Ann[acute ]la Gearra as Proibhinse Ard Macha #### Corpus of Electronic Texts Edition ### Background details and bibliographic information Ann[acute ]la Gearra as Proibhinse Ard Macha ============================================ Author: [unknown] ----------------- ### File Description Gearóid Mac NiocaillElectronic edition compiled by Benjamin Hazard Funded by University College, Cork and The Higher Education Authority via the LDT Project 1. first draft, revised and corrected.Extent of text: 2085 words#### Publication CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College, Cork College Road, Cork, Ireland — http:www.ucc.ie/celt (2004) Distributed by CELT online at University College, Cork, Ireland. Text ID Number: G100018Availability Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only. #### Sources **Manuscript source**2. London, British Library, Additional MS 30512, ff.39rb-40rb; for details see Robin Flower (ed.), Catalogue of Irish manuscripts in the British Library [formerly the British Museum], volume 2, 470-3, 490. **Editions**2. Gearóid Mac Niocaill (ed.), Ann[acute ]la Gearra as Proibhinse Ard Macha, Seanchas Ardmhacha 3/2 (1958-9) 337-40. **Secondary Literature**2. Eugene O'Curry, Lectures on the manuscript materials of ancient Irish history (Dublin, 1861; repr. Dublin, 1878 and 1995). 3. Paul Walsh, 'The dating of Irish annals', Irish Historical Studies 2 (1941) 355-75. 4. Gearóid Mac Niocaill, The medieval Irish annals (Dublin: DIAS, 1975). 5. Daniel P. Mc Carthy, The Irish Annals: their genesis, evolution and history (Dublin 2008). **The edition used in the digital edition**2. **Gearóid Mac Niocaill**, Ann[acute ]la Gearra as Proibhinse Ard Macha in Seanchas Ardmhacha. , Armagh, Armagh Diocescan Historical Society volume 3 ( 1959) pages 337-340 ### Encoding #### Project Description CELT: Corpus of Electronic Texts #### Sampling Declaration The present electronic text represents pp. 337-340 of Gearóid Mac Niocaill's edition, including his introduction with footnotes. Entries in Text C are dated by Mac Niocaill. #### Editorial Declaration ##### Correction Text proofread twice. ##### Normalization The electronic texts represents the edited text. Text supplied by the editor [in square brackets] is tagged sup resp="GMN". Notes are tagged note type="auth" and numbered; Latin text is tagged. ##### Quotation There are no quotations. ##### Hyphenation Soft hyphens are silently removed. When a hyphenated word (hard or soft) crosses a page-break this break is marked after the completion of the hyphenated word. ##### Segmentation div0=the whole text; div1=the annal; div2=the individual entry. ##### Interpretation Names are not tagged. Such tagging may be envisaged in a future edition. #### Canonical References This text uses the DIV2 element to represent the Annal. ### Profile Description Created: Uilliam Mac an Leagha Date range: c. 1460-1475.