#Ailill Aulom, Mac Con, and Find ua Báiscne #### Corpus of Electronic Texts Edition ### Background details and bibliographic information Ailill Aulom, Mac Con, and Find ua Báiscne ========================================== Author: Unknown --------------- ### File Description Kuno MeyerElectronic edition compiled by Benjamin Hazard Funded by University College, Cork and The Higher Education Authority via the LDT Project 2. Second draft, revised and corrected.Extent of text: 2480 words#### Publication CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College, Cork College Road, Cork, Ireland—http://www.ucc.ie/celt (2004) (2010) Distributed by CELT online at University College, Cork, Ireland. Text ID Number: G302010Availability Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only. #### Sources **Manuscript Source**2. Oxford, Bodleian, MS Laud Misc., ff. 94b2—96a1; for details see Brian Ó Cuív (ed.), Catalogue of Irish manuscripts in the Bodleian Library at Oxford and Oxford College Library (Dublin: DIAS, 2001–2003) 2 vols, vol. 1 62–88. **The edition used in the digital edition**2. **Kuno Meyer**, Ailill Aulom, Mac Con, and Find ua Báiscne in Todd lecture series (Royal Irish Academy). Volume 16, Dublin, Hodges Figgis (1910) page 28–41 ### Encoding #### Project Description CELT: Corpus of Electronic Texts #### Editorial Declaration ##### Correction Text has been checked and proof-read twice. ##### Normalization The electronic text represents the edited text. In Meyer's edition, the acute accent and the macron are used to mark long vowels. Both are retained. Editorial footnotes are tagged note type="auth" n="". The editor's corrections are marked corr sic resp="KM", with the erroneous form retained in the 'sic' attribute. Text in Latin is indicated. Names are capitalized in line with CELT practice. ##### Quotation There are no quotations. ##### Hyphenation Soft hyphens are silently removed. When a hyphenated word (hard or soft) crosses a page-break, this break is marked after completion of the hyphenated word. ##### Segmentation div0=the tale; div1=the editor's paragraph. Page breaks are marked pb n=""; foliation is marked mls n="" unit="folio". Poems are treated as embedded tetxs, with line-groups marked and numbered. ##### Interpretation Names are not tagged, nor are terms for cultural and social roles. Such encoding is envisaged in a revised edition. ### Profile Description Created: By (an) unknown Irish monastic author. Date range: c.600–900.#### Use of language ##### Language: [GA] The text is in Old Irish. ##### Language: [LA] Some words are in Latin. ##### Language: [EN] Some words and the footnotes are in English. ### List of Participants * **Sadb** * **Dadéra** * **Finn** * **Ailill** ### Revision History * (2010-04-13) Beatrix Färber (ed.) * Conversion script run; header updated; new wordcount made; file parsed. * (2008-10-05) Beatrix Färber (ed.) * Header modified; keywords added; file validated. * (2005-08-25) Julianne Nyhan (ed.) * Normalised language codes and edited langUsage for XML conversion * (2005-08-04T15:55:36+0100) Peter Flynn (ed.) * Converted to XML * (2004-09-13) Beatrix Färber (ed.) * File proofed (2), particDesc inserted, header modified, file parsed, HTML file created. * (2004-07-15) Benjamin Hazard (ed.) * Header constructed; structural markup applied to file. * (2004-07-12) Benjamin Hazard (ed.) * File proofed (1). * (2004-07-12) Benjamin Hazard (text capture) * File captured