

#A Latin Dialogue of the Body and the Soul


<!-- // 
 function footNote(link) {
 openpopup = window.open(link,"openpopup","width=512,height=128,left=256,top=256,resizable=no,scrollbars=1,menubar=1,statusbar=0,toolbar=0");
}
// -->



#### Corpus of Electronic Texts Edition


### Background details and bibliographic information


A Latin Dialogue of the Body and the Soul
=========================================


Author: Robert Grosseteste [?]
------------------------------


### File Description

Georges DottinElectronic edition compiled by Benjamin Hazard

Funded by University College, Cork and  
The Higher Education Authority via the LDT Project 2. Second draft.Extent of text: 2730 words#### Publication


CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College, Cork  
College Road, Cork, Ireland—http://www.ucc.ie/celt

 (2004) (2010) Distributed by CELT online at University College, Cork, Ireland.  
Text ID Number: L207005Availability 
Available with prior consent of the CELT programme for purposes of academic research and teaching only.


#### Sources


**Manuscript Source**2. Paris, Bibliothèque Nationale de France, fonds latin 10636.
**Editions**2. G. von Karajan, Frühlingsgabe für Freunde älterer Literatur, Wien 1839, 85. (Based on a Manuscript in Vienna.)
3. Thomas Wright, Latin poems commonly attributed to Walter Mapes, London 1841, 95-106. Reprinted Hildesheim (Olms) 1968. (De contentione anime et corporis Secundum quod quidam heremita francigena Philibertus nomine filius regalis vidit in spiritu). The first 75 stanzas are edited on pp. 95-106; the following 9 stanzas on pp. 149-50, line 36.
4. Edelestand du Méril, Poésies populaires latines antérieures au douzième siècle, Paris 1843, 217-230.
**Secondary literature**2. The attribution to Robert Grosseteste (ca. 1170-1253) is not undisputed. A website dedicated to his Latin works, with extensive source material, is available at http://www.grosseteste.com
3. Henri Gaidoz, Le débat du corps et de l'âme en Irlande, Revue Celtique 10 (1889) 463-70.
**The edition used in the digital edition**2. **Georges Dottin**, Une version irlandaise du Dialogue du Corps et l'Ame (attribué a Robert Grosseteste) in Revue Celtique. Volume 23, Paris, F. Vieweg (1902) pages 8–39

### Encoding


#### Project Description


CELT: Corpus of Electronic Texts


#### Sampling Declaration


The present text represents pages 8–39 of the published edition. Variant readings are omitted.


#### Editorial Declaration


##### Correction


Text has been proof-read twice.


##### Normalization


The electronic text represents the edited text.


##### Quotation


Direct speech is not tagged.


##### Hyphenation


In line with CELT practice, when a hyphenated word (hard or soft) crosses a page-break or line-break, the break is marked after the completion of hyphenated word and punctuation mark.


##### Segmentation


div0=the dialogue; div1=the section; page-breaks are marked pb n="".


##### Interpretation


Personal names or place-names describing cultural or social roles are not tagged.


#### Canonical References


This text uses the DIV1 element to represent the section. ### Profile Description


Created: Possibly by Robert Grosseteste.

 Date range: c.900-1100.#### Use of language


##### Language: [LA] The text is in Latin.


### Revision History


* (2010-04-26) Beatrix Färber (ed.)

* Conversion script run; header updated; file parsed.
* (2008-10-19) Beatrix Färber (ed.)

* File validated, keywords added.
* (2008-07-21) Beatrix Färber (ed.)

* Value of div0 "type" attribute modified, 'creation' tags inserted, content of 'langUsage' revised; minor modifications made to header.
* (2005-08-25) Julianne Nyhan (ed.)

* Normalised language codes and edited langUsage for XML conversion
* (2005-08-04T16:17:39+0100) Peter Flynn (ed.)

* Converted to XML
* (2004-10-27) Beatrix Färber (ed.)

* File proofed (2); header modified; file re-parsed; HTML file created.
* (2004-10-20) Benjamin Hazard (ed.)

* File proofed (1); header and bibliography inserted from companion file; structural and content markup applied; file parsed.
* (2004-10-04) Benjamin Hazard (data capture)

* Text captured by scanning.