#### Use of language ##### Language: [GA] Text is in Irish. ##### Language: [LA] Some words are in Latin. ### Revision History * (2008-08-29) Beatrix Färber (ed.) * File validated. * (2008-08-29) Beatrix Färber (ed.) * Keywords added. * (2005-08-25) Julianne Nyhan (ed.) * Normalised language codes and edited langUsage for XML conversion * (2005-08-04T15:25:58+0100) Peter Flynn (ed.) * Converted to XML * (2004-02-27) Beatrix Färber (ed.) * File proofed (3); some markup added; file structure and header modified; HTML file created. * (2004-02-25) Benjamin Hazard (ed.) * File proofed (2); additional mark-up inserted, bibliography compiled, annotations added; file parsed. * (2003-02-23) Benjamin Hazard (ed.) * File proofed (1); structural and content markup applied. * (2003-02-19) Benjamin Hazard (Text capture) * Text captured by scanning. --- #### Corpus of Electronic Texts Edition: G100018 ### Ann[acute ]la Gearra as Proibhinse Ard Macha: Author: [unknown] --- p.337 ### Ann[acute ]la Gearra as Proibhinse Ard Macha ### *in eagar ag Gearóid Mac Niocaill* I l[acute ]mhscríbhinn Add. 30512; ff. 39rb-40rb, sa British Museum *.i. British Library*, at[acute ] na hann[acute ]la so; le f[acute ]il. Níl de theideal orthu inti ach 'Senchronic sunn', i l[acute ]imh sheanChathail Uí Chonchubhair; mas fíor do Robin Flower.[1](javascript:footNote('G100018/note001.html')) Uilliam Mac an Leagha (fl. c. 1460-75) a scríobh an LS féin.[2](javascript:footNote('G100018/note002.html')) Ní de réir blianta at[acute ] na himeachtaí éagsúla d[acute ]taithe, ach do réir an achair de bhlianta eatarthu. Sé an míniú is dóichí air sin, déarfainn, n[acute ] gur cuireadh le chéile an 'senchronic' seo as foinse a bhí d[acute ]taithe le calainni—sé sin, le sreath de KKK, gan bliain A.D. ag gabh[acute ]il leo, fé mar at[acute ] i dtosach Ann[acute ]la Inse Faithleann, nó *BL* Cotton Titus A XXV. Luíonn sé le dealramh go raibh sonraí compóide—aois na gealaí ar an 1 Ean[acute ]ir, cuir i gc[acute ]s—i dteannta cuid acu: féach tagraí d[acute ] leithéid fé na blianta 1086, 1103.[3](javascript:footNote('G100018/note003.html')) D[acute ] ainneoin seo, is fuirist d[acute ]taí a chur i leith fhormhór na n-imeachtaí, mar t[acute ] dh[acute ] phonc dheimhneacha ann: cath Chluain Tarbh (1014) agus cathanna Stamford Bridge agus Hastings (1066). Níl le déanamh ach [acute ]ireamh siar agus aniar ó na pointí sin. Ní féidir sin a dhéanamh do leith an d[acute ] mhír thosaigh ar ar thugas (A) agus (B); is follas go raibh bearnaí sa bhun-téacs óna gcineann an téacs so idir (A) agus (B), agus idir (B) agus (C). Chun d[acute ]taí a chur ina leith siúd, caithfí dhul i dtuilleamaí foinsí eile; cheapas go mb'fhearr iad d'fh[acute ]gaint fé mar bhíodar. Ó thaobh na d[acute ]taíochta dhe, réitíonn d[acute ]taí na n-ann[acute ]la so le d[acute ]taí ceartaithe AU suas go dtí 863; idir sin agus 819 t[acute ]id bliain chun tosaigh; agus t[acute ] 819 féin ceart. B'í tuairim Robin Flower go mb'as proibhinse Ard Macha do na hann[acute ]la so;[4](javascript:footNote('G100018/note004.html')) agus déarfainn go bhfuil