ocus ni raibe do **Ghallaibh** na do **Ghaidhealaibh** do 'nd da thaob-sin en lámh bud mó clú an la-sin aná **O Domnaill**, ac breith deridh t-shluaigh **Gall** leis. #### U1510.2 **Mac an Baird **Tire Conaill**, .i. Eoghan Ruadh**, do dhol d'éc a n-**Indsi Mic an Duirn** an bliadhain-si. #### U1510.3 **O Fialá*i*n, .i. Ferghal, mac Eoghain**, **sai ré dan**, & re daónacht, d'fhagbail báis. #### U1510.4 **Eoghan, mac Briain Uí Uiginn, **oide** **Connacht** re dan**, do dul d'h-ec. #### U1510.5 h-**Ua Domnaill, .i.Aodh, mac Aodha Ruaidh, tigerna **Tíre Conaill** & **Ichta*i*r Chonnacht** & **Ceniuil Moain** & **Innsi h-Eoghain** & **Fer Manach****, do dhol a lár a aisi & a neirt, d'aindeoin gach aín, d'á **oilithre** docum na **Romha**. #### U1510.6 **O Ragalligh d'h-ec in bliadhain-si, .i. Seaan, mac Cathair Uí Raghalligh**. Ocus is leis do cumdedh in t-**Ord Minur de Obseruancia** 'sa **Cabhan**. #### U1511.0 Kal. Ian. *iiii. f., l. xx. ix.*, Anno Domini M. d. xi./p[gt ] #### U1511.1 **Art Oc, mac Cuinn Ui Neill**, do bí a laim ag **O Domnaill** ag imtecht dó, do ligen do **Mhaghnus, mac *U*i Domnaill**, as a **braighdenus** can chead d'**O Domnaill** & a mac, idon **Níall Óc**, do thecht 'na inadh a n-gill ré comhall. #### U1511.2 **O Concobuir Fhailghe, .i. Cathair, mac --- p.496 Cuinn, mic a*n* Calbaigh**, an **Gaidhel** dob' ferr einech & engnum, clú & oirbert do bi a n-**Erinn** re a lin, do mharbadh do clainn **Taidg Ui Concobuir** & do clainn t-**Sheaain Ballaigh Uí Concobuir**, laim re **Mainister Fheórais**. Ocus an tír uile andsen do beth fo chumacht **Iarla **Cilli Dara**** da éis-sin. #### U1511.3 Sluaighedh lais **O Néll, .i. Art, mac Aódha, a **Tír Conaill****, d'ár' loisc **Glend Finne** & **Tir Énna** & an **Lacan**. Ocus téid iarum co h-**Innsi** & gabhais tennes roger é & impaís día thig & beris **braighde** **Uí Dochartaigh** leis. #### U1511.4 **O Domnaill, .i. Aodh**, do thecht o 'n **Roim**, iar faghail morain cunntaberta ar muir & ar tir & ar faghail grás mór & loghaid na n-uile pecad o 'n Pápa. Ocus fuair a cuairt co h-onorach ac dul & ac teacht ac **rígh** **Saxan** & fuair tinnlaici móra; óir ní minic fuair nech d'ár' fhácaib **Éire** lethéd na h-onora fuair o 'n **rígh**. Ocus tainic a tír a **Cairlind** & sé tend o fhiabrus & do bí a fad 'na {fol. B 103b} luighi 'sa **Midhe** & tic slán da thigh a cenn bliadhna co leth o 'n uair fá' r' imdhigh. #### U1511.5 **Cenel Feradhaigh** do creachadh le **Maghnus h-Ua n-Domnaill** & crecha mora eile do dhenamh ar t-slicht **Toirrdelbaigh Carraig Uí Concobuir** leis beós an bliadhain-si. #### U1511.6 **O Dochartaigh d'h-ec in bliadhain-si, .i. Seaan, mac Domnaill, mic Concabuir** & **O Dochartaigh** do denam do **Concabur Charrach**. #### U1512.0 Kal. Ian. *u. f., l. x.*, Anno Domini M. d. x. ii. #### U1512.1 **Niall, mac Cuinn, mic Aódha Buide, mic Briaín Ballaigh Ui Neill, tigerna **Trin Conghail**** & fer einich coitcenn d'écsib & d'aós ealadhna & fer médaighthi Ord & eclus & gach maithesa arcena & ana **Oirrthir Erenn**, do dul d'h-ec --- p.498 a **Carraic Fergusa** iar Comna & iar Sacarbaic. Ocus a annlacadh co h-onorach a **mainistir** na m-**Bráthar Minúr**. #### U1512.2 Sluaighedh la **Geroit, Iarla **Cilli Dara****, .i. **Giústis** **Erenn**, ar **Trian Congail**, dá' r' ghab **caislen** **Beóil Fersti** & da' r' bris **caislen** **Mic Eoin** & dá' r' airg **Na Glinne** & moránn do 'n tír. Ocus tuc mac **Neill, mic Cuinn** & **braighde** eile leis fós a n-gill re n-a breth féin. #### U1512.3 Coccadh mor iter **O n-Domnaill, .i. Aódh** & **O Neill, .i. Art, mac Aodha** & coccadh eile fós iter **O n-Domnaill** & **Mac Uilliam Burc, .i. Emann, mac Ricaird**. Ocus fostais **O Domnaill** coic cet déc túagh a n-**Ichtar Connacht** & a **Tír Conaill** & a **Feraibh Manach**. Gluaisidh **O Domnaill** o **Doiri**, becán **marcach** & gabais **caislen** **Beoil in Clair** a cocrich **Ghaleng** & facbais bhardan ann & tét tar ais a **Tír Fhíacrach**. Cruinnighis **Mac Uilliam Burc** & tét fa 'n m-baile & arna cloistin sin d'**Uá Domnaill**, indsaighis an baile arís & fácbais **Mac Uilliam** an baile dó & téit do chur lóin & barda a **caislen** **Escrech Abhann** a **Tír Fhiachrach**. Ar n-á cloistin sin d'**Uá Domnaill**, leanais **O Domnaill** h-é tarsna **Shléibhe Gamh**. Ar n-a airiughudh sin do **Mac Uilliam**, fácbais a mac annsa baile & bharda eile & gabhais fein roime docum **Aird {fol. B 103c} na Riagh**. Beridh **O Domnaill** radharc fair & legar amach fair & tegair ider **Mac Uilliam** & an t-áth & téid **Mac Uilliam** fá t-shnámh 'na [*gap: left blank/extent: 4 letters*]*n-aindeoin?* ass, uaíthedh & lentar an chuid d'á muinntir tar **Muaídh** & bertar morán ech & édidh díb --- p.500 & do imdigetar féin a coír madma. Suidis **O Domnaill** fa **caislen** **Escrech Abhann** & gabais an baile fa cend cetri lá & brises é as a h-aithle & gabais **mac Mic Uilliam (.i. Uillec**) & an barda uile & tic slán d'á thigh. #### U1512.4 Sluaighedh lais **O n-Domnaill** a **Tír Eogain** go **maithibh** **Ichtair Connacht** leis, dá' r' loisc do gach taobh no co ráinic **Dún Ghenaind**. Sídhaighis **O Néill** ris iar m-beth sechtmain 'sa tír dó & tic assin ar an **Oghmaigh**. Cumdaighis **caislen** re sechtmain and do brised *roime*-sin le h-**Iarla **Cille Dara**** & fácbais barda and. #### U1512.5 Sluaighedh la **Geroit, Iarla **Cille Dara**, Giústis **Erenn****, tar **Áth Luain** a **Connachtaibh**: crechais & loiscis **Cluain Conninn** & gabhais **Ros Comain** & fácbus barda ann. Tét assin a **Muigh Luirg** & gabais **caislen** **Baile na h-Uama** & millis mórán do 'n tír. Tic **O Domnaill**, sluagh mór, d'á cois tresan **Corr Shliabh** do comrádh risin **Iarla** & fillis tarais an oidci cetna & tuc ced tóraighechta do 'n tír air & marbthar drong d'á muinntir fa **Belaigh Buide**, can echt oirrderc. Ocus suidhis annséin sá n-**Shligech** & do mill duthadh t-sleachta **Briain Uí Concobuir**. #### U1512.6 **Mairgréc, ingen Concobuir Uí Briain, bantigerna **Ichtair Connacht** o t-**Sliab** anúas ar tús & ben **Uí Ruairc**** iarum — an en ben dob' ferr clú & einech & tighedhus & do ba shaidbri d'ór & d'aircet & do gach uile maith d'á raibhe a n-**Erinn** 'na h-aimsir — d'fhaghail báis & a h-annlacadh a n-eclus croind do-rinne fen do na **Brathrib Minúra** laim re **Druim dá Ethiar**. --- p.502 #### U1512.7 **Art, mac Cuinn Uí Domnaill**, d'fhaghail bháis co h-obann do thaom thinnis a **mainistir** **Dúin na n-Gall**. #### U1512.8 **O Cleírich, .i. Túathal, ollam **Uí Domhnaill**** re senchus, mortu*u*s est. #### U1512.9 **Pilib, mac Toirrdhealbaigh Mhég Uidhir** & a chlann & **Tomas, mac Mhaghnusa Mhég Samradhain**, do dhul ar ínnsoighidh a **Teallaigh Echach** & crech do dhenam dóibh ar **Thoirrdealbach, mac Aodha Mheg Samradhain**. Ocus **Toirrdhealbach** feisin, nech do bhí 'na **thanaisti** 'sa tír, do mharbadh a toraighecht na creichi-sin. Ocus a n-dul assin fa crannóig **Mhég Samradhain** & an [6](javascript:footNote('G100001C/note006.html')) {slip A } crannóg do ghabail leó. Ocus **Mag Samradhain** feisin do ghabail leó & é tínn & a fhágbail dóibh mar nár' fhédadur a thabairt leó. Ocus **mac Uí Raghalligh, .i. Emann Ruadh, mac Cathail, mic Aodha Uí Raghalligh**, do bhreth ar na **Manachaibh**-sin & ar **mac Maghnuis** & brisedh dó orra. Ocus **Donnchadh, mac Rémuinn, mic Pilib Még Uidhir**, do marbadh leó & **Pilib, mac Eogain, mic Domnaill Ballaigh Mhég Uidhir** & **Aodh, mac Eogain, mic sen Toirrdelbaigh Mhég Uidhir** & **Muircertach Ruadh Mag Murchaidh** & morán aile do bhuain dibh. #### U1512.10 Clann **Pilib, mic Briain Mhég Uidhir**, d'eirghi do **Ghilla Phadraig, mac Pilib, mic Toirrdelbaigh Meg Uidhir**. Ocus **O Flannagain, .i. Maghnus, mac Gilbert** & a chlann & a **braithri**, ag idhlucudh mic **Pilib**. Ocus síad do dhul fa cheili & **brathair** **Uí Flannagain, .i. Gilla Isu** & **mac Uí Fhlannagain, .i. Sémus**, do lot & a n-ég araon a cend a naomuidhi. Ocus días do muinntir chlainni **Pilib, mic Briain, do marbadh an*n*, .i. Toirrdelbach Bernach, mac Cathail, mic Airt** & **Feradhach Buidhe Mhág Samradhain**. #### U1512.11 Innsoighidh le **Domnall, mac Briain, mic Domnaill Uí --- p.504 Neill**, ar **Ghilla Padraic, mac Pilib, mic Toirrdelbaigh Mhég Uidhir**. Ocus slicht {slip B } **Flaithbertaigh Meg Uidhir** faraon re mac **Briain**. Ocus a n-dola ar baili **Bona Obhann** & crech do ghlacadh dóibh. Ocus brisedh orra & creach do bhuain díbh & cuid da muinntir do bhathadh & do marbadh a timchill mic **Maghnus*a*, mic Briain, mic Concabhair Oig Még Uidhir**, eter baile **Bona Abhann** & **Inís Móir**. Ocus mac **Briain** féin do ghabail a **Tomnuigh an Réta** i ferann na h-**Arda** **Muinntire Luinín** & fer lé h-ochtar da muinntir do bhathadh a **Caraidh Muinntire Banain** in lá cétna.[7](javascript:footNote('G100001C/note007.html')) #### U1513.0 {fol. B 103d} Kal. Ian. *uii. f., l. xxi.,* Anno Domini M. d. x. iii. #### U1513.1 **Rosa, mac Maghnusa Meg Mathgamna, tigerna **Oirgiall****, mortu*u*s est. #### U1513.2 **Tadg, mac Maileclainn Uí Cellaigh, tigerna **O Maine****, mortu*u*s est. #### U1513.3 **Maighister Muiris O Fithcellaigh, doctúir díadacht & Brathair Minúr**, an t-en clérech bud mó clú & oirrdercus do bí th-*s*oir na abhus ré a linn, taréis a beth da fichit bliadhan 'sa 'n **Edáill** dó ag légtóracht & ag denam ghluasand ar an Scribtúir, tic a tír a n-**Gaillimh** & é 'na **airdespuc** a **Tuaim** & loghad na n-uile pecadh aige do gach aon do bíadh 'g á Aifrend an cet la do rachadh co **Tuaim**. Ocus ar n-ordughudh laí arithi chuige-sin & fir **Eirenn** d'urmór ag triall 'na comdhail, fuair bás a n-**Gaillimh**, maille re tuirsi b-fer n-**Erenn** do beth --- p.506 'na dhíaid. #### U1513.4 **Octouianus de Spinellis, .i. primfhaid **Arda Macha****, in Christo quieuit. #### U1513.5 **Geróit, Iarla **Cilli Dara****, .i. **fer inaid an rígh**, an t-en macgoill dob' ferr & bud mó nert & clú & oirrdercus & is mó do-rinde do ghabhaltus ar **Gaídealaibh** & is lía do cumdaigh do **chaislenaibh** do **Ghallaibh** & do bris do **chaislenaibh** **Goidhel** & dob' ferr recht & riagail & is mó tuc d'á arneis fen d'feraib **Eirenn**, d'fhagail báis Ongtha & aithrighe a **Cill Dara**. Ocus a adhnacal a **tempull Crist** a m-**Baile Atha Cliath**, maille re tuirsi urmóir **Gall** & **Gaidhel** **Erenn** 'na dhíaidh. #### U1513.6 Sluaighedh la **Piarus, mac Semais Buitilér**, a n-**Uí Mic Coille** 'sa **Mumain**, d'ar' crech & d'ár' loisc an tír. Sluaighedh aile lais im **O Cerbaill** & im claind **Mic Murchadha**, d'ár' loisc **Baile an Gharrgha** **O Conaill** & móran eile do 'n tír. #### U1513.7 **O Domnaill, .i. Aodh, mac Aodha Ruaidh**, do dul, becan fedhna, a n-**Alpain** lé h-iarradh **rígh** **Alban** maille re litrechaibh air, d'á fuar onóir & tidlaici mora o 'n **rígh**. Ocus, ar m-beth raithi faris an **rígh** dó & ar cláochlódh comhairle do **rígh** **Alpan** im thecht a n-**Erinn**, tic **O Domnaill** slan d'a thigh ar fagháil cunntaberta moire ar fairci. #### U1513.8 Sluaighedh les **O Néill, .i. Art, mac Aoda**, a **Trian Conghail**, d'ar' loisc **Magh Line** & d'ar' crech na **Glinne**. Ocus beris mac **Néll, mic Cuinn** & **Mac Uibhilín** ar chuid do 'n t-sluagh & marbthar **Aod, mac Uí Nell**, do 'n cur-sin. Teagmaidh an sluagh & an toír da cheile arna mharach & marbthar **Mac Uibhilín, .i. Risderd, mac Rugraidhe** & scaí **Alpanach**. Ocus tic **O Néll** slán da thigh iarum. #### U1513.9 {slip C }**O Breislén d'h-eg an bliadhain-si, .i. Domnall, --- p.508 mac Concabuir Uí Bhreislén, .i. ollam bretheman **Mhég Uidhir****. #### U1513.10 **Mac Mhég Uidhir, .i. Domnall, mac Seaain Mhég Uidhir**, do ghabail leisin **comarba Mhág Uidhir** gairid ría Nodlaig & **Donn, mac Concabuir, mic Con Connacht Meg Uidhir**, do marbadh ar an lathar-sin fós. #### U1513.11 Innsoighidh le **Conn, mac Neill, mic Airt Uí Neill**, a **Clainn Conghail** & crecha mora do dhenum leis & **Art, mac Aodha, mic Domnaill Uí Neill**, do ghabail leis & **Seaan, mac Neill, mic Briain Buidhe Uí Neill** & da mac **Mic Cinath** do mharbadh leis. #### U1513.12 **O Ceallaigh **Maine** d'h-eg an bliadhain-si, .i. Donnchadh, mac Mhaílechlainn Uí Cheallaigh**. #### U1513.13 Dá mac **Pilib, mic Briain Mhég Uidhir**, .i. **Emann** & **Remann**, do marbadh lé clainn **Uí Fhlannagain** a n-**éruic** a m-**braithrach** do mharbadur san roime-sin. #### U1513.14 {fol. B 104a}Sluaighedh lá **rígh** **Alpan** co **maithibh** **Alpan** uimé d'á raibhe tri fichit mili fer coganta a crich t-**Shaxan**. Loiscis & airccis an tír do gach leth. Cruinnighis **Loard Seomuirlín** & a mac & cliar t-**Shaxan** & cumín t-**Shaxan** 'na n-aghaidh. Tucsat cath d'á céile & muighidh for **Albanchaibh** & marbtar **ri** **Alpan** ann & **Mac Calín** & **airdespuc **Sangct Andriás**** & mórán do **thigernaibh** ailibh **Alban** & mórán nuimer di-airmidhe do doínibh ar gach taob. Ocus berthar corp and **righ** co **Lundain**. #### U1513.15 **Art, mac Nell, mic Airt Uí Nell**, d'fhagail báis & a andlacadh co h-onorach a n-**Dún na n-Gall**. #### U1513.16 **Art, mac Aodha Ui Nell, tigherna **Tíre h-Eogain**** & duine aithnech, deigeinech bud mór clú & uáisle, d'fhaghail báis Ongta & aithrighe a n-**Dún Ghenainn** & **Art Óc, mac Cuinn Uí Nell**, do ríghadh 'n-a inadh les **O Cathá*i*n** & lé h-urmór **Ciniuil Eogain** a --- p.510 **Tulaigh Óc** & **caislen** **Dúin Genaind** d'fagail dó o cloinn **Airt, mic Aoda** & **Iarla **Cilli Dara**** do thecht, sluagh, co **Dúin Ghenainn** do congnam leis. #### U1513.17 **Caislen** **Duin Libsi** do ghabail d'**O Domnaill** ar cloinn **Geroíd Mic Uibhilín** & a thabairt do cloinn h-**Ualtair Mic Uibilín**. #### U1513.18 **Alustar, mac Ualtair Mic Uibilín**, do crochadh le **Domnall Clerech O Cathá*i*n** a **Cuil Rathain**. #### U1513.19 **Cathal Óc, mac Domnaill, mic Eogain Uí Concobuir**, an mac **rígh** dob' ferr einech & engnam & glicus do bí a n-**Íchtar Connacht**, do marbadh da derbrathair fen, .i. d'**Eogan, mac Domnaill**, a feall, laim re baile **Uí Gillga*i*n**. Ocus techt do **breithemhnus** direch Dé **Eóghan** féin do crochadh d'**O Domnaill** fá cend tri lá tresan n-gním-sin. #### U1513.20 **Foslongport** do dhenam d'**O Domnaill** timchill t-**Shliccigh** o fheil **Brighde** co Cingcís. Ocus ní dechaidh aige fair & do marbadh ann duine úasal do **Cloinn t-Suibne** **Fhanat**, .i. **Níall, mac Erimhoin Mic t-Suibne**. #### U1513.21 **Emann (.i. Mac Uilliam Burc), mac Ricaird a Burc, tigherna **Conmaicne Cuile****, do marbadh le cloind **Uáter a Búrc** a feall a mainistir **Rátha Brannduibh**. #### U1513.22 **Eogan O Maille** do thecht, lucht tri long, fa na **Cella Beca** {fol. B 104b} 'sa n-oidhci & maithe an tíre ar eirghi amach an uair-sin. Airgit & loiscit an baile & gabait mórán **brághat** ann & anait a n-imeal an tíre re **doininn** moír ruc orra & doniat teinnti a focus da longaib. Ocus beridh *orra* macámh óc do cloinn **Mic t-Suibne, .i. Brian** & clann **Briain, mic an Espuic Uí Ghallcubuir** & buidhen lercach & scolóc. Ocus cuirit chuca & --- p.512 marbtar ann **Eogan O Mailli** & coic fichit, no a sé, maille ris & bentar da luing dib & na **braighde** do ghabhatar, tre mhírbailibh De & **Caiterfhína** 'sa baile rosháraighset roimhe. #### U1513.23 **Mac Mic t-Suibne **Tíre Boghuine**, .i. Eogan Ruadh**, do marbadh do cloinn a derbrathar fén & do **mac Toirrdelbaigh Ui Buíghill**. #### U1514.0 Kal. Ian. *i. f., l. ii.