by scanning. --- #### Corpus of Electronic Texts Edition: G302010 ### Ailill Aulom, Mac Con, and Find ua Báiscne: Author: Unknown --- p.28 Incipit do scélaib *Moshauluim* & M*ai*c Con & *Luigdech* Ailill Moshaulum mac Moga Núadat ba rí for lith h-Éirenn & ba drúi. Sadb ingen Chuind berte maccu do Moshaulum. Gabais mac n-altrama ó Dárfhini .i. Mac Con mic *Luigdech*. Issed-sein asberat araile i *n-genelaigib* im*murgu* is Sadhb máthair mic Con & íar n-écaib Luigdech luid co h-Ailill, os sí torrach do Mac Con. Íarsain íarum bert si Eogan Mór. Comaimser do *Luigith* & do Chonn Chétchathach mac Feidlimthi. Comaimser da*no* do Ailill & do Art mac Cuind. Comaimser da*no* do Mac Con & do Eogan. Robói cotach h-itir Luigdhe[1](javascript:footNote('G302010/note001.html')) & Ailill n-Aulum & et*ir* a clanna dia n-déis .i. antan nombíth rígi la clanna Auluim, brithemnus la clanna Luighdech; antan im*murgu* nobíth ríghi la clanda Luigdech, brithemnus la maccu Auluim. Lugaid & Ailill dorigni in sin hi fíadnaisi Chuinn Chétchathaig for leith h-Éirenn. Nogabtais ríge & brithemnus .i. Lagin & Mumu. Cúic m*ai* Dáre Doimthig .i. na cúic Luigdig ut supra diximus m*ai*c Sithbailc m*ai*c Fir h-Uaillne m*ai*c Daigmanrach m*ai*c Dego Deirgthine m*ai* Núadat Aicnaig Luigthíni m*ai* Loga Feidlig m*ai*c Érimóin m*ai* Fidais m*ai* Gossa m*ai* Shír m*ai*c Madai m*ai*c Loga m*ai*c Ethamon m*ai*c Máil m*ai*c Luigdech diatá Loch Luigdhech (Fíal a shétig, diatá Inber Féile) m*ai*c Ítha m*ai*c Niúil m*ai*c Míleth m*ai*c Bile m*ai*c Breogaint {MS folio 95a1} m*aic* Brátho lascumtacht tor m-Breogaint (ó anmuim ind ríg rohainmniged --- p.30 in tor & in chathir, ar ba h-éseom ba rí & ba sinnser la maccu Míleth Espáne) m*ai*c Airgeda m*ai*c. Aldóit m*ai*c Nóindin m*ai*c Nemnúaill m*ai*c Fáebair m*ai*c Aingi m*ai*c Scuit m*ai*c Glais m*ai*c Glúnfhind m*ai*c Lámfind m*ai*c Agnomin m*ai*c Taithe m*ai*c Buith m*ai*c Eó m*ai*c, Aoth m*ai*c Aór m*ai*c Rachaiara m*ai*c Srau m*ai*c Esru m*ai*c Baath m*ai*c Iabath m*ai*c Gomer maze Iafeth m*ai*c Noé m*ai*c Lamiach m*ai*c Mathussalem m*ai*c Enóc m*ai*c Iareth m*ai*c Malalel m*ai*c Cainen m*ai*c Enois m*ai*c Séth m*ai*c Ádaim m*ai*c Dé bí. Asbert a drui fri Dáre: ‘Do maicne cit mathi, ní géba acht óenfer diib dit és-seo .i. Lugaid Lágdhe,’ ar ba rí hi Temair in Dáre Doimthech. Is hé an cúiced Dári robói hi Temuir de Mumain & ba tria gaisced roríge co forbeth a *fhlaith* fuiltiugh (.i. fuilriug) asnabbrad hi sennathib: > 1. Dáre Doimthech dális dig > > fola for each srith, > > co fárgaib a h-urisna > > rígi cen chlith. > 2. Dáre Doimthech ba rí for mBruig, > > is é emir ar iar ngail, > > ó Srub Cermna co Srub Brain, > > ónd ocian *thíar* co muir sair. > Lugaid namá rogab rígi di maccaib Dáre. Ba hé ba rí ria n-Ailill Moshaulum for Mumain. Ailill iarsin tricha blia*dan* co fagbáil in ciúil ó h-Ess Máge .i. Fer h-Í mac Eogabail. Is don Lugaid-so asrubrad hi sennathib: > 1. Ba rí, ba fili, ba fáith, > > ba breithem bláith, caur fri níth, > > hua Sidbailg, síth co tráig, > > ba gním do ráith a n-dogníth. > Is he an Lugaid-so ba rí for Mume intan dobreth arances m-brethe al Leith Cuind co Mumain, co n-erbairt in fochmarcith fri Lugid Lágde, rí side & file:{MS folio 95a2} ‘Mo Luigid Luigde cluinde fir n-aicnith cotabair dar m*a*c m'orbe n-athar.’ Frisgart Lugaid: ‘Fír[2](javascript:footNote('G302010/note002.html')) mná báithe sceo gáithe dlomthairsi conoí conb*er*si rofhitir contaibir toilsi fortoing firu conlegat curpu fri báise búad rathsi fri bás sóeraib sceo dóeraib fortoing a clanna. bas gáeth nach claind cummascfa fri foent*r*echa folma, ar is báeth nech conid robuith ruici.’ --- p.32 Bói íarum Ailill Mosaulum *trichait* blia*dan* irrígu Muman. Sadb ingen Chuind a rígin, ba sí conb*er*t & ronalt Mac Con m*a*c Luigdech hó a maici. Trí *trichait* blia*dan* aes n-Ailella h-uile .i. *tricha* blia*dan* ria rígu, & *tricha* h-irrígu & *tricha* iar rígu. Mac Con doall a ríghe aire & romarb secht maccu Ailella, a bráthriu & bráthair a máthar .i. Art mac Cuind hi cath Mucruime. Saegal im*murgu* M*ai*c Con t*richa* blia*dan* ria rígu co fagbáil in chiúil occ h-Es Máge & secht mbli*adn*a do Mac Con i n-Alpain for longais & tricha blia*dan* irrígu h-Éirenn & sé mís íar tuidecht a Temuir. Is don Mac Con-so asrubairt Sadb: > 1. Ba trom modh > > tabairt chumlaind do Mac Con; > > ní búi i nh-Ére cona lí > > inge Coirpri Gal fili. > 2. Ba trom n-érim do Mac Con > > tuidecht ille, techt inond; > > imderc[3](javascript:footNote('G302010/note003.html')) fairge co ba dí, > > edh[4](javascript:footNote('G302010/note004.html')) dorigni in rígfili. > 3. D'oénmac Luigdech nírbo lén, > > amal ba síl na fher trén, > > turcbáil catha fri mac Cuind > > la secht maccu Moshauluim. > 4. Gabais Mac Con tír m-Banbae > > gach leth co glasmuir glédend, > > tricha blía*dan*, án h-úaland, > > rombúi hi rígu h-Éirenn. > > > > > Is don chiúl da*no* asrubairt Sadb: > 1. Mairg dam-sa aníu, mairg do *Chlíu* > > *fofríth* Fer h-I inna h-eó, > > conidapath Art mac Cuind > > *ocus* secht m*ai*c Moshauluim. > > > > > I n-Óchtor Clári robói Ailill & Ráith Ailella hi Cláriu {MS folio 95b1} atcíther di chéin & ní fagabair i n-ocus. Comamser & Art mac Cuind Chétchathaigh m*ai*c Feidlimthi. Lotar di*diu* m*ai*c Ailella do shaigid bráthar a máthar *.i.* Art mac Cuind. A comalta & a m-bráthair leo .i. Mac Con mac *Luigdhech* ar --- p.34 ba di Dárfhini cechlafhlaith. Foreccatt in cruit ar a cind isind ess. Fer h-Í mac Eogabail occ a senmaim for Áth Caille oc h-Ess Máge. Téta argait inda chruit, carra óir fuirri. Condálet a fíanlag, immagonat oc cosnam a crotta. Dofuit nónbur do muintir M*ai*c Con. Ort side secht n-airgne dia h-aittib dara h-ési. Loingtha íarum a h-Ére co m-búi i n-Albain íar madmaim catha Chind Abrat. Isin chath asbert Mac Con íar marbad a *drúithchathmíled* .i. Dodéra: > 1. Ní h-éla > > gáríni ó luith Dodére; > > cia tibu, it m'ágíni > > di h-éis drúthán Dáríni. > > > > > Doluid íarum Mac Con cind sect mblia*dan* co slúag Bretan lais co n-gab Insi Mod is *tuaisciurd*. Doluid Art mac Cuind ar a chend & secht m*ai*c Ailella Moshauluim doa n-dílgund h-uili. Consáit*er* cath eturru fo chumlund h-ic Áth Mucraime hi crích Chondacht .i. secht cét di cechtarde in dá lethe. Folaig Mac Con dá trian a slúaig hi talum & dogníth secht méich lais di gráin chatha céin rombúi i n-Albain. Túargabsat chend in dá trian robátar isin talmain di muintir M*ai*c Con ó doessith in cath fo chumlund. Maidti ria Mac Con for Art mac Cuind & for maccu Ailella Moshauluim & gabais Mac Con rígi n-Éirenn íarsin trichoit mblia*dan*. Is din chath-sin asbert Sadb ingen *Chuind* in rann: > 1. Olc h-úair dam-sa, olc do Chlíu > > for fríth *Fer* h-Í & dá h-éu, > > conidapath Art mac Cuind > > *ocus* secht m*ai*c Moshauluim. > > > > > Is do fhlaith*ius* M*ai*c Con rogabad in rand airdirc: > 1. Gabais Mac Con tír m-Banbae (& rl.) > --- p.36 Dogníat chóri Mac Con & in senrí Moshaulum