---


#### Corpus of Electronic Texts Edition: L207005


### A Latin Dialogue of the Body and the Soul: Author: Robert Grosseteste [?]




---

p.8


Hic auctor prosequitur propositum suum.
---------------------------------------



> 1. Noctis sub silentio tempore brumali
>   
> dedi me quodammodo sompno spiritali 
>   
> corpus carens video spiritu vitali
>   
> de quo modo visio fit sub forma tali.
> 2. Dormitando paululum vigilando fessus
>   
> ecce quidam spiritus nouiter egressus
>   
> de predicto corpore, vitiis oppressus
>   
> qui carnis cum gemitu deplangit excessus.
> 




Hic Anima loquitur Corpori.
---------------------------



> 1. Juxta corpus spiritus stetit et plorauit
>   
> et hiis verbis acriter carnem increpauit:
>   
> 'O caro miserrima quis te sic prostrauit
>   
> quam mundus tam subito pridie ditauit.
> 2. Nonne tibi pridie mundus subdebatur
>   
> nonne te prouincia tota uerebatur?
> 
> 
> ---
> 
> p.9
> 
> 
> quo nunc est familia que te sequebatur
>   
> cauda tua florida iam nunc amputatur.
> 3. Non es nunc in turribus de petris quadratis
>   
> sed nec in palatio magne largitatis
>   
> iaces nunc in feretro parue quantitatis, 
>   
> reponenda tumulo que minor est satis.
> 4. Quid tibi palacia prosunt atque edes
>   
> vix tuus iam tumulus capit septem pedes
>   
> quemquam falsum iudicans ammodo non ledes
>   
> est pro te nunc misera in inferno sedes.
> 5. Ego que tam nobilis fueram creata
>   
> ad similitudinem domini formata
>   
> et ab omni crimine baptismo purgata
> 
> 
> ---
> 
> p.10
> 
> 
> iterum criminibus sum coinquinata.
> 6. Tu caro miserrima mecum es dampnata
>   
> si scires supplicia nobis preparata
>   
> vere posses dicere: heu quod fui nata!
>   
> utinam ex utero fuissem translata.
> 7. Nec est mirum fateor quia dum vixisti
>   
> quicquam boni facere non me permisisti
>   
> sed ad rea scelera multum me traxisti
>   
> unde semper erimus in dolore tristi.
> 8. In penis miserrimis sum et semper ero
>   
> omnes lingue seculi non dicerent pro vero
>   
> unam penam minimam quam infelix fero
>   
> et habere (?) veniam amplius non spero.
> 9. Ubi sunt nunc predia que tu congregasti
>   
> excelsa palatia, turres quas fundasti
>   
> gemme, torques, anuli quo vane portasti
>   
> et nummorum copia quam nimis amasti.
> 10. Quo sunt lectisternia maximi decoris
>   
> vestis mutatoria varii coloris
>   
> species aromatum optimi saporis
>   
> vasaque argentea niuei candoris?
> 
> 
> ---
> 
> p.11
> 
> 13. Non sunt queque volucres caro uel ferina
>   
> non murene nobiles nec electa vina
>   
> nam cignis et gruibus redolet coquina
>   
> es nunc esca vermium, hec est vis diuina.
>   
> talis peccatoribus imminet ruina.
> 14. Tua domus qualiter modo tibi placet (?)
>   
> eius grauis summitas super te nunc iacet
>   
> iam clauduntur oculi, tua lingua tacet
>   
> nullum membrum superest quod iam lucro vacet.
> 15. Quicquid dudum vario congregasti more
>   
> fraude, dolo, fenore, metu, uel rigore
> 
> 
> ---
> 
> p.12
> 
> 
> longaque per tempora cum magno labore
>   
> a te totum rapuit sors unius hore.
> 16. Non circumdas modo amicorum choris
>   
> cum per mortem cecidit flos tui decoris
>   
> rumpitur et vinculum cuiuslibet amoris
>   
> tue iam tristicia cessauit vxoris.
> 17. In tuis parentibus ammodo non speres
>   
> quia ipsis remanet que tu possideres
>   
> et thesauri copia pro qua penas feres
>   
> mortem tuam breuiter iam deplangit heres.
> 18. Non credo quod mulier tua siue nati
>   
> darent quinque iugera terre siue prati
>   
> ut nos hic de medio qua sumus sublati
>   
> a penis redimerent quas debemus pati.
> 19. O caro miserrima quid es modo puta
>   
> neque mundi gloria fallax et versuta
>   
> repleta doloribus intusque polluta
>   
> et veneno demonum nequiter imbuta.
> 20. Preciosis vestibus non es nunc induta
>   
> tuum valet pallium vix duo minuta
> 
> 
> ---
> 
> p.13
> 
> 
> paruo lintheamine iaces involuta
>   
> modo tibi pauperes non ferunt tributa.
> 21. Et licet non sentias nunc tormenta dura
>   
> scito quod suppliciis non es caritura
>   
> nam testantur etiam scripturarum iura
>   
> quod tormenta postmodum mecum es passura.
> 22. Quia pater pauperum non eras, sed predo
>   
> te rodunt in tumulo vermes et putredo
>   
> tecum diu nequeo stare, iam recedo
>   
> nescis ad oppositum respondere, credo.
> 