*, Anno Domini M. d. x. iiii. #### U1514.1 **Caislen** na **Cuilentraighi** do brisedh & an **Coill Mór** do gerradh & d'argain d'**Iarla **Cilli Dara**, .i. do Geroid mac Geroit**, ar **Laíghis Uí Mórdha**. #### U1514.2 **Mac Toirrdelbaigh Óic, mic Mic Domnaill**, do marbadh la **Laíghis**, .i. **Consapal** gallóglach an **Iarla**. #### U1514.3 **Caislen** **Cúil Rathain** do gabail & do brisidh d'**O Domnaill (.i. Aod)** a n-**eraic** a t-shlána do bris **Domnall O Cathá*i*n**. #### U1514.4 **Caislén** na h-**Oghmaighe** do brised les **O Neill, .i. la h-Art Óc**. #### U1514.5 Maidm do thabairt les **O Neill** ar cloinn **Domnaill Uí Neill** & ar cloinn **Airt Uí Neill** & móran d'echaibh & d'étedh & do daínibh do buaín dib. #### U1514.6 Sluaighedh la h-**Iarla **Cilli Dara**, .i. Geroit, mac Geroit, Giustis **Erenn****, ar **O Raighilligh** d'ar' bris **caislen** an **Chabáin** & d'ar' n-iadmaidh **O Raighilligh** & d'ar' marbadh é, .i. **Aod, mac Cathail Ui Raighilligh** & moran do **maithibh** a thíre maille ris. Ocus gabthar **Mac Cába** and. #### U1514.7 Sluaighedh le **Semus, mac Iarla **Desmuman**** & les **O Cerbaill** ar **Píarus Buitilér**. Loiscit an **Trían --- p.514 Medhonach** co h-imlán & beirid **Piarus Buitiler**, lín a t-sluaigh, orra & clann **Tomaís, mic Iarla **Cilli Dara**** & **gallóglaich** & marcsluagh an **Iarla** maille friu & imdighit slan d'á n-aindeoin. #### U1514.8 {fol. B 104c} Crecha móra do dhenamh d'**O Domhnaill** a n-**Galenga** d'ár' loisc & d'ár' airg an tír co **Crúachán Gaileng** & marbtar **O Ruádhan** les & a lán aile. #### U1514.9 Maidm do thabairt d'**O Neill (.i. Art Óc)** ar **Aod, mac Domnaill Uí Neill** & ar **Conn, mac Neill, mic Airt**, d'ar' marb & d'ár' ghab moran d'a muinntir & dar' ben a n-eich & a n-éidedh dib & d'ar' ainfainnigh iat, innus gur' an tigernus **Tire h-Eogain** can imresain aige o shin amach. #### U1514.10 Coccadh ar n-erghi ider **O n-Domnaill (.i. Aod)** & **O Neill (.i. Art Oc)** & moran doíne d'fhostadh gacha taoba doib & a m-beth a fad a **faslongport** ar comair a cheile. Ocus a techt do rath an Spirita Naim & do comairle na n-deghdaine síth cairdemail do denam doib & a n-dol a cend a celi ar droicheat **Arda Sratha** & cairdes-Crist do denam dóib ré ceile. Ocus cartacha nuaídhe, maille ré daingniughudh na sencartach, do thabairt la h-**Ua Neill** d'**U*a* Domnaill** ar **Ceniul Moain** & ar **Innis Eogain** & ar **Feruibh Manach**. Ocus **O Domnaill** do thindlacudh a **mic d'O Neill, .i. Niall O Neill**, do bí a fad roime-sin a n-gill ré tairisecht. #### U1514.11 Clann **Geróit Mic Uibilín** do marbadh a feall do cloinn **Bhaltair Mic Uibilín** & an tír do crechadh & do loscadh do **mac Neill (.i. Aod), mic Cuind**, tresan marbadh-sin. #### U1514.12 Sloghadh la h-**Iarla --- p.516 **Cilli Dara**, .i. Geroit, mac Geroit, Giústis **Erenn****, 'sa **Mumain** d'ár' loisc **Uí Conaill ar mac Iarla **Desmuman**, .i. Semus**. Cruinnighis mac an **Iarla** lín a thinoil & tic **O Briain, .i. Toirrdelbach, mac Taidg**, co **maithibh** a dúthaidhe do chungnum lé **Semus, mac an Iarla**. Ocus do imdigh **Iarla **Cilli Dara**** co sona, senamail sul rucsat na sluaigh-sin ar a céli. #### U1514.13 Coblach long fada & bhád do tharraing d'**O Domnaill** ar **Loch Erne** & beth 'na chomnaidhe a fad ar **Inis Sgeillend**. Airgis & loiscis oilein **Chuil na n-Oir*th*ear** & do ní sith riú n-a dhiaidh-sin ar cur a cumhacht*a* orra. #### U1514.14 **Mac Uilliam Burc do mharbadh an bliadhain-si, .i. Seaan, mac Ricaird**, lé n-a **braithribh** féin a feall. #### U1514.15 Sluaighedh leisin n-**Giustis, .i. lé Geroit Óg, mac Geroit** aile, 'sa m-**Breifne** gairid ría Lughnusadh & dith mhór do denum 'sa m-**Breifni** do 'n turus-sin, .i. **O Raghalligh, .i. Aodh, mac Cathail Uí Raghalligh** *do marbadh lais, (&) **Pilip**, a derbrathair & mac do **Philip** & **Geroitt, mac Emainn, mic Tomáis Uí Raighilligh**. Achtmadh en ní, do marbadh cethre fir décc d'**uaislibh** & d'**ardmaithibh** **Muinntire Raghailligh**, cenmothá sochaidhe dia muintir. Ro gabhadh ann beos **Mág Caba, .i. Maine, mac Mathgamhna**.* #### U1515.0 {fol. B 104d} Kal. Ian. *ii. f., l. xiii.*, Anno Domini M. d. x. u. #### U1515.1 Crecha móra do denam d'**O Domnaill** ar **Cloinn **Diarmata Ruaidh**** a n-imel **Coillted Concobuir**, co tuc boruma n-di-airmidhe. Ocus loiter cos **Uí Domnaill** le ga do bí ina laim féin ag maruscálacht choda d'on t-sluagh & tegait slán acht sin. #### U1515.2 Sluaighedh les **O Nell --- p.518 (.i. Art Óc)** a **Cloind **Aoda Buidhe****, tar sárugudh a shlána leth ris **O n-Domnaill** 'sa síth ar a rabhatur **Cland **Aoda Buidhe**** & **O Domhnaill** a n-othrus an luit remráiti. Loiscis & crechais cuid mór do 'n tír & tic **mac Nell (.i. Aod) mic Cuinn**, a cend **Uí Neill** & gabais tuarustal **Uí Neill** & impais slán da thigh iarum. #### U1515.3 Crecha mora do denam d'**O Domnaill** ar t-shlicht **Briain Meg Uidhir** & a n-ithe aca fein & síth do denam riú as a h-aithle. #### U1515.4 **Caislen** **Aíne** do ghabail ar t-**Seaan, mac Iarla **Desmuman****, do t-**Semus, mac Iarla **Desmuman**** & suidhis annsen fa **caislen** **Locha Gair** & do bí a cumgach mór aigi, no gur' cuir **Sil m-Briain** & **Sil Cerbhaill** & **Sil Aoda** uaid h-é. #### U1515.5 **Aódh, mac Néll, mic Cuinn, tigerna **Trín Conghail****, do dol ar siubal 'sa **Coill Ulltaigh** & crecha do gabail dó. Lenais **Niall, mac Briain, mic Neill Gallda, .i. tigerna na **Coille Ulltaighi**** — neoch do bí a n-imreasain fa tigernus **Trín Conghail** — a tóraighecht iat & marbthar **mac Briain** & airgter an **Coill** co h-imshlan & anaidh nert an tíre ag **mac Nell** o t-shin amach. #### U1515.6 **Espuc **Ratha Both**, .i. Menma Mac Carmaic**, in Christo quieuit. #### U1515.7 **Mac Ui Domnaill, .i. Domnall, mac Aoda Ruaidh, tanusti **Tíre Conaill****, do marbadh le h-**Aod m-Buidhe, mac Aoda, mic Aoda Ruaidh**, 'sa **Tuaith Bladhaigh** & a breth tromloiti do thigh **Mic t-Suibni **Fhánat**** & bás d'fhagail annsin dó iar n-Ongad & iar n-aithrighi. #### U1515.8 **Semus, mac Tomais Ruaidh, mic in n-Abaidh Meg Uidhir**, do marbadh leisin **comarba --- p.520 Mág Uidhir** a b-ferann **Claínn Ínnsi.** #### U1515.9 **Tadhg, mac Toirrdhealbaigh Mhég Uidhir**, d'h-eg an bliadhain-si. #### U1515.10 **Espuc **Clochair**, .i. Eogan, mac Airt, mic Eogain, mic Airt aile Mic Cathmail**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1515.11 **Ben **Mic Mhaghnusa Mheg Uidhir** d'h-eg an bliadhain-si, .i. Siubhan, ingen an Espuicc Mhég Bhráduigh**. #### U1516.0 {fol. B 105a} Kal. Ian. *iii. f., l. xx. iiii.*, Anno Domini M. d. x. ui. #### U1516.1 Coccadh mór ar n-eirgi iter h-**Ua n-Domnaill** & **O Neill** & fostadh mór daíne do denam doib araon & creacha móra do dénam la **Maghnus h-Ua n-Domnaill** ar **mac Uí Neill, .i. Enrí Balbh** & urmhór an tíre uile do loscadh o t-**Shliabh** astech d'**U*a* Domnaill**. Crecha aili beós do denamh do **Brián, mac Cuinn *U*i Neill**, a **Ciniul Moain**. #### U1516.2 Coccadh d'érge iter t-**Seaan, mac Cuinn Uí Neill** & slicht **Aoda Uí Neill**. #### U1516.3 Cenglus **Seaan** ris **O n-Domnaill** arson **Uí Neill** do beth le slicht **Aoda**. Téid **O Domnaill**, sluagh, a **Tír Eogain** & loiscis **Cenel Feradhaigh** & cois **Úna**. #### U1516.4 **Ridere** Frangcach do thecht d'á **ailithri** docum **Purgatora Patraic** an bliadhain-si. #### U1516.5 Cenglais **O Domnaill** cumann ris & tic leis da thigh & doni onoir mór do & tuc eich & fal **Afracha** dó & tindlaicis slán docum a luinge h-é. Tic do cumand **Uí Domnaill** ris, gur' chuir long lán d'**ordanás** & do ghunnaidhib bristi **caislein**, ar costus **fhir-inaid rígh** **Alpan**, docum **Uí Domnaill**. Tairrngis **O Domnaill** an long les go **Sligech** & téid fen & cuid d'á t-shluagh & suidhis fa 'n m-baile. Ocus **O Néll** a coccadh ris 'n-a diaid & **Mac Diarmata** & o t-**Shliabh** anúas a coccadh --- p.522 ris roime. Brisis cethramha do 'n baile & gabais é ar an treas lá & do-ber einech do 'n bharda. Ocus téid assin a **Tír Oilella** & gabais **caislen** **Cul Maile** & **caiseal** **Locha Dergain** & **Dún na Mona** an lá-sin & fácbus bharda a cuid dib & do-ber **braighde** leis o 'n chuid eile. Ocus tic slan d'á tigh iar m-buaidh. #### U1516.6 **Mac Donnchaidh **Baili in Muta**** & mac **Mic Donnchaidh** do marbadh, ac techt a cenn **fhaslongpuirt** **Uí Domnaill**, lé **Donnchadh, mac Toirrdelbaigh Uí Baíghill**. #### U1516.7 Sluaighedh le **Geroit, Iarla **Cilli Dara**, .i. Giústis **Erenn****, co **maithibh** **Gall** & **Goidhel** **Midhe** & **Laighen** uime, a n-**Eile **Uí Cerbaill**** & tic **Semus, mac Iarla **Desmuman****, co **maithibh** **Gall** & **Gaidhel **Muman**** & **Píarus Builter**, lin a t-shluagh, a n-a comdail. Loiscit & millit an tír do gac thaob, no co ráncatur **Lém **Uí Bana*i*n**** (.i. **caislen** **Uí Cerbaill**). Ocus shuidhit fa 'n m-baile & brister co talmain é & elóit {fol. B 105b} an bharda. Ocus ge do bí athair an **Iarla**-sin sechtmain roimhe fá 'n m-baile-sin, ní dechaidh aigi fair & nír 'cumhaing ní dó. Ocus fácbait na sluaigh-sin an tír & tíaghait assin co cathair **Duine h-Iascighe** & do-berar oigri **Tómais, mic Emaind Builter**, a n-gill re n-a breth fen do 'n **Iarla**. Teit an t-**Iarla** assin co **Cluain Meala** & do ber Sofráe an baile & daíne maithe aili a laim les & tic slán d'á tigh. #### U1516.8 **O Dochartaigh, .i. tigerna **Innsi h-Eoghain**, .i. Cu Connacht Carrach, mac Briain Ui Dochartaigh**, mortuus est. #### U1516.9 **O Gallcubuir, .i. Toirrdelbach, mac Briain Uaí*th*ne**, d'fhagbail báis an bliadhain-si. #### U1516.10 Mac **Briain Caích, mic Taidhg, mic Eoghain Ui Concobuir**, do marbadh a feall do mac **Taidc na Túaighe, --- p.524 mic Fheilimthe, mic Eoghain** & do t-shlicht an **Cerrbaigh**. #### U1516.11 Síth do denam d'**O Domnaill** & d'**O Neill**. **O Domnaill** ar **Machaire an t-Sencaislein** & **O Neill** a **Carraic na Fiach** fá t-shlánaibh Dé & fa mhinnaibh na h-ecluse & fá t-shlánaib maithe **Conallach** & **Eóghanach** ar anmhain co suthain mar a déradh **Iarla **Cilli Dara**** & **maithe** Comairrle an **rígh**. Ocus do ghellatur fa na minnaibh cetna*ibh* dol a cend an **Iarla** fá mi o 'n uair-sin. Gluaisidh **O Domnaill** & tét co h-**Áth Cliath** a cend Comairle an **rígh** & do bí secht*main* co h-onorach and & do cengail a cairdes riú. Ocus ní dhechaidh **O Nell**, ná duine úaidh, ann & tic **O Domnaill** slán da thigh. #### U1516.12 Cep mór Brathar an **Chabhain** do bhathadh for **Loch Éirni** & cupla **Brathar de Obseruancia** ann, .i. **Seaan, mac Tomais Charraigh Meg Raith** & **Nícól O Catha*i*n** & daine aili maille friú. #### U1516.13 **Mac Con Midhi, .i. Brian Óg, mac Briain Ruaidh Mic Con Midhe** & a bhen d'h-eg an bliadhain-si. #### U1516.14 Greis oidhchi do dhenam le h-**Aodh Caoch, mac Neill, mic Airt Uí Neill**, a bh-**Fínntonach** & cethrar **marcach** do muinntir **Einrí Bailbh Uí Neill** do marbadh leis. #### U1516.15 **Remann, mac Ruaidhri, mic Briain Meg Uidhir**, do lot & do ghabail le cloind **Mhaghnusa Mhég Uidhir** & a ég do 'n lot-sin a m-baile mac **Maghnusa**. #### U1517.0 {fol. B 105c} Kal. Ian. *u. f., l. u.*, Anno Domini M. d. x. uii. #### U1517.1 Clann **Fheilimthe, mic Toirrdelbaigh Carraigh Uí Concobuir**, tar sárughudh a min & a síthe, d'imtecht a **Cairpri** & a caóraighecht & íat féin do dul a **Muigh Luirg** & a **caislen** fén do losccadh & do brisedh ar tús doib. Ocus crecha & loiscthi do denam ar múr **Sliccigh** & ar cell --- p.526 **Cairpri** doib & a m-beth ar innarba*dh* an bliadhain-sin. #### U1517.2 Caibidil generalta do beth ansa **Roim** an bliadhain-si ag **Braithrib Minúra na Cristaighechta** co h-uilidhi tre rath an Spiruta Naim & tre fhulair an deicmaidh **Leo Pápa**. Ocus, *iter* gach ní d'ar' crichnaigedh annsin, do fácbadh **Menistir** na m-**Brathar de Obseruansie** do beth os cind na m-**Brathar** co h-uilidhi & can acht Bicair no Maighistir do beith os cind na m-**Brathar de Comúne Uita**. Ocus gach mainister de Comúne Uita ag a m-biad dá trían a coimithinoil d'én aonta lena beth de Obseruancia, a beth d'fhiachaibh ar **mheinistir** na m-**Brathar de Obseruancia** a gabail chuige & a beth fa n-a umhla féin o shin amach. #### U1517.3 Crecha di-airmidhe do dhenam les **O Domnaill** ar **O Neill**, ar tarraing **Cuinn, mic Neill, mic Airt** & techt slán co m-boruma romhoír. #### U1517.4 Sloighedh les **O n-Domnaill**, co **maithibh** **Cini*ui*l Conaill** uima, d'ár' loisc **Tír Eógain** roimhe, no co ráinic an **Coill Ichtarach**. Ocus, ar m-beth coic oidchi annsin dó ag feithim ar mac **Néll, mic Cuind** & **O Néll** a cruinniugad t-slúaigh an fedh-sin, loiscis **O Domnaill** an tír ag impód dó, no co rainic **Dún Ghenand**. Ocus fácbais **O Neill** an baile dó & loiscter an baile iarum co h-im*sh*lán & assin astech co slíabh & tic slán d'á thigh. Ocus, ar m-beth sechtmain do **Cloinn **Aoda Buidhe**** a **Tír {fol. B 105d} Conaill** maille ris **O n-Domnaill**, téid annsein d'á n-innlacudh & teid gach cuid dib slán día tighibh. #### U1517.5 Sluaighedh lá --- p.528 **Geroit, Iarla **Cilli Dara**, .i. Giústis **Erenn****, a Coiced **Uladh**, d'ár' bris **caislen** **Duin Droma** & d'ar' mhill ar' ghab le **Feilimidh Mag Aongusa** d'***U*ib Echach** & d'á tug ben **Fheilimthe** & mac **Meg Aongusa** & **braighde** an tíre co h-im*sh*lán leis. Ocus, ar n-impódh dó, téit co **Dún Ghenaind** & brisis an **caislen** & loiscid an tír & tét slán da thigh. #### U1517.6 **Seaan, mac Cuinn Ui Néll, tánusti **Tíre n-Eogain**** & **rídhamhna** a cinidh gan chunntabairt & nech dob' ferr glicus & uaisli d'fhuil **Eogain**, d'fhagail báis Ongtha & aithrighi a **Cend Aird** an bliadhain-si. #### U1517.7 **Mac Aódha, mic Domnaill Uí Neill, .i. Art**, do marbadh la **mac Cuinn, mic Neill, mic Airt Uí Neill**. #### U1517.8 **Donnchadh, mac Toirrdelbaigh Ui Baighill**, do tríall, lucht báid, a **Toraigh** & gaóth d'á fuadach 'sa fairci síar & nach fríth én fhocal d'á sgelaibh o t-shin. #### U1517.9 **Pilib, mac Toirrdealbaigh Mhég Uidhir**, d'h-eg an bliadhain-si Aine Casc mór; .i. sai cinn-fedhna & duine aithesach. #### U1517.10 **Pilib, mac Seaain Buidhi Meg Mathgamna**, d'h-eg an bliadhain-si; .i. sai chinn-fhedna & mac mic **righ** do bo mó caithim & cuid oidhchi 'sa Cuigedh ré na lín féin. #### U1517.11 **Art, mac Aodha, mic Domnaill Uí Neill**, do marbadh le **Niall, mac Cuinn, mic Neill, mic Airt Uí Neill**. Ocus do bo saí chinn-fedhna an t-**Art**-sin. #### U1518.0 {fol. B 106a} Kal. Ian. *ui. f., l. xui.