íar tuidecht do Mac Con a Temuir cona h-imirge & íar fácbáil a rígi la Cormac mac Airt. Dogní Mac Con fleid dó & im-{MS folio 95b2}chorastar Ailill marbad M*ai*c Con. Ní léic Sadb aní-sein & b*er*t robud dó, ar ba h-inmuniu lé-si Mac Con andate a secht m*ai*c. Asbert *fris* nemacallaim Ailella etir. Is íarsin dochumli Mac Con cona muintir i n-Desmumain contardad tóeb fri muir, am*ail* donrarngart Cessirne file Cuind Chétchathaig .i. ‘Ascuchfa do síl sór slissu fri fairge fond’; & da*no* ba h-úatiu hi feraib oldás Ailill. Tadill Mac Con a sruith do chelebrad dó. Dobert aigid fri aigid. Dosádis Ailill a fíacail hi n-grúad M*ai*c Con di thecosc conid erbalad ria n-dé nómaide. Is and asbert Sadb fri Mac Con: ‘Cisi fuil fuil fort agid?’ ol si. ‘Ní *hansa*,’ ol Mac Con, ‘fíacail Ailella domháraill.’ ‘Fé frisin fíacail!’ ol si, ‘noch ní taidber nído-som is eslind det-siu is fíacail m*ai*c thíri rotchummi.’ Is de-sin asrubert si: > 1. Is hé fíacail dian duit rí, > > rotbí fíacail fidbui, > > rogab síabrad do delbad, > > is dirsan in tiughcelebrath. > 2. Gaib do daim, > > beir didan do shlúaig do muir, > > fort dofíastar in[5](javascript:footNote('G302010/note005.html')) bair, > > atotmíastar nach tain. > > > > > Documli ass cona shlúag i n-Desmumain dochum mara. Is dind fhechta-sin forfhácaib hué dó hi Cúil Mbrocholl .i. tipra; is occu atá othorlige M*ai*c Con & Macnía & cheithri m*ai*c-side .i. Dau & Trien & Echu Badamnai & Luigthech Lámfhota & fíann Aeda Duib & Cathmol mac h-Irp & Find h-úa Báiscni & h-Usíne & Cáilti cáincass & Mac Con cona *chélib* & ben M*ai*c Con and .i. Dáríne ingen Dedad m*ai*c Sin. --- p.38 Tricho buiden lín M*ai*c Con & tricho chét in cach buidhin. Etha ó h-Ailill co Ferchess mac Commáin (.i. i Cúl Mbrochaill fuit) nád seches forainm do co Bregon. Senfénnith & senfer *teglaig* do Ailill. Fóidis di*diu* Ferchis hi slicht immirge M*ai*c Con da goin etir a shlóg. Totét allchomut inna diaid *condatarraid* h-ir Ráith Húa n-Echach i n-óenach ríg Ráithlind. Is andsain asbert Find triasa n-imbas for-{MS folio 96a1}osnai: ‘Fer i llurg!’ ol sé. ‘Subaide óic fria lín,’ ol Mac Con. ‘Fer i llurg!’ ol Find. ‘Subaith cach n-óthath,’ ol Mac Con. Inlá *Ferchess* etir sen & seslig for a láim tarsa nh-glend andair inna n-diaid siar & dicain forsin slig, co n-erbart: ‘Rince marince sech eris rohisrig co ai*n*m h-itir dá comainm.’ Conlúaster íarsein in gái dia láim Ferchess, conluith tria Mac Con inna charpat, cu fil a ailcha imbi cossindiu. Luid Find h-úa Báiscni for slicht Ferchiss do dígail M*ai*c Con, ar is Find ba fénnid do suidiu, conidgegoin cind secht m-bliadan oc Lind Ferchis for Bandai, dia fúair in casnaidi lasin sruth saeras Ferchis. Asberat alaile is a n-Ess Máge romarbad Ferchiss dia secht m-blía*dan*. Is and asrubairt Finn triasa n-imbas forosnai: > 1. Sund Ferchessi fossugud, > > i n-Es Máge mámugud, > > íar mórgnímaib lúath; > > dorrochair caur trénchingeth > > íar mórgnímaib lúath; > > dotung dom Día tigernmas > > luige cáich i m-bith: > > tofesar gním guinaitte, > > Mac Con bíth hi sund. > > Sund > > > Scéla M*ai*c Con & Aililla corice so. --- p.40 Is íar n-guin M*ai*c Con asrubairt Ailill: > 1. Tricho blía*dan* dam cen tlí > > i n-aes *ocus* dímlithi, > > conomthúarcaib as mo ches > > *aurchor* m*ai*c Comáin Ferchis. > > > > > [*...*]Adrala íarum & sonirti & marb Mac Con di athchumu ón tráth co arailiu, conidapath hi Col Rophut & is ann atá a fert .i. ba rocol fert .i. ba roág a h-éc & rl.