---

p.14


Responsio corporis ad animam.
-----------------------------



> 1. Postquam tandem spiritus talia dixisset
>   
> corpus caput erigit quasi reuixisset
>   
> postquam vero gemitus multos emisisset
>   
> secum quis interrogat locutus fuisset:
> 2. Esne meus spiritus qui sic loquebaris
>   
> non sunt vera penitus ea que causaris
>   
> iam probabo plenius argumentis claris
>   
> quod si quedam vera sint, in multis nugaris.
> 3. Feci te multocies, fateor, errare
>   
> a bonis operibus sepe declinare
>   
> sed si cara faciat animam peccare
>   
> culpa tangit animam; audi causam quare.
> 4. Mundus et demonium fedus pepigere
>   
> et carnem miserrimam secum coniunxere
>   
> quam si rigor anime cesset cohercere
> 
> 
> ---
> 
> p.15
> 
> 
> in peccati puteum cadunt ambo vere.
> 5. Sed ut iam dixeras deus te creavit
>   
> et bonam ac nobilem sensu te ditauit
>   
> et ad suam speciem pariter formauit
>   
> ut ancilla fierem tibi me donauit.
> 6. Ergo si tu domina creata fuisti
>   
> et dabatur ratio per quam debuisti
>   
> nos in mundo regere, cur michi fauisti
>   
> in rebus illicitis et non restitisti (?).
> 
> 
> ---
> 
> p.16
> 
> 9. Non caro sed ultima tenetur culpari
>   
> que secum sit domina sinit ancillari
>   
> nam caro per spiritum debet edomari
>   
> fame siti verbere si vvlt dominari.
> 10. Caro sine spiritu nichil operatur
>   
> cuius amminiculo viuens vegetatur
>   
> caro que per spiritum semper suspendatur
>   
> per mundi blandicias mox infatuatur.
> 11. Caro que corrumpitur per se malum nescit
>   
> caro sine spiritu nichil ignotescit
>   
> id quod iubes exequor tibi culpa crescit
>   
> caro sine spiritu mortua quiescit.
> 12. Si uoluntas spiritus in opus ducatur
> 
> 
> ---
> 
> p.17
> 
> 
> per carnem pedissequam caro quid culpatur
>   
> culpa tangit animam per quam imperatur
>   
> id quod caro fragilis viuens operatur.
> 13. Tu quidem grauius peccasti, michi crede
>   
> carnis sequens libitum fragilis et fede
>   
> rodunt mea latera vermes in hac ede
>   
> iam nil loquor amplius, anima, recede.
> 