*, Anno Domini M. d. x. uiii. #### U1518.1 **An Deganach Mag Uidhir d'h-eg an bliadhain-si; .i. Aodh, mac an Espuic Mhég Uidhir, .i. mac Rosa, mic Tomais Oíg Mhég Uidhir**, .i. nech do bi 'n-a --- p.530 **cananach coradh** a **Clochar** & 'na **persun** a n-**Achadh Lurchairi** & 'na **persun** a **Clain Ínís** for **Loch Éirne** & do bo duine suairc, subhaltach & do bo **sai clerigh**, maille re beth deigh*e*ínigh & deghaithnech ar gac ealadháin d'á cluinedh co h-aimsir eitsechta. #### U1518.2 **Mac Suibhne **Fánad** d'h-eg an bliadhain-si; .i. Ruaidhri, mac Mail Muire Mic Suibhne**. #### U1518.3 **Domnall, mac Seaain, mhic Pilib Mhég Uidhir**, do crochadh leisin **Comarba Mag Uidhir** an bliadhain-si. #### U1518.4 ***h-**Ua* h-Eoghusa d'h-eg an bliadhain-si; .i. Cithruadh, mac Aitheirne Uí Eoghusa**, **saí fhir dhána** & foghlunntech maith & fer tighi n-aidhedh. #### U1518.5 **Feidhlimidh, mac Briain, mic Concabuir Oíg Mhég Uidhir**, d'h-eg an bliadhain-si ar t-*fh*illed dó ó **Chathair San Sem** tareis a turais bliadhan na n-gras & a annlucadh a **Mainister** **Muinechain**. Duine dob' uaisle & do budh daonachtaighi d'á **fine** an **Feidhlimidh**-sin. #### U1518.6 Innsoighidh le **Pilib, mac Emainn Mhég Uidhir**, a **Tir Cendfhada** ar **Enri m-Balb O Néill** & oilén **Clabaigh** do ghabhail leis & **braighdi** do bi ag **Enrí** do breth leis dó, .i. **Aodh Balbh, mac Cuinn Uí Neill** & mac **Aodha Mic Gabhfraigh**, do bí o **Philib** fein ann. Ocus **Cathal, mac Duinn, mic Emuinn Mheg Uidhir**, do mharbadh o **Pilib** do 'n turus-sin. #### U1518.7 **Mac Uí Neill, .i. Aodh Balbh, mac Cuinn Uí Néill**, d'h-eg a n-deredh Fhoghmuir na bliadhna-si. #### U1519.0 {fol. B 106c} Kal. Ian. *uii. f., l. xxuii.*, Anno Domini M. d. x. ix. #### U1519.1 **O Néll, .i. Art Óc, mac Cuinn**, nech budh mór clú & einech na mac **rígh** na **thigherna**, d'fhagail báis a lár a inmhe & a aísi, in hoc anno. #### U1519.2 **Feilimidh, mac Maghnusa Uí Concabuir, tigherna o t-**Shliab** anuas**, mortuus --- p.532 est a n-irr a aisi. #### U1519.3 **Espuc **Doiri**, .i. Semus, mac Pilib, mic Semuis, mic Ruaidhri Meg Mathgamna**, d'h-eg an bliadhain-si. #### U1519.4 Innsoighidh le cloinn **Uí Néill**, .i. le cloinn **Domnaill, mic Enrí Uí Neill**, ar **mac Uí Neill, .i. ar Brian, mac Cuinn Uí Neill** & crecha mora do ghabail dóibh ar **Slíabh** this. Rabadh d'fhaghbail do **Brian** & **coimthinol** mor do beth aigi ar a cend & é da lenmhuin a toraighecht. Ocus brisedh do **Brian** ar chloinn **Uí Neill** a h-aithle a muinntire d'imdhecht leis na crechaibh. Ocus dá mac **Uí Neill** do ghabail ann, .i. **Aodh** & **Eogan** & **Mac Cathmail** do mharbadh ann, .i. **Cu Uladh, mac Emuinn** & **Tomas, mac Emainn** & dá mac **Gilla Phadraic mic Cathmail**, .i. **Emann** & **Brían**. #### U1519.5 **Mac Uí Neill, .i. Brian, mac Cuinn, mic Enrí, mic Eógain Uí Neill**, d'h-eg an bliadhain-si. Ocus do ba sai chinn-fhedhna an **Brian**-sin, gan choigill do chill no do thuaith aigi & fa terc fer a egaine 'sa Cuiccedh. #### U1519.6 Da mac **Ruaidhri, mic Briain Mhég Uidhir**, do ghabail leisin g-**Comarba Mhág Uidhir** an bliadhain-si; .i. **Ros** & **Tadhg**. #### U1519.7 **Ab **Esa Ruaidh** d'h-eg an bliadhain-si; .i. Emann Dubh O Duibhír**, **saí duine**. #### U1520.0 {fol. B 107a} Kal. Ian. *i. f., l. ix.*, Anno Domni M. d. xx. #### U1520.1 **Mac Mhég Uidhir, .i. Pilib, mac Emainn** & **Gilla Padraic, mac Pilib, mic Toirrdhealbaigh Meg Uidhir**, do dhul ar ínnsoighidh ar **mac Pilib Uí Raghalligh**, a n-**Ichtar Tire**. Ocus crech do ghabail dóibh & toír trom do --- p.534 breth orra — .i. slicht **Briain Uí Ragalligh** & clann **mic Cathail Uí Ragalligh, .i. Fergal** & **Mael Mórdha** & clann **Domnaill na Con Ínnsi** — & brisedh doibh ar **mac Meg Uidhir** & ar **mac Pilib, mic Toirrdhealbaigh Még Uidhir**. Ocus **mac Még Uidhir, .i. Pilib** & a **mac, .i. Tomas**, do mharbadh ann & **Gilla Padraic, mac Pilib, mic Toirrdhealbaigh** & a **brathair** aile, .i. **Emann**, do mharbadh ann. Ocus do marbadh & da bathadh deichneabhar ar fichit ar an lathair-sin a timchill na n-daine uaisle-sin. Ocus Cétain an Braith & lá féile **Tigernain** do shunnradh do-ronadh na gnimha-sin. #### U1520.2 **Persun **Daim Ínnsi** d'h-eg an bliadhain-si; .i. Niclas, mac Píarusa Uí Fhlannagain**. #### U1520.3 **O Caiside d'h-eg an bliadhain-si; .i. Feidhlimidh, mac Taidg Ui Caisidi, ollamh legha shlechta **Pilib Mhég Uidhir**** & **liaigh** clumur, deghaithnech an **Feidhlimidh**-sin. #### U1520.4 **Plaigh** mhor a bh-**Feraibh Manach** an bliadhain-si, d'á n-dechaidh **Rughraidhi, mac Donnchaidh, mic Aodha Mhég Uidhir**, .i. **saí** chinn-fhedhna & duine maith greannmar & **Mailechlainn O Cíana*i*n**: **sai re senchus & re filidecht & re dán** an fer-sin. #### U1520.5 **Iarla o **Suirrigh**** & **Saccsanaigh** do thecht a n-**Erinn** an bliadhain-si & nert mór do ghabail doibh ínnti & adobhradh nach tainic a n-**Erinn** riam mac **Saxanaigh** dob' fherr do dhuine ina an t-Iarla-sin. #### U1521.0 {fol. B 107c} Kal. Ian. *iii. f., l. xx.*, Anno Domini M. d. xx. i. #### U1521.1 **Mág Mathgamna d'h-eg an bliadhain-si im Caisc, .i. Remand, mac Glaisne, mic Rémuinn, mic Rughraidhi Mhég Mathgamna** & **Mág Mathgamna** do dhenum d'á mac, .i. do **Ghlaisne Óg**. #### U1521.2 **Mág Aongusa, .i. Domnall, mac --- p.536 Aodha Mhég Aongusa**, d'h-eg im fhéil **Padraic** na bliadhna-só. #### U1521.3 **Mág Aonghusa aile, .i. Feidhlimidh**, d'h-eg ím fheil Cros na bliadhna-so & **Mag Aongusa** do dhenam d'**Emann Bhuidhe Mhág Aongusa**. #### U1521.4 **Donnchadh mac Ruaidhri, mic Briain Mhég Uidhir**, do marbadh an bliadhain-si le macaib **Meg Samradhain**, .i. lé h-**Uaithne, mac Maghnusa Meg Samradhain** & lé **Domnall Óg, mac Domnaill Bernaigh Még Samradhain**. Ocus ní roibhi fer a inmhe a n-**Erinn** dom' doigh dobh' ferr eineach ina an **Donnchadh**-sin. #### U1521.5 **O Catha*i*n d'h-eg an bliadhain-si, .i. Tomas, mac Aibhne Uí Catha*i*n**. Ocus do ghabh **Donnchadh O Catha*i*n** é roime-sin & do ben sé ainm **righ** & tighernuis de ar eígin. #### U1521.6 **Prioír **Daim Ínnsi** d'h-eg an bliadhain-si, .i. Remann, mac persuin **Innsi Muighi Samh****, .i. fer cleirchi daonachtach. Ocus a ég fa buaidh Ongta & aithrighe. #### U1521.7 **Maol Muire, mac Cithruaidh, mic Aitheirne Uí Eoghusa**, d'h-eg an bliadhain-si. #### U1521.8 **Domnall, mac Domnaill, mic Airt**, d'h-eg an bliadhain-si. #### U1521.9 **Mág Carmuic, .i. Adham**, do mharbadh le **Co*i*n Connacht mac an Gilla Duibh, mic Toirrdelbaigh Mhég Uidhir**, a tus Erraigh na bliadhna-sa. #### U1521.10 **Gráine, ingen Tomais Uí Eogain, .i. mathair Mhég Uidhir**, d'h-eg a tus Erraigh na bliadhna-sa. Ocus ní roibhi 'sa **Cuigedh**, d'ar n-dóigh, ben do budh saidhbhre inas í. #### U1522.0 {fol. B 108a} Kal. Ian. for Cetain *l. i.*, Anno Domini M. d. xx. ii. #### U1522.1 Coccadh adhbal ar n-erghe an bliadhain-si a ra*i*n*n* iartharach na h-**Eorpa** eter chinelaibh na Cristaighechta, .i. **Romanaich** & **Etallaich** & **Almainniich**, **Prusainnich** & **Saxsanaich** d'én ra*i*nn & d'en leth a n-aghaidh **rígh** --- p.538 **Francc** 'na aonur, achtmadh **Albanaich** amháin d'én ra*i*nn & **rí** **Frangc**. Ocus ní rancatur d'á cungnum do thabairt dó an bliadhain-si acht en slúaighedh do-ronsat a n-imeal t-**Shaxsan** do mhilliudh an tíre. Ocus snadmad sithi do dhenam doib annsen co h-aimsir airithe. Ocus, ger' calma na cinidh & ger' bh' imda ré n-airemh iat a n-aghaidh na **Frangcach**, is amhlaidh do geibter o lucht sgailti na scél & chuartaighthi na cuan gur' ab' ag **Frangcachaibh** do an buaídh an báire & calmacht an coccaidh-sin a n-aghaidh na n-ilcenel. #### U1522.2 Coccadh romór ar n-ergi a n-**Erinn** an bliadhain-si & co h-airithi ider h-**Ua n-Domnaill, .i. Aód** & **O Néll, .i. Conn, mac Cuind**. Ocus do chuir **O Neill** sluagh mór a n-aín inad, .i. a chined & a combraithri fen & orrígha **Uladh**, .i. **Mág Aongusa** cona **bráithribh** & **Mág Mathghamna** co **maithibh** **Oirgiall** & **O h-Annluain** & **Mag Uidhir** & **O Catha*i*n** & cuid do **Ghallaibh** na **Midhe** & feacht **Albanach** fá **mac Mic Domnaill, .i. Aluster Carrach** & mórán **gallóglach** aile do **Cloind Domnaill** & do **Cloind t-Sithigh**. Ocus ar tinol an t-sluaigh móir-sin, do ghluasetar a **Tír Conaill** & do batur féin & **O Domnaill** a n-goiri do t-shechtmuin a **foslongport** ar aghaidh aroile, acc breth fhailli ar a chéile. Ocus ni dernadh dith oirrderc etarra in fedh-sin, acht ruaíc tucadh do barr in t-shluaigh **Conallaigh** a m-**Beól Atha na Pucán** ar **Finn** & **mac Uí Neill, .i. Niall, mac Airt Óic**, da tromlot ar a chois and. Dala **Ui Neill** iarum, do léic air impód a **Tír --- p.540 Eoguin** & do ghabh chois **Dergi** & do na **Termannaibh** & taínic a **Tír Aodha** & do loisc & do mhill móran do 'n tír & do gab **caislen** **Beóil Atha Senaigh** & do mharbh doíne imdha and, .i. **mac Mic t-Shuibne **Tire Boghuine**, .i. Brían an Cobhlaigh** & buidhen **galloglach** d'a muinntir {fol. B 108b} & **mac Ui Dhuibidhir, .i. Gilla Padraic** & buidhen d'á chinedh & días mac **Domnaill, mic an Esbuig Uí Gallcubuir** & tuilledh d'á cinedh. Do gabadh ann in **Gilla Dub, mac *Con* Connacht Meg Uidhir** & do marbadh buidhen maith **marcach** tarrla maille ris and. Do marbadh ann fós duine maith ealadhna — .i. **Diarmait, mac Taidc Caim Uí Cléirigh**, **sai re sencus** & fer dána maith — tarrla 'sa bhaile an uair-sin féin, ag feithim ar thecht a cend **Ui Neill**. Ocus do marbadh ann fós **mac Mic an Baird ar an cor cetna, .i. Aodh, mac Aodha Mic an Baird**, adhbur maith fhir dána. Ocus tucsat scemhledh **Muighi h-Eni** arna márach & tarrla **mac Uí Ruairc rompa, .i. Brian** & tucsat rúaic dó & do benadh días maith **marcach** de re h-ucht **Drobhaisi**, .i. **Rugraidhe, mac Gofraid, mic Aoda Gallta Uí Domnaill** & mac **Méc Cellaigh**. Ocus do loiscit **Bun Drobaísi** & **Dún Cairbri** & **Bél Leíce** & do legsat & do loiscsit **Droichet na h-Erne**. Ocus do fhácbatur an tír arna márach & do-chúadur co h-**Innis Sceillend** & fúaratur **braighde** o 'n **Comarba Mág Uidhir**, .i. a mac & a **brathair** & do ghell umlugudh d'**O Néll**. Ocus do fhill --- p.542 an sluagh-sin fo buaidh & cosgur do 'n chur-sin, can díth do dhenam dóib, acht buidhen **Alpanach** do benadh dib a n-dúthaidh **Uí Fhlandacá*i*n**. Ocus ní fada 'na díaidh-sin gur' cruinnich **O Neill** an sluagh cetna-sin & tancatur a **Tír Conaill** & do mill mórán do 'n tír co n-dechaidh a n-**Glend Éile** & rucsat ar creich a **Cinn Maghair**. Ocus ó 't-chuala **O Domnaill** & **maithi** **Conallaigh** sin, do cruindighetar a cend a cheile & is í comairle do-ronnsat, — dul a **Tir Eógain**. Ocus do fhácbatur **O Domnaill** & cuid d'á **ghalloglachaibh** a **foslongport** & do ghlúais **Maghnus O Domnaill** & an chuid eile do 'n t-shluagh & **Conn, mac Neill, mic Airt Uí Néll**, a b-fhad amach a **Tír Eogain**. Ocus fuaratur crecha & caóraighachta móra ré cur rompa, indus nar' b' urusa dóibh imaín dóibh ar mhed na boruma do bí and. Ocus tancatur slán iar marbadh a lá*i*n do daínib & iar crechadh {fol. B 108c} móráin do 'n tír. Ocus arna cloistin sin d'**U*a* Néll** & d'á t-sluagh, do fhilletar fó tuaruscbáil na crech-sin, ar milliudh móráin do 'n tír & can dít orrdairc do denamh dó do 'n dul-sin. #### U1522.3 Coccadh mór eile ar n-erghe ar **O n-Domnaill** in bliadhain-si a Cúiccedh **Connacht**, do thaob t-sheólta & t-shlighedh **Uí Néll**, .i. an dá **mac Uilliam** & **Mac Diarmata** & gach rand d'á fúaratur ar cengal ré ceile a n-aghaidh **Uí Domnaill** & slúagh romhór ar n-á cruinniugudh leó thimcell **Mic Uilliam **Cloinne Ricaird**, .i. Ricard, mac Uillec, mic Uillec**. Ocus táinic **O Cerbaill, .i. Maol Rúanaigh** & **maithi** a dhúthaidhe ar an sluaighedh-sin & **Mac Uilliam Búrc** & **Mac Diarmata** & **O Concabuir Donn** & **Mac Fheorais** & **Mac Muiris** & **O --- p.544 Cellaigh** & clann **Ui Bríain**, .i. **Donnchadh** & **Tadg** & an t-**Espuc Óc O Briain** & cuid do t-**Sil Cennétich**. Ocus ar rochtain dóibh a cend a céile, tancatur gan toirmesc co **Sligech** an Aíne re cet fheil **Muire**. Ocus do cruinnich **O Neill** slúagh mór aile fá 'n am-sin do thecht a coinne an t-slúaigh **Connachtaigh**; óir issé féin do bí d'á tarraing & do gellatur beth a coinne a céle im cet fheil **Muire** a n-dúthaidh **Ui Domnaill**. Scela **Ui Domnaill** & **Ceni*ui*l Conaill**: do batur ac tinol a cenn a chele risin re-sin, óir do treicatar a rand & a cairde cocriche íat. Ocus, mar rugatur féin ar a chéle, is í comairle do-ronsat, — íat féin do thabairt ar son a tíre & a talman. Ocus do-chuatur fó én daingen, co tibhraitís bualadh lae no oidhci do t-shluagh **Uí Neill**. Ocus ar n-éirge amach do 'n t-sluagh-sin **Ui Neill**, tancatur a **Cenel Moain** & do ghabatur **foslongport** ac **Loch Mónann**. Ocus ó 't-chúlatur **Conallaigh** sin, dob' h-í crích a comhairle a n-innsaighi*dh* an oidchi-sin; oir do fháchbatur a n-eich uile, ardaígh comad lughaiti no bíadh menma theithmi no fhillti tar a n-ais aca. Ocus do brethnaighetar, o do ba lía in slúagh eile ina íat fén, an oidchi do beth do chungnum aca {fol. B 108d} & co fuighdís gan rocomét íat. Ocus ní h-amhlaidh do bátur, oír fúaratur raibthi deimhni & do bátur dí-chreitmech orra lá mét a n-dí-umais. Gidhed, do-chúatur ar a coimét: .i. do-chúaidh **O Néll** & a **mharcslúagh** a cathais tamall o 'n **fhoslongport** & do fhácbatur cuid mór do **mhaithibh** a n-**gallóglach** & a n-**Albanach** a n-ordughudh ar druim an **fhoslongpuirt** do 'n taob aile. Ocus andar leó féin do badh mór an sonus dóib a naimde do chur chuca 'sa 'n ordughudh-sin. Dála **Uí Domnaill** & **maithi** **Connallach**: ar --- p.546 n-glúasacht dóib, do choírgetur íat féin & do-chuatur a n-ordughudh, .i. **O Domhnaill** & **Maghnus O Domnaill**, a mac, **rídhamhna** in tíre & an chuid eile d'á cloind do bí inchúganta & na tri **Mic t-Suibne** & **O Baíghill** & **Muinnter Dochartaigh** & began d'**Íchtar Connacht**. Ocus, ó rángatur a n-gar d'**foslongport** **Ui Neill**, tugatur an dá t-shluagh-sin gáirthe aidhbhle d'ároile, innus co n-dechaidh an sluagh **Conallach** asan ordughudh & co rabhatur fein & sluagh **Uí Neill** ar fut a céile athaidh fhada a comarbadh a chele, amail fá mían leó. Acht en ní chena, do-chuaidh ag an t-slúagh **Conallach** ar **fhoslongport** **Uí Neill** & do brisedar ar a tarrla riú and & do an **foslongport** co n-édálaibh imdhai*bh* aca. Ocus do chaithetar a raibi rompa do 'n oidhci ré marbadh & re fodhbadh a námhat. Ocus o 't-chualadh **O Neill** láthair a **fhoslongpuirt** 'gá escairdib, do imdhichas, an ordughudh a raibhe, & an chuid do len de d'á daínib. Ocus nír' licc díth a n-each do 'n t-sluagh **Conallach** an marcshluagh do lenmain, amail bud mían leó. Ocus ar techt t-shoillsi an lai chuca, do ba dofhaisnéisi a raibhe marbh a n-áit an **fhoslongpuirt** ó urrlaidhe na h-oidci-sin, maille ré h-echtaibh imdhai*bh* do **Cloinn Domnaill** & do **Cloind t-Shithigh** & d'**Albainchaibh** & d'**Oirgíallaibh** & d'feraibh **Midhe**. Conadh ferrde {fol. B 109a} **Tír Conaill** re lind an líne-sin a rainic d'étaíl an madma-sin iat d'echaibh & d'arm & d'éted & d'étach & do lón & do gac ní do b' imchubaidh do beth ar slúagh. Imthúsa an t-shluaigh **Conallaigh**: do fhilletar tar a n-ais do comhfhurtacht **caisléin** t-**Shliccigh** ar an t-shluagh **Connachtach**-sin do shuid 'na timcheall. Ocus o 't-chúaladh an dá **Mac Uilliam** & an slúagh mór sin do bí ac freagra dóibh dáil **Uí Domnaill** cuca & é ar n-denamh a áithis ar an t-sluagh-sin eile, do elótar féin o 'n bhaile & do imghidhetar a coír madhma, gen gur' cuiredh chuca. Ocus tainic **O Domnaill** & a t-shlúagh --- p.548 slan can díghbail, oirrderc do dhenam doib. #### U1522.4 **Mac Uí Cathá*i*n, .i. Domnall Clerech, mac Seaain Uí Cathá*i*n**, fer einich & uaísle & duine tuicsech, tréighach do taob Latne & Gaídilce & **adhbur tigerna** **Oirechta *Uí* Cathá*i*n** gan chunntabairt, do mharbadh do cuid do 'n **Rúta**. #### U1522.5 **Mág Cormáin, .i. Mailechlainn**, an t-é dob' ferr tuicsi & tegh n-aíghedh d'**aós grádha** **Túaghmumhan**, do dhul d'éc in hoc anno. #### U1522.6 **Domnall, mac Donnchaidh Uí Ruairc**, duine maith, uásal 'na dhúthaich féin, do marbadh le cloind **Félimthe Ui Ruairc**. #### U1522.7 **Mac Uí Neill, .i. Brian, mac Domnaill, mic Enrí; Uí Neill**, d'h-eg an bliadhain-si. #### U1522.8 **Prióir **Lesa Gabhail**, .i. Rémann Ruadh, mac an Aba Óig Meg Uidhir**, d'h-eg an bliadhain-si. #### U1522.9 **Maighister Feidhlimidh O Corcrá*i*n**, **saí chleirigh a Canoin** & a rannaidhacht & a n-gramaduigh & saí duine, a ég a n-deredh Erraigh na bliadhna-sa ag t-*fh*illedh dhó o **Droiched Átha** & a adhlucudh a **Lughbaidh**. #### U1522.10 **Rugraidhi, mac Aodha Óig, mic Aodha Ruaidh Meg Mathgamna**, d'h-eg; saí chind-fhedhna. #### U1523.0 {fol. B 109b} Kal. Ian. for Dardain, *l. xii.