an ceart aige. Níl tagairt iontu d'aon eaglaiseach ón dtaobh amuigh den tuaisceart. Ní fuirist a r[acute ] cathain a cuireadh le chéile iad, sa chrot ina bhfuilid anois againn, mar ní féidir bheith cinnte dhe go dtugann an d[acute ]ta deiridh (1134) **terminus post quem** dúinn: thiocfadh dhó go raibh a thuilleadh ann tr[acute ]th. Ó thaobh na teangan de níl de leid deimhneach iontu ar an d[acute ]ta ach an fhoirm 'dí' mar mhalairt ar 'd[acute ]' (dí bhliadhain/d[acute ] bhliadhain), malairt a bhí coitianta go leor sa Mhe[acute ]n-Ghaeilg, ach a bhí imithe i léig fé aimsir an D[acute ]in Dírigh. Ní dóigh liom, mar sin, go mbeadh dul amú orainn da ndéarfaimis gur i leath deiridh an 12ú céad nó i dtosach an 13ú céad a cuireadh le chéile iad. --- p.338 *Téacs (A)* ----------- #### SAA Laogaire m*a*c Neill iar feiss Temra annis uii & m*en*sib*u*s uii & dieb*u*s uii uixit .i. dule Dé .i. gaeth & g*r*ian & rl. do rat i rraith f*r*i Laighnibh i*m* mathem na Boramai dóib, cor*u*s marbsat iar*um* na dule si*n*. Oc G*r*ellaig Da, Phil u*morro* hi Maig Life et*er* in da chnocc .i. Eriu & Alpu as marbh. #### SAA Is isi*n* cuicedh blia*dhain* u*morro* a flaithiusa do luidh Pat*raic* doc*um* hEr*enn*. Deda cosmailsi u*morro* Pat*raic* & Mysi .i. se fichit bl*iadhain* a n-aos simul; is i*n*d*er*b u*morro* a n-adnacul simul. #### SAA Coic cet blia*dhain* u*morro* ac*h*t di bl*iadhain* o ghein Cr*ist* co b[acute ]s Pat*raic*. #### SAA Secht mbli*adhn*a ar cet u*morro* o b[acute ]s Pat*raic* co bas Tib*ir* imp*er*atoris. #### SAA Deich mb*liadhain* o b[acute ]s Tib*ir* {folio 39va} co b[acute ]s Ulltai*n* Aird Breccain. *(B)* ----- #### SAA Bli*adhn*a u*morro* et*er* Ultan & Oid m*ac* Bric. Uii mbli*adhna* o bas Oida m*ic* B*r*ic co b[acute ]s Choluimb Cidle & Grig*uir* p*apa* *na* R*omha*. #### SAA Cethri bli*adhn*a o b[acute ]s Col*uimb* C*ille*, co b[acute ]s Baitine abb*atis* Ia. #### SAA Da bl*iadhain* o b[acute ]s Baithin co bas Cain*n*igh m*ei*c h. Thalan*n*. #### SAA Da b*liadhain* o b[acute ]s Can*n*ig co b[acute ]s Comgaill Ben*n*chair. *(C)* ----- Da blia*dhain* o do ronad cetul na canói*ne* co b[acute ]s Aodha Ordnide m*eic* Neil*l* Fro*saig*. Ocht mbl*iadhna* *fich*et u*morro* o bas Aoda Or*dnide* co badad Neil*l* *Cai*l*l*e m*eic* Aoda. *Ocu*s bl*iadhain* ria mbadad Neil*l* *Cai*l*l*e ro baided T*ur*geis la Maolsecl*ainn* m*ac* Mailr*uanaid*. Bl*iadhain* o badad Neil*l* co b[acute ]s Fedlimid m*ei*c Crimthain*n*. Cuic bl*iadhn*a deac ó bas Fedlimid co bas Maoilsecl*ainn* m*eic* Maoilrua*naid*. Se bl*iadhn*a d*ec* ó bas Maoilshe*chlainn* co bas Aoda Fin*n*leith m*eic* Neil*l* *Cai*l*l*e. Se bli*adhn*a decc aili da*no* o bas Aeda Fi*n*dl*eith* co bas Saerbrethaig m*eic* *Con*nait. Bl*iadhain* uad-se*n* co b[acute ]s Flai*n*d m*eic* Lonain p*r*imecis hEr*enn*. Da bl*iadhain* deac u*morro* o bas F*laind* co *cath* Muigi Ailbhe i torcair Corm*ac* m*ac* Cuili*n*dain. Ocht mbl*iadhna* o marb*ad* Corbm*aic* co b[acute ]s Fl*ainn* m*eic* Maoilsechl*ainn*. T*r*i