---

p.18


Anima iterum loquitur corpori.
------------------------------



> 1. Adhuc dixit anima: tecum volo stare
>   
> et tua si potero dicta reuocare
>   
> ut quid michi loqueris corpus tam amare
>   
> volens michi penitus culpam imputare.
> 2. Tu caro miserrima que viuens fuisti
>   
> stulta vana friuola a quo didicisti
>   
> verba tam asperrima que iam protulisti
>   
> attamen in pluribus recte respondisti.
> 3. Istud esset consonum scio veritati
>   
> obesse debueram tue voluntati
>   
> sed tua fragilitas prona voluptati
>   
> nugis mundi dedita noluit hec pati.
> 
> 
> ---
> 
> p.19
> 
> 6. Quando te volueram caro castigare
>   
> siti fame verbere vigilie domare
>   
> mox te mundi vanitas cepit refrenare
>   
> quando me deceperas fraude tam suave
>   
> credis quod deliqueram(?) pena magis grave.
> 
> 
> ---
> 
> p.20
> 
> 9. Si mundi delicias dolos machinantis
>   
> despexisses fatuos sed et incantantis
>   
> demonis astucias et celo tonantis
>   
> adhesisses monitis essemus cum sanctis.
> 10. Sed cum tibi pridie mundi fraus arrisit
>   
> et vitam diutinam firmiter permisit
>   
> mori non putaueras sed mors te elisit
>   
> quando de palacio ad tumulum te misit.
> 11. Hominum fallacia mundus habet morem
>   
> quos magis amplectitur quibus dat honorem
>   
> illos fallit cicius per necis rigorem
>   
> et dat post delicias vermes et fetorem.
> 12. Qui tibi dum vixeras amici fuere
>   
> iacentem in tumulo nolunt te videre.
>   
> corpus hoc intelligens cepit quasi flere
>   
> et verbis humilibus ita respondere.
> 






---

p.21


Corpus ad animam.
-----------------



> 1. Qvi viuendo potui multis imperare
>   
> aurum gemme predia nummos congregare
>   
> castella construere, gentes iudicare
>   
> putasne crediderim tumulum intrare.
> 2. Optime nunc video et est michi clarum
>   
> quod nec auri dominus nec diuiciarum
>   
> nec vis nec potentia non gemine preclarum
>   
> mortis possunt fugere stimulum amarum.
> 
> 
> ---
> 
> p.22
> 
> 5. Ambo quidem possumus a Christo culpari
>   
> et culpamur fateor, sed non culpa pari
>   
> tibi culpa grauior debet imputari
>   
> multis rationibus possam hoc probari.
> 6. A sensato quolibet hoc non ignoratur
>   
> iura clamant pariter et sic hoc testantur
>   
> ut cui plus ceteris virtutes donantur
>   
> ab eo volt ratio ut plus exigantur.
> 7. Vitam et memoriam sed et intellectum
>   
> tibi dedit dominus sensumque perfectum
>   
> quibus tu compescere deberes affectum
>   
> prauum, et dirigere quod non erat rectum.
> 8. Postquam tot virtutibus ornata fuisti
>   
> et tu michi fatua prona te dedisti
>   
> meisque blandiciis minus restitisti
>   
> satis liquet omnibus quod plus deliquisti.
> 9. Corpus adhuc loquitur corde cum amaro
> 
> 
> ---
> 
> p.23
> 
> 
> et iam michi patens est argumento claro
>   
> exeunte spiritu a carne quid est caro
>   
> mouet se ve postea cito siue raro.
> 10. Videtne vel loquitur hoc est tibi clarum
>   
> spiritus viuificat, caro prodest parum
>   
> si haberet anima deum suum carum
>   
> nunquam caro vinceret vires animarum.
> 11. Si deum dum vixeras amasses perfecte
>   
> et si causas pauperum iudicasses recte
> 
> 
> ---
> 
> p.24
> 
> 
> nec prauorum hominum habuisses secte
>   
> non me mundi vanitas decepisset nec te.
> 12. Qui viuebam splendide sericis amicta
>   
> ore sepe proferens verba maledicta
>   
> putredo cum vermibus et hec domus stricta
>   
> quibus post delicias mundi sum addicta.
> 13. Nam scio preterea quod sum surrectura.
>   
> in die nouissima tecumque passura
> 
> 
> ---
> 
> p.25
> 
> 
> penas in perpetuum, heu mors plus quam dura
>   
> mors interminabilis et fine caritura.
> 






---

p.26


Anima ad corpus.
----------------



> 1. Adhuc clamat anima uoce cum obscura
>   
> heu quod vmquam fueram in rerum natura!
>   
> cur permisit dominus quod sim creatura
>   
> cum posita fuerim esse peritura.
> 2. O felix condicio pecorum brutorum
> 
> 
> ---
> 
> p.27
> 
> 
> cadunt cum corporibus spiritus eorum
>   
> nec post mortem subeunt loca tormentorum
>   
> talis esset utinam finis impiorum.
> 