* Anno Domini M. d. xx. iii. #### U1523.1 **Doinend** adhbal a tús na bliadhna-sa & cogadh mór ar fud an domain ar mur & ar tír & co h-airithe ider h-**Ua n-Domnaill** & h-**Ua Neill**. Ocus **O Domnaill** do beth a **foslongport** ré h-edh an Earraigh-sin a n-**Glind Fhinde**. Ocus **Maghnus O Domnaill** do dol a n-**Alpuin** & techt slán iar forbadh a chuárta & **O Domnaill** do dul a **Tír Eogain** ar slúagh fa dó an bliadhain-si & techt slán iar loscadh & iar milliudh móráin do 'n tír. Ocus síth do denamh d'**O Neill** & dó féin deredh Foghmair & can gnímha oirrderca etarra, acht mar sin, --- p.550 in hoc anno. #### U1523.2 **O Cathá*i*n, .i. Donnchadh, mac Seaain**, fer do ba mór clú & einich & uaísle, do dol d'éc & dá **tigerna** do ghairm a n-aghaidh a chéile 'na inadh, .i. **Gofraidh, mac Gofraidh, mic t-Sheaain Uí Cathain** & **Seaan, mac Tomáis Uí Cathá*i*n** & íat aráon a coccadh re céile. #### U1523.3 **Mac Uí Briain, .i. Tadg, mac Toirrdelbaigh, mic Taidg Uí Briain**, fer a aósa dob' ferr einech & engnum & rer' mó ecla a escarat & is lugha do dhiúltfadh re dreich n-duine im ní d'á n-íarrfadh, do mharbadh co mírathmur d'én urchur do ghunda, mar as gnáth saí d'fagail anaisgaidh. #### U1523.4 **Mac Gilla Eaain, .i. Lachlann, mac Echainn**, nech budh mor clú & bud crúaidh láimhe, do mharbadh a feall lesin **Ridere, mac Mic Cailín**, a m-baile in righ. #### U1523.5 **Iarla **Cilli Dara**, .i. Geroit Óg, mac Geroid** aile, nech do bi fa ríasta ag righ ****Saxan**** iiii. bliadhna roime-sin a **Luinnuin**, do thecht día thigh. #### U1523.6 h-**Ua Mordha d'h-eg an bliadhain-si, .i. Cetach, mac Laighsigh Uí Morda**. #### U1523.7 **Aodh Buidhi, mac Cuinn, mic Neill, mic Airt Uí Neill**, do mharbadh in bliadhain-si le **Ruaidhri Carrach, mac Cormaic, mic Aodha Meg Uidhir**. #### U1523.8 **Mac Con Midhi d'h-eg an bliadhain-si, .i. Maeilechlainn**, *saí* re dan & re foghluim. #### U1523.9 **Ros, mac Ruaidhri, mic Briain Mhég Uidhir**, d'h-eg an bliadhain-si. #### U1524.0 {fol. B 110a} Kal. Ian. for Aíne & bisex fuirri, *l. xxiii.* Anno Domini M. d. xx. iiii. #### U1524.1 **Doinend** mór & ár for spreid a tús na bliadhna-sa. #### U1524.2 Dis mac **Uí Domnaill**, .i. **Níall Garbh** & **Eoghan**, do chengal re céile do choccadh ar **O n-Domnaill** & a m-beth tamall mar sin d'én comhairle --- p.552 & do neamhcomhairli **Uí Domnaill**, no gur' cuired fúthaib fén dol a n-aghaidh a chéile & gur' ghab **Eoghan** baile **Néill**, .i. crannóc **Locha Bethach** & é taob ris féin. Ocus do-chuaidh **Niall** a **Muigh Luirg** andseín & tuc innsaighe*th* fhada ar an m-baili & cur amach 'g a dhenamh dó air & do bí a celg a comfhocus dó. Ocus fuair **Eoghan** a fhis-sin & táinic, lín bud lía do daínib, fá 'n coill a raibhi **Níall** & tarrla d'á cheile íat & do búailetar a cheile can choicill. Ocus do marbadh **Eogan** do láthair & do búailedh builli do cloidim ar **Níall** da fuair bás co lúath iar sin. Ocus ní h-urusa co tainic lucht a n-aósa do **Cinel Conaill** budh mó d'echtaib ina in días-sin. #### U1524.3 **Mac Ui Bríain, .i. Diarmuit, mac an Ghilla Duibh**, coindeal ghaiscidh & einich **Dáil Cais**, mortu*u*s est. #### U1524.4 Sluaighedh les **O n-Domhnaill** a **Tir Eoghain** an Samradh-sa, d'ar' loisc & d'ár' imdigh echrédh an tíre & techt slán. #### U1524.5 Sluaighed lesin n-**Gíuistís, .i. Geróid, mac Geróit** & les **O Neill, .i. Conn, mac Cuind**, do thecht a **Tír Conaill** & **foslongport** do ghabail dóibh ag **Port na Tri Námhat**. Ocus **O Domnaill** & **maithi** **Conallaigh** & fecht mór **Alpanach** do bí aca do beth, slúagh mór eile, cois **Finde** & **Maghnus O Domnaill** & drong do na h-**Albanachaibh** do dhul do chaithimh airm ré sluagh an **Iarla**, san oidchi. Ocus **mac *Uí* Bruin do marbadh leó, .i. an Calbach, mac Bruin, mic Taidg**, écht mór 'na dúthaidh féin. Ocus síth dó denam etarra arna márach gan poind do mhilliudh 'sa tír & filledh tarais a **Tír Eóghain**. {fol. B 110b} Ocus fuaratur **Aodh, mac Néll, mic Cuinn, tigerna na **Trín Conghail****, slúagh mór, ag milliudh an tire & nír' fhiú leis imthecht co h-oband & rug tiugh an --- p.554 t-slúaigh air & do marbadh é. Ocus nír' ingnad d'á escairdib a commaidm; oír dob' eisein cenn liter a cinid & fírthobur na fele & cenn uidhe an uird fhiledh & relta t-solu*i*s t-sithchánta t-shlechta **Aodha Buide Uí Neill**. Ocus ní forband ré rádha*dh* nar' fhácaib sé **Gall** na **Gaidhel** a n-**Erinn** as mó do dhíghbáil d'á fuil re h-ealadhain an' é fén 'na enar. #### U1524.6 **Mac Carrthaigh Ríabuch, .i. Domnall, mac Finghin**, do ghabail le lucht **Ghlenna Flesgi** & cuid d'á muinntir do marbadh. #### U1524.7 **Mag Raghnaill, .i. Cathal Óc, mac Cathail**, do marbadh a fell lé cloind **Uí Mhail Míadhaigh**. #### U1524.8 **Cumhaighe Ballach, mac Domnaill Uí Catha*i*n**, duine maith, uásal, do marbadh lesin **Rúta**. #### U1524.9 **Cumuighi, mac Briain Fhinn Uí Cathá*i*n** & **Fer Dorcha, mac Ruaidri an **Rúta****, do marbadh an bliadhain-si. #### U1524.10 **Aód Carrach, mac Uí Dochartaigh Iarter** & drong da muinntir do marbadh les **O Catha*i*n, .i. Gofraid**. #### U1524.11 **Mac Suibni **Tíre Bóghuine**, .i. Níall, mac Eogain**, **cónsapal** bud cruaídh lámh & bud maith tech n-aighedh & bud mór muirer, d'fhagbail báis Ongtha in hoc anno. #### U1524.12 **Ingen Ui Domnaill, .i. Gormlaith, ingen Aódha Ruaidh, ben **Aóda, mic Neill, mic Cuind****, .i. ben einich coitcend & clú sháoghalta & do ba mó cumaín ar ordaib & ar aós ealadhna 'na h-aimsir, mortus est a **Carraic Ferghusa**. #### U1524.13 **Inghen Ui Briain, .i. Mór, ingen Toirrdelbaigh, mic Taidg, ben tánusti **Tuadmumain****, do dul d'éc in hoc anno. #### U1524.14 **Ben **Uí Concobuir **Ciarraidhi**, .i. Aibhilín**, ingen Ridere an Ghlenda**, ben t-shona, t-saidhbir & einich --- p.556 coitcenn, mortús est. #### U1524.15 {Slip A } **Ruaidhri, mac Bríain, mic Pilib Mhég Uidhir**, d'h-eg an bliadhain-si, .i. sai chinn-fhedhna. #### U1524.16 **Seaan Buidhi, mac Aínnrias Mhég Raith**, .i. mac termonnuigh do bo mó cáta a **Cuigedh Uladh** & do bo mó acmhaing, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1524.17 **Mac Mhég Uidhir, .i. Concabur, mac Seaain, mic Pilib**, do mharbadh le slicht **Airt Uí Néill**. #### U1524.18 **Brían, mac Gilla Padraig, mic Aodha Óig Mhég Mathgamna** & **Ardghal, mac Rughraidhi, mic Aodha Óig**, do marbadh a feall {slip B } le **Brian na Mochéirghi Mhag Mathgamna**, ag fágbail baile **Mhég Mathgamna** doíbh. #### U1524.19 **Mac Rithbertaigh d'h-eg an bliadhain-si; .i. Cu Connacht, mac Con Connacht** eile. #### U1525.0 {fol. B 109c} Kal Ian. for Domhnach. *l. iiii.* Anno Domini M.d. xx u. #### U1525.1 **O Domnaill, .i. Aod & O Néll, .i. Conn**, do dul docum na Comairli móire co h-**Ath Cliath** a cenn an **Ghiústís**: & lucht comairli and **rígh** & **maithi** **Gall** & **Gaídhel** d'urmór andsin. Ocus, taréis saótraighti doib & móráin tagra do denamh d'á cairdib **Gall** & **Gaidhel** a n-aghaidh a chéile & doib féin, nír' cuired a crich síth do denamh etarra, acht techt d'á tighib. Ocus **O Domnaill** do dol, slúagh, fá dó a **Tír Eogain**, an bliadhain-si & móran do mhilliudh dó innti & can tegmail ris uime-sin. Ocus cengal sithe do denamh dóibh tús fogmair & gelladh anmhain mar adéradh **Iarla **Cilli Daru**** & **Maghnus O Domnaill**. #### U1525.2 Gnímh h-úathmar arna dhenamh a n-**Erinn** an bliadhain-si: .i. **Espuc **Lethglinne**** do mharbadh a mebail lé **mac an apad, mac Mic Murchadha** & h-é fáris féin maille --- p.558 ré gaol & re grádh. Ocus an chuid ar a ruc **Iarla **Cille Dara**** du lucht lámhaigthi an gnimha-sin, ruc leis íat 'san áit a n-dernadh an drochgním & tuc fo dera a fendadh beó ar túss & a n-apaighe & a n-inathair do búain asta & a loscadh annsein 'na fhíadnise. #### U1525.3 **O Catha*i*n, .i. Seaan, mac Tomáis**, fer cocthach, cosnumach ar a dhuthaidh fén, do mharbadh lé cuid d'á cinedh féin a n-greis oidci; .i. le **mac Ruaidri an **Rúta**** & le **mac Gofraigh Uí Cathá*i*n** do-rónadh sin adhaigh Lughnusa. #### U1525.4 **Easpac **Cille Dá Luá**, .i. Toirrdelbach, mac Mathghamna Uí Bríain**, do dol d'éc. An t-én **Gaidhel** as mó fuair & do scaíl do 'n t-shaóghal 'na aimsir féin & is lugha do cruinnigh tar a chaithem é & fer einich coitcenn do gach aón an t-espuc-sin & cosanta a chóra a tír & a cocrich do dheóin & d'aindeóin & fer chuirthi sluaigh móir co minic á cend a chele do mhilliudh a escarad. Co nach raibhe a comhfhocus dó 'na dúthaidh féin, na a n-duthaidh aile, en duine maith, ná cenn-fedhna nar' ghabh a thúarastal. Ocus ní eile fós: dob' é an t-espuc-sin an t-écht ós gach écht & an esbaid os gach esbaidh d'á tarrlá ré h-ealadhain a n-aen aimsir ris. #### U1525.5 An **Deganach, mac Briain Ruaidh Mic Con Midhe**, fer tighe n-aighed coitcend do cách & a mac, .i. **Cerball**, *do dul d'éc* in hoc anno. #### U1525.6 **Mac Gofraigh Ruaidh d'h-eg an bliadhain-si, .i. Ruaidhri**. #### U1525.7 **Mag Ra*gh*naill do mharbadh a fell, .i. Cathal Óg, mac Cathail aile**, le Cloinn **Uí Mhail Mhíadhuigh**. #### U1525.8 **Inghen Még Uidhir, .i. Rois, ingen t-Sheaain, mic Pilib Meg Uidhir**, d'h-eg an bliadhain-si. #### U1525.9 **Inghen Meg Mathgamna d'h-eg an bliadhain-si; .i. Siubhan, ingen Briain Még Mathgamna; .i. an ben do bhí ag Seaan, mac an Espuic Meg Uidhir**. --- p.560 #### U1526.0 {fol. B 110c} Kal. Ian. for Luan, *l. xu.* Anno Domini M. d. xx. ui. #### U1526.1 **Mac Uí Ruairc, .i. Tadg, mac Eogain**, do marbadh a fell le muinntir a dherbrathar fein. #### U1526.2 **O Nell, .i. Conn** & **mac Uí Domnaill, .i. Maghnus**, do dhul a cenn **Iarla **Cille Dara**, .i. Geroit, mac Geroít, Gíustis **Erenn****, a n-Errach na blíadhnu-sa do denamh t-shithi **Conallach** & **Eóghanach**. Ocus ar tinol mórain do **maithib** **Gall** & **Gaidheal** d'á sídhugad, nír' snadmad shith an uair-sin etarra, acht techt slán da tighibh. #### U1526.3 **O Raighilligh, .i. Eóghan**, do dhul d'éc in hoc anno & coccadh mór itir a chinedh fá tighernus an tíre, no cur' goiredh **O Raighilligh d'Fergal, mac Seaáin Uí Raighilligh**, do mholadh an **Ghiústís** & moráin do **maithibh** **Gall** & **Gaidheal**, ge do bátar daíni bud shine ana e a cur cuigi. #### U1526.4 Coccadh mór ar n-eirgi a n-**Íchtar Connacht** an bliadhain-si: .i. a n-urmór uile do cengal a n-agaidh **Ui Domnaill** fá **Brian, mac Féilimthe, mic Maghnusa Uí Concabuir** & fá **mac Cathail Óic Uí Concabuir** & fá t-slicht **Cormaic Mic Donnchaidh**. Ocus creacha mora do denamh leó a n-**Ichtar Carpri** ar an lucht do an 'sa tír. Ocus **O Domnaill** do brised **caisle*i*n** na **Graínsighe** 'na éraic-sin & dul dó 'na diaidh-sin a **Muigh Luirg** & an tír do loscadh & do milliudh dó & techt slán dó féin & d'á t-shlúagh iarum. #### U1526.5 **O Néll, .i. Cond**, do thecht, slúagh, do thoirmesc oipri **caislein** do thindscain **Maghnus O Domnaill** do denamh a **Port na Trí Námhat**. Ocus **O Domhnaill** an **Íchtar Connacht** & cuid do marcsluagh **Maghnus*a* Uí Domhnaill** do breth ar barr an t-slúaigh & **mac Seaain, mic Cuinn Uí Neill, .i. Enrí**, do gabail --- p.562 and. Ocus **O Nell** d'fhilliudh tar ais gan díth orrdhairc do denam dó, na do denam leis, acht mar sin. An t-**Sil Concabuir**-sin & an **Cland Donnchaidh** do bí a coccadh ris **O n-Domnaill**, tancatur timcill **caislein** t-**Shligigh** do mhilliudh gort & do chur cum an baile. Ocus fuair **O Domnaill** méid éicin scel ar a m-beth andsin & do ghluaís chuca & ruc orra & do madhmaighedh leis iat & do benad dib **mac Mic Donnchaidh** & morán eile nách airimhter sund. Ocus do benad mórán ech & airm & eididh dib fós. #### U1526.6 **O Cathá*i*n, .i. Gofraid, mac Gofraid**, do marbadh lé **Níall, mac Airt Oíc Uí Neill**, a n-ucht **Bealaigh an Camain** & **Niall** féin do ghabail fá aimsir aithgirr 'na díaid-sin leis **O Néll**. #### U1526.7 {fol. B 110d} **Mac Uí Cathá*i*n, .i. Gofraid, mac Donnchaidh**, do dul ar siubhal creichi a n-**Glend Concadhain** & a fhácbail ann, .i. iter dá Notluic. Ocus can fis a báis d'fhagbail assin co deiredh Corghuis ár cind (.i. a corp d'fagail annsin can marbadh airm air). Ocus **Enrí, mac Briain, tigerna **Baile na Brághat****, do marbadh and & morán d'á muinntir do lethadh & do marbadh maille ríu. #### U1526.8 Maidm do tabairt le **mac mic Píarais** ar cloinn **Emainn, mic Tomais Builter**, dú inar' marbadh morán marcshluaigh & **galloglach**. Ocus do marbadh and **Concabur Óc, mac Concabuir Caích Uí Domnaill**, do bí 'n-a **consapal** **gallóglach** & 'na laim maith co minic & co h-airithe an lá-sin, oír nír' léc med a menman & feabus a laimhe do anacál do gabail an lá-sin arna thairccsin dó co minic. #### U1526.9 **O Dochartaigh, .i. Echmarcach, tigerna --- p.564 **Indsi h-Eogain****, do dol d'éc á n-eirr a aisi & cogad mór iter a cined im cendus-fine. Ocus **tigerna** do ghairm do **Geralt, mac Domnaill, mic Feilimthe Uí Dochartaigh**. #### U1526.10 Sloghadh les **O n-Domnaill** a **Tír Amalghaidh** do cungnum le slicht **Ricaird a Búrc**. **Coérthandan** & **Cros Mailína** do ghabail & do brisedh dó & **braigde** & édala imda do thabairt asta. Ocus filledh tarais & **foslongport** do dhenamh fá **caislen** **Culmaile** & **braighde** do buain do t-slicht **Cormaic Mic Donnchaidh** a n-gill re n-a breith féin. #### U1526.11 **An Prióir Mág Aongusa**, .i. fer tigernais móir a cill & a tuaith & do bí trénsaidhbir, do mharbadh le cuid da cined féin. #### U1527.0 {fol. B 111a} Kal. Ian. for Mairt, *l. xx. ui.