bl*iadhna* o bhas Fl*ainn* co marb*ad* Neil*l* Glun nDuibh m*eic* Aoda F*innleith*. Se bl*iadhna* o marbad {folio 39vb} Néil*l* G*lun nDuibh* co b[acute ]s Cathail m*eic* *Con*cab*air*. --- p.339 Bl*iadhain* ar *trich*ait u*morro* o b[acute ]s Cath*ail* m*eic* Concab*air* co marb*ad* *Con*gal*aig* m*eic* Maoilmithi*g*. Deich mbli*adhn*a o marb*ad* *Con*gal*aig* co marb*ad* Fergail hUi Ruairc la Dom*nall* m*ac* *Con*gal*aig*. Cetri bl*iadhna* uad-se*n* co cath Bili Suili Oir hi tor*cair* Ual*g*arg h. R*uairc* la *Con*cab*ar* m*ac* (Tai*dhg*) & co cath Cille Móna et*er* Dom*nall* m*ac* *Con*gal*aig* & Dom*nall* m*ac* M*uir*c*er*taig hUi Neil*l*, ait i torcuir Ardgal rí Ul*ad*. T*r*i bl*iadhn*a iar sin co bas *Con*cub*air* m*eic* Thaidg righ *Con*n*acht*. Secht mbl*iadhn*a u*morro* o b[acute ]s *Con*cab*air* co bas Dom*naill* m*eic* M*uir*c*er*t*aig* righ Er*enn* in Ard M*acha* & co cath Temrach et*er* Maols*echlainn* m*ac* Dom*naill* & Glún Iaruin*n* & cu b[acute ]s Mu*gh*roin comarba Col*uim* C*ille* & Comaltan h. Cl*er*ig rí Ua Fiachrach Aidne & Agda m*ac* Dubcind ri Tetba. Deich mbl*iadhn*a o chath Temra co bas Erdaird m*eic* Coisi p*r*imeces hEr*enn*. Ocht mbl*iadhn*a uad-se*n* co b[acute ]s Duib Da Lethe com*arba* Pat*raic*. Bl*iadhain* p*ost* cath Gli*n*di Mama la B*r*ian f*or* Gulla. Coicc bl*iadhna* p*ost* co cath C*r*aibi Tulchai dú hi torc*air* Aod m*ac* Dom*naill* ri Ailig & Echaid ri Ul*ad*. Se bl*iadhna* iar sin co bas Cath*ail* m*eic* *Con*cab*air* righ *Con*n*acht* & Maoilsuthai*n* hI C*er*baill airdecn*aid* hEr*enn*. Cetri bl*iadhna* as se*n* co cath mBriai*n* du hi torc*air* B*r*ian {folio 40ra} & M*ur*ch*adh* a m*ac* & M[acute ]ol Mordai m*ac* M*ur*chadha ri Laigin & Gilla Ciarain m*ac* Gluin larui*n*d & Siuchraid m*ac* Lodair co maithib Gall & Lagin. Di bl*iadhain* iar tain co bas M*eic* Liacc p*r*imeccess hEr*enn* & co cath Neil*l* m*eic* Eochadha & Neil*l* m*eic* Duib Tui*n*de dú hi tor*cair* Niall m*ac* Duib T*uinde* & Domnall h. Loingsig ri Dail Araide. Se bl*iadhn*a iar sin co b[acute ]s Maoil*sechnaill* m*eic* Dom*naill* r*ig* hEr*enn*. Di bl*iadhain* iar sin co b[acute ]ss Cu[acute ]n h. Lothchain p*r*imecces hEr*enn* & co b[acute ]s Maoilrua*n*uidh hUi Ciarda rí Coirpri. T*r*i bl*iadhn*a iar sin co b[acute ]s Maoilrua*naidh* hUi Maoldoruid & co marb*ad* Gadra m*eic* Dunaduig & co b*r*iss*ed* bachla Ísu & co marb*ad* Raon h. Maoilsech*lainn* rig Mide i cath Lecce Blada la Sitriucc m*ac* Amlaib & la Dunch*adh* ri Breg. T*r*i bl*iadhn*a da*no* iar sin co marb*ad* Taidg m*eic* Cath*ail* m*eic* *Con*cab*air* & Dom*naill* Guirt rig Midi & co bas Gormfhlathi i*ngine* m*eic* M*ur*chadha m*eic* Fi*n*d .i. m*athai*r Sitruc m*eic* A*m*laib & Don*n*cada m*eic* B*r*iain & co b[acute ]s *Con*mara m*eic* Liac p*r*imoll*am* hEr*enn*. T*r*i bl*iadhna* t*r*ichatt iar sin co bas Neil*l* m*eic* Echadha & Neil*l* m*eic* Maoils*echnaill* & Ciarai*n* fir legin*n* Cenandsa. Bl*iadhaina imorro* iar sin co dul Don*n*chaidh {folio 40rb} m*eic* B*r*iain & Echmarcaig m*eic* Ragnuill dar muir dia n-ailithri & co b[acute ]s Duib Da Lethe comarba Pat*raic* & co marb*ad* G*r*ifrid m*eic* Leobailin airdri Bre*taine* do Chan[acute ]n m*ac* Iacco. Bl*iadhain* iar si*n* co b[acute ]s Don*n*chaidh m*eic* B*r*iai*n* & Echmarc*aig* i*n* ailithri. --- p.340 Bl*iadhain* iar tain co b[acute ]s Edbaird rig Saxan & co cath Arailt f*r*i Lochlan*n*uibh dú hi tor*cair* t*r*i mili do Loch*lannuibh* i*m* in rig & noí mile do Shaxan*uibh* & co cath Arailt it*er*um f*r*i Francu dú i tor*cair* Arallt uadéin. Bl*iadhain* iar sin co cath Tuluig Adnaig hi torch*air* Aod h. *Con*cab*air*. T*r*i bl*iadhna* iar sin co b[acute ]s M*ur*cada m*eic* Diarmata m*eic* Maoil n*a mBo*. Da bl*iadhain* iar sin co cath Odba dú hi tor*cair* Diarmait mac Maoil na mBó & Tadg m*ac* Gilla Pat*raic* hUi Fhergaile & Cú Ul*ad* h. Flathroi ri Ul*ad* & gabail m[*gap: extent: 2 or 3 letters*]asida *co* n-[acute ]r Lagen la Conchob*ar* h. Maoilsechl*ainn*. Bl*iadhain* p*ost* co marb*ad* *Con*cubuir h. Maoilsechl*ainn* do Murchad m*ac* Flain*n*. Se bl*iadhna* uai*d*se*n* co bas Cell*aig* h. Ruanada ardoll*am* hEr*enn*. Coic bl*iadhna* iar sin co cath Mona C*r*uin*n*eoice i tor*cair* Don*n*ch*ad* h. Ruairc & Cein*n*etig h. Briai*n* Di bl*iadhain* iar si*n* co bas Tairrdelb*aig* I B*r*iain & co cath Cri*n*cha ria m*ac* nDom*naill* Remuir f*or* Maol{folio 40va}*sechlainn* m*ac* *Con*cab*air* & co cath *Con*achla ria Ruaid*r*i h. Concab*air* du i tor*chair* Aodh m*ac* Airt. XX bl*iadhain imorro* o cath Aoda hucus*que*; bl*iadhain* aile deac ce*cht*arde dib. Se bl*iadhna* iar sin co dallad Ruaid*r*i h. Concab*air* dia modaib fei*n*. Aon bl*iadhain* dec *imorro* o dall*ad* Ruaid*r*i co cath Muigi Coba. XX bl*iadhain imorro* o cath m*eic* Cailig co rigi sin [acute ]r bl*iadhain* ar xx. ce*cht*arde. Da bl*iadhain* dec dano o cath M*uigi* C*oba* & o marb*ad* Magn*us*a co tasc M*uir*c*er*taig h. Briai*n*. Di bl*iadhain* iar si*n* co bas *Mael*moire h. Dunain. *Ocus* bl*iadhain* aile iar tain co bas Diarmuta h. Briai*n*. Bl*iadhain* iar sin co bas Murcertuig. Bl*iadhain* p*ost* co marb*ad* Neil*l* m*eic* m*eic* Loch*lainn*. Bl*iadhain* iar sin co bas Dom*naill* h. Loch*lainn*. Bl*iadhain* iar*um* co bas Aeda h. Ruairc. T*r*i bl*iadhna* iar sin co maid*m* Colbtha ria nDiar*maid* h. Maoils*echlainn* f*or* feruib Fern*muige*. T*r*i bl*iadhna* iar sin co maidm Atha Trothil & co maid*m* Atha Fhirdia ria *fer*uib F*er*nm*uige* f*or* h. Briui*n*. Bl*iadhain* iar sin co bas Cell*aig* c*m*arba Pat*raic*. In bl*iadhain* p*ost* maid*m* C*r*aibe Tri C*r*uim ria Tig*ernan* h. Ruairc. In bl*iadhain* p*ost* maid*m* na Segsa ria Tairrdelb*ach* & maid*m* Osca ria Tig*ernan* h. R*uairc*. Da bl*iadhain* as se*n* co maid*m* Ratha Mailan ria nDon*n*chadh h. Cerbaill f*or* Gall*aib* Atha C*liath* hi tor*chair* Ragnall m*ac* Poil m*eic* Amain*n*. In bl*iadhain* p*ost* ec M*uir*c*er*taig com*arba* Pat*raic* {folio 40vb} & abdaine do gab*ail* do Niall & ordned Mailmedoc hUi Morgair & rl—.