---

p.28


Corpus loquitur interrogando.
-----------------------------



> 1. Corpus post hec loquitur anime tam tristi
>   
> si tu apud inferos, anima, fuisti
> 
> 
> ---
> 
> p.29
> 
> 
> dic mihi te deprecor quid ibi vidisti
> 
> 
> ---
> 
> p.30
> 
> 
> si qua spes miseris de dulcore Christi.
> 2. Quid ibi nobilibus paratur personis
>   
> qui prius dum vixerant sedebant in thronis
>   
> si sit illis aliqua spes redemptionis
>   
> pro nummis siue prediis ceterisque donis.
> 




Responsio anime ad corpus.
--------------------------



> 1. Corpus tua questio caret ratione
> 
> 
> ---
> 
> p.31
> 
> 
> cum inferne subeunt dampnate persone
>   
> non est spes ulterius de redemptione
>   
> non pro elemosinis nec oratione.
> 
> 
> ---
> 
> p.34
> 
> 4. Si tota fidelium pietas oraret
>   
> si mundus pecuniam totam suam daret
>   
> si tota religio ieiuniis vacaret
>   
> in inferno positum nunquam liberaret.
> 5. Non daret dyabolus ferus et effrenis
>   
> vnam vinctam animam in suis cathenis
>   
> pro tocius seculi prediis terrenis
>   
> nec quemquam sineret quod careret penis.
> 6. Adhoc quod interrogas quid ibi paratur
>   
> personis nobilibus hoc pro lege datur
>   
> quod cum quis in seculo magis exaltatur
>   
> tanto cadit grauius si transgrediatur.
> 7. Diues ergo moriens si forte dampnatur
>   
> grauibus pre ceteris penis implicatur
>   
> nam qui in deliciis plus quam delectatur
>   
> tanta pena grauior sibi deputatur.
> 




De turpitudine demonum.
-----------------------



> 1. Postquam tales anima miserat merores
> 
> 
> ---
> 
> p.35
> 
> 
> ecce quatuor demones pice nigriores
>   
> quos vere describere possent scriptores
>   
> nec mundi depingere tocius pictores.
> 2. Ferreos in manibus baculos ferentes
>   
> ignemque sulphureum per os emittentes
>   
> similes ligonibus sunt eorum dentes
>   
> visi sunt ex naribus prodire serpentes.
> 3. Aures habent patulas veneno fluentes
>   
> in eorum frontibus cornua gerentes
>   
> per extrema cornuum venenum fundentes
>   
> digitorum ungulas ut aprorum dentes.
> 






---

p.36


Hic demones capiunt animam.
---------------------------



> 1. Demones cum fiscinulis animam ceperunt
>   
> quam secum ad inferos gementem traxerunt
>   
> multi ver*o* demones sibi occurerunt
>   
> qui vice tripudii dentibus striderunt
>   
> et de tali socio gaudium fecerunt.
> 2. Quidam cum corrigiis ipsam perstrinxerunt
>   
> quidam plumbum feruidum in eam fuderunt,
>   
> quidam fimum stercorum in os proiecerunt
>   
> quidam suis dentibus ipsam corroserunt.
> 3. Adhuc dicunt demones fere fatigati
> 
> 
> ---
> 
> p.37
> 
> 
> hi qui nobis seruiunt sic sunt honorati
>   
> potes modo dicere sicut buffo crati
>   
> nam debes in centuplo duriora pati.
> 




Anima suspirando clamat ad deum
-------------------------------



> 1. Post hec tandem anima gemens suspirauit
> 
> 
> ---
> 
> p.38
> 
> 
> et voce qua poterat trista murmurauit
>   
> quando vero inferi portas subintrauit
>   
> plorans clamabat: fili Ihesu Dauit!
> 




Demones responderunt anime.
---------------------------



> 1. Conclamantes demones responderunt ei
>   
> tarde nimis inuocas nomen tui dei
>   
> parum prodest ammodo miserere mei
>   
> nec est ultra venie spes nec requiei.
> 




Hic frater euigilauit a visione.
--------------------------------



> 1. Talia cum videram dormiens expaui
>   
> et extra me positus vere vigilaui
>   
> mox expansis manibus ad deum clamaui
> 
> 
> ---
> 
> p.39
> 
> 
> orans ut me protegat a tam pena graui.
> 2. Mundumque cum friuolis suis condempnaui
>   
> aurum gemmas predia nichil reputavi
>   
> rebus transitoriis abrenunciaui
>   
> et me Christi manibus totum commendaui.
> 
