* Anno Domini M. d. xx. uii. #### U1527.1 **Mac Donnchaidh **Tíre h-Oilella**, .i. Cormac, mac Taidc, mic Briain**, d'fhagail báis & coccadh mór ider a chinedh fá tigernus an tíre & **Mac Donnchaidh** do ghairm d'**Eogan, mac Dondchaidh, mic Murchaidh**. #### U1527.2 **Brían, mac Feilimthe, mic Magnusa Uí Concabuir** & **Domnall, mac Féilimthe, mic Toirrdelbaigh Carraigh Ui Concabuir**, d'fagail báis an bliadhain-si. #### U1527.3 Sith do dhenam ider **O n-Domnaill** & **O Néll**, amail do ordaigh **Maghnus O Domnaill**: .i. roind do chis **Chois Derge** & **Luirg** do thabairt d'**O Néll** & ó **Loch** soir d'**Feraib Manach** fós can imresain. #### U1527.4 **O Cleirigh (.i. in Gilla Ríabach), .i. ollamh Uí Domnaill re sencus**, mortuus est. #### U1527.5 **Domnall, mac an Esbaic *U*i Ghallcubuir**, do mharbadh a m-bruighin le cuid dh' á cined fén. #### U1527.6 **An Doctúir, mac Eoghain Ulltaigh**, **saí fhisici** & --- p.566 andsna h-ealadhnaibh eile d'urmór, do dhul d'éc in hoc anno. #### U1527.7 **Mág Uidhir (.i. Concubur)** do dol d'éc an bliadhain-si & **Mág Uidhir** do ghairm do 'n **Comarba Mág Uidhir**. #### U1527.8 **Toirrdelbach, mac Ecnecháin Ui Domnaill & Feilimidh, mac Seaáin Luirg Uí Domnaill**, do dol d'éc in hoc anno. #### U1527.9 Sluaighedh les **O n-Domnaill, .i. Aodh**, a **Muigh Luirg** & an tír co h-im*sh*lán do loscadh & do milliudh, eter arbhar & fhorgnem. Ocus in **Caislen Mór** & **caislen** an **Bhennota** do gabail do & **caislen** an **Calaidh** & **Baile na h-Úamha** & an **Caislen Riabach** do gabail & do brised dó & **marcach** maith do 'n t-shluagh do marbadh a n-ucht an **Bealáigh Buide**, .i. **Aod Buidhe, mac An Dubhaltaigh Uí Ghallcubuir**. #### U1527.10 **Caislen** do denam le **Maghnus O n-Domnaill** an bliadhain-si ac **Port na Tri Námhat** & a crichnughudh le bloidh m-bic do 'n t-Sanmradh, iter obar croind & cloiche. #### U1527.11 **Maghnus O Domnaill** do dol ar creich a n-**Glenn Eile** ar **Aod m-Buidhe O n-Domnaill**, & días ócmarcach do muinntir **Maghnus*a*** do marbadh, .i. **mac Domnaill, mic Féilimthe, mic Aonghus*a* Óic Ui Gallcubuir** & **mac Briain Caich, mic Domnaill Mic an Decanaigh**. #### U1527.12 **Mac Maghnusa Meg Uidhir**, **saí cleirich** & duine tuicsech, treighech do thaob Laitne & Ghaidilge & fer muirir moír & fer tighe n-oíghedh d'imchar, do dol d'éc in hoc anno. #### U1527.13 **Ruaidhri, mac Murchaidh Mic t-Suibni**, do mharbadh do cloind a athar féin in hoc anno. #### U1527.14 **Uilliam, mac Andrias Meg Raith**, duine saidhbir & fer thighe n-aighedh coitcenn & a **ben** d'fhagail báis a n-en ló co n-oidci. #### U1527.15 **Caitilín, ingen --- p.568 Cuind Uí Nell, .i. an ben do bí ag **O {fol. B 111b} Raighilligh, .i. Seaan** & ag **O Ruairc (.i. Eogan)**** iarum — ben dérca, doénnachtach — do dol d'éc iar in-Ongad & iar aithrighe in hoc anno. #### U1527.16 {Slip A } **Mac Uilliam Burc d'h-eg an bliadhain-si, .i. Emann** & **Seaan an Termuinn** do rigedh d'á eis. #### U1527.17 **Mág Aonghusa d'h-eg an bliadhain-si, .i. Emann Buidhi, mac Aoda Mhég Aonghusa**. #### U1527.18 **Cathal, mac Séimais, mic Pilib Mhég Uidhir**, d'h-eg an bliadhan-si, saí duine re h-uaisle & re tech n-aidhedh. #### U1527.19 **Ros, mac Toirrdhealbaigh, mic Philib Mhég Uidhir**, d'h-eg an bliadhain-si. #### U1527.20 **Tadhg, mac Eogain Uí Fhíala*i*n**, d'h-eg an bliadhain-si, adhbur maith fhir dhána. #### U1527.21 **Art Balbh, mac Seaain, mic Airt Uí Neill**, do mharbadh le **Toirrdhealbach, mac Donnchaidh, mic Briain Mhég Uidhir**, a tigh **Briain {Slip B } Óig Mic Donnchaidh**, a m-**Beallach Coille na g-Cuirridin**. #### U1527.22 **Torrdelbach O Maoilechlainn** do marbadh an bliadhain-si le cloinn **Fheidhlimthe, mic Ruaidhri, Uí Néill**. #### U1527.23 **Flaithbertach, mac Rúaidhri, mic Briain, mic Pilib Mhég Uidhir**, do marbadh le h-**Uaithne, mac Maghnusa Mhég Samradháin**, ar sith. #### U1527.24 **Abb **Lesa Gabhail** d'h-eg an bliadhain-si, .i. Labhras abb**. #### U1527.25 **O h-Airt d'h-eg an bliadhain-si, .i. Cormac O h-Airt**, duine maith, greannmhar & do bo maith tech n-aidhedh & **O h-Airt** do dhenum d'**Feidhlimidh O Airt** ina ínadh & bás d'fhaghbail an bliadhain cétna. #### U1527.26 **Art ele, .i. mac Aedha Cae*i*ch, mic Neill, mic Airt, mic Eogain, mic Neill Oig Ui Neill**, do marbadh an bliaghain-so le cloinn **mic Aodha in **Mullaigh**** felloníce. #### U1528.0 {fol. B 111b con} Kal. Ian. for Cetaín & Bisex forre, *l. uii.*, Anno Domini M. d. xx. uiii. #### U1528.1 **O Bríain, ri **Tuadhmuman**, --- p.570 .i. Toirrdelbach, mac Taidg**, do dhol d'éc íar caithimh a aísi nádurdha d'urmór ré sén & re sonus, re h-einech & re h-uaísle, re clódh a námhat & re cosnum a carat, innus nar' luidh nert **Gall** na **Gaídheal** eile ar a dhuthaidh re feadh a thigernu*i*s. Ocus a mac do ríghad 'na inad, .i. **Concubur**. #### U1528.2 **Mác Carrthaigh Riabach, .i. Domnall, mac Finghin, tigerna o **Charn** co **Corcaich****, nech dob' ferr einech a **Leth Mogha** & ar nar' luid nert tíre na coicrichi, d'fhagbail báis an bliadhain-si. #### U1528.3 **Iarla **Cilli Dara**, .i. Geroit, mac Geroit**, do ghabail le ríg **Saxan** & a beth fá reasta aige. #### U1528.4 **Ingen Ui Briáin, .i. Finnghuala, baindtigherna **Tire Conaill****, do dol d'h-ec iar n-Ongad & iár n-aithrighe — an ben as ferr do bí a n-**Erinn** a n-én aimsir ría féin do thaob Día & an t-shaogail, .i. **Eímhear** ar indracus & **Úna** ar einech & leug loghmar bhan **Dáil Cais** & cnú mhullaigh degban **Eirenn** uile — iar m-beth dá bliadhain ar xx. a n-aibit t-**Shan Fronseis**, a comhaill a feadhbhachta & ag denam dérci & doenachta & deghoibrighthi. #### U1528.5 **Conn, mac Nell, mic Airt Uí Nell**, duine maith, uásal, budh ferr comhairrle & cendus-fedhna a comhfhocus dó & is minci ler' milled a naimde, do mharbadh le **mac Airt Oíc Uí Nell, .i. Ruaidhri**, iar na fhaghail ar becán buidne ac fágbail baili **Uí Neill** déis Cásc. Da mac **Airt Oig h-Ui Neill**, .i. **Enri Balbh** & **Cormac**, do chrochadh a n-**Druim --- p.572 Mor** a n-digailt in **Chuinn**-sin. #### U1528.6 **O Ruairc, .i. Eogan, tigerna na **Brethne****, uaítne congmhala einich & engnama **Ichtair Connacht** & léomhan **Chení*ui*l b-Fergna** ar aigned, ar uaisle & soithech imchubaidh d'airdrighe **Connacht** ar cruth, ar céll, ar reacht, ar ríagail, d'fhágail báis iar n-Ongad & iar n-aithrighe & iar treablait toghaidhe. #### U1528.7 {fol. B 111c}[**Mac Cráith **Tearmuinn** **Dá Bheó*i*cc**** d'ég in bliadhain-so, edhon, **Ruaidhrí, mac Díarmada, mic Mharcuis, mic Mhuiris Méc Craith**. Ocus dob' uasal in termunnach in fer-sin & dob' oirbhterach ar coiccrichaibh & dob' eccnaidh, eolach & do bo shuilber, subhaltach & dob' arsaigh ealadhanta & dob' fhear thichci aighedh gu coitchinn eter **Ulltaibh** é.](app052.html) #### U1528.8 [h-**Ua Luinin d'écc, .i. Ruaidhrí, mac Matha, mic Phíarrusa Caím h-Ui Luinín, ollamh **Mheg Uidhir**** re seancus. Ocus dob' aithneach, inntleachtach, ealadhanach é a n-dán & a seanchus, a filidhecht & a forus dhorchaidh. — h-**Ua Cíana*i*n **Claín Innsi** d'h-eg in bhliadhain-si, .i. Ruaidhri**, **saí re seanchus** & duine le Día. — h-**Ua Gallchobuir, .i. Toirrdhealbach, mac Tuathail** [*...*]](app053.html) #### U1528.9 {fol. B 110d} (Kal. Ian. for Chédeoin, Anno Domini M.cccc*c*. 8. 10 *20*.(**Seon O Croidhein**, an t-en mhac cendoighe budh mó clú & ainm re congmhail tighe n-aoidhedh súas ina aimsir fen do bochtaibh Dé & da gach duine do lucht --- p.574 *riachtanusa* archena & as mo do chennchaigh ina do reachaigh, a ég i **Sligeach** ina thegh fein 14 Marcii, ar m-breth buadha ó dhomon & o dheamhon. Ocus a bhen, .i. **Una, inghiun Mic Diarmada Ruaidh**, d'faghail bais isin m-pliadhoin ar a chiond, eter a cairdib h-i **Muigh Luircc**, ar n-Ongadh & ar n-aithrighe. Ocus gach neach légfus & éisdfius an challuinn-siu, tabraid bennachtain ar anmandoibh na lanamna remráite-sin adubhromur romhainn, do reir mar do chosnodur ós a lór doiph-sin go b-fiadhnuse do mhoran do doeinibh ag a raipe géreolus orra.) #### U1528.0 {fol. B 111c con} Kal. Ian. for *Aíne,* *l. xuiii.*, Anno Domini M. d. xx. ix. #### U1529.1 **Eoccan, mac Feidhlime Mic Maghnusa** & a **bean** d'h-eg a n-én sechtmhain, .i. **Grainne, ingen Concobuir Mhég Uidhir, .i. rí **Fhear Manach****. #### U1529.2 **Cormac O Luinin, .i. mac Deinís, mic Phiarrusa Caim**, d'h-eg. #### U1529.3 **Síubhán, ingen th-Seaain h-Uí Dhroma**, d'h-eg. #### U1529.4 **Persún **Achaidh Urchaire**, .i. Brían Rúadh, mac Seaain, mic in Espuic Mhég Uidhir**, do mharbadh d'en urcar soighde a n-edragán eter muinntir na **Cuile** & muinntir in **Machaire**. #### U1529.5 **Cathal, mac Eogain, mic Aodha Mhég Uidhir**, d'h-eg in bliadhain-se. #### U1529.6 **Inghen Mhég Raith d'h-eg an bliadhain-si, .i. Mairgreg, an bhen do bhi ag Cormac Ruadh O Mhuirghesa**. #### U1530.0 {fol. B 111d} Kal. Ian. for *Satharn*, *l. xxix.*, Anno Domini M. d. xxx. #### U1530.1 **Gilla Padruicc, mac Cormaic, mic Airt **Chuile** Mhécc Uidhir**, d'h-eg in bliadhain-so. Ocus dob' é-sin fear a inmhe dob' ferr da cuala cach 'na aímser féin. --- p.576 #### U1530.2 **Aodh O Flandacca*i*n, .i. mac Persúin **Índsi****, neoch do bhoí lán d'innscni & d'ealathadh & da gach uile th-subhaltin aircheana & do bo maith teach aidhedh, a ecc in bliadhain cétna. #### U1530.3 **Domnall, mac Briaín, míc Domnaill h-Ui Neill**, do thecht ar creich andsa **Machaire Steabhanach** & crech do ghlacadh lais. Ocus an tir do breth air & a leanmhuin ar **Slíabh Betha** & mac **Briain** do filledh orra & brisedh ar in foír & ár di-airmhe do thabairt orra, du í n-gabadh ar da mac **Eoccain Ruaidh h-Uí Neill** & inar' marbadh triur do chloind **Ruaidhri na **Learrccadh**** & días mac **Maghnusa Mic Mathgamhna** & mac **Enrí, mic Briaín** & **mac Emuind, mic Tomais Meg Uidhir, .i. Tomás na Cairrge** & morán aile nach airmhtir sund. #### U1530.4 **Inghen Aédha Caeích Ui Neill, .i. Una, .i. bean **Taidg Buíde mhic Meg *C*ra*i*th, .i. mac Ruirigh, mic Diarmada, mic Marcuis Meg *C*ra*i*th**** *a h-ecc*. #### U1531.0 {fol. B 112a} Kal. Ian for *Domnach,* *l. x.*, Anno Domini M. d. xxx. i. #### U1531.1 **O Flannagain (Mághnus O Flánnagá*i*n) **Tuaithi Ratha** d'h-eg an bliadhain-si, .i. Maghnus, mac Ghillebert, mic Cormuic**, **saí dhuine** re h-uaisle & re tech n-aidhedh. #### U1531.2 **Cormac Mac Maghnusa, mac Cathail Óig, mic Cathail Medhonaigh**, d'h-eg an bliadhain-si. Ocus nír' aithnech duin 'na aimsir mac **brughaidh** dob' ferr inas é. #### U1531.3 Innsoighidh do dhenum le **Mhég Uidhir, .i. lé Cormac**, a **Cinél Fer*adh*aigh**, d'ar' chrech an tír. Ocus toír do bhreth air & mac **Meg Uidhir** do brisedh forra & mac **Briain, mic Domnaill Ui Neill**, do marbadh leis & daine aili nach airímhter sunn. #### U1531.4 **Tuathal O Neill, .i. mac --- p.578 Uí Néill, .i. mac Airt, mic Cuinn**, do ghábail leis **O Neill, .i. le Conn, mac Cuinn**. #### U1531.5 Sluaighedh leisin n-**Gíuisdís** **Saxanach** & le h-**Iarla **Chilli Dara**** & le **maithibh** **Gaidhel** **Erenn** a **Tir n-Eogain** ar tarraing **Uí Domnaill** & **Neill Óig Uí Neill** & t-slechta **Aodha Uí Neill**. Ocus **Tir Eogain** do loscadh leó o **Dhun g-Cal** gu h-**Abhainn Mhoir** & **caislen** nua **Phuirt an Fhaillegain** do brisedh leo & duthadh **Briain na Mocheírghi** do crechloscadh leo & **Muinechan** d'fhagbail folam ré n-ucht. **O Domnaill** & **Níall Óg** do dhul a cend an t-sluaigh **Ghallda** h-isin gu **Cinn Aird** & **caisdiall** **Chinn Airtt** do brisedh leó. Ocus **O Neill** do beth, sluagh dí-armhe, re n-ucht & nar' lamhadur a dhul teris-sin a **Tir n-Eoghain** & do impodur na sluaigh-sin, leth ar leth, dia tighibh fó bhuaidh coscair, gan sith, gan osadh, ag **Ua Neill** friú. #### U1531.6 **Ruaidhri Gallda, mac Uí Neill**, do ghabail leis **Ua Néill, .i. le Conn, mac Cuinn**. #### U1531.7 **Conn, mac Seaain Bhuidhi Még Mathgamna**, do marbhadh le **Mág Mathgamna** & le cloinn **Briain Még Mathgamna**. #### U1531.8 **Eogan, mac Ghilla Padruic Oícc Mhég Uidhir**, do marbadh lé n-a derbrathair féin, .i. le h-**Emann**. #### U1531.9 **Baile Uí Donnghaile** d'innsoighidh an bliadhain-so le **Níall Óg O Néill** & in baile do ghabail leís & **mac Uí Néill do ghabail ann, .i. Seann**, **dalta** **Uí Donnghaile** & eich & édaíl an baile do breth dó fáraon ris. #### U1531.10 **Aodh Óg, mac Tomais, mic Tomais aile, mic an Ghilla Duibh Még Uidhir**, d'h-eg an bliadhain-so, ar m-breth bhuaídhi ó dhomun & o dhemhan. #### U1531.11 **Mág Uidhir** do dhul, sluagh, a **Tir Conaill** ar tarraing **Uí Domnaill** & a dhul ar --- p.580 **Maghnus O Domnaill** {fol. B 112b} dóibh & urmhór an tíri do crechloscadh leo, idir thigibh & arbur, ider buaibh & chaiplibh & gac ínnile olchena. Ocus **Maghnus** do beth, sluagh, ar faighthi **Chaisléin na Finne** an uair-sin & **marcsluagh** mic **Uí Domnaill** & a chlann do thecht *th*ar **Finn** anall a coinne in t-sluaigh. Ocus **Mág Uidhir** & a mac & clann **Uí Domnaill** da n-ínnsoighidh & imruagadh do beth acu & do bualedh eich & daine etorra. Ocus do b' é crich an imruaigthe brisedh ar **mharcsluagh** **mic Uí Domnaill** & a cur ar **Sgairbh Bechoigi** da n-aindeoin & **Mág Uidhir** do ímpodh día **fhaslongport** fa bhuaidh cc-cosgair. Ocus **Toirrdhelbach, mac Donnchaidh, mic Briain, mic Filib Még Uidhir**, do mharbadh d'aon bhuille ga ar an ímruagadh-sin le **marcach** do **Muinntir Ghallchabuir** & a thabairt beo dia bhaile féin & bás d'fágbail fó cend tri n-oidhche dó ann, íar m-buaidh Ongtha & aithridhi. #### U1531.12 **Inghen Mhég Raith d'h-eg an bliadhain-si, .i. Fínnghuala**, an bhen do bhi ag **Giolla na Naom O Uiginn**. #### U1531.13 **Conn Modurra, mac Airt, mic Neill**, do marbadh la **Níall Óg, mac Cuinn, mic Nell**, an bliadhain-si. #### U1531.14 **Semmus O Flandagá*i*n, .i. mac Persúin **Indsi****, neach do bí lán d'innscni & d'ealadhaín & do bo maith teach n-aidedh, d'ég in bliadhain-si. #### U1532.0 {fol. B 112c} Kal. Ian. for *Luan,* *l. xxi.*, Anno Domini M. d. xxx. ii. #### U1532.1 **Tomas, mac Iarla **Chille Dara**, d'h-eg an bliadhain-si, .i. aon macámh na **Midhi**** & duine dob' ferr aithne ar gac ealadhaín í n-a aimsir fein. #### U1532.2 **Cormac, mac Mhég Uidhir**, do ghabail a feall le cloinn **Uí Néill**, & le **Fer Dorcha h-Ua Néill** & le **Feidhlimidh Doibhlínech, --- p.582 mac Airt, mic Cuinn Uí Néill**, & cuid do **mharcsluagh** **mic Még Uidhir do marbadh ann, .i. Uilliam, mac Díarmada, mic Cormuic Mic Gaffraigh** & in **Ghilla Ballach, mac Enrí Buidhe Mic Gaffraigh** & daíne aili nach áirímter sunn. Ocus cuid aile do **marcsluagh** **Cormuic** do ghabail faraon ris ann, .i. **Ros, mac Neill Mic Caba** & **Eogan, mac an Diarmada**-so adubhramar romainn. Ocus gidh íad clann **Uí Neill** ann, fós ní réidh tangadur o'n dáil-so: do buailedh & do loitedh urmhór a muinntire. Ocus is íad-so na **maithi** do bhói a ponc bhais ar imchar leó ann, .i. **mac Uí Neill, .i. Feidhlimidh** & **Roibhilín Mac Domnaill** & daíne aili nach áirímter sunn. #### U1532.3 Crecha mora do dhenam le **Maghnus O n-Domnaill** a g-**Cúil Mhég Tigernáin**. #### U1532.4 {fol. B 112d} **O Cerbhaill, .i. Maol Ruánuigh** — an t-aon Ghaidhel dob' ferr gart & gaisgedh, ágh & oirrdercus, uaisle & atharrdha & an t-é d'ár' bhuidhech dáma & deóraidh, eícsi & ollamhaín, uird & ecclusa & an t-é is mo do thinóil & do thidhlaic o aimsir **Briain Bhórama** anuas: cuingidh congmala Caich & sduir cert, cobsaidh, acinedhach & buachail tenn, taisdil na d-treabh & mal medhrach, mórdhalach **Muman**: leag loghmhur & geam charrmogail & inneoin fhorais & uaithne oir na n-éilech — a ég íar m-buaidh Ongtha & aithrighe ina **mhórlongport** féin. Ocus a mhac do oir*dh*nedh í n-a ínadh dia éis, edhon **Fer gan Ainm**. #### U1532.5 **Eoghan, mac Tigernáin Uí Ruairc**, do mharbadh leis **O Mail Mhiadhaigh** & lena **braithribh** a **Mainistir** na m-**Brathar Minur** í n-**Druim Dhá Shiaar**. #### U1532.6 **Seaan, mac Pilib, mic Toirrdhealbuigh Mhég Uidhir**, do marbadh an --- p.584 bliadhain-si le **Domnall, mac Mhég Uidhir, .i. mac Chon Chonnacht, mic Chon Connacht, mic Briain, mic Pilib Mheg Uidhir**, d'en sathaidh do sgín. #### U1532.7 **Mac Mhég Samradháin, .i. Domhnall Ócc, mac Domnaill Bhernaigh**, do mharbadh d'én bhuille ga du **Aithne, mac Maghnusa, mic Tomais Meg Samradháin**. #### U1532.8 An **Ingen Dubh, ingen Mhég Raith, d'h-eg an bliadhain-sa, .i. ben an **Dubhaltaig Mic Domnaill****: .i. ben shuairc, shubháltach, ghreanmar. #### U1532.9 **Mag Samhradhain d'h-eg an bliadhain-si, .i. Tomás, mac Maghnusa Meg Samradhain**; .i. **taisech** dob' ferr da tainic a **Teallach Echach** re cuimne cáigh. #### U1532.10 **Comarba **Fidhnach** d'h-eg an bliadhain-si, .i. Brian O Rodachá*i*n**. #### U1532.11 **Enrí Aimreidh, mac Briain, mic Cuinn Uí Néill**, do ghabail les **O Néill, .i. lé Conn, mac Cuind**. #### U1532.12 **Cormac O h-Ulltachana*i*n, .i. **oirchinnech** **Achaidh Bethe****, d'h-eg an *bliadhain*-si. #### U1532.13 **Tomas Mac Am*l*aibh, .i. mac Cormuic Mic Amlaibh**; **Gilla na Naom, mac Airt Mic Gaffraigh**, d'h-eg an bliadhain-si. #### U1532.14 {fol. B 113a} **O Domhnaill** & **Mag Uidhir** do dhul a cenn an **Ghiusdis** th-**Shaxanaigh** gu **Droichead Atha** & a gnothaidhe do ghenum & a toigheacht fo bhuaidh día tigibh dorighisi. #### U1532.15 An **Giuisdis** gu na th-**Shaxanachaibh** & **Goill** na **Midhe** do dhul a **Tir Eoccain** & sluagh **Ghaidhel** do eirghi amach ina coinne, mar ata, **Níall Og O Neill** & **Mag Uidhir** & **O Raighilligh** & **Mag Mathgamna** & slicht **Aodha h-Ui Neill** & slicht **Aodha Buidhe** & **Clanna Rughraidhe** do 'n taobh a tuaigh 'gadam doibh 'ga tuirimh. Acht do impoadur **Gaidhil** **Letha Cuind** uile ar **O Neill** 'munn am-sa, achtmadh becc. Rangadur na sluaigh-so, leth ar leth, gu **Dún Gheanainn** a coinne --- p.586 a cheile, gur' brisedh & gur' blaghadh, gur' muradh & gur' mughaighedh, gur' toirnedh & gur' trascradh, eter chrunn & cloich, eter tighibh & teccar, eter duinedh & deccharus, in baile, gu nar' aithgin **Gall** na **Gaidhel**, da faca roime ariamh, ar in tres lá e. Do h-indredh & do h-innarbadh, do dilghiedh & do dilaithridhedh, do loiscedh & do lainmhilledh in tir uile a or gu h-or leo. Do-chuadur almha & innile thire h-**Ui Neill** gu h-im*sh*lan ar fainnel & ar fordul, no gu rangadur **Sliabh Betha, mhic Naói.** Do leanadur na **Gaidhil**-so adubramur romhaind íat, no gu rucadur orra & do thóccbhadar ín bhorumha dhoairme-so leó, no gu rangadur amesc **Ghall**. Do boi mart ar in m-bonn & mart gacha bhond ag **Gallaibh** in oidhci-sin. Do-rinnetar **Goill** & **Goidhil** a cadach & a caradradh, a cuir & a cumartha, do cheangal re cheile ar lo. Do impádur **Goill** da n-duintibh & **Gaidhil** día n-deghbhailtibh gu m-buaidh coscair & araile. {fol. B 113b} Is and do bhai **O Domhnaill** in uair-sin & **Mac Domhnaill na h-**Alban**** & a fheacht ina fhochair, ag gabail ne*i*rt a **Cuigedh Medhbha**. #### U1532.16 Creacha mora & airccthi aniarmartacha do dhenumh do **Niall Óg O Neill** ar **Roibhilin Mac Domhnaill** & a tabairt a **Feraibh Manach** leis. #### U1532.17 **Iarla **Cille Dara**** do thoighecht a n-**Erinn** i n-Errach in bliadhain-so, edhon **Geróid Óg** & fedhmanntus in righ do thabhairt do leis gu cend x. m-bliadhan. Ocus gairm do chur ar in n-**Giusdis** Saxanach da tharraing gu baile **Atha Cliath** & in Comairle Mhor do shiughudh ann & in Saxanach do chur, do --- p.588 dhruim cert **Ghall**, gu baile in **rígh** do righisi fo mhela & fo mhasla mhoír. #### U1532.18 **Mac Uibhilin, .i. Geroid, mac Ualtair**, do mharbadh a feill le **Mac Ruaidhri an Ruta** & le mac lé **Domnaill Chlérigh Uí Catha*i*n** a **tempull** **Duna Uó** & **Conchobur, mac Enrí**, do mharbadh & do loiscadh an aghaidh cetna. #### U1532.19 Clann **Uí Néill, .i. Ruaidri Gallta** & **Tuathal**, do crochadh leis **O Néill, .i. le Conn, mac Cuínn**. #### U1532.20 **Feidhlimidh, mac Eogain Boichd Uí Neill**, do ég an bliadhain cetna, .i. an fer thug minna nách tiucfedh sluagh Conullach a **Tír Eogain** ré n-a beathaidh nach muirfedh ech, no duine, dib & do comuilledh sin. #### U1532.21 **Piarus, mac Sémuis, .i. Iarla **Urmuman****, línd a tinóil, do techt a crich **Ele** & **Urmuman** & **Baile an Gárrgha** do losgadh lais. Ocus ag impodh tar a n-ais doibh, clann **Ui Cerbuill** do breith orra ag **Ath na Darach Caime**. Gréim anbfoil do cur orra & ár dí-rímtha do tabairt orra & na aidhme allmurdha is mo le' r' gabsat trén & treisi do béin dibh, .i. a n-gunnadha. Ocus do len for tormuch anma d'on ath-sin, .i. **Ath na Fadbcun**. Ocus do benad fós móran da n-ór & da n-arged dibh & a lon & a cartacha & a n-eocha, achtmad begán. Ocus as e an la-sin do shunnradh torchair **O Cerbuill**. #### U1533.0 {fol. B 113c} Kal. Ian. *for Cetain,* *l. ii.*, Anno Domini M. d. xxx. iii. #### U1533.1 **Mac Diarmada **Mhuigi Luirg** (.i. Diarmaid an Einigh)** do marbadh le cloinn a dherbhrathar féin a feall. #### U1533.2 **O Cíana*i*n d'h-eg an bliadhain-si, .i. --- p.590 Aodh Dubh**. #### U1533.3 **Uilliam O Corcrain** d'h-eg an bliadhain-si, .i. **sai chléirigh** & duine maith ealadhna. #### U1533.4 **Donnchadh, mac Rémainn, mic Maoilechlainn Mic Gaffraidh**, d'h-eg an bliadhain-si, .i. duine maith oirechd do muinntir **Meg Uidhir**. #### U1533.5 **Feidhlimidh Bacach, mac Néill, meic Cuinn, tigherna **Triana Conghail****, d'h-eg an bliadhain-si. #### U1533.6 **Diarmaid, mac Domhnuill Uí Shuilleabáin — O Suilleabain Beirre** — fer dilta dámh & deóradh, éiges & ollamhan **Erenn**, do ég isan m-bliadhain-si. #### U1533.7 **Fínghin Laighnech, mac Diarmada, mic Domhnuill Meg Cárrthaigh**, do ég isan m-bliadhain-si. #### U1533.8 **Crimthánn, mac Geruilt, mic Domnuill Riabhaigh Caómhánaigh**, do marbadh a féall lé n-a derbhbhrathair fein, .i. le h-**Art m-Buidhe, mac Geruilt**, an bliadhain-si. #### U1533.9 **Sligech** do gabail a feall — mar nár' sailedh — la **Sil Concubhuir**, .i. la **Tadg Óg, mac Taidg, mic Aodha, mic Cathail Cárraigh**, an bliadhain-si. #### U1533.10 **Murchadh Ruad, mac Taidg, mic Bríain Ui Bríain**, do marbadh le **Domnall (.i. Cleirech), mac Concubhuir, mic Toirrdealbaigh Ui Bríain**, isin bliadhain cédna. #### U1533.11 Maidm do thabairt ar **Mac Diarmada **Mhuighi Luircc**** an bliadhain-si leis **O Concabuir Ruadh** & lena **mac, .i. Toirrdhealbach Ruadh** & le **Ruaidhri, mac Mic Diarmada**. #### U1533.12 Maidm do thabairt ar Cloinn **Aodha Buidhi** & ar **Alasdrand Carrach, mac Mic Domnaill**, an bliadhain-si le **Mac Uibhilin**. #### U1533.13 **Feidhlem Dubh, mac Gilla Padruicc, mic Emuinn Mhég Uidhir**, cenn-feghna maith & fer tighi aidhedh, a écc an bliadhain-si. #### U1533.14 **Rémann, mac Sémais, mic Pilib Mhég Uidhir**, do mharbadh an bliadhain-si le **Cloinn Gaffraidh** fá mhnái **Chormuic, mic Donnchaidh, --- p.592 mic Rémuinn Mic Gabhfraidh**. #### U1533.15 **Mathghamain O Carmaic** d'h-eg an bliadhain-si, **sáor** maith, onórach & fer tighi aidhedh coitcend, fa bhuaidh Ongtha & aithrighi. #### U1533.16 **Emann, mac Cuind, mic Neill, mic Airt Uí Neill**, do marbadh an bliadhain-si le **Mág Uidhir (.i. Cu Connacht)** & lena cloinn, .i. **Cormac** & **Brian** — .i. saí chinnfeghna & duine maith, uasal an fer-sin — sechtmain a n-díaígh h-Samhna. #### U1533.17 {fol. B 113d} Da mhac **Fheidhlimthe, mhic Ruaidri Bhacuigh Uí Néill**, do mharbadh an bliadhain-si, .i. **Eimer** & **Níall**, lé **Maghnus O n-Domnaill**. #### U1533.18 **Righ **Saxan**** do dhul a n-aghaidh chredim & moran do nethibh saebha do dhenam do a n-aghaidh na h-eglaisi. #### U1534.0 Kal. Ian. for *Dardain,* *l. xiii.*, Anno Domini M. d. xxx. iiii. #### U1534.1 **Esbuc **Clochair** d'h-eg an bliadhain-si, .i. Padraig Cuiliun**. #### U1534.2 **Mac Domnaill d'h-eg an bliadhain-si, .i. Rugraidhi**: saí n-*e*inigh & n-engnuma an fer-sin. Ocus **Mac Domnaill** do dhenam da derbrathair, .i. do **Ghilla Espuic**. #### U1534.3 **Bicaire **Claoin Ínnsi** d'h-eg an bliadhain-si, .i. Rémann, mac an Oirchidecain Mhég Uidhir**. #### U1534.4 **Seaan, mac Uaithne Uí Raghalligh, tígherna **Cloinn Mathghamna****, do mharbadh a bh-feall an bliadhain-si lé cloinn **Uí Raghalligh**, .i. **Toirrdhealbach** & **Brian**, clann **Ferghail**. #### U1534.5 **O Gallchabhair d'h-eg an bliadhain-si, .i. Emhann, mac Eóin, mic Tuathail**. #### U1534.6 **Ruaidhri Carrach, mac Cormaic, meic Aodha Meg Uidhir**, d'h-eg an bliadhain-si, duine maith, uasal, guaisbertach. #### U1534.7 **Iarla **Cilli Dara**, .i. Geróid**, do dhul fá ghairm **righ **Saxan**** ín bliadhain-si. Ocus dob' e damna na togharma-sin, .i. imchosaídi imdha do cur do **Ghallaibh** **Erenn** --- p.594 fair tre aibhle a aindlighedh & égcora orra, gu madh h-í comuirle do-rinne in **rí** & **maithe** **Saxan** an t-**Iarla** do cur a tor **Lunnuinne** a n-oirchill {fol. B 114a} a mhillti. Imthusa meic & oighre an **Íarla, .i. Tomos, mac Geroid**: íar n-a cluinsin-sin, is í comairle ro chinn féin & a combraithre & a cairdi **Gall** & **Gaidheal**: comaonta cogaidh do dhenamh a n-agaidh an **righ**. Iar cluinsin na comairle-sin dh' airdespac baile **Atha Cliath** & do **prieoír** **Cilli Maighnend** d'espag na **Midhi** & do móran aile nach áiremter sunn, ag a roibhi cuid do 'n **Íarla** do cur a n-áit a millti, do ghabh egla adhbal mhór íat, ínnus gur' fhágbhadhur a tighernus & a cuírti & a **caisléin** & gach uile maithus aile día roibhi acu gan ímcoimédh, gur' theithset a h-**Erinn** co h-athlamh, anurmuisnech, égcobhsaidh do dhul a Saxanaibh ar uaman & ar imeagla mic an **Íarla** d'á cur docum báis a n-dighail a athar. Imthusa **airdespuig** bhaile **Atha Clíath**, do berar ós aird do ghluais roime ar síubal oidhchi d'fagbail **Erenn** & gan acht uathadh da muinntir maraon fris. Ocus, ag dul a luíng a m-**Beínn Edair** dó, rugadur muinntir meic an **Íarla** fair & do gabadh léo h-é gan fhechemh día pridhiléitt, no día cádhus & do chuiredh drochar anbhoil fair & rugadur leó h-é co h-**Ard h-Aidhin**, a comfhoigsi do **Chluain Tarbh**. Od'chúaladh mac an Íarla an ní-sin, bá deach lais: ní derna fosadh, no comhnuidhe, no gu raínic co h-airm a roibhi an t-**Espag** & tug ar a muinntir gnim íngantach, aníarmartach, étrócair, tre 'nar' dibhtha mes & clas & mórthóradh, sidh & soinend & soaimsir an tan-sin, .i. cethrumna cudruma, coimthesgtha do dhénam do 'n **Airdespac**. Gu madh é sin bruíne an chogaidh adubrumar. #### U1534.8 Gnim amgi, --- p.596 urcodeach do-rínedh a **Feraibh Manach** oidhche fheil **Martain** do shunnradh; .i. **Maghnus Buídhe h-Ua Duibhgena*i*n**, **soi seanchaidh**, do thachtadh ina thaigh fein & do mhuchadh & do fholach lena mnai fhein & le **Brian, mac Tomais, mic Toirrgealbhaigh Mhég Uidhir**. Fir na fínghaile-sin do dul fa 'n tír & **Brian** do teichidh a n-**Oirghiallaibh**. Ocus **Flathbhertach, mac Philib, mic Thorrghealbhaigh**, do ghabhail na mna-sin & do ghabhail deisi dilmhaineach eile do bhi fa 'n fínghail-sin & a toirbert do **Mhag Uidhir** & **Mag Uidhir** do losgadh na deissi-sin {fol. B 114b} a n-en lo. Ocus in bhean do bhi torrach o n-a fer fein, a cur a prisun no gu rug si in toirchis-sin & a crochadh fa deredh. Días derbhbhrathar in **Bhriain**-sin da leanmhain a n-**Oirghiallaibh** & a mharbadh leo a feill. Ocus is mairg do ni fínghal, no feall, gu brach a n-dhiaigh na fíngaile-sin & a fheabhas do dighladh h-i tre mhírbale De & **Mhartain**. #### U1535.0 Kal. Ian. for *Aíne,* *l. xx. iiii.*, Anno Domini M. d. xxx. u. #### U1535.1 **Aedh, mac Domnaill, mic Enri, mic Eoghain Ui Neill**, sai chinn-fheadhna & fear lan d'uaisle & d'eineach, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1535.2 Sluaghadh leis h-**Ua Neill** gu **Trian Congail** & **caisdel** **Edain Dubhcharge** do ghabhail do air chloínn **Aedha, mic Neill** & a thabairt do **Níall Óg, mac Neill, mic Cuinn**. #### U1535.3 h-**Ua Raghalligh, .i. Ferghal, mac Seaain, mic Cathail Uí Ragalligh**, neoch fa lan **Eire** uile da gradh, etir chealla & tuatha, ar feabhas --- p.598 a uaísle & a enídh & a dhaenachta, d'h-eg fa buaigh Ongtha & athrighe. #### U1535.4 **Mag Uidhir, .i. Cu Connacht, mac Con Connacht**, do dhul ar creich a **Cinel Feradhaich** & creach mór do thabairt leís o 'n tír & o **Chlochar**. Ocus ní fhuair se toir in la-sin. Clann **Eoghain Ruaidh Ui Neill** da leanmhain an oidhce-sin & **Mac Gabhfraidh, .i. Feidhlimidh, mac Briain, mic {fol. B 114c} Uilliam Mic Gabhfraidh**, do marbadh leo air leargaidh **Locha Séarchaidh**, air n-a fhadhail ann, began do dhaíníbh, air fadogh thenígh & air marbadh mhairt do 'n creich. #### U1535.5 h-**Ua Dobhilen, .i. Seaan**, d'h-eg in bliadhain-si do 'n fhiabhrus. #### U1535.6 Sluaghadh le **Taedhg, mac Taei*dh*g, mic Aedha**, gu **Madh n-Eine** & in Magh do losgadh leo. Ocus fuireach doibh ínn oidhche-sin air in Magh & **mac Ui Domnaill, .i. Donnchadh Cairbreach** & clann **Ui Buighill** & clann **Mheg *Fh*lannchaidh** do dhul reampa an oidhche-sin air **Sgairbh Insi in Fhraith**. Ocus nar' thogbhadar ceann do thorrach in t-shluaigh, ceann do thogbhail doibh do dheredh in t-sluaigh & moran dibh do ghabhail & dream do mharbadh. **Mac Ui Ruairc, .i. Brian**, do chur theachta chum **Mheg *Fh*lannchaidh** da innesin dó gu rabha sith aige re **Taedhg Óg** & da radh ris na brai*gh*de-sin do lígan do dhruim na sithe-sin. **Mag *Fh*lannchaidh** do ligan na m-**bhraghad**-sin uile & aíssig imshlan do thabairt doibh arna mharach. #### U1535.7 **Gilla Padraig, mac Pilib, mic Emaínn Mheg Uidhir**, d'h-ech. #### U1535.8 **Eigneachan, mac Domnaill Ui Domnaill**, do mharbadh a b-feall le cloínn **Ui Bhuighill** in bliadhain-si. #### U1535.9 Fínghal & feall granna do dhenam da oglach & da **constabla** gradach fein air mac **Iarla** **Cille Dara** & a bhaile, .i. **Magh --- p.600 Nuad**, do reicc & do tharbírt do na **Saxanachaibh** & bardaghadh in baile ina colladh & forgla na m-bardagh do mharbadh ina colladh & cuigír no seisir do **chleirchibh** & do shagartaibh do mharbadh ann. Ocus, mar do-chuaidh acu air ín m-baile, do thugadar in fer-sin do thairbhir in baile dhoibh a fiadhnaise fhir **inaíd in righ**. Ocus do fiafraghidh de ca fad do chainneochfadh se in baile, man' tairbhrigh se é. Ocus adubert gu cuinneomhadh gu ceann m-bliadhna. 'N-a dhiaigh-sin do fíafraighídh de cred do-rínne mac an **Íarla** aír fa 'n-derna se feall ar a **thígherna**. Ocus adubert sin nach derna ni 'sa bíth riam budh místi leis. Ocus do h-imordadh air gu n-derna se moran dithe do **Ghallaibh** fare mic an **Íarla** & adubhradar na **Saxanaigh** gur' chora dosan feall do dhenam orra fein, nac tug en ní dhó, na feall do dhenam air mac an **Íarla** do thug moran dó. Ocus as i breth do-rugadh fair gac ní d'ar' gealladh do do {fol. B 114d} thabairt da athair, o' s e nach derna feall no meabhal & in fer do-rínne in míchongill & an fheall granna air a **thigherna** do chur --- p.602 cum báis, air cesta gu n-dighnedh tuilledh orrasun, no air neach aile, do 'n míghnim-sin. Ocus do-rínedh cethre cethramna de-sin. Ocus is mairg do dhenadh feall, no finghal, no meabhal gu brach, mar da dheonadh Dia in míchonghill-sin do dhul mar sin. Ocus beannacht do 'n fhir do-rug in breth-sin. #### U1535.10 Cogadh etir **Mhag Mhathgamna** & slicht **Aedha Ruaidh Mhég Mhathghamna**. #### U1535.11 Slicht **Aedha Ruaidh** & slicht **Aedha Uí Neill** do-thiacht ar creich ar **Mhag Mhathgamna** & creacha mora do dhenam doibh & h-**Ua Condhálaigh** do mharbadh leo. #### U1535.12 **Cormac, mac Donnchaidh Mic Gabfraigh**, do mharbadh le claínn **Eoghain Ruaigh Uí Neill** & **Gilla Padruich**, a derbrathair, d'h-eg in bliadhain-sin. #### U1535.13 **Aodh, mhac Uí Fhlannagá*i*n**, do mharbadh a bh-feill in bliadhain-si lé cloinn **Pilip, mac Briaín Mégh Uidhir, .i. Sémus** & **Pilib Ócc**, an Domnach ré b-féil **Petair** & **Poíl**. #### U1535.14 **Mac Suiphne **Bóghuine**** do mharphadh lé mac a athar & a mathar féin a bh-feill, .i. lé **Níall**, lá féili **Petair** & **Poíl**. #### U1535.15 **Mac Iarla **Chille Dara**, .i. Tomas**, do ghabhail gu h-olc leis na **Saxanachaib** tareis arrcisse do chur air & a thiachtain 'na ceann leis an arrcis-sin & a chur soir chum **righ** **Saxan**. #### U1535.16 Sluaghadh do dhenam do **Mag Uidhir** & d'**inghin Mic na Míghi, .i. do mhnai Ui Dhomnaill** & a n-dul do chumnadh leis na **Saxanachaibh** & **le fer-inaid in righ**, .i. le h-**Uilliam Sgeimhíltan**. #### U1535.17 **Uilliam** fein do ég um Nollaig-sin a n-**Droithid Atha** & **Mag Uidhir** do th-*fh*illiudh o na **Saxanachaibh** da thir fein & nach bh-fhuair se fein, no **ingin Mic na Míghi**, sluagh **Gall** leo cum **Sligigh** . #### U1535.18 **Plaigh** mor & **galar breac** fo **Erinn** in bliadhain-sin. #### U1535.19 **Síuban, ingin Chuínn, mic Enri, mic --- p.604 Eoghain Ui Neill, bean **Mhaghnusa Ui Domnaill****,d'h-eg. #### U1535.20 **Gilla Coluim h-Ua Eogasa** & **Aengas, mac Emaínn Mheg *C*ra*i*th**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1536.0 {fol. B 115} Kal. Ian. for *Satharn,* *l. u.* Anno Domini M. d. xxx. ui. #### U1536.1 Clann **Mheg Uidhir, .i. Cormac** & **Brian** & **Domnall** & slicht **Seaain** & **Semais** & **Ruaidhri Chaeich Mheg Uidhir** do dhul air cogadh air **Mag Uidhir** a cinn **Neill Oig Uí Neill**. Ocus creacha chlainne **Tomais na Carrgi** do dhenam do chlaínn **Mheg Uidhir** um fheil **Brighide** & creacha mora do dhenam do claínn t-**Shemais** & do chlaínn **Ruaidhri Chaeich** a **Cuil Mhec-*T*i*gh*arna*i*n** air **Chlaínn Ghabhfraidh** & creacha mora eile do dhenam do shlicht **Airt Uí Neill** 'sa **Chuil** chetna & creacha eile do dhenam do **Niall Óg** & do chlaínn **Mheg Uidhir** ar slicht **Flathbertaidh Mheg Uidhir**. Ocus **Eogan Buidhe, mac Aedha, mic Gill*a* Phadruich, mic Fhlathbertaich**, do mharbadh ann le **Cormac Mag Uidhair** & daeíne eile, leth ar leth. #### U1536.2 h-**Ua Concubhair** do gairm do **Taedhg Óg, mac Taeidhg, mic Aedha**, in bliadhain-sin. #### U1536.3 **Magnas Mac Mathgamna, abb **Cluana h-Eois**** & **Taedhg, mac Bríain Caich Ui Chasside** & **Eogan Buidhe h-Ua Chasside** & **Adham Mac Murchaidh** & in **persun Mac Ubhaid** & in **persun Mac Somairle** — hii omnes moriebantur hoc anno. #### U1536.4 Creach eile do dhenam do **Níall Óg** & do **Chormac, mac Mhég Uidhir**: a sgeimledh do dhul o **Chuil Mhec *T*i*gh*arna*i*n** gu **Doíre Bhrosga** & gu **Clain Ínís** & dith --- p.606 mor do dhenam doib air cheallaibh & do 'n tuaith in tire. #### U1536.5 Slicht **Airt Ui Neill** do dhenam creichche a **Lorg** & **Pilib Balbh, mac Cathail, mic Eogain Mheg Uidhir** & **Donnchadh, mac Uilliam Dhuib Uí Mhancha*i*n** & **Conchubhar, mac Fearghail Uí Mhanchain** & da mac **Feighlímidh Ui Mhaela Duin** do mharbadh a toraidhecht na creiche-sin. #### U1536.6 **Mag *Fh*lannchaidh, .i. Fearadach**, do ég do 'n **galar bhreac**. #### U1536.7 **Niall Mag Ruaidhri** & **Donnchadh**, a derbhrathair, do eg do 'n galar cetna. #### U1536.8 **Manistir** na m-**Brathar** bhaile **Ui Ruairc** do losgadh & cupla **brathar** do losgadh inti, .i. **Eremhan h-Ua Domnaill** & **mac Mael Seaclaínn Mheg *S*amradha*i*n** & moran di*gh*bhala do 'n tir uile do dhenam inti. #### U1536.9 **Mag *C*ra*i*th **Termaínn**** do throsgadh air chlaínn **Aedha Caich Uí Neill, .i. air Fhailghi** & air **Mhaelechlaínn**. In clann-sin & gach comluadar da bh-fhuaradar do dhenam creicche ar **Mhag *C*ra*i*th** & **mac Mheg *C*ra*i*th, .i. Se{fol. B 115b}mas Buidhe** & **Nícolas, mac in Priorach Meg *C*ra*i*th**, do mharbadh leo in la-sin a n-dighailt in troisgi-sin. #### U1536.10 **Seaan, mac Eoghain Ruaigh Uí Neill**, do ghabhail le h-**Art, mac Enri Bhailb Uí Neill** & a thairbirt do **Mhag Uidhir** & **Mag Uidhir** & **Clann Ghabhfrait** d'a chrochadh. #### U1536.11 Clann **Iarla **Chille Dara**, .i. Semas** & **Uater** & **Oliber** & **Ristard** & **Seaan**, do bheth a ceann **fir inaid in righ**, .i. **Loord Línard**, a cur leis a n-aghaidh *mic* a n-derbhrathar in n-athar fein, .i. **Tomas**. A n-ghabhail uile a n-aenfecht & a cur a **Saxanaibh** --- p.608 & dar linno nach ma*i*th do frith sin. #### U1536.12 **Righ** **Saxan** do dhenam chasaide air in m-**bhannrighain** gu n-derna si adhalltras & a cur cum bais trid-sin & a ceann do bhuain dí & nar' th-*fh*ill se fein o n-a sheachran credim. #### U1536.13 **Flann Mac Con Mídhe**, ceann caeraidhechta moíre, do mharbadh ar **Trian Conghail** le h-**Albanachaibh**. #### U1536.14 **Gilla Easbaig Daeíneachair, mac Mhic Domnaill na h-Alban**, a bheth ag denam mhorain anatechta ar fud **Triana Conghail**. #### U1536.15 **Níall Óg, mac Neill, mic Cuinn**, do thínol in tíre & amas do thabhairt orra & **Gilla Easbaigh** fein do mharbadh & da fichit, no tri, da maínntír farís. #### U1536.16 **Mac Domnaill na h-**Alban** a dhul d'h-eg (.i. Alastrann, mac Aeon Cathanaidh)**. #### U1536.17 h-**Ua Catha*i*n** do dhul ar creich air **Mac Ubhelín**. Rabhadh do dhul cum **Mic Ubhelín** & in tír uile do thínol dó & **Albanaigh** & a n-dul gu folaieach a n-inadh arithe. h-**Ua Catha*i*n** do ghabhail creach in tíre & a cur roime. **Mac Ubhelín** do thegmhail daibh 'na n-arrcis & brísedh orra & na creacha do bhuain dib & moran da maintir do mharbadh & nar' th-*fh*illidar gur' loisgedh teach **Ui Chatha*i*n** leo. #### U1536.18 **Tomas Ballach, mac Anrías Mheg *C*ra*i*th**, & **Eoin, mhac Briain, mic Torrdhealbaigh Mheg *C*ra*i*th** & **Diarmaid, mac Seaain Mheg *C*ra*i*th**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1536.19 Sluaghadh do dhenam leis h-**Ua n-Domnaill** um **Mhag Uídhir**, & --- p.610 um **Níall Óg h h-Ua Neill** & um chlaínn **Ui Ragalligh** & a n-dhul a n-**Íchtar Chonnacht** & a m-beth etir **Dhuibh** & **Dhrobhais** in cet oidhche. h-**Ua Domnaill** da fhuagra do 'n t-shluagh farareachadh & lucht comheta do chur etorra & in sluagh **Connachtach** do bhi tinolte ina n-aghaidh. **Aedh Buidhe, mac Ui Domnaill**, do cur dhroinge do shlicht an **Easbuig Ui Ghallchubhair** cum comheta & h-**Ua Buighill** do dhul, began da mhainntir farís, a bh-fhoraire. In da fhoraire fein do thegmhail da cheile & **Uath Buighil** do mharbadh gu tubaisdeach etorra d'en buille do gha. {fol. B 115c} In sluagh do dhul trid a cheile uime-sin &, man' bheth feabhus ann edragain, gu tuitfidh moran etorra fo bhas **Ui Bhuighill**. In sluagh do dhul gu **Tir Fhiathrach** & a m-bheth annsin ocht la, no noi, ag milliudh in tire. Clann **Ui Domnaill** & **Mag Uidhir** & clann ***U*i Raghalligh** do dhul, ocht xx., no noi, **marcach**, gu **Tir Amhalghaidh**. Moran di*gh*bhala do dhenam dhoibh fo **mhainístir** na **Maighne** & creacha mora do thabairt leo cum in t-shluaigh. In sluagh do th-*fh*illiudh tareís **Ui Domnaill** do dhenam sithe etir in **Easbach Baired** & cla*i*nn t-**Sheaain a Burc**. Imruagadh minic do beth etír na sluaghthe-sin & ní mor n-dí*gh*bhala do-rínneadh etorra. h-**Ua Domnaill** do tiacht da thigh gan sith gan ossadh. #### U1536.20 Sluaghadh leis h-**U Neill** ar **Niall Óg h-Ua Neill** fa in **Cargín** & fa **Mhachaire** in t-sheanchaislein. Moran arbha do mhílliudh dhoibh. h-**Ua Neill** do dhul asa-sin gu h-**O*i*reacht Ui Chatha*i*n** & gu **Trian Conghail**. **Niall Og** da dhul gu **Locht Taighi** **Uí Neill** & a beth ló gu n-oi*dh*chi --- p.612 a losgadh ann & ag mílliudh an tire. Clann **Uí Neill** & **Mag Aenghasa** do breth orra, toir throm. Ocus **Mag Aenghasa** fein do bheth 'na rofhear eich & e fein & **Níall** do bhualadh a ceile gu mor & **Mag Aenghasa** do ghabhail annsin le **Níall** & lena mhaínntír & le **mac Mheg Uidhir do bhi faris, .i. le Cormac**. **Níall** do th-*fh*illiudh slan da thigh fa bhuaigh cosgair. #### U1536.21 **Cormac Óg, mac Cormaic, mic Thaeidhg Mhec *C*arrthaigh** — sgel mor & easbaidh romor d'Feraib **Erínn** uile; fear dob' fhearr smacht & riaghail & dob' fhearr do chínn eaglaise da raibhe a n-**Erínn** re n-a línn fein — do dhul d'eg in bliadhain-si fa buaigh Ongtha & aithrighe. #### U1536.22 **Feiglímidh, mac Feidhlímidh Ui Ruairc**, d'fhadhail bais a m-**braídhdenas** a m-bhaile **Briain Ui Ruairc** in bliadhain-si. #### U1536.23 **Donnchadh, mac Tigernain, mic Eoghain Ui Ruairc** & **Tigernan, mac Taeidhg, mic Eogain** ce*d*nna & **Seaan, mac Cuinn, mic Tighernain Fhínn Ui Ruairc**, do mharbadh a b-fheill le **Domnall Rua*dh*, mac Donn{fol. B 115d}chaidh, mic Donnchaidh Ui Ruairc**. #### U1536.24 **Gilla Dubh, mac Aedha, mic Ruaidhri Ballaigh Ui Chonchubhair**, d'eg in bliadhain-si. #### U1536.25 **O Ruaircc** do ghairm do **Bhrian O Ruairc** gairid beg roim Nollaig in bliadhain-si. #### U1536.26 **Toirrghealbach, mac Osgair, mic Taeidhg**, do mharbhadh le claínn **Eoghain Ruaidh *U*i Neill** in bliadhain-si. #### U1536.27 **Huone Mac Uaid, persun **Cuil Maine**** & a bithcarr & bithcair is **persun** & **oirrcinneach** **Cille Sgyre** & dob' e-sin **persun** dob' fhearr da g-*c*uolomur a n-**Erinn**, gu n-dubairt in fer dana: > 1. Persun **Cylle Sgire**, > > Ceand fine, no féle, > > Is fairsind urlar a thaidhe, > > Ceand uidhe gacha cleire > — do ég Saatharn Minchásga in bliadhain-si. --- p.614 #### U1537.0 Kal. Ianair for Luan, *l. xui.* Anno Domini M. d. xxx. uii. #### U1537.1 **Macanamha, .i. Taedhg**, do dhul d'eg in bliadhain-si. #### U1537.2 Sluaghadh leis h-**Ua Neill** air **Níall Óg**. **Níall** & a chaeraidhecht do theicidh for shleibhtib **Thire h-Aedha** & fo **Thearmann Mheg *C*ra*i*th**. h-**Ua Neill** da leanmhain & a sgeimhledh do dhul gu **Port na Garbh Arda** & gu **Cois Deirgi** & airc*th*e mora do bhreth leo. h-**Ua Neill** ampersir; **Níall** do dhenam sigha in la-sin feín & aissig do dhul air na creachaibh uile & **Mag Aengasa**, do bhi a láimh ag **Níall**, do thabairt asna crechaibh du **O Neill** & cardis-Crist do dhenam etir h-**Ua Neill** & o n-a chlaínn re **Niall**. h-**Ua Neill** do th-*fh*illiudh da thigh gu meanmach, agintach. #### U1537.3 **Art Og, mac ín Phriorach Mheg Aenghasa**, do mharbadh in bliadhain-si. #### U1537.4 **Alexandar, mac Mic Domhnaill, .i. mac Rubhraighi**, do dhul d'eg in bliadhain-si. #### U1537.5 {fol. B 116a}**Brian, mac Cormaic Ui Chiana*i*n**, soei fhir thed, do dhul d'eg in bliadhain-si. #### U1537.6 **Semas Ruagh Sabhaeis** do tharraíng **Shaxanach** aír mac **Senecín Sabhaeis** & mac **Sénecin** do mharbadh leo & se fir dheg da mhaínntír simul fris & a **chaisdel** do gabail leó. #### U1537.7 h-**Ua Domnaill, .i. Aedh, mac Aedha Ruaidh Ui Domnaill**, do dhul d'ég a n-dheredh shamhraidh na bliadhna-so. Ocus ní taníg o **Bhrian Bhoraimhe** anuas righ dob' fhearr smacht & riaghail 'nas e. Ocus h-**Ua Domnaill do dhenam da mac, .i. do Mhaghnas**. #### U1537.8 **Mag Uídhir, .i. Cu Connacht, mac Con Connacht** eile, ín fear is mo do ghabh tren air **Eoganachaibh** & air **Chonallachaibh** & air **Oirgiall** & air **Bhreifnibh** & aír gac comarsain da raibhe 'na timchill, --- p.616 do mharbadh a bh-fheill le **Flathbertach, mac Philib, mic Thorrdhealbaigh Mheg Uidhir** & le claínn **Fheighlímidh Dhuib, mic Gilla Phadruig Mheg Uidhir** & le **mac Gilla Phadruig Oíg** x. die Octobris. #### U1537.9 Clann an **Íarla Mhoir**, .i. **Semas** & **Oleuerus** & **Ristard** & **Seaan** & **Uater**, & **Tomas, mac an Íarla Óig**, do di-cheannadh le **rí** **Saxan** in bliadhain-si. #### U1537.10 **Saxanaigh** do thíacht a m-**Breifne *U*i Ragilligh** ar siubal & moran da maínntir do mharbadh & **mac Ui Raghilligh, .i. Brian in Dubhthari** do mharbadh leosan. #### U1537.11 Feall ghranna do dhenam do chlaínn **Ui Fhlannagain**, .i. do chlaínn **Gilla Ísa, mic Thorrdhealbaigh, .i. Torrdealbach** & **Muírcertach**, air **Muircertach, mac Gillibert Ui Fhlannagain**. Ocus Día do t-impog air lucht na feille & iad cuig fír dheg & gan a mhaínntir eile acht cearthar. **Muircertach, mac Gillibert**, tareis a bhuailte gu mór, imchecht ar eigín do & gur' mo in di*gh*bhail do-rínne se no gach a n-dernadh air. #### U1537.12 An **Íngin Dubh, ingin Ui Domnaill, .i. bean **Olíuerus Burcc****, do dhul d'eg in bliadhain-si. #### U1537.13 h-**Ua Gairmleghaidh, .i. Emann Dubh**, d'athrighudh in bhliadhain-si & h-**Ua Gairmleghaidh** do dhenamh do **Rubhraidhe**. #### U1537.14 **Teampoll** **Maca*i*re na Croissi** & **teampoll** **Cille Sgire** do losgadh in bliadhain-si. #### U1537.15 {fol. B 116b} Maidhm mor do thabairt du **Ath** **Chonchubhair Fhailghi** air **Shaxanachaibh** & air in **Iustís** **Saxanach**. Ocus in **íustis** do cur air marbadh do na **Saxanaibh**. A **teampoll** da losgadh air cesta gu fuíthi re n-aireamh iat & taníg tre fertaibh & tre mhírbhulibh De gur' loisgedh iadsan uile & nar' loisgidh in tempoll. #### U1537.16 **Art Og, mac Airt, mic Cuinn *U*i Neill**, d'eg in bliadhain-si. #### U1538.0 Kal. Ian. for Mairt *l. xxuii.* Anno Domini M. d. xxx. octauo. #### U1538.1 **Aedh Buídhe, mac Aedha, mic Aedha, --- p.618 Ruaidh, mic Neill Ghairbh, mic Torrghealbaigh an Fhína Ui Domnaill**, soei chínn-fheadhna & fir leanan na h-eighsi & in fer fa lan fir **Erínn** uille da ghradh, do dhul d'eg in bliadhain-si. #### U1538.2 **Cathaeir Modartha, mac *U*i Raghalligh**, saei chínn-fheadhna, do mharbadh lena **Saxanachaibh** in bliadhain-si. #### U1538.3 **Cathaeir, mac Mheg *Fh*lannchaidh**, [*gap: erasure/extent: half line*] do dhul d'eg in bliadhain-si. #### U1538.4 **Barun **Dealbhna**, tigerna mor do **Ghallaibh****, do dhul d'eigi do *in* bliadhain-si. #### U1538.5 {fol. B 116c} **Semas Ruagh Shabhaeis** do mharbadh le claeinn **Senccin Sabhaeis** etír Nollaig & fheil **Brighde** in bliadhain-si. #### U1538.6 **Brian, mac Neill Oig Uí Neill**, do dhenam ínnsoi*gh*dhe air **Níall, mac Cuínn, mic Neill Uí Neill**, a **caisdel** na h-**Oghmaidhe** & sith & carrdis-Crist etorra & in **caisdel** do ghabhail doibh gan fhís & **Níall** fein, sgel mor, do mharbadh ann & **Eoghan**, macamh óg do budh mac dó, do mharbadh ann & **Eogan, mac Emaínn Mic Somharle** & **Emann, mac Gilla Phadraig Mic Somharle**, do mharbadh ann. #### U1538.7 Fínghal ghranna do dhenam a **Teallach Eathach**, .i. **Torghealbach Ballach, mac Tomais Mhaeil, mic Feidhlimídh Mheg Samhradhain**, do ghabail lae cum cardisa-Crist do dhenamh re slicht **Taeidhg Mheg Samradha*i*n** & teachd a ceann a chele dhoibh gu si*th*chanta. Do mharbh **Torrghealbhach** ochtar acu, .i. ceathrar da n-dhaeinibh uaisle & ceathrar eile faru & ceathrar leanam neamurchoideach. Ocus ar teacht do **Fhlathbertach, mac Philib, mic Thorrgherlbhaigh Mheg Uidhir**, orra, do thoirbhir siad dho in chrannog do bhi acu & do chuir **Flathbertach** a bharrdaegha fein uírre & do bhi si aigi feadh raithe, no gu bh-fhuair **Semas, mac Philib, mic Bhriain Mheg Uidhir**, a brath dho & gur' ghabh h-i & gu bh-fhuair edail mhor uírre. **Semas** --- p.620 fein do mharbadh leosan fa ceaan x. la 'na dhiaidh-sin. #### U1538.8 **Niall Caech, mac Gerailt Ui Dhocharthaigh**, do mharbadh a bh-fheill le claínn **Fheidhlímidh, mic Conchubhair Charraigh Ui Dhomnaill**. #### U1538.9 h-**Ua Flannagain **Tuaithi Ratha**, .i. Gilla Isa, mac Torrghealbhaidh**, do mharbadh le **Gilla Padraig, mac Magnasa Ui Fhlannagain** & le claínn **Gilla Issa Ui Fhlannagain** & a mac, .i. **Torrghealbadh**, do mharbadh leo a **teampoll** an **Achaidh Moir** 'sa lo ce*d*nna. #### U1538.10 **Seaan, mac Domnaill, mic Airt Mheg Uídhir, do dhul d'eg, .i. tigerna na **Le*th* Trian****. #### U1538.11 In **Decanach, mac Airt, mic Lochlainn Ui Gallchubhair**, do dhul d'eg. #### U1538.12 **Anabla, ingen Mheg *C*rai*th*, .i. bean **Tomalthaigh Mheg Uinnsina*i*n****, d'eg in bliadhain-si. #### U1538.13 Sluaghadh leis h-**Ua n-Domnaill** gu **Tir Fhiathrach** & creacha mora do dhenam dhó & bualadh cladaich do dhenam orra. #### U1538.14 Mai*d*m mor do thabairt do chlaínn ***U*i Thuathail** air **Shaxanachaibh** in bliadhain-si. #### U1538.15 {fol. B 116d} Feall ghranna do dhenam do chlaínn **Bhriain Mheg *Fh*landchaidh** air **mac Meg *Fh*lannchaidh, .i. aír Thaedhg, mac Fearadhaidh** & carrdis-Crist etorra: a mharbadh le tuaith chonnaichch. #### U1538.16 Clann **Philib, mic Torrghealbaigh Mhég Uidhir** & slicht **Gilla Padraig Mhég Uídhir** & a m-**buainidhe**, .i. clann **Eoghain Ruaidh Mic Shuíbhne**, do dhul ar creich air claínn **Mhég Uídhir** in tres la do Cínnci*ghi*s. Creach cille & tuaithe do ghlachadh dhoibh a purt **Dam Ínnsi**. Clann **Mhég Uídhir** do breth orra air baile **Concubhair**, tuarim xx. **marcach** & a creach do bhuain dibh & iad fein do mhai*dh*machudh. Da mac **Eoghain Ruaidh**, .i. in **Dubhaltach** & **Eoghan Ruadh**, do mharbadh ann & in tres mac & mac **Murchaidh, mic Eoghain Ruaidh**, do ghabail ann & tuilledh tri fithid do mharbadh ann, um mac --- p.622 **Ghilla Dhuibh, mic Thorrghealbaigh** & um mac mhic **Airt, mic Cormaic, mic Airt **Chule****. #### U1538.17 Sluaghadh leis h-**Ua Raghilligh** gu **Cnoc Nin*th*i**, air tarraing ingine **Ui Raghilligh** & chlaínne **Mheg Uidhir**. In Cnoc & Baile **Uí Mhancha*i*n** & **Clann Amhlaimh** & **Cill Naale** do losgadh leo. #### U1538.18 **Niall Mor, mac Airt, mic Aedha *U*i Neill**, saei chínn-fheadhna, do dhul d'eg in bliadhain-si. #### U1538.19 **Rémann, mac Colla, mic Ruaídhri, mic Aedha Ballaigh Mic Domnaill**, do dhul d'eg in bliadhain-si. #### U1538.20 Sluaghadh leis h-**Ua n-Domnaill** gu **Sligeach** & **Slígech** do ghabhail doibh gu h-athasach & a n-dul asa-sin fa **chaislen** ***U*i Ghara** & **mac Ui Domnaill, .i. Níall Garbh**, do mharbadh annsin d'aen urchur do ghunna. Ocus neart mor & tren do ghabhail doibh air **Ichtair Connacht** & t-*fh*illedh da tigh. #### U1538.21 Sluaghadh leis h-**Ua Neill** eodem tempore gu **Feraibh Manach** & **ordínas** **Gall** simul fris & dream do na **Saxanachaibh**. Ocus a n-dul gu h-**Innis Sgeillín** & in **caisdel**-sin do ghabhail doibh um fheil **M*o* Laissi** & comnaidhe cethre la do dhenam doibh annsin. Ocus **Feighlímídh Caech, mac Uí Neill** & corachadh **marcsluaigh** & corachadh **Albanach** & a lód uile d'fagbhail annsin. h-**Ua Neill** féin do dhul gu baile **Uí Ruaircc** & nach rug se air {fol. B 117a} chreachaibh. Ocus in tír do losgadh leo air a t-fh*i*lliudh & **caislen** **Ínnsi Sgeillínn** do bhrissidh dhoibh & a m-beth da la, no tri, 'sa tír. Ocus **Mag Uidhir** do thiacht, moran daeíne, ina ceann & h-**Ua Neill** do th-*fh*illiudh da thigh gu meanmnach. #### U1538.22 Duine maith oireacht, .i. **Feighlímidh, mac Gilla Padraig Bhuidhe Mheg Ualraigh**, air caitheamh fhorgla a aeíse, do mharbadh le **Domnall, mac Mheg Uidhír** & le claínn --- p.624 **Donnchaidh Mhaních Uí Mhancha*i*n** oidhche **Sin Lauras**. **Domnall** fein do ghabhail airna marach & tri míc **Donnchaidh Mhaních** do mharbadh a n-dighailt in cet mharbhtha-sin. #### U1538.23 Tairmchrith mor do thiacht 'san aidheor a **Feraibh Manach** a tossach an fhoghmhair & cith mor clochshneachta do chur ann & gac ní re' r' bhain in cith-sin do na gortaibh, do mhilled uile iad. #### U1538.24 Sluaghadh leis in **Íustís** **Shaxanach** gu **Leth Cathail** & **mainístir** **Dhuin** do losgadh leo & taissi **Padraig** & **Choluim Chille** & **Bhrigde** do bhreth leo & dealbh **Chatrina**. Ocus in caiptin **Saxanach** do breth na deilbhe leís gu faith*ch*e **caisléin** **Duin A Droma** & e fein do dhul 'sin **chaislen** & poll do bheth 'sin **caisdel** & in fer-sin do thuitim ann trid mhirbhuile De & **Catrina** & gan a fhís osin gu se. #### U1538.25 Dealb **Muire** bhaile **Atha Truim** & Croch Naem bhaile **Ui Bhoga*i*n** & in **Bhachall Issa** do losgadh leísna **Saxanachaibh** in bliadhain-si. #### U1539.0 {fol. B 117b} Kal. Ianair *for Cetaín,* *l. ix.*. Anno Domini M. d. xxx. ix. #### U1539.1 Sluaghadh leis h-**Ua n-Domnaill** gu h-**Ichtar Connacht** & gan t-*fh*illiudh dó no gur' thabaigh se cis tri m-bliaghan orra & no gu tug se a m-**brai*gh*de** leis. #### U1539.2 **Mac Domnaill Galloglach** do dhul a ceann slichta **Aedha Ui Neill** do chogadh air h-**Ua Neill** & **Art, mac Mhíc Domnaill**, do dhenam ghreissi air mhuinntír **Feighlimidh Caeich Ui Neill** & noenmar, no deichnemhar, do doeníbh & tri h-eich deg do mharbadh & do losgadh doibh. h-**Ua --- p.626 Neill** do thínol a shluaig & a triall gu h-**Ard Macha** do dhighailt na greissi-sin. **Mac Domnaill** do thíacht a ceann **Uí Neill** & sith do dhenam rís. #### U1539.3 h-**Ua Domnaill** do bheth a m-baile **Ui Neill** fo Iníd na bliadhna. #### U1539.4 Feall ghranna do dhenam a n-**Oirghiallaibh**, .i. **Rubraídhe, mac Remaínn Óig Mheg Mhathgamna**, do dhul a **Mainistír Mhuineachain** & siubhal aír ag **Brian na Mocheirghi**. **Brian** da thabhairt asa **mainistir** amach — & carrdis-Crist dó rís — & a mharbadh gu lochtach. Ocus as e fein do thaníg amach dh'a dheoin fein deis ana*cail*. #### U1539.5 h-**Ua Neill, .i. Conn, mac Cuinn, mic Enrí, mic Eoghain**, do bheth fo Chaisg na bliadhna-sa a n-**Dun na n-Gall**, a m-bhaile **Ui Domnaill**, .i. a m-bhaile **Mhagnusa, mic Aedha, mic Aedha Ruaidh** & sith dai*n*gin do dhenam doibh re cheile re n-a línn fein fo minnaibh **mhainistreach** na m-**Bhrathar**, fa chur re cheile a n-aghaidh gac aein. #### U1539.6 {fol. B 117c} Tuilledh ele dó ghenamh isin m-blíadhain-so, .i.: **Corbmac Mhég Uidhir**, in t-aen mac righ dob' fhearr lamh & uaisle da raibhe ina comaímsir, do mharbadh lena lucht lenamhna fein, .i. le **Cobhthach Mac Samhradhain** & le **Muinntir Dobhilen** & le slicht **Aedha, mic Pilib**, xxui. die mensis Aprilis. #### U1539.7 Sluaghadh leisin **Íustís** **Sax*a*nach** ar h-**Ua Neill** um Bealltaine & a m-beth da oidhche a n-**Ard Mhacha** & slicht **Aedha *U*i Neill** & **Mac Domnaill** d'iarradh air gan baile a patruin fein do mhilliudh, no do losgadh & in **Iustis** do ghabhail a comarle iar sin & osadh coecaise do dhenam doibh ris h-**Ua Neill**. #### U1539.8 **Semas, mac Tomais, mic Cormaic --- p.628 Mheg Uidhir**, do mharbadh leis in **Gilla n-Dubh, mac Cathail, mic Eoghain** & le **Ruaidhri, mac Rubhraidhe Mheg Uidhir**. #### U1539.9 **Semas, mac Domnaill Mheg Uidhir** & triur da mainntír simul fris do mharbadh le slicht **Domnaill Ui Neill** & le claínn **Murchaidh**. #### U1539.10 **Domhnach Mor **Mhaighi Clair**** do losgadh eter theach & **theampol**, ach*t* aen teach in t-shagairt. #### U1539.11 Torneach & teinnteach is mo d'a n-dearnadh riam roime a mí mheadhon in t-Samraidh-so, do mill moran do na gorthaibh & do 'n bhlath. #### U1539.12 **Piarurus Ruag Builter, .i. Iarla **Urmuman****, d'h-eg in bliadhain-so. #### U1539.13 h-**Ua Briain, .i. Concobur, mac Taidhg Ui Briain**, d'h-eg in bliadhain-so. #### U1540.0 {fol. B 117d} Kal. Ian. *for Dardain,* *l. xx.* Anno Domini M. d. xl. #### U1540.1 Clann **Ui Buighill, .i. Concobur** & **Niall Ruagh**, do tuitim re ceille a n-Errach na bliadhna-so. #### U1540.2 **Abb **Ar*da* Macha**, .i. Gilla Padraig O Donnguilli**, d'h-eg in bliadhain-si. #### U1540.3 **Graine Og, in*gin* Ui U*i*ginn, .i. ben **Fedhlím Ui Doibhilen****, d'h-eg an bliadhain-so. #### U1540.4 **Seaan, mac Donnchaidh, mic Remainn Meg Uidhir**, do mharbadh le **Domnall n-Glinnach O Neill** um fheil **Padraig** na bliadhna-so. #### U1540.5 Da mac **Briain, mic Domnaill Ui Neill**, .i. **Domnall** & **Feidhlim**, a nh-eg in bliadhain-so. #### U1540.6 **Aedh Gruam*dh*a, mac Uilliam, mic an Espuic U*i* Gallchabair**, .i. fer ler' tuit **O Buighill**, do marbadh le **Clainn m-Buigill**. #### U1540.7 h-**Ua Neill** do tiacht --- p.630 a **Feraibh Manach** & **Mag Uidhir** do denam doibh do **Sheaan, mac Con Connacht Meg Uidhir**, gan ced do **Gilla Padraig Mag Uidhir** do bi 'na **Mag Uidhir** & é a martra moir. Trosgadh lae feil **Muire** mor do-righnidh sin. #### U1540.8 **Seachan, mac Cuinn h-Ui Domnaill**, do marbadh le clainn **Murchaidh Mic t-Shuibhne na Thuathand** an bliadhain-si. #### U1540.9 {fol. B 118a} Clann **Ui Domnaill, .i. Donnchadh Cairbrech** & **Eignechan** & **Seaan Luirg**, do thiacht a cend ***U*i Domnaill** le h-arrcis in **Caluaidh**. Ocus na tri **Mic Suibne** & in da h-**Ua Fhirgil** & h-**Ua Domnaill** da n-gabhail & do crochadh **Seaain (.i. mic Briain, mic Aodh*a* Ballaigh)**. #### U1540.10 **Oedh Mac Domnaill** do dul d'h-eg. #### U1540.11 **Tomas Mac Mag*n*ussa, .i. in t-Afisdel**, do dul d'h-eg. #### U1540.12 **Plaig** do beth a n-**Arda Muinntire Luinin** & **Neime O Luinin** d'eg & a bean & clann. #### U1540.13 **Pilib Og, mac Pilib, mic Briain** & mac **Neill Gairb Ui Domnaill** do thiacht ar creith a **Muindtir Feodacha*i*n** & **Do*mh*nall Óg h-Ua Doibilen** & clann **Cormaic Mic Almunain** do crochadh doibh & daine maithe uaisle do marbadh leo, .i. **Torrdelbach, mac Tomais Maeil Mic Samhraghaín** & **Fer Dorca, mac Aodh*a*, mic Tomais** cetna, do marbadh ann. #### U1540.14 **O Dochardaigh do dul d'h-eg an bliadain-so, .i. Gearailt, mac Domnaill, mic Feidlím *U*i Dochartaigh** & **O Dochartaigh** do denamh d'**Fheilim, mac Conc*ubh*uir Carraigh**. #### U1540.15 Sluaghadh do denam leis h-**Ua n-Domnaill** & leis h-**Ua Neill** docum **Gall** & bailte do brisad doibh ann, .i. baile **Atha Ría** & an **Uaimh**. Ocus an sluagh **Ghoidhel** do filliudh & **foslongport** do gabail a **Fern Magh**. Ocus an Ghiustís **Saxanach** & **maithe** **Gall** da leanmain & brisedh ar na tiarnaibh --- p.632 **Goidhelach** & moran loi*n*d & d'edail **Gall** fein do buain dib and. Ocus **Mag Aongusa** do marbadh and & **Mac Mael Craibhe, .i. Gilla Padraig** & **Mael Muire Meirgach, mac Eogain Ruaidh Mic Shuibhne**, do marbadh fos and. #### U1540.16 **Niall Og h-Ua Buighill** do marbadh le **Concubur, mac Ui Buigill**. #### U1540.17 **Dundara Mac Caba, .i. mac in Gilla Duibh Mic Caba, .i. **consubal** slichta Pilib Meg Uidhir**, d'h-eg in bliadain-so. #### U1540.18 **Mac Samhraghain** do marbadh a feall an bliadhain-so & h-***Aith*ne** do righadh ina ínadh. #### U1540.19 h-**Ua Caside d'h-eg in bliadhain-si, .i. Gilla na Naem, **ollumh** slichta Pilib Meg Uidhir**. #### U1540.20 Da mac **Aodha Mergidh Ui Neill**, .i. **Conn, mac Aodha** & **Domnall Dainechair**, do marbadh re **Macc Uibelín, .i. Rudhrai Macc Uibelin**, a taebh afhos do **Bel Fersti** & e a n-dul ar siubal a n-**Aird Uladh** & iatsan ar {fol. B 118b} m-beth a toraidhecht fair[*gap: text illegible*] #### U1541.0 Kal. Ian. *for Satharn* *l. i.*, Anno Domini M. d. xl. i. #### U1541.1 **Ruaidhri Bacach O Neill, .i. mac Enri Oig, mic Enri Móir, mic Eogain, mic Neill Oig, .i. in fer do marbh Coin Connacht, mac Enri, mic Eogain**, a feall, a h-eg an bliadain-so. #### U1541.2 **Ruaidri O Casside, .i. ard-dechain **Clochair****, d'h-eg in bliadhain-so. Ocus is é do scribh in lebur-sa pro maiori parte. Nech bui lan do ecna i n-gach uile eladhain co h-aimsir a eitsechta, eter dligedh & diagacht, fhisigecht & fellsaime. --- p.634 #### U1542.0 Kal. Ian. *for Domnach,* *l. xii.*, Anno Domini M. d. xl. i*i.* #### U1543.0 {fol. B 118d}Kal. Ian. *for Luan,* *l. xxiii., Anno Domini M. d. xl. iii.* #### U1549.0 {fol. B 118b}Kal. Ian. *for Mairt,* *l. xxix.*, Anno Domini M. d. xl. 9. #### U1549.1 **Giolla Gruamm*dh*a O Flannagain, .i. mac Aodha, mic in persuin **Innsi****, mortuus est. Ocus tabradh in t-i leigfes bendacht for *a* anmuin. #### U1551.0 Kal. Ian. *for Dardain,* *l. xxi.*, Anno Domini M. d. l. i. #### U1551.1 **Persun **Innsi**, .i. Emunn O Flandagá*i*n**, neoch do bí lán d'indscne & d'ealadhain & da gach uile t-subhaltin aircena & do bo maith teach aidhedh, a ég in bliadhain-si. #### U1564.0 {fol. A 77a}Anno Domini M. d. lx. iiii. #### U1564.1 **Tomas, mac Olifer, mic Geróid Iarla**, fer a aosa dob' fherr lámh & daonacht do **Ghallaibh** **Erenn**, d'fhagbail bais an bliadhain-si. Ocus is doilech d'aos eladhna **Erenn** in bás-sin. #### U1580.0 {fol. B 117b}Kal. Ianair *for Aine,* *l. xii.,* Anno Domini M. d. lxxx. #### U1580.1 **Ingean Con Connacht, mic Con Connacht eili**, d'eg: bean desearcach, deigheinigh re bochtaib De & re damaibh & re cl*i*araib & re *deoraidh*uib & re gnathgeaogeachaib, re **filedaib** & re **ollamuib**, ro gac duine d'ar' gnath be*th ag* cuindcid d'iarraig ar feadh **Erann**, — bas *maith* la Ongta & aithride, do reir creitaigta Catailce, d'faghail di. Ocus go dearnaig Dia trocaire ar a h-anmuin, o den*fh*as se sin ar meid a gnmomradh. .i. bean **Briain, meic Aodha Óig Meg Magh*nusa***. --- p.636 #### U1584.0 {fol. B 117d}Kal. Ian. *for Domnach,* *l. xuiii.*, Anno Domini M. d. lxxx. iiii. #### U1584.1 **Brían, mac Donnchaidh Meg Uidhir**, in mac righ dobh' ferr eineach & enghnamh, gal & gaisccedh & dob' fherr aíthne ar gach n-ealadhain, a eg in bliadhain-si. Ocus tabradh in t-i leighfes bendacht air *a* anmuin. #### U1586.0 {fol. B 107d}Kal. Ian. *for Cetain,* *l. x.*, Anno Domini 1586. #### U1586.1 Xx. ui. lá do mhi October, **Eoghan Ulltach, mac an Doctura, .i. Donnchadh, mac Eoghain**, d'h-eg an bhliadhain-si: én oide & én saói **Eirenn** re leighis. #### U1588.0 {fol. B 117a}Kal. Ian. *for Aine,* *l. ii.*, Anno Domini M. d. lxxx. 8. #### U1588.1 **Mac Remuinn Breithfnenigh Meg Uidhir** do marbadh eiter da fheil **Muire**, .i. **Giolla Padraig**. Ocus a dol re **Mag Uidhir** do roime-sin & a tuitim re sluagh **Uí Domnaill**: .i. saoi bíataigh & fear tige-aigheadh & duine do cosnum a cuid do 'n tír i nn-gach en ceim, mar ta ceannus-feadhna & dol a ceann **Saxanach** gac re la ar son an tire. #### U1588.2 {fol. B 117d}In **Giolla Dubh, mac Seáin, mic Pilib Meg Uidhir**, do marbadh d'aon orchor péiléir lé **Saxanchaibh** do bí ag **Oirgíallaibh**, ar n-dol do **mac Meg U*i*dhir, .i. Aodh, mac Con Connacht, mic Con Connacht, mic Con Connacht**, ar creich orra. Ocus brisedh ar **Oirgíallaibh** & ar **Saxanchaibh** doibh, gan dioghbáil doibh fein, acht in duine maith, uasál-sin, .i. **mac Seáain**. #### U1588.3 {fol. B 118b}h-**Ua Concubhair **Sligigh**, .i. Domhnall, mac Thaoidg, mic Cathail Óig h-Ui Concubhair**, *do* eg in bliadhain-si.